D09. 20251216 RIB voortgang VO-scholen en Van der Palmgebied.pdf

Aan de gemeenteraad datum behandeld door ons kenmerk

16 december 2025 M. Koorn 2025-0125753

doorkiesnummer Onderwerp

Voortgang VO-scholen en Van der Palmgebied

Geachte mevrouw, heer, Op 6 maart heeft de raad het startsein gegeven voor de uitvoering van de nieuwbouw van CSG De Lage Waard, de nieuwbouw van het Willem de Zwijger College en de nieuwbouw van de sportvoorziening Van der Palmgebied door investeringskredieten beschikbaar te stellen. Daarmee werd een belangrijke basis gelegd voor de verdere ontwikkeling. Vervolgens heeft de raad op 3 juli opnieuw een belangrijke beslissing genomen: het beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor een nieuwe multifunctionele accommodatie én het vaststellen van de stedenbouwkundige verkaveling Van der Palmgebied. Deze besluiten vormen samen een stevig fundament voor de voortgang van de projecten. Met deze brief willen wij u als college meenemen in de stand van zaken. We schetsen welke stappen sinds deze besluiten zijn gezet, welke resultaten inmiddels zichtbaar zijn en welke activiteiten de komende periode op de planning staan. Daarbij richten wij ons op de belangrijkste thema’s die de ontwikkelingen bepalen. Zo blijft de raad niet alleen geïnformeerd over de voortgang, maar ook betrokken bij de verdere realisatie van deze omvangrijke en veelomvattende projecten. Op dit moment wordt geen besluitvorming van de raad gevraagd; eventuele besluiten volgen op een later moment. Er zijn veel stappen gezet in de afgelopen tijd.

Wel is al duidelijk geworden dat de planning voor de scholen aangepast wordt. Verderop in de raadsinformatiebrief komt dit aan de orde.

Nieuwbouw CSG De Lage Waard Projectmanagement Na het beschikbaar stellen van het investeringskrediet is op 25 maart 2025 de Samenwerkings- en Realisatie overeenkomst en de Tripartite overeenkomst ondertekend. Het ondertekenen van beide overeenkomsten was het startsein voor de ontwerpfase. CSG De Lage Waard (DLW) is bouwheer en opdrachtgever van ontwerpende, adviserende en uitvoerende partijen voor de realisatie van het nieuwe onderwijsgebouw inclusief de voorzieningen ten behoeve van het bewegingsonderwijs. In de periode juni tot en met november 2025 heeft de aanbestedingsprocedure voor het projectmanagement plaatsgevonden. In november is de opdracht gegund aan een geselecteerde partij. Aansluitend is gestart met de aanbesteding van de ontwerpende adviseurs. De verwachting is dat deze opdrachten in april 2026 definitief gegund zullen zijn, waarna het ontwerpproces wordt vervolgd. DLW heeft ervoor gekozen voor om het traject te organiseren volgens de principes van traditioneel projectmanagement. Deze aanpak sluit het best aan bij de wens van de school om zelf zoveel mogelijk regie te behouden over de keuzes in het proces. De aanbestedingsprocedure is van invloed op de voortgang, dit lichten wij toe bij Planning. Beeldkwaliteitsplan Op 2 februari 2023 zijn de stedenbouwkundige uitgangspunten voor beide locaties vastgesteld.

In 2024 is een architect geselecteerd, zijn de structuurontwerpen uitgewerkt en zijn de benodigde investeringen inzichtelijk gemaakt. Het beeldkwaliteitsplan (BKP) bevat aanvullende uitgangspunten voor het ontwerp en fungeert als formeel toetsingskader voor ruimtelijke kwaliteit bij de beoordeling van een omgevingsvergunning. Het plan biedt richtlijnen voor architectuur, openbare ruimte, groen, materiaalgebruik en samenhang in de wijk. Voor de architect vormt het een belangrijke leidraad tijdens het ontwerpproces.

