D07. 20200423 RIB Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020.pdf

Aan de gemeenteraad

datum behandeld door

21 april 2020 J.C. Westenberg

ons kenmerk doorkiesnummer onderwerp

14 078 Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020

Geachte mevrouw, heer, Als vervolg op de Lokale jeugdhulpanalyse (raadsinformatiebrief van 17 december 2020) hebben wij bijgevoegde Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020 opgesteld. Deze uitvoeringsagenda betreft een stevige set van maatregelen en interventies waar we als college van burgemeester en wethouders concreet mee aan de slag gaan om goede, passende ondersteuning aan de Papendrechtse jeugd te kunnen blijven bieden. Nu, maar ook in de toekomst. De set van maatregel en interventies pakken wij vanuit het college breed op en zien wij als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Om de nodige impact te realiseren zijn er acties nodig op meerdere fronten. Acties die bovenop de reguliere activiteiten en lopende projecten komen (bijvoorbeeld Adviespunt Scheiden, Kind en Ouderschap en Stichting Buurtgezinnen). De Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020 vergt inzet vanuit verschillende portefeuilles binnen ons college: onderwijs, preventieve gezinsondersteuning, Sterk Papendrecht, medisch domein, enzovoorts. Wij zien deze uitvoeringsagenda als een belangrijke stap om meer grip te krijgen op het sociale domein/jeugdhulp. We geven hiermee onze gemeentelijke invulling aan de zgn. regionale Omdenknotitie. Vanuit deze notitie moeten namelijk op verschillende niveaus – regionaal, lokaal en Jeugdteams – acties worden ingezet om een impuls te geven aan de gewenste transformatie.

Hierbinnen zijn termen als demedicaliseren, normaliseren, de opvoedkundige taak van ouders/verzorgers en de kwaliteit van jeugdhulp terugkerende thema's. Deze thema's staan ook in de uitvoeringsagenda centraal en kunnen niet los worden gezien van acties op de andere niveaus. Tegelijkertijd doen we met de uitvoeringsagenda gerichte investeringen die nodig zijn om de taakstellingen op het gebied van jeugdhulp te kunnen realiseren, zowel de financiële taakstelling in regionaal verband, als de afbouw van financiële solidariteit. Dit betekent dat wij doordacht te werk gaan door op de lokale jeugdhulpanalyse (uitgevoerd door adviesbureaus 22 graden en Bureau HHM) door te pakken. Wij hebben de financiële dekkingsmogelijkheden en de organisatorische uitvoerbaarheid in acht genomen waardoor niet alle mogelijke maatregelen en interventies op te pakken zijn met de Uitvoeringsagenda jeugd(hulp) 2020. Daarnaast, zijn een aantal maatregelen technisch niet uitvoerbaar op korte termijn en/of op lokaal niveau. Wij hebben daarom gekozen tot de volgende zestal maatregelen en interventies: 1. Versterken lokale regie op de regionale zorgmarkt 2. Lichte jeugdhulp onder gemeentelijke regie 3. Inzet jeugdhulp(professionals) bij huisartsen 4. Herziening onderwijsachterstandenbeleid 5. Brede, lokale samenwerkingsafspraken onderwijs en jeugd(hulp) 6. Organiseren van Café Gezien

Voorgaande maatregelen en interventies zullen wij actief monitoren op het effect, vooral aan de hand van de jeugdhulpcijfers vanuit de Serviceorganisatie Jeugd. Op basis hiervan zullen wij acties gaandeweg bijstellen of stoppen als een actie niet tot het gewenste effect leidt. In ieder geval willen wij hierbij toezeggen dat wij eind 2020 komen met een nieuwe lokale jeugdhulpanalyse waarin we u ook zullen informeren over de voortgang van de maatregelen en interventies. Een aantal maatregelen, die adviesbureaus Bureau HHM en 22graden hebben voorgesteld, worden – in ieder geval op korte termijn – niet opgepakt. U heeft ons gevraagd om dit ook inzichtelijk te maken. Hieronder treft u deze maatregelen alsmede onze motivatie: - Tarieven verlagen voor zorgaanbieders Dit dient meegenomen te worden bij de nieuwe inkoopafspraken voor 2022 en verder. - Verwijderen van perverse financiële prikkels Dit dient ook meegenomen te worden bij de nieuwe inkoopafspraken voor 2022 en verder. - Toegangsdrempel verhogen Conform het advies van 22graden gaan we meer inzetten op andere, lichtere vormen van jeugdhulp om zodoende passende hulp te bieden. - Instellen van een multidisciplinair beoordelingsteam Een dergelijke maatregel is alleen haalbaar in regionaal verband, gelet op de benodigde investeringen. De bijgevoegde uitvoeringsagenda heeft, voor de goede orde, betrekking op 2020.

