CConstaterende datPapendrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

D06. 20251009 RIB Vaststelling Programma Klimaatadaptatie 2025-2029.pdf

Oordeelsvormende vergadering Papendrecht 20 november 2025, gemeente PapendrechtBij agendapunt: 6: Ingekomen stukken26.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

3 alinea's met “opening”: 1462 1536 1537

15 | Aanpak verminderen klimaatongelijkheid Wat? Klimaatverandering en extreem weer heeft fysieke en mentale effecten op onze inwoners. Afhankelijk van persoonlijke kenmerken ervaren bepaalde Papendrechters (veel) meer impact. Ook is het handelingsperspectief om iets aan de effecten te doen ongelijk. Wat je zelf kunt doen is afhankelijk van je fysieke en mentale conditie en je financiële mogelijkheden. Hierbij maakt het ook verschil of je eigenaar of huurder bent van een woning. Om te zorgen dat ongelijkheid binnen onze gemeente (verder) toeneemt is een inventarisatie en plan van aanpak nodig. Hoe? Klimaatongelijkheid is een nieuw onderwerp. In de aanpak inventariseren we welke mensen en groepen - in welke situaties - de grootste impact ervaren en het minste handelingsperspectief hebben. Daarna bepalen we op welke wijze we deze situaties kunnen aanpakken (bv. extra hulp of investeringen). Interne inzet: Eenmalig 80 uur Kosten: €10.000 Wie: Team Maatschappelijke Ontwikkeling, Partners: Zorgorganisaties en Woonkracht10 Planning: 2025-2026

Klimaatadaptatie bij herinrichtingen Inzicht meerkosten bij nieuwbouw en renovatie Leidraad Inrichting Openbare Ruimte Zeven koele plekken in de openbare ruimte Opstellen van visie koele routes Kennisontwikkeling intern en bij partners Stimuleren van bewoners Vriessenpolder als regionale spons Voldoende water en goede waterkwaliteit Groenblauwe schoolpleinen Samenwerken met en stimuleren van partners Verplichten klimaatadaptatie bij nieuwbouw Monitoring klimaatadaptieve maatregelen Vijf kwetsbare locaties voor wateroverlast oplossen Aanpak verminderen klimaatongelijkheid

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

Klimaatadaptatie bij herinrichtingen Inzicht meerkosten bij nieuwbouw en renovatie Leidraad Inrichting Openbare Ruimte Zeven koele plekken in de openbare ruimte Opstellen van visie koele routes Kennisontwikkeling intern en bij partners Stimuleren van bewoners Vriessenpolder als regionale spons Voldoende water en goede waterkwaliteit Groenblauwe schoolpleinen Samenwerken met en stimuleren van partners Verplichten klimaatadaptatie bij nieuwbouw Monitoring klimaatadaptieve maatregelen Vijf kwetsbare locaties voor wateroverlast oplossen Aanpak verminderen klimaatongelijkheid

ACTIVITEITEN

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

ACTIVITEITEN

240 280 80 -

80 -

MIDDELS REGULIERE INZET (uren) jaarlijks eenmalig

2.600 uur 520 uur

20 60 120 40 100 40 40 100 325 dagen 65 dagen

80 40 80 40 80 80

MIDDELS EXTRA INZET (uren) jaarlijks eenmalig

Planvorming en beleid Totaal EXTRA kosten planperiode (jaarlijks en eenmalig) € 35.000 EXTRA kosten planperiode gemiddeld per jaar € 7.000

€ €

Extra inzet voor hitte

OPMERKING

105.000 21.000

Programma Duurzaamheid Kosten bepaald in WRP Investeringen opgenomen in WRP

50% financiering groen

Reguliere kosten onderdeel WRP

50% financiering groen

Regulier budget

OPMERKING

Inzet is in WRP opgenomen

Inzet is in WRP opgenomen

Uitvoering Totaal 70.000 € 14.000 €

TOTAAL BENODIGDE KOSTEN (euro) MIDDELS REGULIERE KOSTEN (euro) MIDDELS EXTRA KOSTEN (euro) jaarlijks eenmalig jaarlijks eenmalig jaarlijks eenmalig (2025-2029) (2025-2029) € 10.000 € 10.000 € 70.000 € 35.000 € 35.000 € 10.000 € 10.000 € 20.000 € 15.000 € 20.000 € 15.000 € 50.000 € 25.000 € 5.000 € 10.000 € 10.000

EXTRA inzet planperiode (jaarlijks en eenmalig) EXTRA inzet planperiode gemiddeld per jaar

TOTAAL BENODIGDE INZET (uren) jaarlijks eenmalig (2025-2029) (2025-2029) 240 80 20 40 60 80 120 40 320 80 80 36 120 40 40 80 40 80 100 80

ja nee n.v.t. nee nee ja ja n.v.t. n.v.t. nee ja ja ja nee nee

KOSTEN NA 2029

ja nee ja nee nee ja ja nee nee nee ja ja ja nee nee

INZET NA 2029

Bijlage ƙ

Tuin in Papendrecht gerealiseerd m.b.v. de Tegeltaxi

NATUURINCLUSIEF PAPENDRECHT TERUGBLIK EN DOORKIJK

Een terugblik op de wijze waarop de gemeente Papendrecht invulling heeft gegeven aan het stimuleren van bewoners en organisaties om hun leefomgeving te vergroenen en een aanvullend onderzoek naar motivaties met een doorkijk naar de toekomst.

Datum: 28 mei 2024 Auteur: Miranda de Wijs

INHOUDSOPGAVE

NATUUR INCLUSIEF

1. Inleiding............................................................................................... 2 De start ................................................................................................ 2 Huidige aanpak ................................................................................... 2 Verbreding en verdieping .................................................................... 3 2. Terugblik augustus 2019 / mei 2024................................................. 3 Kennisoverdracht ................................................................................ 3 Gedifferentieerde communicatie en gebiedsgerichte aanpak ............ 4 Samenwerking .................................................................................... 4

PAPENDRECHT De gemeente Papendrecht heeft de ambitie een aantrekkelijke plaats te zijn voor mens, dier en natuur. Nu en in de toekomst. Dat wil zeggen dat we de gemeente zo inrichten dat er ruimte is voor een grote verscheidenheid aan dieren, planten en leefgebieden.

Barrières wegnemen ........................................................................... 5 Goed voorbeeld openbare ruimte ....................................................... 6 3. Aanvullend onderzoek en doorkijk .................................................. 7 Gedragsanalyse .................................................................................. 7 Motivatie .............................................................................................. 7 Eigen effectiviteit ................................................................................. 8 Doelgroepadvies ................................................................................. 8 Overzicht activiteiten augustus 2019 / mei 2024 ............................. 11

1

INLEIDING De gemeente Papendrecht hecht veel belang aan een gezonde en veilige leefomgeving. Een groene inrichting is hier onderdeel van. In de openbare ruimte geeft de gemeente hier zo goed als mogelijk invulling aan. De private ruimte betreft een significant deel van Papendrecht; tuinen, daken en (school)terreinen. Deze zijn eigendom van of worden beheerd door bewoners of organisaties. Het informeren en stimuleren van bewoners en organisaties om tot meer en kwalitatief goed groen te komen, draagt bij aan de toekomstbestendigheid van Papendrecht. In dit document kijken we terug naar wat er tussen 2019 en 2024 is gedaan en geleerd. En maken we een doorkijk naar de komende jaren. DE START In 2017 is de gemeente Papendrecht onder het motto 'tegel eruit, plantje erin' van Stichting Steenbreek gestart inwoners te stimuleren hun leefomgeving te vergroenen. In augustus 2019 is het document 'Operatie Steenbreek terugblik en doorkijk' gedeeld met de gemeenteraad. Het document gaf een terugblik op de wijze waarop de gemeente in de periode oktober 2017 - augustus 2019 invulling heeft gegeven aan Operatie Steenbreek, inclusief een overzicht van de uitgevoerde activiteiten plus een aanscherping van de strategie en een doorkijk op basis van ervaring en onderzoek.