Het concept-BKP voor De Lage Waard heeft van 16 oktober 2025 tot en met 5 november 2025 ter inzage gelegen voor inspraak. Hierop zijn twaalf reacties binnengekomen. Deze reacties richtten zich voornamelijk op onderwerpen buiten de directe reikwijdte van het Beeldkwaliteitsplan, zoals: • behoud van groen en privacy, • verkeers- en bouw gerelateerde zorgen (o.a. verkeersdruk, ligging parkeergarage, bouwhoogte) • participatie, juridische kaders • technische aspecten (o.a. verlichting, rookvoorzieningen, planning van bouwwerkzaamheden). De raad is over dit proces en de ontvangen reacties geïnformeerd middels raadsinformatiebrief 20250113544.

Van der Palmgebied Nieuwbouw sportvoorziening en Willem de Zwijger College. Projectmanagement In het Van der Palmgebied is sprake van twee projecten met twee bouwheren die hand in hand moeten gaan als het gaat om planning, contractpartijen, veiligheid, planologie en beheersing van kosten, risico's en kwaliteit. De onderlinge samenhang komt tot uitdrukking in het feit dat onderwijs en sport niet los van elkaar worden ontwikkeld, maar in één plan worden geïntegreerd, waarbij gemeente en onderwijsgroep ieder hun deel realiseren. Een complexe opgave met onzekerheden en externe afhankelijkheden. Het is belangrijk om gedurende het gehele proces van planontwikkeling grip te krijgen en te houden op prijs, risico’s, planning en kwaliteit. De Onderwijsgroep Zuid-Hollandse Waarden (OZHW) en gemeente Papendrecht hebben gekozen voor Risicodragend Project Management (RPM). De kern van risicodragend RPM is dat de projectmanager of externe partij niet alleen het project begeleidt, maar ook de risico’s en verantwoordelijkheden voor resultaat, budget en planning op zich neemt. OZHW en gemeente Papendrecht hebben ook gekozen voor een gezamenlijke aanbesteding van RPM. Beide opdrachtgevers vinden het ongewenst om het RPM uiteindelijk aan twee verschillende opdrachtnemers te moeten gunnen.

De clustering van de RPM opdrachten moet leiden tot de selectie van een opdrachtnemer, met een uitsplitsing in twee projectdelen en twee deelaanbiedingen. Iedere opdrachtgever heeft een eigen RPM aanbod binnen de eigen specifieke randvoorwaarden. Een opdrachtnemer RPM biedt ruimte om de beide projectdelen waar het kan integraal aan te sturen in de ontwerp-, contracterings- en uitvoeringsfase. Een integrale aanbestedingsprocedure van RPM heeft effect op de planning. De verwachting is dat in mei 2026 de gunning kan plaatsvinden en in juli de uitvoering van de RPM overeenkomst start. Het effect hiervan lichten wij toe bij Planning. Structuurontwerp sportvoorziening De in juni 2024 beëindigde architectenselectie heeft een structuurontwerp voor het Willem de Zwijger College en een sportvoorziening voor (uitsluitend) het bewegingsonderwijs opgeleverd. De raadsbesluiten van 6 maart 2025 en 3 juli 2025 hebben opgeleverd dat de sportvoorziening ook geschikt gemaakt moet worden voor medegebruik door sportverenigingen in de avonduren en de weekenden. Daardoor zijn er andere en aanvullende ruimtebehoeften, die het noodzakelijk maakten het structuurontwerp voor de sportvoorziening aan te passen. Samen met de beoogde gebruikers zijn de aanpassingen verwerkt. Het investeringskrediet hield al rekening met de veranderde ruimtebehoefte.

Beeldkwaliteitsplan Ook voor het Van der Palmgebied is een BKP opgesteld. Het concept-BKP is, gelijktijdig met het BKP voor de nieuwbouw CSG De Lage Waard, ter inzage gelegd voor inspraak. Hierop zijn twee reacties binnengekomen. Deze reacties richtten zich op onder andere: • bereikbaarheid/toegankelijkheid van het gebied • parkeervoorzieningen • bouwhoogten • architectonische kwaliteit