Voor 2021 en verder zullen we de benodigde inzet, gezamenlijk met uw raad, integraal met andere beleidsvoornemens moeten afwegen bij de Kaderbrief 2021 en de Programmabegroting 2021. Tot slot, vragen wij nog aandacht voor de mogelijke gevolgen van de Coronacrisis op de realisatie van de Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020. Gelet op de (landelijke) maatregelen die genomen zijn en worden vanwege het Coronavirus, is het mogelijk dat deelprojecten pas op een later stadium kunnen worden dooren uitgevoerd dan in onderliggend plan is opgenomen. Wij zien hierbij dat veel betrokken partijen, zoals het onderwijs en huisartsen, de nodige inzet moeten plegen in het kader van het Coronavirus. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de loco-secretaris, de burgemeester,

P. Naeije Tekst Datum

A.J. Moerkerke

UITVOERINGSAGENDA JEUGD(HULP) 2020 GEMEENTE PAPENDRECHT

0

Voorwoord Als vervolg op de Lokale jeugdhulpanalyse (raadsinformatiebrief van 17 december 2020) hebben wij onderliggende Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020 opgesteld. Deze uitvoeringsagenda betreft een stevige set van maatregelen en interventies waar we als college van burgemeester en wethouders concreet mee aan de slag gaan om goede, passende ondersteuning aan de Papendrechtse jeugd te kunnen blijven bieden. Nu, maar ook in de toekomst. De set van maatregelen en interventies pakken wij vanuit het college breed op en zien wij als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Om de nodige impact te realiseren zijn dan ook acties nodig op meerdere fronten. Acties die bovenop de reguliere activiteiten en lopende projecten komen en inzet vergen vanuit verschillende portefeuilles binnen ons college van burgemeester en wethouders: onderwijs, preventieve gezinsondersteuning, Sterk Papendrecht, medisch domein, enzovoorts. Wij zien deze uitvoeringsagenda als een belangrijke stap om meer grip te krijgen op het sociale domein/jeugdhulp. We geven hiermee onze gemeentelijke invulling aan de zgn. regionale Omdenknotitie waarin op verschillende niveaus – regionaal, lokaal en Jeugdteams – acties worden ingezet om een impuls te geven aan de gewenste transformatie.

Hierbinnen zijn termen als demedicaliseren, normaliseren, de opvoedkundige taak van ouders/verzorgers en de kwaliteit van jeugdhulp terugkerende thema's. Deze thema's staan ook in de uitvoeringsagenda centraal en kunnen niet los worden gezien van acties op de andere niveaus. Tegelijkertijd doen we met de uitvoeringsagenda gerichte investeringen die nodig zijn om de taakstellingen op het gebied van jeugdhulp te kunnen realiseren, zowel de financiële taakstelling in regionaal verband, als de afbouw van financiële solidariteit. Dit betekent dat wij doordacht te werk gaan door op de lokale jeugdhulpanalyse (uitgevoerd door adviesbureaus 22 graden en Bureau HHM) door te pakken. Wij hebben de financiële dekkingsmogelijkheden en de organisatorische uitvoerbaarheid in acht genomen waardoor niet alle mogelijke maatregelen en interventies op te pakken zijn met de Uitvoeringsagenda jeugd(hulp) 2020. Daarnaast, zijn een aantal maatregelen technisch niet uitvoerbaar op korte termijn en/of op lokaal niveau. Wij hebben daarom gekozen tot de volgende zestal maatregelen en interventies: 1. Herziening onderwijsachterstandenbeleid, 2. Brede, lokale samenwerkingsafspraken onderwijs en jeugd(hulp), 3. Inzet jeugdhulp(professionals) bij huisartsen, 4. Lichte jeugdhulp onder gemeentelijke regie, 5. Versterken lokale regie op de regionale zorgmarkt en 6. Café Gezien.

Voorgaande maatregelen en interventies zullen wij actief monitoren op het effect, vooral aan de hand van de jeugdhulpcijfers vanuit de Serviceorganisatie Jeugd. Op basis hiervan zullen wij acties gaandeweg bijstellen of stoppen als een actie niet tot het gewenste effect leidt. Deze uitvoeringsagenda heeft, voor de goede orde, betrekking op 2020. Voor 2021 en verder zullen we de benodigde inzet integraal met andere beleidsvoornemens moeten afwegen bij de Kaderbrief 2021 en de Programmabegroting 2021. Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de burgemeester, P. Naeije

A.J. Moerkerke

Disclaimer gevolgen Coronavirus Gelet op de maatregelen die genomen worden vanwege het Coronavirus, is het mogelijk dat deelprojecten pas op een later stadium kunnen worden door- en uitgevoerd dan in onderliggend plan is opgenomen. Wij zien hierbij dat veel betrokken partijen, zoals het onderwijs en huisartsen, de nodige inzet moeten plegen in het kader van het Coronavirus.

1

Inhoud 1.

Herziening Onderwijsachterstandenbeleid 2020-2022 ........................................................... 3

2.

Brede, lokale samenwerkingsafspraken onderwijs en jeugd(hulp) ....................................... 5

3.

Inzet jeugdhulp(professionals) bij huisartsen ........................................................................... 7

4.

Lichte jeugdhulp onder gemeentelijke regie ............................................................................. 9

5.

Versterken lokale regie op regionale zorgmarkt .................................................................... 11

6.

Opzetten en organiseren van Café GEZIeN met partners ................................................... 13

7.

Financiële paragraaf................................................................................................................... 15

2

1. Herziening Onderwijsachterstandenbeleid 2020-2022 INHOUD Kern van het voorstel (kort samengevat)

Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor het realiseren van het aanbod van voorschoolse educatie voor peuters met een risico op een taalachterstand. Wij zorgen er vanuit onze verantwoordelijkheid voor dat er een warme overdracht plaatsvindt en er een doorgaande leerlijn is van de kinderopvang met voorschoolse educatie naar de groepen 1 en 2 van een basisschool. Daarnaast zien we kansen om met de inzet van goed onderwijsachterstandenbeleid ook andere (opgroei)problematiek weg te nemen ten opzichte van het huidige gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid. Zo is onze ambitie om meer preventieve inzet op het gebied van onderwijsachterstanden te realiseren en een bredere doelgroep binnen onderwijsachterstanden te bereiken. Op deze wijze verwachten wij dat door passende onderwijsachterstandenbeleid minder individuele jeugdhulp hoeft te worden ingezet. Om voorgaande te realiseren gaan we aan de slag met een herziening van het gemeentelijk beleid op het gebied van onderwijsachterstanden. Deze herziening hangt samen een herverdeling van de Rijksmiddelen Onderwijsachterstandenbeleid (2019-2022) en veranderende wetgeving ten aanzien van urenverhoging van voorschoolse educatie. In het verlengde van het onderwijsachterstandenbeleid dienen, tot slot, nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt te worden tussen alle partijen die betrokken zijn.