Doel van de strategie was het realiseren van een samenleving waarin een klimaatadaptieve en groene ruimtelijke omgeving de norm is. HUIDIGE AANPAK Bij de aanscherping is gebruik gemaakt van diverse onderzoeken. Het onderzoek 'Tussen groen en grijs, een verkenning van tuinen en tuinieren in Nederland' van het SCP is hierbij belangrijke input. Net als het onderzoek van SAMR marktvinders in opdracht van ONS WATER naar leefstijlen binnen het domein klimaaten waterbewustzijn. Uit beide onderzoeken volgen vijf inzichten uit de (marketing)psychologie die van invloed zijn op het vergroenen van privaat terrein, namelijk: Kennisoverdracht Behoud van groen vraagt kennis en ervaring. Mislukking frustreert, waardoor men weer zou kunnen gaan verstenen. Natuureducatie of ervaring in het ouderlijk kunnen dit helpen voorkomen. Gedifferentieerde communicatie en gebiedsgerichte activiteiten Bewonersgroepen verschillen in bewustzijn, betrokkenheid, kennis, houding, gedragsintentie en informatiebehoefte. Elk type leefstijl is gevoelig voor een specifieke vorm van communicatie en heeft behoefte aan een andere framing van klimaatthema's. Samenwerking Bewoners nemen eerder iets aan van een andere bewoner (wij-groep) dan van de overheid (zij-groep). Daarom is het belangrijk om naast het organiseren van (communicatie)activiteiten ook samen te werken met bewoners en (maatschappelijke)partners.

Waaronder het ruimte bieden aan en het versterken en verbinden van maatschappelijke initiatieven. Hierdoor ontstaat een hefboomeffect en daarmee een duurzame beweging met een blijvend effect op langere termijn. Barrières wegnemen Om de eigen effectiviteit van bewoners te vergroten, is het belangrijk een aantal keuzemogelijkheden aan hulpmiddelen aan te bieden om daarmee barrières weg te nemen en handelingsperspectief te bieden. Goed voorbeeld openbare ruimte Voor de inrichting van tuinen geldt dat mensen geneigd zijn te kijken naar de tuinen van buurtgenoten en hun leefomgeving; groen is in die zin besmettelijk. Daarom is het belangrijk als gemeente in de openbare ruimte het goede voorbeeld te geven.

2

VERBREDING EN VERDIEPING De strategie voor het vergroenen van private ruimte is in de loop der tijd verder verbreedt en verdiept. De gemeente heeft de ambitie een aantrekkelijke plaats te zijn voor mens, dier en natuur. Nu en in de toekomst. Door met een integrale blik naar de uitdagingen op het gebied van duurzaamheid te kijken wil de gemeente met groen zo veel mogelijk positieve effecten bereiken op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit, sociale cohesie, economie en gezondheid. Een natuurinclusief Papendrecht.

TERUGBLIK 2019 - 2024 In de periode augustus 2019 - mei 2024 hebben 119 (communicatie)activiteiten plaatsgevonden (zie overzicht activiteiten vanaf blz. 15). In onderstaande tekst is een aantal van deze activiteiten uitgelicht aan de hand van de vijf inzichten die van invloed zijn op het vergroenen van privaat terrein. KENNISOVERDRACHT Sinds augustus 2019 zijn er diverse activiteiten georganiseerd die een koppeling hebben met landelijke themadagen. Dit zijn activiteiten zoals de Dag van de Duurzaamheid, de Boomfeestdagen, de Dag van de Biodiversiteit, de Week van Ons Water, de Nationale Buitenspeeldag en de Kinderboekenweek. Ook is er aansluiting gezocht bij lokale initiatieven zoals de boeken- en rommelmarkt van Excelsior, de open dag van de Egelopvang en de Doe Duurzaamheidsmarkt. Via persberichten, sociale media en lokale kranten is ook informatie gedeeld. Bijvoorbeeld over het voorkomen van hittestress en de subsidieregeling Samenvergroenen van Waterschap Rivierenland. Acties op sociale media zijn onder andere #DraagBij, #hetvergetentuinseizoen en #maakgrijsgroener. Op Puur Papendrecht zijn op de themapagina 'Natuurinclusief Papendrecht' ruim 150 berichten geplaatst. In 2019 en 2020 zijn er artikelen verschenen in het vakblad groen. Zes inwoners met een inspirerend verhaal zijn in de periode 2021-2023 geïnterviewd voor de participatiekrant.

Via Water Educatie Drechtsteden (WED) kunnen alle Papendrechtse scholen gebruik maken van het lesaanbod van Weizigt NMC. Naast educatie op het gebied van klimaatadaptatie (zoals de watertafel) is in 2023 het lesaanbod uitgebreid door het ontwikkelen van een lesprogramma op het gebied van biodiversiteit genaamd ‘De Tuin met Stip’.

Boomfeestdag Daltonschool De Leilinde

3

GEDIFFERENTIEERDE COMMUNICATIE EN GEBIEDSGERICHTE ACTIVITEITEN Bij gemeentelijke reconstructieprojecten hebben bewoners tijdens informatieavonden, in de wijk, via bewonersbrieven en de website van de gemeente informatie en ondersteuning ontvangen. In de coronaperiode zijn er twee webinars over het vergroenen van tuinen georganiseerd voor de bewoners van de Da Costastraat en omgeving. Dit is gedaan door een tuincoach. Onder het kopje barrières wegnemen wordt nader ingegaan op de tuincoach. SAMENWERKING Versterken maatschappelijk initiatief In 2023 heeft OBS De Wielen met ouders en vrijwilligers van de Ruiltuinen en Natuur- en Vogelwacht De Alblasserwaard (NVWA) een natuurschoolplein met buitenlokaal aangelegd. Dit initiatief is vergelijkbaar met de aanleg van Educatief Bos De Lage Waard in 2019. Belangrijk doel is kennis en vaardigheden over te dragen op de volgende generatie en daarmee één van de belangrijkste oorzaken van verstening op privaat terrein te doorbreken. Sinds 2017 heeft de gemeente ook een aantal vergroeningsinitiatieven van Papendrechtse basisscholen (de Anne Frankschool, De Viermaster, De Knotwilg en de Kameleon) kunnen versterken. Ook zijn er activiteiten georganiseerd in samenwerking met organisaties zoals de Ruiltuinen, NVWA en Stichting BIJ de Heerlijkheid.

Het gaat hierbij om de Zaaidagen, de Natuurwerkdag in park Slobbengors en de jaarlijkse MeerBomenNu acties. Deze laatste is gericht op het oogsten en aanbieden van zaailingen welke bewoners gratis kunnen ophalen bij de Ruiltuinen. Sinds begin 2022 is er vier keer per jaar een afstemmingsoverleg tussen gemeente, Stichting BIJ de Heerlijkheid en NVWA. In 2022 en 2023 heeft de gemeente deelgenomen aan het Nationale Boomspiegelfeest. Inmiddels hebben ruim 80 bewoners een boomspiegel geadopteerd, bijna alle deelnemers maakten daarbij gebruik van het beschikbaar gestelde inheemse plantenpakket.

Natuurschoolplein OBS De Wielen

4

Samenwerken Woonkracht 10 De gemeente Papendrecht werkt ook samen met Woonkracht 10 aan het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte en privaat terrein. In 2020 zijn er in de wijk Stellingmolen meer dan 49 geveltuintjes aangelegd, groenvakken uitgebreid en bomen geplant. Ook zijn er op verzoek van bewoners geveltuinen aangelegd in Berkenhof, Kraaihoek Noord en regentonnen geplaatst in Wilgenhof. In 2023 heeft Woonkracht 10 in samenwerking met de gemeente en Waterschap Rivierenland 243 m² groendak aangelegd op bergingen bij Snoek en Noordkil. In 2023 en 2024 zijn gezamenlijk met Woonkracht 10 vier binnenpleinen in de wijk Het Zand klimaatadaptief ingericht. Op de pleinen zijn extra bomen geplaatst, de boomspiegels en plantvakken vergroot en voorzien van inheemse beplanting afgestemd op de aanwezige icoonsoorten in de wijk. Daarnaast zijn er bij de speeltoestellen waterdoorlatende valondergronden aangebracht, en maken zitelementen van gerecycled beton en biobased bouwmateriaal de pleinen tot nieuwe groene en koele ontmoetingsplekken.

Binnenplein wijk Het Zand BARRIERES WEGNEMEN Om bewoners te stimuleren bewust(er) om te gaan met water, onder andere door de opvang van regenwater, heeft de gemeente in 2020 in samenwerking met een lokale ondernemer een regentonactie georganiseerd. In totaal hebben 71 bewoners een regenton aangevraagd. Sinds 2022 biedt de gemeente inwoners die hun tuin willen vergroenen de mogelijkheid overtollige tuintegels op te laten halen door de Tegeltaxi. Jaarlijks maken hiervan gemiddeld 10 huishoudens gebruik. In 2023 heeft voor de tweede maal een groendakactie plaatsgevonden. Daarbij hebben 96 bewoners gebruik gemaakt van de gratis groendakscan. Vanaf begin 2024 kunnen bewoners die hun tuin klimaatadaptief willen inrichten zich aanmelden voor tuinadvies van tuincoach Manon Wijermars. Inmiddels hebben 14 inwoners een beroep op haar gedaan. Om de eigen effectiviteit van bewoners nog verder te vergroten is daarnaast de folder Papendrechtse tuinen Plantenlijst uitgebracht en kunnen inwoners via het Groene Keetje tuingereedschap lenen.