2

De raad is over dit proces en de ontvangen reacties geïnformeerd middels raadsinformatiebrief 20250113552. Handbalvereniging DES’72 en gymvereniging Olympia Papendrecht In Q4 2025 is een verkenner gestart die de mogelijkheden van een verplaatsing van de buitenaccommodatie van DES '72 onderzoekt. We merken in de verkenning dat een samenwerking op sportpark Slobbengors het meest kansrijk lijkt. De resultaten van de verkenning worden verwacht in Q1 2026. Op basis van deze verkenning wordt er een vervolgtraject ingericht in Q1/Q2 2026. In de afgelopen maanden is een indeling gemaakt op basis van de nieuwe situatie als alle sportaccommodaties gebouwd zijn, welke sportvereniging op welke locatie gaat sporten. Deze indeling is gedeeld en besproken met de betreffende verenigingen en hier werd positief op gereageerd. We voeren verkennende gesprekken met turn- en gymnastiekvereniging Olympia om de vereniging te huisvesten in sporthal De Lage Waard voor wat betreft hun sportactiviteiten op het gebied van turnen en gymnastiek. En wat er aan ruimte en eventueel extra faciliteiten nodig zijn om de vereniging daar zo goed mogelijk te kunnen faciliteren. Voor ritmische gymnastiek is het Sportcentrum voorgesteld. Voor hun activiteiten die overdag plaatsvinden - peutergym en seniorengym - wordt nog bekeken op welke locatie deze het beste kunnen plaatsvinden.

Ook wordt gekeken naar mogelijkheden om de sportaccommodatie bij de Lage Waard meer geschikt te maken voor gebruik door (andere) sportverenigingen. Met deze toelichting geeft wethouder Van der Borg uitvoering aan de op 27 juni 2025 aan de gemeenteraad gedane toezegging om de huisvestingsvraagstukken van DES’72 en Olympia Papendrecht te onderzoeken en hierover te rapporteren.

Multifunctionele Accommodatie/Theater De Willem Voor de realisatie van de Multifunctionele Accommodatie (MFA) is gestart met gesprekken met de gecommitteerde gebruikers van de MFA om te komen tot een Programma van Eisen. Daarbij geldt het besluit van de raad van 3 juli 2025 als vertrekpunt, evenals de aangenomen motie Goede start van het nieuwe Cultuurhuis. In de gesprekken met de gebruikers zijn de algemene uitgangspunten verkend en uitgewerkt tot meer specifieke uitgangspunten voor het beheer en exploitatie. Bij de gebruikers bestaat draagvlak om de eindverantwoordelijkheid van beheer en exploitatie van de MFA bij de Recreatie en Cultuur Holding B.V. onder te brengen. Dit wordt in de komende maanden verder uitgewerkt. De mogelijkheden om de gebruikers daarbij een rol te laten spelen is onderdeel van de uitwerking. Dit geldt ook voor het horeca-concept. Het Programma van Eisen vormt de basis voor het ontwerpproces van het gebouw van de MFA, in combinatie met de noodzakelijke aanpassingen in Theater De Willem. Om voortgang te waarborgen is een architect gecontracteerd voor de eerste fase van het ontwerpproces, gericht op het opstellen van een structuurontwerp. Daarnaast is een bouwmanager aangetrokken om het ontwerpproces te begeleiden en de voortgang te bewaken.

Woningbouw In juli 2025 heeft de raad besloten ten aanzien van woningbouwontwikkeling in het Van der Palmgebied. Naar aanleiding hiervan is samenwerking gezocht met de Bethlehemkerk. In september is gebleken dat de Bethlehemkerk de voorkeur geeft aan een eigen initiatief op de eigen grond. Daarbij vormt de aangenomen motie van PAB en D’66 het uitgangspunt. De aanvankelijke onduidelijkheid rondom dit initiatief heeft geleid tot het stellen van artikel 40-vragen. De beantwoording van deze vragen heeft de situatie verduidelijkt. Het initiatief van de Bethlehemkerk is inmiddels ingebracht voor bespreking aan de Intaketafel. De uitkomstbrief van de Intaketafel wordt zoals regulier aan de raad verzonden.