Doel

-

Maatschappelijk effect en aanvaardbaarheid

NETWERK Betrokken organisaties Lokale sturing en maatwerk

Bieden van een goede start aan peuters vanaf 2,5 jaar met (risico op) een taal-/onderwijsachterstand. Verbeteren en borgen van de samenwerking tussen de partijen rondom jeugdigen, inclusief het jonge kind. Het verbinden van onderwijs, kinderopvang, samenwerkingsverband onderwijs, Sterk Papendrecht/Jeugdteam, Jong JGZ en kinderopvang.

Onderwijsachterstandenbeleid is er primair op gericht om peuters met een (risico op) een onderwijsachterstand op een jonge leeftijd (2,5 jaar) een goede start te geven. Daarnaast biedt het onderwijsachterstandenbeleid ruimte om meer preventieve ondersteuning te realiseren door activiteiten te initiëren in het basisonderwijs die gericht zijn op deze doelgroep, namelijk kinderen met een onderwijsachterstand. Primair onderwijs, kinderopvang, samenwerkingsverband primair onderwijs Drechtsteden, Sterk Papendrecht/Jeugdteam en Jong JGZ -

Inkoop- en subsidieafspraken met kinderopvangorganisaties inzake vve-kindplaatsen Subsidieafspraken met Sterk Papendrecht en Careyn/Jong JGZ

EFFECTEN EN RISICO'S Kwaliteit Kinderopvangorganisaties moeten voldoen aan landelijke en lokale actuele wet- en regelgeving (Wet kinderopvang). In dit kader wordt het vanaf 1 januari 2022 verplicht om hbo-geschoold pedagogische medewerkers in te zetten om hiermee de (educatieve) kwaliteit te verhogen.

3

Juridisch

Het huidige onderwijsachterstandenbeleid wordt herzien en voor wordt gesorteerd op veranderende wetgeving.

Technische uitvoerbaarheid

Krapte op de arbeidsmarkt kan ertoe leiden dat het lastig is voor kinderopvangorganisaties om pedagogisch medewerkers te werven.

Wat is organisatorisch nodig?

Vanuit het reguliere accountmanagement richting de betrokken partijen worden gesprekken aangegaan om de huidige afspraken te herzien. Daarnaast is adviesbureau Oberon vanwege hun specialistische beleidsinhoudelijke kennis ingehuurd en de opdracht gegeven om een herijkt Onderwijsachterstandenbeleid mee vorm te geven.

Financiën

De herziening van het Onderwijsachterstandenbeleid wordt volledig gefinancierd vanuit geoormerkte Onderwijsachterstandenbeleid-gelden die wij als gemeente ontvangen. Tot en met 2022 is jaarlijks een bedrag van € 615.000,- beschikbaar.

PLANNING 2de en 3de kwartaal 2020 4de kwartaal 2020

Beleidsplan schrijven en aanbieden ter vaststelling Implementatie van beleid

4

2. Brede, lokale samenwerkingsafspraken onderwijs en jeugd(hulp) INHOUD Kern van het voorstel (kort samengevat)

Er is een brede roep om te komen tot het versterken van de samenwerking tussen het onderwijs en jeugdhulp. Deze roep vanuit verschillende kanten, onder andere vanuit het onderwijsveld en het jeugdhulpdomein. In de huidige situatie vinden hierop al wel verschillende acties, plaats zoals de lokale leertafel Passend verbinden, inzet van schoolmaatschappelijk werk en andere overlegvormen met het onderwijs. De veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden vragen om nieuwe, integralere samenwerkingsafspraken als vervolg op de samenwerkingsafspraken Kansen voor kinderen II uit 2011. Wij zien dit ook als kans om de goede weg die betrokken partijen in zijn geslagen gezamenlijk schriftelijk te bekrachtigen en hiermee te borgen. Vertrekpunt van de nieuwe samenwerkingsafspraken is het nieuwe Onderwijsachterstandenbeleid, maar deze zullen we verbreden naar afspraken omtrent preventieve opvoed- en opgroeihulp, specialistische jeugdhulp, (jeugd)gezondheidszorg en dergelijke. Ook trachten we om in deze samenwerkingsafspraken expliciet te worden over ieders rol rondom demedicalisering, normalisering en de opvoedkundige taak die ouders/verzorgers hebben.

Doel

-

-

Maatschappelijk effect en aanvaardbaarheid

NETWERK Betrokken organisaties

Lokale sturing en maatwerk

Meer duidelijkheid creëren tussen de verschillende rollen en verantwoordelijkheden van betroken partijen (onder andere de wijze waarop de vaste schakel/verbinding verder vormgegeven wordt tussen het onderwijs en Sterk Papendrecht), zodat ondersteuningsvragen op een passende manier worden opgepakt en dat ook de ondersteuning wordt opgepakt binnen het domein die primair verantwoordelijk is. Creëren van een lerend netwerk tussen het onderwijs, Sterk Papendrecht, (jeugd)gezondheidszorg en gemeente met als doel om te leren van de uitvoeringspraktijk. Verminderen beroep op specialistische jeugdhulp door enerzijds het normaliseren en demedicaliseren van ondersteuningsvragen en anderzijds door het bieden van preventiegerichte ondersteuning aan jeugdigen.