5

GOED VOORBEELD OPENBARE RUIMTE De gemeente werkt in de openbare ruimte met icoonsoorten. Icoonsoorten zijn dieren en planten die een beeld geven van de natuurkwaliteit. Als het goed gaat met de icoonsoorten, dan gaat het goed met de natuur. Door bij het beheren en het inrichten van de openbare ruimte rekening te houden met de wensen van de icoonsoorten, zorgt de gemeente voor een betere natuurkwaliteit. Om bewoners meer te betrekken bij de natuur in Papendrecht en citizen science te stimuleren zijn er in 2022 en 2023 twintig korte educatieve filmpjes over de icoonsoorten gemaakt. Deze filmpjes zijn maandelijks gedeeld via sociale media. In 2024 is een overzichtskaart uitgebracht en kunnen bewoners de icoonsoorten in hun wijk of het openbaar groen ontdekken via stoeptegels met QR-codes welke verwijzen naar de filmpjes.

Icoonsoortenkaart en stoeptegel met QR-code naar icoonsoortenfilmpje

6

AANVULLEND ONDERZOEK EN DOORKIJK In het bestuursakkoord 'Samen maken we Papendrecht 2022-2026' is wederom de ambitie uitgesproken maatregelen te nemen om verharding in openbaar gebied en particuliere tuinen tegen te gaan. Om dit te bereiken streeft men naar meer uitleg over de noodzaak van klimaatadaptatie en stimuleringsmaatregelen om bewoners te verleiden hun tuinen te vergroenen. Daarom bouwen we ook in de komende periode de strategie verder uit. We maken daarbij gebruik van het Kennisportaal Klimaatadaptatie (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) en volgen de aanbevelingen uit marketing- en neuropsychologisch onderzoek vanuit dit platform. GEDRAGSANALYSE In 2024 heeft adviesbureau Motivaction in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) een gedragsanalyse uitgevoerd naar de drempels en motivaties van Nederlanders om hun tuinen te vergroenen, en hoe je deze inzichten kunt gebruiken om te komen tot meer groen in particuliere tuinen. Het advies vanuit deze gedragsanalyse is om bij interventies zowel de motivatie om de tuin te vergroenen te versterken als hulp te bieden om de eigen effectiviteit te vergroten.

Aanbevelingen om de motivatie de tuin te vergroenen te vergroten zijn: Frame de ‘groene tuin’ als rustgevend, gezellig en ontspannend Benadruk dat een groene tuin koelte biedt in de zomer en dat dit in de toekomst steeds belangrijker zal zijn Benoem de natuurlijke uitstraling van een groene tuin, en de aantrekkelijkheid voor vogels, vlinders en bijen Laat zien dat een groene tuin ook een ‘nette’ tuin kan zijn Om de eigen effectiviteit te vergroten adviseert men: Bied hulp bij het maken van een tuinplan Bied een stappenplan voor het vergroenen van de tuin Bied hulp door het aanbieden van gereedschap Bied hulp of faciliteiten bij het afvoeren van tegels en zand uit de tuin MOTIVATIE Het vergroten van de motivatie om tuinen te vergroenen vereist speciale aandacht. Neuropsychologisch onderzoek toont aan dat ons brein is opgedeeld in drie gebieden. Het reptielenbrein, dat instinctief redeneert en gedreven wordt door basisbehoeften als autonomie, verbondenheid (met de groep), veiligheid en fysiek welzijn. Het zoogdierenbrein, dat gaat over ons gevoel, herinneringen en gewoontes, en het mensenbrein dat verantwoordelijk is voor taal, abstract denken en bewustzijn.

7

Bijna al onze beslissingen worden genomen op basis van intuïtie en gewoontes. Het mensenbrein is slechts een klein deel van de tijd actief. Als we vermoeid raken vallen we terug op het zoogdierenbrein met de aandrijvers die daarin werkzaam zijn. Indien de accu nog verder leeg is, blijft alleen het reptielenbrein aan. Gedrag wordt dan voor het merendeel gestuurd door de basisbehoeften. Indien we voorzien zijn in onze basisbehoeften en de accu vol is, is er ruimte na te denken over abstracte begrippen als klimaatadaptatie en kunnen we beslissingen nemen voor de langere termijn. Indien dit niet het geval is, is het aan te raden mensen op een andere manier aan te spreken en te stimuleren tot klimaatadaptief gedrag. Zoals in situaties waarin mensen veel stress ervaren. Deze stress kan tijdelijk zijn, bijvoorbeeld door een verhuizing of het hebben van een jong gezin, of meer structureel, zoals bij ziekte of financiële zorgen. Taalgebruik speelt hierbij een belangrijke rol. Abstracte termen als natuurinclusief en klimaatadaptief sluiten in stressvolle perioden niet aan op de basisbehoeften autonomie, verbondenheid (met de groep), veiligheid en fysiek welzijn. In dergelijke gevallen is een andere benadering nodig. Bijvoorbeeld door een natuurinclusieve tuin te koppelen aan de gezondheidsvoordelen voor kinderen, zoals meer buiten spelen, minder astma en een betere weerstand.

Een alternatieve aanpak is om vanuit het verlangen naar verbondenheid meer in te zetten op partnermarketing. Als buurtgenoten of bekenden (mensen uit de wij-groep) voorlichting geven, is de kans op succes groter dan wanneer de gemeente (de zij-groep) voorlichting geeft. Het is ook mogelijk om onbewust gedrag op een positieve manier te beïnvloeden door eerst de accu bij te laden. Bijvoorbeeld door iemand een compliment te geven, of een gezellige bijeenkomst of een excursie naar een mooi voorbeeldproject te organiseren. Dat werkt ontspannend en mensen leren elkaar kennen. Ook kun je ervoor kiezen om bijvoorbeeld direct na de zomervakantie – als we allemaal genoten hebben van het ‘buiten zijn’ – een campagne te starten. Of je meer specifiek te richten op vitale 50-plussers, een doelgroep bij wie de accu doorgaans structureel voller is. EIGEN EFFECTIVITEIT Bewoners die wel willen vergroenen maar niet kunnen door bijvoorbeeld gebrek aan kennis, tijd of geld, kun je stimuleren door het makkelijker voor ze te maken en barrières weg te nemen. In basis biedt de gemeente Papendrecht al veel hulpmiddelen om barrières weg te nemen. Najaar 2024 zal Motivaction een tweede onderzoek uitvoeren, waarin gekeken wordt welke aanbevolen interventies het beste resultaat opleveren.

Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zullen de huidige hulpmiddelen waar nodig worden aangepast en geoptimaliseerd om de eigen effectiviteit van onze inwoners verder te vergroten. DOELGROEPADVIES Tot slot geeft de gedragsanalyse ook enkele adviezen t.a.v. doelgroepen. Focus meer op gemiddeld versteende tuinen dan sterk versteende tuinen Tuinbezitters die al wel groen in hun tuin hebben maar ook nog veel steen, staan er relatief vaker voor open om nog verder te vergroenen. Als je je richt op mensen met sterk versteende tuinen, kies dan voor onderhoudsarm en net en schoon ogend groenaanbod. Overtuig hen ervan dat het onderhoud ook in de toekomst weinig werk vergt. Dit is voor deze groep een relatief belangrijke stimulans tot vergroening. Kies niet voor het motiveren van alleen huurders of alleen eigenaren Maak in een interventie geen onderscheid tussen woningeigenaren en huurders. Hoewel woningeigenaren iets positiever staan tegenover een groene tuin dan huurders, zijn hun redenen om wel of niet te vergroenen vrijwel gelijk. Wel kan voor beide groepen een andere benadering gekozen worden en kan de interventie rekening houden met de al bekende verschillen tussen huurders en eigenaren.

8

9

10

OVERZICHT ACTIVITEITEN Nr.