Inrichting openbare ruimte Voor de inrichting van de openbare ruimte in het Van der Palmgebied is een opdracht verstrekt aan een landschapsarchitect. In oktober hebben interne startgesprekken plaatsgevonden ter voorbereiding van dit traject. De landschapsarchitect werkt momenteel aan de eerste uitwerkingen van het plan. Het definitieve inrichtingsvoorstel zal in de 2e helft van 2026 aan de raad worden voorgelegd ter besluitvorming. Met inbegrip van de benodigde investeringen. 3

Parkeergebouw De realisatie van het parkeergebouw vormt één van de laatste onderdelen binnen de gebiedsontwikkeling van het Van der Palmgebied. Op dit moment is er daarom geen voortgang te melden ten aanzien van de uitvoering. Het vraagstuk rondom het beheer en de exploitatie van het parkeergebouw is betrokken bij de externe advisering over de actualisatie van het gemeentelijk parkeerbeleid. De uitkomsten van deze advisering zullen richting geven aan de verdere besluitvorming en planning.

Verwervingen Een onderdeel van de gebiedsontwikkeling is het verkrijgen van verenigingseigendommen in het gebied. Het gaat dan om gebouwen van de Stichting Denksport Papendrecht, handbalvereniging DES '72 en de Gymnastiekvereniging Olympia Papendrecht. De gesprekken daarvoor zijn eerder dit jaar gestart, maar hebben in afwachting van besluitvorming door de raad ook deels stil gelegen. Met de Stichting Denksport is in het voorjaar overeenstemming bereikt. Met DES '72 worden constructieve gesprekken gevoerd over alternatieve locaties. Met Olympia zijn de gesprekken in november hervat.

Ruimtelijke procedures voor nieuwbouw CSG De Lage Waard en het Van der Palmgebied Het toelaten van een activiteit in strijd met het omgevingsplan kan in principe via een omgevingsvergunning voor een BOPA of een wijziging van het omgevingsplan. Een wijziging van het omgevingsplan biedt meer mogelijkheden voor een flexibele regeling waarbinnen meerdere uitwerkingen van de (bouw)plannen en activiteiten mogelijk zijn. Een omgevingsvergunning voor een BOPA is gebaseerd op de aanvraag en gericht op een concreet project. Een BOPA kan ook gefaseerd uitgevoerd worden. Er zijn meerdere overwegingen mogelijk die bepalend kunnen zijn voor een van de procedures. Dat is helemaal afhankelijk van de precieze omstandigheden, zoals bijvoorbeeld grootte of complexiteit van het project en hoeveel bezwaar er is tegen de activiteit. Het is daarom denkbaar dat voor de nieuwbouw CSG De Lage Waard en het Van der Palmgebied verschillende procedures volgen. Een definitieve keuze is nog niet gemaakt. Nieuwbouw CSG De Lage Waard De planontwikkeling voor de nieuwbouw is afgebakend en de omstandigheden zijn redelijk concreet. Voor de aanvraag van een BOPA moet er een concrete omschrijving van het initiatief zijn. Zover is de planontwikkeling nog niet. Wel is een gefaseerde BOPA aan te vragen.

Hierdoor is het mogelijk om bijvoorbeeld eerst een planologisch basisbesluit te nemen en later de uitgewerkte bouwplannen te beoordelen. Deze mogelijkheid gaan we verder verkennen. Van der Palmgebied Op basis van de mogelijkheden van de Omgevingswet denken we aan een procedure voor het hele gebied, daarna per programmaonderdeel. Voor dit laatste is steeds eerst een definitief ontwerp van het gebouw, dat bij dat programmaonderdeel hoort, nodig. Dit betekent dat de herstart van het ontwerpproces voor de nieuwbouw van het Willem de Zwijger College bepalend is voor de planning. Het moment van deze herstart is afhankelijk van de aanbesteding van (risicodragend) projectmanagement. In oktober 2025 zijn we, voor zo ver dat in dit stadium mogelijk is, gestart met de verplichte, voorbereidende onderzoeken.