Er is een breed daagvlak om de samenwerking te herzien, waarbij meerdere partijen te kennen hebben gegeven dat winst valt te behalen in de samenwerking. We kijken hierbij ook naar de goede ervaringen in andere gemeenten, zoals de gemeente Gorinchem, waar al de nodige ervaring is om een zgn. vaste schakel te creëren tussen jeugdhulp en onderwijs. Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs, Samenwerkingsverband Onderwijs, Kinderopvang, Sterk Papendrecht, Careyn/Jong JGZ, jeugden jongerenwerk Suppord, ZGWA/huisartsen, Dienst Gezondheid & Jeugd en Serviceorganisatie Jeugd. -

Diverse subsidie- en contractafspraken Samenwerkingsovereenkomst Kansen voor kinderen

5

EFFECTEN EN RISICO'S Kwaliteit Verbeteren van de samenwerking tussen professionals in Papendrecht die actief zijn op het gebied van onderwijs, kinderopvang, (jeugd)gezondheidszorg en jeugdhulp. Juridisch

Herzien van de huidige samenwerkingsafspraken Kansen voor kinderen II uit 2011.

Technische uitvoerbaarheid

Herzien van de huidige samenwerkingsafspraken Kansen voor kinderen II uit 2011.

Wat is organisatorisch nodig?

Incidenteel is externe personele inzet noodzakelijk om te komen tot formulering van nieuwe samenwerkingsafspraken alsmede de procesbegeleiding om tot deze afspraken te komen.

Financiën

Financiering is nodig voor de incidentele extra personele inzet. Rekening wordt gehouden met een bedrag van € 30.000 maximaal dat voor een klein deel gedekt kan worden vanuit de geoormerkte Onderwijsachterstandenbeleid-gelden.

PLANNING 3de en 4de kwartaal 2020 1ste kwartaal 2021

-

Opstarten gesprekken met betrokken partijen Opstellen van hernieuwde/nieuwe afspraken Ondertekenen en implementeren van de afspraken

hernieuwde/nieuwe

6

3. Inzet jeugdhulp(professionals) bij huisartsen INHOUD Kern van het voorstel (kort samengevat)

Herijking van de inzet van de jeugdprofessionals bij huisartsen gericht op het bieden van preventieve en kortdurende jeugdhulp. Deze herijking is noodzakelijk omdat het gebruik van het inkoopperceel Specialistische GGZ (SGGZ) onverminderd hoog is en zelfs toeneemt. Sinds 2017 is het aantal jeugdigen dat van deze ondersteuning gebruik maakt gestaag toegenomen met bijna 60 jeugdigen (401 in 2017 en 460 in 2019), wat een stijging van 15% is. In 2019 heeft 5% van de Papendrechtse jeugdigen een beroep gedaan op SGGZ. Het merendeel van deze jeugdigen is via een medische verwijzer - o.a. huisartsen en medisch specialisten - terecht gekomen bij deze individuele hulpverlening (89% in 2019). Dit aandeel ligt significant hoger dan in andere Zuid-Holland Zuidgemeenten. Logischerwijs zien we ook een kostenstijging door de toename van het beroep op SGGZ. Een stijging die is opgelopen in 2019 naar € 1.840.000, waarbij het kostenniveau in 2017 nog lag op € 1.394.000. In het licht van het bovenstaande is het noodzakelijk om de huidige inzet van de Praktijkondersteuner Huisarts Kind & Jeugd GGZ (POH'er) tegen het licht te houden. Mede ook gelet op het advies van adviesbureau 22graden om de positionering van de POH'er te herzien en te kijken naar nauwere aansluiting met het jeugdteam.

De evaluatie van de POH'er leidt hoogstwaarschijnlijk tot vernieuwde afspraken waardoor een sterkere, vaste schakel gecreëerd wordt vanuit het Jeugdteam/Sterk Papendrecht richting huisartsen en vice versa. Ook zal gewerkt moeten worden om GGZ-ondersteuningsvragen actiever te normaliseren en demedicaliseren. Dit kan aan de ene kant door de inzet van ervaren, ware GGZprofessionals waarmee we triage kunnen versterken. Aan de andere kant door het bieden van preventie gerichte ondersteuning en behandeling aan jeugdigen met (een risico op) psychische klachten en stoornissen, psychosociale problemen en gedragsproblemen door dezelfde GGZprofessionals.

Doel

-

Maatschappelijk effect en aanvaardbaarheid

De herijking van de inzet van jeugdhulpprofessionals bij huisartsen is erop gericht om zo licht mogelijke en gepaste ondersteuning te bieden aan jeugdigen en gezinnen die dit nodig hebben.

Significante afname van het beroep op SGGZ Significante afname van het aantal medische verwijzingen naar de regionale zorgmarkt/GGZ-ondersteuning door verbeterde samenwerking tussen huisartsen, Sterk Papendrecht en de gemeente

In het kader van dit deelproject hebben zowel huisartsen, als Sterk Papendrecht aangegeven dat winst valt te behalen ten opzichte van de huidige situatie. Huisartsen hebben hierbij de wens geuit om meer uren beschikbaar te hebben voor de jeugdhulpmedewerkers die werkzaam zijn op de huisartsenpraktijken. De huidige inzet op de huisartsenpraktijken bedraagt 21 uur per week. Aanvullend hierop is vanuit Sterk Papendrecht aangegeven dat zij een directere verbinding willen creëren met huisartsen. Het doel vanuit Sterk Papendrecht is hierbij om de ketensamenwerking te verbeteren en meer grip te krijgen op de medisch verwijzingen naar de regionale zorgmarkt.