Wat

Wanneer

Hoe

Bereik

Strategie

2017 1

Doe Duurzaam Markt

6-okt

Informatiestand Operatie Steenbreek (OS) plus afnemen enquête bij bezoekers in ruil voor een plantje, demonstratie watertafel

Artikel in Papendrechts Nieuwsblad (PN), gemeentelijke website (GW), Landelijke website Operatie Steenbreek (OS website)

Informeren Activeren Stimuleren

2

Week van Ons Water

17 t/m 23 okt

Tip v/d Dag actie i.s.m. partners

sociale mediakanalen gemeente, OS website

Samenwerking partners

Voorbeeld geven gemeentelijke klimaatadaptieve projecten: 3

Platanenlaan

Najaar

extra middenberm

OS website

Informeren

4

Burgemeester Keijzerweg

Najaar

versmalling voetpad

OS website

Informeren

5

Veerweg

Najaar

extra middenberm

OS website

Informeren

6

Groene partijen in Papendrecht informeren over Operatie Steenbreek en subsidieregeling Klimaatactief van WSRL

Telefonisch / per mail

o.a. hoveniers en groene organisaties

Informeren Activeren

December

2018 7

Reconstructie Lijsterbeshof

1-feb

Bewoners reconstructiegebied ontvangen brf. met informatie over klimaatadaptatie en de subsidieregeling Klimaatactief

Informeren Activeren Stimuleren

8

SBO De Kameleon / Lessen klimaatadaptatie

2-feb

les over KA bovenbouwklassen klimaatadaptatie aan m.b.v. de watertafel

artikel in PN, GW en OS website

Samenwerking partners

9

Subsidieregeling Klimaatactief

7-feb

Artikel over nieuwe subsidieregeling van WSRL

artikel in PN, GW en OS website

Samenwerking partners

10

Reconstructie Goudenregenstraat

12-feb

11

Reconstructie Westpolder-Oost

19-feb

Bewoners reconstructiegebied ontvangen brf. met informatie over klimaatadaptatie en de subsidieregeling Klimaatactief Bewoners reconstructiegebied ontvangen brf. met informatie over klimaatadaptatie en de subsidieregeling Klimaatactief

Informeren Activeren Stimuleren

Informeren Activeren Stimuleren

11

Nr.

Wat

Wanneer

Hoe

Bereik

Strategie

12

SBO De Kameleon; afsluitende avond Waterproject voor alle kinderen, ouders en buurtbewoners

22-feb

les over KA m.b.v. de watertafel en voor elke leerlingen een plantje voor in de tuin

artikel in PN, GW en OS website

13

Nieuwsbrief Groei & Bloei Dordrecht

2-mrt

Artikel in nieuwbrief van G&B Dordrecht over KA en OS Papendrecht

14

Bewoners Trasmolen beplanten boomspiegels

14-mrt

Bewoners beplanten en beheren vergrote boomspiegel

artikel in PN, GW en OS website

Samenwerking partners

15

Dordt Centraal / bijlage Thuis in Papendrecht

14-mrt

Artikel met informatie over OS Papendrecht

artikel in PN, GW en OS website, FB gemeente en Puur Papendrecht (PP)

Informeren

16

Open dag Gemeentehuis

17-mrt

Maquette 'De watervriendelijke tuin' / uitleg bij rondleidingen

Facebook (FB) gemeente en Puur Papendrecht (PP)

Informeren Activeren

17

SBO De Kameleon / Aanleg geveltuin

18-apr

Wethouder en kinderen leggen geveltuin aan

artikel in PN, GW en OS website

Samenwerking partners

18

Week van Ons Water

5 t/m 14 mei

Tip v/d Dag actie via soc. media i.s.m. lokale partners

sociale media gemeente, GW en OS website

Samenwerking partners

19

3-D tekening klimaatadaptatie op weekmarkt

8-mei

WSRL en OS Papendrecht promoten samen met wethouder Klimaatactief

artikel in PN, GW en OS website, FB gemeente en PP

Samenwerking partners

20

RTV Papendrecht

10-mei

Informatief filmpje over Operatie Steenbreek

21

Basisschool 't Kofschip

17-mei

Zaadinformatieflyer Steenbreek in brf. aan ouders kinderen

FB

Samenwerking partners, Informeren

22

Artikel op Dordrecht.net

18-mei

Informatie over OS Papendrecht

23

Art, Music and Lemonade / workshop

13-jun

Workshop aardbeien planten en zelf de potjes schilderen

24

Bewonersavond groot onderhoud Eksterstraat e.o.

19-jun

Informatiestand OS plus demonstratietafel groen dak

Informeren Activeren

25

Bewonersavond groot onderhoud Oudaenstraat e.o.

21-jun

Informatiestand OS plus demonstratietafel groen dak

Informeren Activeren

26

Groei & Bloei en Intratuin organiseren Steenbreekactie

23-jun

In overleg met deze partners communicatie rondom deze actie ondersteunen

Samenwerking partners

Samenwerking partners

Informeren 2 x artikel in PN, GW en OS website, FB gemeente en PP

PP

Samenwerking partners

Samenwerking partners, Informeren

12

Nr.

Wat

27

Artikel Waterschap betaalt mee aan duurzame groene oplossingen

28

Hoe

Bereik

Strategie

23-jul

Artikel over subsidieregeling Klimaatactief

artikel in PN, GW, PP

Informeren Activeren Stimuleren

Artikel Tropische dagen zorgen voor hittestress en hoosbuien

31-jul

Artikel over hittestress

artikel in PN, GW en FB

Informeren Activeren Stimuleren

29

Artikel nieuwsbrief toekomstige bewoners Land van Matena

week 31

gezamenlijk artikel NVWA en OS

Toekomstige bewoners Land van Matena

Samenwerking partners, Informeren

30

Deelname 3 vrijwilligers aan cursus 'Laat je buurt zoemen' bij Natuur- en Vogelwacht De Alblasserwaard. Aanleg Educatief Bos De Lage Waard samen met wethouder

6 & 20sept

vanuit OS 3 nieuwe groene vrijwilligers aangemeld voor deelname

nieuwe ambassadeurs / versterken groene netwerk

Samenwerking partners, verbinden Stimuleren

21-sep

ondersteunen actie partners

Filmpje RTV Papendrecht, artikel in PN, GW en OS website, FB gemeente en PP, ook publiciteit door partners, WSRL

Samenwerking partners, Informeren Activeren Stimuleren

32

Maquette 'De watervriendelijke tuin' in gemeentehuis

maand oktober

Maquette en informatie in hal gemeentehuis

33

Doe Duurzaam Markt

5-okt

34

Dag van de Duurzaamheid / Voorleesactie

10-okt

35

Week van ons Water

17 t/m 24 okt

Informatiestand, watertafel, voor kinderen biologisch geteelde bloembollen Vrijwilligers lezen voor op Papenhoeve en in Bibliotheek over duurzaamheid Filmpje bewoner die vertelt over vergroening tuin en aanvraag subsidie

36

Reconstructie Willem Cloosstraat

28-nov

37

Jong Papendrecht denkt mee

29-nov

38

Bewonersavond groot onderhoud W. Beckmanstraat

12-dec

31

Wanneer

Informeren

Artikel PN, GW, GW en OS website

Informeren Activeren Stimuleren

Partners met elkaar in contact brengen en ondersteunen in publiciteit Publiciteitskanalen WSRL, GW en OS website

Samenwerking partners

Samenwerking partners

informatie website subsidieregeling Klimaatactief Presentatie resultaten Jeugdparticipatie KA

Informeren Activeren

Informatiestand OS plus maquette 'De levende tuin'

Informeren Activeren

Informeren Activeren

13

Nr.

Datum

Activiteit 2019

1 okt 2018 / maart 2019

Maquette 'De levende tuin' in hal gemeentehuis

2

jan/ feb

Maatwerk activiteit gekoppeld aan reconstructie W. Beckmanstraat.

Gehele jaar

Gemeentelijke communicatie kanalen

Gehele jaar

Puur Papendrecht

8-mrt

Fietstocht Commissie bezoek aan Educatief bos De Lage Waard met toelichting door twee leerlingen.

3

4

5

6

13-mrt 7

15-mrt

Boomfeestdag: Viermaster en Voedselbos Koningsspil i.s.m. Lions Club Alblasserwaard Souburg NL Doet; communicatie uitbreiding Educatief bos De Lage Waard

8

15-mrt

Rotary project Groen voor Steen / gezamenlijk communicatie moment

27-mrt

Zaaimoment Pontonniersweg i.s.m. De Heerlijkheid en Oranje Nassau school.