Communicatie en participatie nieuwbouw CSG De Lage Waard en het Van der Palmgebied Het afgelopen jaar is gewerkt aan een nieuwe communicatiestrategie voor de Lage Waard en van der Palmgebied. De wens is om gebiedsgericht te gaan communiceren en belanghebbenden, omwonenden en de gemeenteraad circa vier keer per jaar een update te sturen over de projecten. Daarnaast communiceren we vanzelfsprekend op het moment dat er relevante ontwikkelingen zijn. Dit doen we met behulp van een nieuwsbrief, het Kontakt, brieven en de gemeentelijke website. In de afgelopen jaren is bij de planontwikkeling op verschillende momenten invulling gegeven aan participatie. Tijdens de besluitvorming over de nieuwbouw van de VO-scholen hebben omwonenden nadrukkelijk aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Ook in de zienswijzeprocedure op het BKP van de Lage Waard is participatie naar voren gebracht in de ingediende zienswijzen. De daarbij geformuleerde aandachtspunten zijn gedeeld met de Lage Waard. 4

Het schoolbestuur is als initiatiefnemer verantwoordelijk voor het participatieproces rondom de realisatie van het nieuwe schoolgebouw. Omdat het bestuur het project ontwikkelt en uitvoert, ligt bij hen de taak om omwonenden en belanghebbenden tijdig te betrekken en te informeren. De gemeente ondersteunt dit proces door kaders te stellen en waar nodig te faciliteren. De verwachting is dat de Lage Waard in het eerste kwartaal van 2026 omwonenden en andere belanghebbenden zal informeren over het verdere participatieproces.

Planning nieuwbouw CSG De Lage Waard en het Van der Palmgebied Voor de nieuwbouw van CSG De Lage Waard, het Willem de Zwijger College en de sportvoorziening in het Van der Palmgebied is eerder een toelichting gegeven op de aanbesteding van het projectmanagement. Door deze aanbestedingsprocedures start het vervolg van het ontwerpproces circa 9 tot 12 maanden later dan voorzien in de globale planning die in maart 2025 is gepresenteerd. Dit komt doordat het contracteren van projectmanagement en ontwerpende adviseurs later is gestart en niet parallel heeft plaatsgevonden. Voor het Willem de Zwijger College en de sportvoorziening is aanbesteding noodzakelijk; een onderhandse gunning bleek niet realiseerbaar, waardoor dit proces meer tijd vergt. Deze samenloop van factoren maakt dat de oorspronkelijke planning niet haalbaar is en moet worden aangepast. Het effect hiervan op de uiteindelijke oplevering (het einde van het werk) is op dit moment nog niet concreet te maken. Het college onderzoekt samen met de schoolbesturen en projectmanagementbureaus de komende maanden de mogelijkheden om versnelling te realiseren, bijvoorbeeld door het ontwerpproces te verkorten, parallelle processen te organiseren, gelijktijdig te bouwen, minder faseringen toe te passen en participatie vroegtijdig te starten. Naar verwachting kan hier rond de zomer van 2026 meer duidelijkheid over worden gegeven.

De planning voor de MFA en het theater blijft – met de kennis van nu – nagenoeg gelijk aan die bij het raadsvoorstel van 3 juli 2025: de bouwperiode is voorzien van 2028 tot en met 2029.

Vooruitkijkend zien wij de komende maanden als een cruciale periode waarin belangrijke stappen worden voorbereid en uitgevoerd. Het gaat hierbij onder meer om het afronden van de aanbestedingsprocedures en het verder verfijnen van de planning. Daarnaast brengen wij de financiële gevolgen van de vertraging helder in beeld. Ook besteden wij aandacht aan het betrekken van relevante stakeholders en het tijdig identificeren van mogelijke risico’s. Op deze manier zorgen wij ervoor dat het project niet alleen zoveel mogelijk op koers blijft, maar ook soepel kan doorgroeien naar de volgende fase. Het college biedt de raad aan om, naar aanleiding van deze raadsinformatiebrief, nadere toelichting te geven. Dit kan desgewenst schriftelijk of mondeling, bijvoorbeeld tijdens een beeldvormende of oordeelsvormende vergadering. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, De secretaris,

de locoburgemeester,

J.M. Ansems

A.M.J.M. Janssen

5