7

NETWERK Betrokken organisaties Lokale sturing en maatwerk

Huisartsen, Zorggroep West Albasserwaard (ZGWA), Sterk Papendrecht, Serviceorganisatie Jeugd, zorgverzekeraar VGZ en zorgaanbieders. -

Contractafspraken met ZGWA over de POH'er GGZ Kind en Jeugd Subsidieafspraken met Sterk Papendrecht

EFFECTEN EN RISICO'S Kwaliteit Voldoen aan de kwaliteitseisen die de Jeugdwet stelt aan jeugdhulpprofessionals. Juridisch

De contractafspraken met de ZGWA moeten worden herzien, waarbij rekening is gehouden met de deadlines uit het huidige contract. Derhalve is het huidige contract beëindigd, omdat deze aankondiging voor 1 april 2020 diende plaats te vinden.

Technische uitvoerbaarheid

De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat het lastiger is om geschikte GGZ-jeugdhulpprofessionals te werven.

Wat is organisatorisch nodig?

Vanuit het reguliere accountmanagement richting ZGWA en Sterk Papendrecht worden gesprekken aangegaan om de huidige afspraken te herijken.

Financiën

De huidige kosten van de POH'er GGZ Kind en Jeugd via de ZGWA bedragen € 75.000. Daarvan wordt door cofinanciering vanuit zorgverzekeraar VGZ een bedrag van € 35.000 bijgedragen. Hiervoor wordt 21 uur per week aan inzet geleverd. De kosten voor de personele inzet van de POH'er liggen hiermee vrij hoog. Tegelijkertijd is het geen garantie dat VGZ blijft cofinancieren als de afspraken niet meer via de ZGWA zouden lopen. Om dit deelproject goed op te pakken is het raadzaam om € 50.000 per jaar extra te investeren vanuit het reguliere lokale Jeugd-budget om conform de behoeften vanuit het veld meer en zwaardere GGZ-expertise beschikbaar te stellen als algemene c.q. vrij toegankelijke voorziening en de beoogde doelen te kunnen realiseren. In het eerste jaar wordt hierbij verder rekening gehouden met implementatiekosten. Daarom wordt in 2020 tot een maximaal bedrag van € 25.000 beschikbaar gesteld voor dit deelproject bovenop de reguliere inzet.

PLANNING 2de en 3de kwartaal 2020

-

1ste kwartaal 2021

-

Evalueren van de huidige afspraken met de betrokken partijen Opstellen van hernieuwde/nieuwe afspraken Implementeren van de hernieuwde/nieuwe afspraken Tussenevaluatie van de hernieuwde/nieuwe afspraken

8

4. Lichte jeugdhulp onder gemeentelijke regie INHOUD Kern van het voorstel (kort samengevat)

Grosso modo is jeugdhulp in de huidige situatie in twee brokken verdeeld in het 'jeugdhulpsysteem' binnen Zuid-Holland Zuid. Aan de ene kant is er de preventieve jeugdhulp onder de verantwoordelijkheid van de gemeente en aan de andere kant is er de individuele jeugdhulp met een beschikking onder de verantwoordelijkheid van de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). In de praktijk is deze scheiding minder strak te maken en liggen er ook kansen om zaken anders te organiseren door de regie op de lichte jeugdhulp te verplaatsen van de SOJ richting de gemeente. Het anders organiseren van lichte vormen van jeugdhulp biedt kansen zoals het terugdringen van de administratieve lasten bij jeugdhulpmedewerkers en het creëren van een stevige substitutie op de duurdere, specialistische jeugdhulp. In aansluiting op wat al lokaal is neergezet rondom Sterk Papendrecht, is de gedachte om deze vormen van hulpverlening beschikkingsvrij in te richten via het 'Papendrechtse construct' Sterk Papendrecht. Gedacht moet worden aan de volgende onderdelen die worden aangemerkt als 'lichtere vormen' van jeugdhulp waarbij het ondersteuningsaanbod anders georganiseerd kan worden (onder andere door een stevig, beschikkingsvrij substituut te creëren): - Lokale subsidiering van Jeugdteams in plaats van gemandateerde subsidieverlening via de SOJ. - Individueel begeleiding (productcodes H150, H153 en H300, excl.

logeren). In 2019 betrof dit respectievelijk 95 jeugdigen, kosten € 428.000,-. - Jeugd & Opvoedhulp zonder verblijf in het netwerk van de jeugdige (productcodes J&O1 en J&O2). In 2019 betrof dit respectievelijk 74 jeugdigen, kosten € 439.000,-. Omdat de huidige regionale inkoopcontracten rondom jeugdhulp lopen tot en met 2021 dient dit deelproject ingepast te worden binnen de huidige inkoopcontracten. Dit leidt ertoe dat in 2020 en 2021 investeringskosten nodig zijn om een stevig, beschikkingsvrij substituut te realiseren en deze nieuwe werkwijze te implementeren. Daarnaast dient één en ander ook meegenomen te worden in het (regionale) inkoopbeleid voor 2022 en verder. Om deze 'middelen naar de voorkant' te realiseren is een nadere uitwerking in een plan van aanpak noodzakelijk. Hierin wordt dit deelproject nader geconcretiseerd en vertaald in een uitvoeringspraktijk die ook past binnen het besluit van het Algemeen Bestuur van 5 maart 2020 om ten aanzien van middelen naar de voorkant.