9

Toelichting

De maquette laat zien wat bewoners kunnen doen om een versteende tuin te veranderen in een levende tuin als oplossing voor onder andere wateroverlast, hitte en droogte. Vijfendertig huishoudens in deze wijk hebben een brief ontvangen met het aanbod een deel van de openbare ruimte grenzend aan hun huis om te laten vormen tot een groenvak. De werkzaamheden worden uitgevoerd als onderdeel van de reconstructie. Vijf huishoudens hebben zich aangemeld. Zij mogen zelf een keuze in planten maken, welke een iets luxer aanbod betreft dan regulier, maar moeten deze zelf gaan onderhouden. Alle persberichten worden gedeeld op zowel de hoofdpagina als de Operatie Steenbreek pagina van de gemeentelijke website. https://www.papendrecht.nl/Inwoners/Overzicht_Inwoners/Papendrecht_duurz aam/Operatie_Steenbreek/Activiteiten Naast de lokale- en regionale redacties worden ze eveneens gedeeld met de redactie van de landelijke Stichting O.S. Via Puur Papendrecht wordt nagenoeg wekelijks een bericht over een Steenbreek activiteit of een activiteit van onze groene partners gedeeld. https://puurpapendrecht.nl/groep/operatie-steenbreek-papendrecht/berichten Doel is elkaar te versterken. Zo delen we ook regionale tips als groen lezing Sliedrecht, tuinfair Vlijpark Dordrecht enz. Najaar 2018 is scholengemeenschap De Lage Waard gestart met de aanleg van een educatief bos op het schoolplein.

Bij het ontwikkelen van het concept heeft de initiatiefneemster, biologiedocente Angelique Lamore, samenwerking gezocht met diverse partners zoals Sociale Moestuin Papendrecht, een vrijwilligere tuinadviseur, twee ondernemers en de gemeente. Omdat het voor het behoud van groen belangrijk is dat kennis en vaardigheden worden overgedragen doorbreekt dit initiatief met de praktijkles tuinieren één van de oorzaken van verstening. Daarnaast zet het initiatief in op een integrale aanpak door verschillende partijen (publiek, privaat, maatschappelijk middenveld) te betrekken en daarmee ook invulling te geven aan andere maatschappelijke doelstellingen. Het werkbezoek (inclusief bomen planten) van de praktijkklas aan het Voedselbos en de ambitie educatieactiviteiten op het Voedselbos verder uit te breiden draagt bij aan praktijk ervaring groen. Het voedselbos is ontworpen met permacultuur als uitgangspunt. Het laat een duurzamer alternatief zien voor de monoculturen die we in gangbare landbouwpraktijken gewend zijn. De doelstellingen behelzen meer dan alleen voedselproductie. Het voedselbos wil ook een plek zijn waar recreatie en beheer van groen geen geld kost, maar geld oplevert. En daarnaast moet het voedselbos een plek zijn waar mensen uit de wijk elkaar kunnen ontmoeten. Uitbreiding schooltuin door leerlingen, school heeft 10x10 meter extra tegels verwijderd.

Steun in de vorm van gratis regelen extra zaden via GDO.

Rotary Papendrecht heeft als goed doel 2019 het vergroenen van schoolpleinen. Dergelijke initiatieven zijn in lijn met de huidige Steenbreek strategie. De gemeente helpt om die reden graag bij het versterken van dit initiatief. B.v. met hulp bij communicatie, advies of aanvraag subsidie (maatwerk). In de beginfase zijn er naast het uitbrengen van een persbericht 2 filmpjes opgenomen voor RTV Papendrecht met daarin de bijdrage van de Rotary, de wethouder, de docenten en de leerlingen, met als doel extra sponsors voor het project te werven. https://www.youtube.com/watch?v=ySGydoXpBfs https://www.youtube.com/watch?v=XjDAjXNS8-o Biodiversiteit is een belangrijk aandachtspunt vanuit Stichting Operatie Steenbreek. Vanuit de strategie draagt het initiatief bij aan het opdoen van praktijkervaring met groen bij kinderen. https://www.youtube.com/watch?v=RQVLs4SE5HA https://www.youtube.com/watch?v=gZNT7vQ2fGY

14

Nr.

Datum

Activiteit

10

5-apr 11 april

Deelname pilot Leefstijlvinder van ONS WATER Groene ambassadeurs Steenbreek

12

18-apr 13 1 t/m 12 mei

Rotary project Groen voor Steen: interview vakblad Groen en activiteit Week van Ons Water / 7 x tip van de dag via sociale media

14 mei

Woonkracht 10

15

20-mei 16 25-jun 17

juni

18

Informatieavond duurzame buurt Middenpolder Informatieavond duurzaam Papendrecht Woonvisie Groendak-actie

24-06 t/m 1-09 19 19 juni en 25 juli 20

26 aug

21

Op de koffie bij winnaars 'luxe woning met groendak' Buitenspeeldag Start 'Coole Tuinen Papendrecht'

aug 22 aug 23

Twee interviews groene bewoners

sept 25

sept

Interview voorzitter Rotary, wethouder, docenten en leerlingen door Stichting Operatie Steenbreek voor vakblad groen. Activiteit voorafgaand aan het interview; tuinieren met leerlingen. Gemeente: organiserende en faciliterende rol. https://stadszaken.nl/ruimte/groen/2227/groen-in-plaats-van-steen-oppapendrechtse-schoolpleinen Tip v/d Dag actie komt tot stand i.s.m. lokale, regionale en landelijke partners. Insteek is elkaar te versteken. RESULTAAT: Zeven tips met een gemiddeld bereik van 700 per dag op twitter en 800 per dag op facebook. Afspraak met Woonkracht 10 om de mogelijkheden te verkennen hoe huurders te motiveren hun tuin te vergroenen. Hierbij wordt over kansrijke locaties nagedacht. Bij de renovatie in Kraaihoek wordt klimaatadaptatie in de openbare ruimte en op particulier terrein meegenomen. Gezamenlijke activiteit O.S. en Groendakcoach. In het kader van de pilot gedifferentieerd / leefstijlgericht communiceren is de informatie / zijn de activiteiten die avond specifiek afgestemd op de genodigden o.a. in de vorm van een verloting van 'twee luxe woningen met groen dak'. Zie informatieavond Middenpolder plus Groendak-actie. Input leveren woonvisie vanuit Steenbreek. Wegnemen barrière door aanbod gratis groendakscan i.s.m. Groendakcoach plus verloting 1 groendak onder deelnemers. Gedurende de zomermaanden o.a. flyeractie en div.

sociale media en persberichten: https://www.papendrechtduurzaam.nl/duurzaamheid/operatiesteenbreek/activiteiten/groendakactie-en-verloting-in-papendrecht Wethouder op de koffie bij winnaars van insectenhotel met groendak. Communicatie gericht tonen goed voorbeeld (bewoners zijn op dit gebied eerder geneigd iets van mensen in hun omgeving aan te nemen, dan van de gemeente) en promotie groendak-actie. Workshop BloemZaadbommen maken voor kinderen. Start facebook- en instagrampagina door ambassadeur met als doel groenkennis te vergroten en bewoners te enthousiasmeren te vergroenen. https://www.facebook.com/Coole-tuinen-Papendrecht105178174163008/?modal=admin_todo_tour https://www.instagram.com/cooletuinen/?hl=nl Twee interviews met groene bewoners door ambassadeur. Degelijke artikelen worden relatief goed gelezen. Verdere afstemming mogelijkheden samenwerking met Woonkracht 10 op het gebied van klimaatadaptatie.

Bijdrage regenton lokale groene initiatieven PALT-afspraken

Bijdrage regenton Ruiltuin De Spil, Educatief bos De Lage Waard, Speeltuinvereniging De Wip-Wap en de VoedselBron tuin. Doel versterken en verbinden initiatieven. Op verzoek van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling input leveren voor de PALT-afspraken vanuit klimaatadaptatie/Steenbreek.

Communicatie 120 deelnemers Groendak-actie

Ruim 120 bewoners hebben deelgenomen aan de groendak-actie d.m.v. het laten uitvoeren van een groendakscan. Bewoners met een geschikt dak ontvangen o.a. informatie m.b.t. de procedure, mogelijkheden subsidieregeling Waterschap Rivierenland enz.

sept 26

Start deelname pilot Leefstijlvinder Water & Klimaat. Doel: leefstijlgericht communiceren specifiek op het gebied van klimaatadaptatie om zo gedragsverandering bij bewoners te bewerkstelligen. De gemeente neemt samen met diverse andere gemeenten (o.a. Dordrecht), waterschappen, drinkwaterbedrijven, RWS, provincies en veiligheidsregio's vanuit het hele land deel aan de pilot leefstijlgericht communiceren van ONS WATER. De pilot wordt geheel gefinancierd door het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Van de deelnemers wordt het delen van kennis en ervaringen gevraagd. Kennismakingsgesprek twee potentiële Steenbreek ambassadeurs/vrijwilligers.