Doel

-

Significante afname van het beroep op duurdere vormen van individuele jeugdhulp (o.a. SGGZ, J&O met verblijf, enzovoorts). Terugdringen van de administratieve lasten voor jeugdhulpmedewerkers (onder andere beperken van beschikkingen en facturenadministratie).

9

Maatschappelijk effect en aanvaardbaarheid

NETWERK Betrokken organisaties Lokale sturing en maatwerk

Voor jeugdigen en gezinnen blijft passende ondersteuning mogelijk. Het ondersteuningsaanbod wordt vooral anders georganiseerd, zoals het schrappen van de beschikking. Het anders organiseren van ondersteuning heeft wel mogelijk consequenties voor aanbieders die hun omzet (kunnen) zien dalen. Sterk Papendrecht, Serviceorganisatie Jeugd en zorgaanbieders. -

Eigenaarschap / opdrachtgeverschap richting Serviceorganisatie Jeugd Subsidieafspraken met Sterk Papendrecht

EFFECTEN EN RISICO'S Kwaliteit Voldoen aan de kwaliteitseisen die de Jeugdwet stelt aan jeugdhulp(professionals). Juridisch

Op korte termijn zijn we gebonden aan de inkoopafspraken die de Serviceorganisatie Jeugd heeft met zorgaanbieders die lopen tot en met 2021.

Technische uitvoerbaarheid

Zowel de financiële investeringsmogelijkheden als de lopende contractafspraken met de Serviceorganisatie Jeugd, Stichting Jeugdteams en zorgaanbieders maken dat voor de korte termijn concessies gedaan moeten worden in de uitvoering van dit deelproject. Hierbij ligt het voor de hand om in 2020 te starten met Individuele begeleiding of Jeugd & Opvoedhulp.

Wat is organisatorisch nodig?

Extra personele inzet is noodzakelijk omdat dit deelproject een nadere uitwerking in een plan van aanpak vergt. Daarnaast neemt het benodigde accountmanagement op het gebied van jeugdhulp lokaal toe, omdat meer direct opdrachtgeverschap richting aanbieders ontstaat.

Financiën

In 2020 is financiering nodig voor de extra personele inzet en uitvoeringskosten. De kosten van de extra (ambtelijke) inzet wordt geraamd op maximaal € 20.000 en de programma-/uitvoeringskosten op maximaal € 90.000. Voor 2021 is naar verwachting ook nog inzet benodigd als er meer vormen van lichte jeugdhulp onder gemeentelijke regie komen te vallen. Deze inzet is nu nog niet volledig te overzien, de voorlopige inschatting is een bedrag van maximaal € 150.000. De specifieke benodigde inzet zal worden meegenomen in de Kaderbrief en Programmabegroting. Voor de langere termijn worden de kosten naar verwachting nihil, omdat er vanaf 2022 nieuwe inkoopafspraken liggen met aanbieders. Daarnaast beoogt dit deelproject zowel een verschuiving van de kosten van regionaal naar lokaal, als verlaging van de totale kosten op het gebied van jeugdhulp.

PLANNING 2de kwartaal 2020

-

3de en 4de kwartaal 2020

-

Opstellen van een plan van aanpak inclusief het maken van concrete afspraken met Serviceorganisatie Jeugd, jeugdteams en zorgaanbieders Implementeren van de hernieuwde/nieuwe afspraken (inclusief monitoringsafspraken)

10

5. Versterken lokale regie op regionale zorgmarkt INHOUD Kern van het voorstel (kort samengevat)

Vanuit de lokale jeugdhulpanalyse blijkt dat de top-tien aanbieders ongeveer 90% van de Papendrechtse jeugdigen bedient qua individuele jeugdhulp. Het is daarom zaak om de lokale contacten met deze aanbieders verder aan te halen om zodoende meer grip te creëren op de inzet die vanuit de regionale zorgmarkt plaatsvindt. Ingezet wordt op een 'zorgcoördinator/-regisseur' met zowel inhoudelijke jeugdhulpkennis, als bedrijfskundige competenties die aan de slag gaat met de volgende zaken: - Versterken van het lokaal relatiebeheer met aanbieders uit de regionale zorgmarkt die gefinancierd worden via de Serviceorganisatie Jeugd. Hiermee komt meer aandacht op de inzet die in Papendrecht plaatsvindt alsmede de wijze waarop jeugdigen toegang tot de hulp hebben gekregen. Uiteraard wordt bij dit onderdeel ook de monitoring van de budgetplafonds per aanbieder c.q. stringentere toepassing van de Nee, tenzij-regeling meegenomen. - Vergroten budgetbewustzijn bij jeugdhulpprofessionals van Sterk Papendrecht (o.a. door het communiceren van kosten van jeugdhulp met jeugdhulpmedewerkers), het versterken van casusregie op ingezette hulp vanuit de regionale zorgmarkt alsmede het bevorderen van ontschotting binnen het gemeentelijke sociale domein.

Het voorgaande dient plaats te vinden in samenhang met de regionale pilot Anders zorgen die uitgevoerd gaat worden door de Jeugdteams in opdracht van het regionale aanjaagteam Jeugdhulp / Serviceorganisatie Jeugd. - Nauwere aansluiting met de jeugdbeschermingsketen om opschaling te voorkomen en afschaling te bevorderen via meer samenwerking tussen jeugdhulpprofessionals van Sterk Papendrecht en medewerkers van gecertificeerde instellingen aan de hand van de uitrol van de regionale pilot Veilig opgroeien is teamwerk in Papendrecht. In 2019 is 14% van de jeugdigen die een beroep doen op de regionale zorgmarkt hiernaar verwezen door gecertificeerde instellingen. Hierbij bestaat een grote kans dat deze jeugdigen niet in beeld zijn bij Sterk Papendrecht/jeugdteam. - Verkenning pilot specifiekere beschikking waarmee aan de voorkant de in te zetten jeugdhulp meer dan met de huidige zorgprofielen begrensd wordt plus de kosten kunnen beter worden geprognosticeerd.