Woonkracht 10 aug enz.

24

Toelichting

15

Nr.

Datum

27

28 sep 28

Activiteit Activiteit reconstructie Willem Kloosstraat / aansluiting rommelmarkt Excelsior Coole Tuinen Papendrecht

Doe Duurzaam Markt Dag van de Duurzaamheid

Wethouder Arno Janssen leest voor over duurzaamheid in de bibliotheek aan de kleuters

Week van Ons Water / 8 x tip van de dag via sociale media Rotary project Groen voor Steen

In deze editie van de Tip v/d Dag actie is verwezen naar activiteiten/tips van lokale, regionale en landelijke partners. Insteek is elkaar te versteken.

Educatief bos De Lage Waard viert jubileum en initiatief voorgedragen voor Steenbreek trofee

4-okt 30 5-okt 31 10-okt 32 17 t/m 23 okt 33 20192020 34

In het kader van de deelname aan de pilot leefstijlvinder van ONS WATER wordt samen met de afdeling communicatie gewerkt aan een case gedifferentieerde communicatie en gebiedsgerichte activiteiten voor het gebied Willem Kloosstraat en omgeving. Er is daarbij aansluiting gevonden bij de rommel- en boekenmarkt van Excelsior op burendag. Uitgangspunt is elkaar te versterken. Groenkennis vergroten en bewoners enthousiasmeren te vergroenen via facebook- en instagrampagina. Er wordt invulling gegeven aan deze sociale media kanalen door een vrijwilliger. Gemeente ondersteunt ambassadeur met delen potentiële content. https://www.facebook.com/Coole-tuinen-Papendrecht105178174163008/?modal=admin_todo_tour Initiatiefneemster Educatief bos De Lage Waard laten interviewen i.v.m. het 1 jarig jubileum van de tuin. Dit interview is breed gedeeld door de media. Daarnaast is het initiatief voordragen voor de Steenbreek trofee. De stichting is daarbij op zoek naar innovatieve participatie voorbeelden die laten zien hoe groen en water op een praktische manier worden benut en die illustreren waar Stichting Steenbreek voor staat. Dit zijn initiatieven die betrekking hebben op onder meer de bevordering van de biodiversiteit, gezondheid, sociale cohesie en die een positieve bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Resultaat; geen trofee, maar lof van de jury m.b.t. de kwaliteit van de inzending.

Trekking winnaars groendak-actie. Workshop BloemZaadBommen maken voor kinderen.

Vanaf okt heden 29

Toelichting

OBS De Viermaster

35

2019dec 2019dec / 2020

36

najaar

Coole tuinen

37

20192020

38

20192020

Samenwerking met div. gemeenten o.a. OS Dordrecht Puur Papendrecht, gemeentelijke pagina OS

Vergroening Stellingmolen door Woonkracht 10 en bewoners

2020

Vervolg activiteiten: ondersteunen basisscholen (samen met partners) bij activiteiten rondom aanleg groene schoolpleinen en subsidieaanvraag Waterschap Rivierenland o.a: De Viermaster heeft n.a.v. het Rotary project Groen voor Steen twee bomen laten planten op het schoolplein. In samenwerking met de gemeente hebben zij januari 2020 ook twee houten duurzame kleuterspeeltoestellen laten plaatsen met een waterdoorlatende kunstgras ondergrond. Woonkracht 10 heeft haar huurders in de Stellingmolen een geveltuin aangeboden. Veel bewoners (52) hebben hier enthousiast op gereageerd en zullen de tuinen zelf gaan onderhouden. Dit initiatief wordt ondersteund vanuit de gemeente Papendrecht en Waterschap Rivierenland. https://www.operatiesteenbreek.nl/woningbouwcorporatie-woonkracht-10-legtgratis-geveltuinen-aan/. Lancering website, opening met interview winnares groendakactie 2019 Uitwisseling ideeën met div. gemeenten, zoals gezamenlijk werven en opleiden ambassadeurs. Daarnaast afhankelijk van evaluatie Dordtse actie 'Fleur je straat op met burendag' bepalen of deze actie ook geschikt is voor Papendrecht. Communicatie met als doel bewoners te informeren over activiteiten, barrières weg te nemen en te enthousiasmeren te vergroenen. RODE TEKST GEANNULEERD IVM (LOCKDOWNS) CORONA

1

Feb 2020

Moestuinzaden

Moestuinzaden (gratis verkregen vanuit GDO) gedeeld onder verschillende initiatieven, SBO De Kameleon, initiatief wijkmoestuin Dichtersbuurt en S.M.P.

x

18 maart

Boomfeestdag Wipmolen

Met het oog op klimaatadaptatie heeft de gemeente een extra groenstrook langs de watergang aangebracht. Daarnaast is een deel van het trottoir eveneens omgevormd tot groenstrook. Tijdens de boomfeestdag worden er ook regenwormen uitgezet en is er op school een les over bomen. Werkzaamheden zijn uitgevoerd zonder leerlingen.

16

Nr. 2

Datum april

Activiteit Bijentasjesactie SBO De Kameleon KRO-NRCV actie Bee Friendly

Toelichting Alle leerlingen van SBO De Kameleon ontvingen i.v.m. het vervallen van de zaaidag vanwege corona een bijentasje met allerlei knutsel- en leeropdrachten over het belang van bijen en daarmee biodiversiteit. Organiseren afhaalpunt van gratis zakjes met zaad voor de campagne Bee Friendly (o.a. bij De Heerlijkheid van Papendrecht).

x

20 t/m 23 april

x

22 april

x

27 april

x

8 mei

Vrijheidsfestival div. activiteiten

3

mei

#Draagbij Sociale media actie

4

juni

#Draagbij Stekjesactie

5

zomer

Puur Papendrecht

6

juni 2020

Regenton actie

7

sept

Communicatie rondom initiatief en de perenboomactie via Puur Papendrecht

8

okt

MeerBomenNu actie #vergetentuinseiz oen

9

okt

MaakGrijsGroener

Sociale media actie Operatie Steenbreek via gemeentelijke kanalen en Puur Papendrecht

10

okt

Vakblad Groen editie Steenbreek

Artikel over de Drechtsteden actie #Draagbij in het vakblad Groen -editie Steenbreek

11

okt

Week van Ons Water

Delen persbericht Duurzaamheidscentrum Weizigt m.b.t. waterchallenge via gemeentenieuws

x

18 nov

Boomfeestdag

Geannuleerd. Zoeken samen met de school naar een alternatief. Aangeboden schoolboom te plaatsen.

12

nov

MeerBomenNu

Ruiltuin De Spil, ruiltuin De Heerlijkheid en Operatie Steenbreek Papendrecht nemen deel aan het initiatief MeerBomenNu

13

6 nov

100 extra bomen project

Communicatie rondom biodiversiteit i.v.m. aanplant 100 (inheemse) bomen Veerweg & Busstation Burgemeester Keijzerweg / Wieklaan

14

nov

Eksterstraat

Informatiebrief Operatie Steenbreek verstuurd aan bewoners reconstructie Eksterstraat en omgeving met tuin.

15

20 nov

MeerbomenNu actie

16

3 dec

Opening Bomenhubs

Samenwerkingsproject ruiltuinen en gemeente. Bericht over voorbereidingen Bomenhubs bij ruiltuinen i.s.m. vrijwilligers. Bericht bijdrage vrijwilligers Innocent Drinks. Opening bomenhub Ruiltuinen Papendrecht. Arno Janssen bezoekt bomenhub bij Inloop De Spil (communicatiemoment)

Zaaimoment Slobbegors i.s.m. De Heerlijkheid en SBO De Kameleon. OBS 't Kofschip / Zuidkil

Biodiversiteit is een belangrijk aandachtspunt vanuit Stichting Operatie Steenbreek. Vanuit de strategie draagt het initiatief bij aan het opdoen van praktijkervaring met groen bij kinderen. 't Kofschip laat n.a.v. het Rotary project Groen voor Steen een haag planten op het schoolplein. Daarnaast verzamelen ze op diverse manieren geld in om de school 'cooler' (koeler ჈) te maken. B.v. sponsorloop tijdens dag van de Koningsspelen. Straattheater act de Vergeetzenietjes delen herinnering en bijenzaadzakjes uit. Bijenbingo; met de opbrengst bingo planten we een bijenboom, workshop Bijen knutselen, kleurplaat Nederland Zoemt. Sociale media actie #Draagbij. Aan de actie hebben verschillende lokale en regionale partners deelgenomen. Gemeente Papendrecht / Miranda de Wijs opdrachtgever van deze Drechtsteden trainee opdracht. In het kader van de stekjes actie zijn er in totaal 7500 stekjes verspreid onder 1125 basisschoolleerlingen in Papendrecht en Dordrecht. Wekelijks delen tips en activiteiten via Puur Papendrecht Regentonactie i.s.m. een lokale ondernemer (71 deelnemers)

Sociale media actie Operatie Steenbreek via gemeentelijke kanalen en Puur Papendrecht

2021 1

jan en feb

Doneer-eenzaailing-actie

Communicatiemomenten i.h.k.v. van lopende MeerBomenNu actie.

2

11 jan

Nationale Vogeltelling

Bericht Puur Papendrecht

17

Nr.

Toelichting

3

Datum voorjaar

Activiteit Anne Frankschool

4

1 april

Oudaenstraat

Informatiebrief Operatie Steenbreek verstuurd aan bewoners reconstructie Eksterstraat en omgeving met tuin.

5

12 april

Boomfeestdag

Plaatsen 2 lindebomen in zeer ruim plantvak (met het oog op klimaatadaptatie) bij OBS De Leilinde.

6

13 april

Nationale Bijentelling

Bericht Puur Papendrecht

7

april

Week van de groene tuin

Tuintips op Puur Papendrecht en via sociale media.

8

30 mei

I.s.m. Stichting Bij de Heerlijkheid en OBS De Kameleon.

9

juni

Zaaimoment en natuurwerkdag Slobbengors Participatiekrant

10

zomer

11

Snippergroen overeenkomst afgesloten. Wilgentenen/snippers naar Anne Frankschool i.v.m. aanleg natuurvoelpad voor kleuters.

Artikel Ruiltuinen en Zaaidag (interview Meta en Arjan van de Ruiltuinen) Artikel Natuurinclusief Papendrecht (interview Miranda)

Communicatie activiteiten

Plaatsen van diverse artikelen over groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit via Puur Papendrecht, gemeentelijke website en sociale media.

okt

Icoonsoort

12

5 nov

Egels uitzetten

Filmpje Egel opgenomen en gedeeld. De icoonsoortenfilmpjes worden opgenomen met Ferry van Jaarsveld (vrijwilliger) en de wethouder Duurzaamheid (de wethouder heeft in de filmpjes een ondersteunende rol in de vorm van een 'luchtige' cameo). I.s.m. Stichting Bij de Heerlijkheid, Egelopvang Papendrecht en OBS De Kameleon.

13

nov

Icoonsoort

14

dec

Participatiekrant

15

dec

Icoonsoort

Filmpje IJsvogel Artikel gratis natuurtuinadvies (interview Leen en Carl), Artikel Icoonsoorten Papendrecht (Miranda) Filmpje Roodborst Oplevering gemeentelijke webpagina icoonsoorten www.papendrecht.nl/icoonsoorten met daarop o.a. alle filmpjes.

2022 1

5 jan

MeerBomenNu

Start seizoen 2022, eerste lokale oogst i.s.m. NVWA en Voedselbos, tweede oogst van 500 zaailingen vanuit regio vanaf 15 januari in Ruiltuinen.

2

20 + 21 januari

Droomtuinsessie tuincoach

Online tuinsessie met 8 bewoners Potgieterstraat i.h.k.v. reconstructie Da Costastraat en omgeving.

3

januari

Icoonsoort

Filmpje Merel

4

januari

Geveltuinen Berkenhof

5

februari

Trends en ontwikkelingen

Drie bewoners in de Berkenhof hebben aangegeven een geveltuin te willen. De gemeente heeft de geveltuinen aangelegd. Woonkracht 10 biedt de bewoners een bon aan voor natuurvriendelijk plantmateriaal. Filmpje gemeenteraad met o.a. aandacht voor icoonsoorten i.h.k.v. document Trends en Ontwikkelingen.

6

februari

Icoonsoort

Filmpje Bever

7

9 maart

Boomfeestdag

Oostpolderpark

8

maart

Icoonsoort

Filmpje Roerdomp

9

april

Icoonsoort

Filmpje Hommels

10

mei

Icoonsoort

Filmpje Grote Wolbij

18

Nr.

Activiteit Week van Ons Water

Toelichting

11

Datum 16 mei

12

voorjaar

LIOR document icoonsoorten

LIOR document Icoonsoorten. Bijlage opgesteld voor nieuwe LIOR met handvatten hoe icoonsoorten mee te nemen in reconstructies.

13

1 juni

Participatie

Plantjes uitdelen tijdens participatiemoment reconstructie Grondmolen en omgeving.

14

juni

Icoonsoort

Filmpje Gewone Oeverlibelle

15

juli

Icoonsoort

Filmpje Gierzwaluw

16

aug

Icoonsoort

Filmpje Argusvlinder

17

27 aug

Icoonsoort

Nacht van de Vleermuis. Rondleiding ecoloog Iris van der Arendt bij De Heerlijkheid van Papendrecht. Financiële bijdrage huur zaaltje.

18

5 sept

Nationale Buitenspeeldag

Icoonsoort gewone oeverlibelle knutselen met natuurlijke materialen, Tattooshop icoonsoorten, Watertafel vanuit WED.

19

9 sept

Introductie adopteer een boomspiegel app en aankondiging Nationaal Boomspiegelfeest.

20

sept

Nationaal Boomspiegel feest Icoonsoort

21

sept

Geveltuinen

Aanleg 3 geveltuinen (zelfbeheer contract met 3 bewoners) Akoniet en omgeving.

22

sept

Icoonsoorten

Artikel icoonsoorten in Infopeller.

23

oktober

Icoonsoorten

Instructiefilmpje waarneming.nl

24

oktober

Adopteer een Boomspiegel

Uitdelen plantenpakketten boomspiegels i.v.m. Nationaal Boomspiegelfeest. In 2022 hebben 17 bewoners een boomspiegel geadopteerd.

25

oktober

Alle collegeleden lezen voor op 6 basisscholen i.h.k.v. de kinderboekenweek met het thema Gi-Ga groen.

26

oktober

Gi-ga groen Kinder boekenweek Klimaatactief

27

oktober

Leeuwerikstraat

28

oktober

Tegelactie

29

nov

Tegelactie

30

dec

Participatiekrant

31

dec

MeerBomenNU

Start regionale samenwerking vrijwilligers Zuid-Holland-Zuid. Overheidsparticipatie / versterken initiatief: 3 kuub tuinaarde voor bomenhubs.

32

dec

33

nov en dec

Start aanleg Natuurschoolplein De Wielen Icoonsoort

Overheidsparticipatie. Start aanleg Natuurschoolplein De Wielen. Bijdrage gemeente versterken initiatief: tegels afvoeren i.v.m. tegelactie, leveren compost en zitstammen voor buitenlokaal. Herhaling filmpje egel en roodborst

Woonkracht 10

Aanleg 243 m2 groendak Snoek en Noordkil i.s.m. Woonkracht 10 en subsidie regeling samenvergroenen.nl van WSRL. Cofinanciering vanuit budget

Waterles op Augustinusschool vanuit Water Educatie Drechtsteden

Filmpje Vleermuis

Communicatie nieuwe subsidieregeling klimaatadaptatie WSRL genaamd samenvergroenen.nl Aanleg 7 geveltuinen Leeuwerikstraat i.s.m. Woonkracht 10. Cofinanciering vanuit budget klimaatadaptatie; versterken van klimaatadaptieve initiatieven van Woonkracht 10. Pilotactie gericht op bewoners reconstructie Da Costastraat, geen aanmeldingen. Pilotactie gericht op alle inwoners. Bewoners die hun tuin willen vergroenen en zelf niet de mogelijkheid hebben de stenen af te voeren naar het abs kunnen gebruik maken van de tuintegelservice. 1 aanmelding Twee interviews met bewoners. Onderwerpen; ervaring de aanleg geveltuinen, ervaring adopteren boomspiegels.

2023 1

januari

19

Nr.

Datum

Activiteit

Toelichting klimaatadaptatie; versterken van klimaatadaptieve initiatieven van Woonkracht 10. Daarnaast ondersteuning geboden bij aanvraag subsidie bij WSRL door W10. Herhaling filmpje Merel. Aandacht Nationale Vogeltelling.