Doel

-

Maatschappelijk effect en aanvaardbaarheid

Afname van het beroep op duurdere vormen van individuele jeugdhulp (o.a. SGGZ, J&O met verblijf, enzovoorts). Afname van het aantal verwijzingen naar de regionale zorgmarkt via de medisch verwijzers en gecertificeerde instellingen.

Voor jeugdigen en gezinnen blijft passende ondersteuning mogelijk. Er wordt vooral strakker regie gevoerd op de hulpverlening die wordt ingezet conform het adagium zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Dit laatste kan wel als (ongewenste) bemoeienis worden gezien bij Sterk Papendrecht/jeugdteam en aanbieders en tot weerstand leiden. Om dit te voorkomen zullen wij hierover het gesprek met de verschillende betrokkenen aangaan.

11

NETWERK Betrokken organisaties Lokale sturing en maatwerk

Sterk Papendrecht, Serviceorganisatie Jeugd en zorgaanbieders. -

Eigenaarschap richting Serviceorganisatie Jeugd (gedelegeerde inkoop en contracten) Subsidieafspraken met Sterk Papendrecht

EFFECTEN EN RISICO'S Kwaliteit Voldoen aan de kwaliteitseisen die de Jeugdwet stelt aan jeugdhulp(professionals). Juridisch

Juridisch zijn we gebonden aan de inkoopafspraken die de Serviceorganisatie Jeugd heeft met zorgaanbieders, dezeafspraken lopen tot en met 2021.

Technische uitvoerbaarheid

De inzet is een aanvulling op de huidige contractregie vanuit de Serviceorganisatie Jeugd en de casusregie vanuit Sterk Papendrecht/jeugdteam.

Wat is organisatorisch nodig?

Dit betreft vooralsnog een (tijdelijke) nieuwe functie door versterking van het accountmanagement op het gebied van jeugdhulp door directere sturing toe te passen op de inzet vanuit de regionale zorgmarkt.

Financiën

De benodigde personele inzet voor 2020 (betreft driekwart jaar) wordt geraamd op maximaal € 75.000. Voor 2021 is naar verwachting ook nog inzet benodigd. Deze inzet is nu nog niet volledig te overzien, voorlopige inschatting is daarom dat wederom een bedrag van € 100.000 nodig zal zijn. De specifieke benodigde inzet zal worden meegenomen in de Kaderbrief en Programmabegroting.

PLANNING 2de en 3de kwartaal 2020

-

Opdracht en werving 'zorgcoördinator/-regisseur' Opstellen jaarplan door 'zorgcoördinator/-regisseur' (inclusief evaluatieafspraken)

12

6. Opzetten en organiseren van Café GEZIeN met partners INHOUD Kern van het voorstel (kort samengevat)

Om tot een betere uitvoering van jeugdhulp te komen is een stevigere verbinding en samenwerking nodig tussen ouders, de gemeente Papendrecht en maatschappelijke partners. De gemeente gaat samen met ouders/verzorgers en maatschappelijke partners de dialoog aan om het te hebben over wat er nodig is voor ouders/verzorgers bij de opvoeding en voor kinderen om op te groeien. Een middel om de verschillende perspectieven van betrokkenen uit te wisselen en het inwonersperspectief te vergroten is Café GEZIeN. Café GEZIeN is een ontmoetings- en kenniscafé dat idealiter wordt georganiseerd door een werkgroep bestaande uit leden van ervaringsdeskundigen, Sterk Papendrecht en de gemeente Papendrecht. Zij organiseren één keer per kwartaal informele bijeenkomsten voor ouders, grootouders en verzorgers met een kind voor minstens een jaar. Café GEZIeN wordt momenteel al ingezet in onder andere de gemeente Hoeksche Waard en Capelle aan den IJssel. Allereerst zal hiervoor het draagvlak moeten worden verkend voor een Café GEZIeN in Papendrecht bij ouders/verzorgers en maatschappelijke partners. Als gemeente willen we betrokken zijn bij de opzet en in de facilitering. De daadwerkelijke uitvoering willen we zoveel mogelijk overlaten aan betrokken ouders/verzorgers en maatschappelijke partners.

Doel

-

Maatschappelijk effect en aanvaardbaarheid

NETWERK Betrokken organisaties

Beter inspelen vanuit beleid en uitvoering op de behoefte van ouders/verzorgers die zij hebben met betrekking tot de opvoeding en het opgroeien van hun kinderen. Verbinden van verschillende betrokkenen rondom opvoed- en opgroeithema's, waarmee sociale netwerken ontstaan en eventueel preventief ondersteuningsaanbod.