2

januari

Icoonsoort

3

januari

Groen-Blauw overleg

4

26 januari

Presentatie robuust stedelijk ecosysteem

5

februari

Icoonsoort

Vier keer per jaar afstemming gemeente en vertegenwoordigers maatschappelijke initiatieven/groene organisaties op het gebied van biodiversiteit. Doel is elkaar versterken. Presentatie i.h.k.v. stage raadslid Kees Leenhouts. Onderwerp het streven naar een Natuurinclusief Papendrecht en hetgeen we daarin ondernemen o.a. op het gebied van privaatterrein nl samenwerken met maatschappelijke partners en het versterken van maatschappelijk initiatief. Start nieuwe serie. Filmpje Konijn

6

februari

Samenvergroenen .nl

Subsidieregeling samenvergroenen.nl onder aandacht bewoners via tool op hoofdpagina PuurPapendrecht.

7

Tot 15 maart

Tegelactie (voorjaarseditie)

8

15 maart

Nationale Boomfeestdag

Bewoners die hun tuin willen vergroenen en zelf niet de mogelijkheid hebben de stenen af te voeren naar het ABS kunnen gebruik maken van de tuintegelservice. Start communicatie op 15 jan. Drie keer soc. media actie plus artikel op AD.nl en Papendrecht.net. Leerlingen planten 250 heesters in park Wilgendonk.

9

25 maart

Compostactie

10

maart

Icoonsoort

11

voorjaar

WED

12

voorjaar

Woonkracht 10

13

voorjaar

Natuurschoolplein De Wielen

14

april

Icoonsoort

Filmpje Dotterbloem

15

mei

Icoonsoort

Filmpje Bruin-Blauwtje

16

26 mei

17

juni

Biologische planten uitdelen i.h.k.v. de Dag van de Biodiversiteit Icoonsoort

18

juli

Icoonsoort

19

aug

Tegeltaxi (najaarseditie)

20

aug

Icoonsoort

21

sept

De tuin met Stip

22

sept

Icoonsoort

23

oktober

Nationaal Boomspiegelfeest

Uitdelen 1960 zakjes compost vanaf ABS (i.s.m. HVC) en Gemeentewerf. Brede communicatie. Filmpje Huismus Water Educatie Drechtsteden. Samenwerking voortzetten, bijdrage ontwikkelen nieuw lespakket 'De tuin met Stip' (450 euro) gericht op educatie over biodiversiteit en klimaatadapatie in schooltuinen. Palt-afspraken. Projecten i.h.k.v. regeling versterken initiatieven. Bij nieuwbouw voortuin 40% steen - 60% groen - groen opgeleverd. Overheidsparticipatie. Oplevering Natuurschoolplein De Wielen. Bijdrage versterken initiatief: communicatie.

Biologische planten (500) uitgedeeld op marktplein i.s.m. wijkgericht werken i.h.k.v. de Dag van de Biodiversiteit. Doel belang van herstel biodiversiteit onder de aandacht brengen o.a. m.b.v. huis-aan-huis folder. De planten zijn goed voor bijen, vlinders en andere Papendrechtse icoonsoorten. Filmpje Platbuik Filmpje Tuinbladsnijder Algemeen. Bewoners die hun tuin willen vergroenen en zelf niet de mogelijkheid hebben de stenen af te voeren naar het ABS kunnen gebruik maken van de tuintegelservice. Filmpje Pluimvoetbij Oplevering lesprogramma De tuin met Stip. Papendrechtse scholen kunnen kosteloos gebruik maken van deze leskist via NMC Weizigt. Filmpje Zandhommel Uitdelen plantenpakketten boomspiegels i.v.m. het Nationaal Boomspiegelfeest. In Papendrecht werden deze editie 50 boomspiegels

20

Nr.

Datum

Activiteit

Toelichting geadopteerd, 49 bewoners maakten daarbij gebruik van het gratis plantenpakket. Ook groep 4 van Kindcentrum Oranje-Nassau deed mee. De boomspiegeltuintjes zorgen niet alleen voor meer groen en contact tussen bewoners, maar ook voor meer (bio)diversiteit in de wijk. Informatiestand klimaatbeurs aanbod groene en klimaatadaptieve acties voor bewoners inclusief spreekuur groendakcoach. Oplevering icoonsoortenkaart.

24

nov

Klimaatbeurs

25

nov

Groendakactie

26

nov

MeerBomenNu

27

dec

Participatiekrant

Artikel aanleg natuurschoolplein OBS De Wielen in participatiekrant.

Inwoners van Papendrecht kunnen zich tot 1 december 2023 aanmelden voor een gratis groendakscan. Een dakexpert van groendakcoach controleert of de constructie van het dak geschikt is voor een groendak. In totaal hebben 96 bewoners zich aangemeld voor een gratis groendakscan. Start seizoen 2023. Versterken initiatief door leveren 3 m3 biologische veenvrije potgrond.

2024 1

februari

Tuincoach Manon Wijermars

Bewoners met eigen tuin kunnen tuinadvies aanvragen bij het klimaatadaptief en biodivers inrichten van hun tuin.

2

februari

Valentijns oogstdag

3

februari

Tegeltaxi (voorjaarseditie)

De vrijwilligers van de ruiltuinen doen in 2024 voor de 4de winter op rij mee met de actie MeerBomenNu. Een landelijke campagne waarbij honderden vrijwilligers jonge boompjes (zaailingen) redden van plekken waar ze anders gemaaid worden of niet zullen overleven. De vrijwilligers scheppen ze uit om ze vervolgens uit te delen aan burgers, boeren en voedselbossen. Zo krijgen deze jonge boompjes een tweede kans om uit te groeien tot een volwassen exemplaar. In Papendrecht hebben de vrijwilligers van de ruiltuinen honderden zaailingen geoogst in park Noordhoekse Wiel. De gemeente gaf hiervoor gelegenheid. De zaailingen worden tijdelijk ingekuild bij de ruiltuinen, zodat inwoners deze daar weer op kunnen halen voor in eigen tuin. Bewoners die hun tuin willen vergroenen kunnen gebruik maken van de tegeltaxi.

4

1 maart

MeerBomenNu

Uitdeeldag zaailingen Ruintuin De Spil (ruim 70 aanmeldingen)

5

Boomfeestdag

Leerlingen planten Gele Treurwilgen in Randwijk.

6

21 maart april

7

april

8

april

9

april

Open dag Egelopvang

Informatiestand lopende activiteiten op open dag met ruim 700 bezoekers.

10

mei

Torenmolen

Informatiebrief belang van een groene woonomgeving en beschikbare hulpmiddelen bewoners reconstructie Torenmolen.

Kaart en QR-code stoeptegels icoonsoorten Oplevering binnenpleinen 't Zandt Natuur inclusieve Trafo huisjes

Bewoners kunnen m.b.v. de icoonsoortenkaart en stoeptegels met QR-codes die verwijzen naar de filmpjes de icoonsoorten in de openbare ruimte ontdekken. Herinrichting 4 binnenpleinen wijk Het Zand. (thema's: biodiversiteit, spelen, klimaatadaptie, circulariteit en ontmoeten) Oplevering menu kaart maatregelen natuur inclusieve trafo huisjes.

* Activiteiten vermeld tot en met 28 mei 2024

Activiteiten gericht op kennisoverdracht

21

Bijlage ƚ | Koele plekkenkaart De koele plekkenkaart laat zien wat de afstand van een woning tot een koele plek is. Hieruit blijkt dat er behoefte is aan het realiseren van 7 koele plekken in Papendrecht. Een koele plek is een plek waar het op warme dagen aantrekkelijk is om te verblijven. Kenmerken koele plek: op 300m van de woning, minimaal 200m² groot, groen, 50% beschaduwd met zit- en/of speelgelegenheid.

Afstand woning tot koele plek bron: Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid 0-100 m 100-200 m 200-300 m 300-400 m 400-500 m > 500 m nvt nvt zoeklocatie voor realiseren van koele plek

Bijlage ƛ | Beschaduwde wandelroutekaart Deze kaart laat zien waar goed beschaduwde wandelroutes zijn en waar deze ontbreken rondom belangrijke voorzieningen. Koele wandelroutes zorgen ervoor dat mensen ook tijdens warm weer kunnen blijven bewegen en voorzieningen kunnen bereiken.

Beschaduwde wandelroutes bron: eigen inventarisatie (quick scan) beschaduwde route beperkt beschaduwd of onbeschaduwde route park halte waterbus bushalte verzorgingshuis markt zorgcluster winkelcentrum of supermarkt zone rondom voorziening

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.papendrecht.nl/api/v1/meetings/1096/documents/16576