Met Café GEZIeN wordt gewerkt aan het verbeteren van de dialoog tussen de gemeente, ouders/verzorgers en maatschappelijke partners rondom opgroeien en opvoeden van kinderen en het gebruik van jeugdhulp. Ouders/verzorgers voelen zich hiermee gehoord en gezien. Maatschappelijke partners kunnen vervolgens preventief ondersteuningsaanbod initiëren rondom de thema's die leven. Sterk Papendrecht, Jeugd Ervaringenteam ZHZ, Jong JGZ, Suppord Jongerenwerk, Sportverenigingen in Papendrecht en andere maatschappelijke partners

Lokale sturing en Subsidieafspraken met o.a. Sterk Papendrecht en Jong JGZ maatwerk EFFECTEN EN RISICO'S Kwaliteit De kwaliteit van de ondersteuning aan jeugdigen gaat omhoog doordat beleid en uitvoering beter kunnen inspelen op thema's die leven onder ouders/verzorgers. Juridisch Technische uitvoerbaarheid

N.v.t. N.v.t

13

Wat is organisatorisch nodig?

Bovenop de ambtelijke inzet vanuit bestaande kaders, wordt ten behoeve van een goede lokale invulling en inbedding externe deskundigheid ingezet die ervaring heeft met dergelijke initiatieven in andere gemeenten.

Financiën

De inzet van maatschappelijke partners wordt gerealiseerd vanuit bestaande subsidieafspraken. Hiernaast zullen kosten worden gemaakt voor het inzetten van externe deskundigheid en kosten die samenhangen met de organisatie (locatiehuur, sprekers en dergelijke), De totale kosten worden voor 2020 ingeschat op € 10.000,-.

PLANNING

3de en 4de kwartaal 2020 1ste kwartaal 2021

Verkenning of er draagvlak is voor Café GEZIeN Organiseren van Café GEZIeN samen met ouders/verzorgers en maatschappelijke partners.

14

7. Financiële paragraaf De benodigde inzet ten behoeve van de Uitvoeringsagenda Jeugd(hulp) 2020 wordt begroot op een totaal maximaal bedrag van € 250.000 1 (exclusief de geoormerkte Onderwijsachterstandenbeleid-middelen). Deze begrote kosten zijn een optelsom van voorgaande deelprojecten plus monitoringskosten van de totale agenda. Deze inzet wordt als volgt gedekt: Inzet vanuit Regulier (en integraal) lokaal budget Wmo en jeugd Resultaatbestemming 2019 (via Jaarrekening 2019) Inzet vanuit Reserve taakmutaties Rijkstromen 2 Totaal

€ 150.000 € 80.000 € 20.000 € 250.000

Via de verschillende rapportages van de planning- en controlcyclus zal in 2020 actualisering tot het (maximaal) benodigde bedrag plaatsvinden. Hierbij worden allereerst de reguliere middelen ingezet en als laatst wordt de Reserve taakmutaties Rijkstromen aangesproken. Voor 2021 en verder zal de benodigde financiële inzet afgewogen moeten worden bij de Kaderbrief 2021 en Programmabegroting 2021. Hieronder treft u, tot slot, de financiële opgave die wij als gemeente hebben op het gebied van jeugdhulp.

De financiële (jeugdhulp)opgave van Papendrecht Financiële doorwerking van de regionale bezuinigingsopgave In de periode 2020 tot en met 2023 is in regionaal verband besloten tot een bezuinigingstaakstelling die op loopt tot € 14,9 miljoen. Deze regionale taakstelling laat zich als volgt vertalen voor de gemeente Papendrecht:

2020 2021 2022 2023

Bezuinigingsopgave ten opzichte van 2019 € 320.000 € 640.000 € 960.000 € 960.000

Zie volgende pagina voor de gevolgen door het loslaten van de financiële solidariteit.

Bovenop deze financiële inzet wordt nader bekeken of het mogelijk is om een beroep te doen op het regionale transformatiefonds Jeugdhulp via het Aanjaagteam. 2 De reserve taakmutaties Rijkstromen is een reserve waar het college van burgemeester en wethouders een beroep op kan doen zonder voorafgaande toestemming van de gemeenteraad. Achteraf wordt de inzet van deze reserve verantwoord via de verschillende rapportages van de planning- en controlcyclus. De reserve taakmutaties Rijkstromen reserve is de afgelopen jaren gevuld vanuit ontvangen middelen met betrekking tot oud AWBZ, kinderopvang en statushouders. 1

15

Financiële gevolgen van loslaten financiële solidariteit Bovenop bovenstaande is met de gefaseerde afbouw van de financiële solidariteit nog een extra bezuinigingsopgave ontstaan. Uitgaande van de 2de bestuursrapportage 2019 van de Serviceorganisatie Jeugd, waarbij wij per saldo € 250.000 ontvingen vanuit de huidige solidariteitsafspraken betekent dit lokaal het volgende:

2020 2021 2022 2023

Bezuinigingsopgave vanwege loslaten solidariteit € 50.000 € 125.000 € 200.000 € 250.000

Afgesproken afbouw solidariteit 20% 50% 80% 100%

Voor de goede orde dient vermeld te worden dat de bezuinigsopgave vanwege het loslaten van de regionale financiële solidariteit hoger of lager kan uitvallen. Terugkijkend naar de afgelopen jaren waren we namelijk in de jaren 2015 en 2016 nog een zgn. voordeelgemeente, respectievelijk € 260.000 en € 450.000. Niettemin waren we in de jaren 2017 en 2018 een zgn. nadeelgemeente, respectievelijk € 800.000 en € 700.000. Overige financiële onzekerheden Los van bovenstaande kent het jeugdhulpdomein nog meer financiële onzekerheden. De belangrijkste zijn het nieuwe landelijke verdeelmodel jeugdhulp en het nieuwe woonplaatsbeginsel jeugdhulp. Als gemeente zijn we nog in het ongewis hoe deze maatregelen zich lokaal financieel laten vertalen.

16