D04. 20220110 RIB grond en wateronderzoek moestuinen door Arcadis.pdf

De inhoud van de RIB is onder embargo tot 11 januari 2023, omdat de moestuinhouders 10 januari 2023 per brief worden geïnformeerd.

Aan de gemeenteraad datum

10 januari 2023

behandeld door

Mw. A. Groffen

ons kenmerk

2023-0002596

doorkiesnummer Onderwerp

14-078 Resultaten grond en wateronderzoek in moestuinen

Geachte mevrouw, heer, Eerder hebben wij u toegezegd u op de hoogte te houden van de ontwikkelingen op het dossier Chemours en DuPont. Met deze brief informeren wij u over de voortgang van het moestuinonderzoek naar PFAS in de gemeenten Papendrecht, Dordrecht, Sliedrecht en Molenlanden. Wij geven u bij deze een samenvatting van het onderzoek en de resultaten en wat dit betekent voor de moestuinen in Papendrecht. Het RIVM deed in 2021 en 2022, in onze opdracht onderzoek naar PFAS in groenten en fruit uit moestuinen in de gemeenten Papendrecht, Dordrecht, Sliedrecht en Molenlanden. In dezelfde moestuinen is ook grond en water uit de sloot, regentonnen en grondwater onderzocht op PFAS. Dit laatste onderzoek, dat in onze opdracht door adviesbureau Arcadis werd uitgevoerd is inmiddels ook afgerond. Het advies: alle moestuineigenaren kunnen regen- en kraanwater gebruiken voor het geven van water in de (moes)tuin. Niet iedereen kan slootwater gebruiken. Voor PFAS in grond en grondwater is er een relatie te leggen met PFAS in gewassen. Hoe hoger het PFAS in grond en grondwater, hoe hoger het PFAS in de gewassen. Niet alle gewassen nemen evenveel PFAS op, dus een eenduidige relatie met alle gewassen is niet te leggen. Grondwater wordt door de planten zelf opgenomen, dus daarvoor kan geen advies gegeven worden.

Adviezen grond en wateronderzoek in kaart Op de kaart staan de gebieden waar onderzoek is gedaan. Met de kleuren rood, oranje en groen staat aangegeven welk advies geldt voor de moestuineigenaren. De gekleurde vakken zijn de onderzochte moestuinen. De gekleurde stippellijnen geven het advies voor alle inwoners die groenten/ fruit uit de eigen tuin eten. Deze lijnen zijn indicatief; het is een inschatting van het gebied dat hetzelfde advies krijgt.

Er is geen onderzoek gedaan buiten de moestuinen. Op basis van dat onderzoek en al eerder uitgevoerde bodemonderzoeken weten we genoeg om ook voor inwoners, die hun eigen tuin gebruiken als moestuin, een advies te geven. In de bemonsterde moestuinen in cluster B in Papendrecht zijn hogere waarden PFAS aangetroffen in slootwater. Dit is mogelijk te verklaren omdat er niet zoveel doorstroming van het water is. Het PFAS wordt dan niet snel uitgespoeld. Voor de overige moestuinen is er een eenduidig advies te geven per gebied. Dit leidt tot het volgende advies per gebied (kleur): Advies voor het rode gebied: Moestuineigenaren hadden al het advies om geen groenten en fruit uit eigen tuin te eten. Dit kan wel bij het gebruik van bakken met nieuwe grond. Het nieuwe onderzoek vult daarbij aan: moestuineigenaren kunnen regen- en kraanwater gebruiken. Het gebruik van slootwater wordt afgeraden. Uit het onderzoek blijkt dat daar teveel PFAS in zit. In dit gebied en in de cluster B-P werd in regentonnen iets meer PFOA aangetroffen. Dit lijkt te worden veroorzaakt doordat er nog oude tonnen staan waar PFOA aan de rand geplakt is. Deze moestuinen krijgen het advies om oude regentonnen die er al stonden toen er nog PFOA werd uitgestoten (tot 2012) te vervangen. Advies voor het oranje gebied: Moestuinen in Papendrecht vallen onder oranje-gebied.

Moestuineigenaren kunnen groenten en fruit uit de tuin eten, maar moeten dit wel afwisselen met groenten en fruit uit de winkel. Daar komen nu verschillende adviezen bij voor het water geven van de (moes)tuin, namelijk: Moestuinen cluster B in Papendrecht (B-P) Gebruik regen- en kraanwater. Gebruik niet te vaak slootwater, wissel dit af met regenwater. Ook het grondwater bevat iets meer PFAS in een enkele tuin. Dit leidt niet tot gebruiksadviezen. Als er nog oude regentonnen staan van voor 2012 wordt geadviseerd deze te vervangen. Overige moestuinen in oranje gebied Gebruik van regen-, kraan- en slootwater is veilig. Grondwater bevat niet teveel PFAS. Advies voor het groene gebied: Moestuineigenaren kunnen groenten en fruit uit de tuin eten. Ook kunnen ze regen-, kraan- en slootwater blijven gebruiken. Grond en grondwater is schoon genoeg voor het gebruik van een moestuin. Resultaten van het grond en wateronderzoek voor Papendrecht Het grond en wateronderzoek leidt voor de moestuinen in Papendrecht helaas tot extra gebruiksadviezen. Het slootwater in cluster B-P bevat verhoogde gehalten PFAS. Waardoor dit wordt veroorzaakt weten we niet precies, wellicht dat het water in dit gedeelte minder doorstroming kent zodat de PFOA niet zo snel wegspoelt.

Dat betekent dat we het advies moeten geven om slootwater zoveel mogelijk te beperken en om eerst regenwater en kraanwater te gebruiken. Omdat er ook PFOA in regentonnen van voor 2012 is aangetroffen, wordt geadviseerd om deze te vervangen. Hoe verder Inwoners van Papendrecht en andere drie gemeenten zijn van harte welkom op de inloopavond op 18 januari 2023 in De Lockhorst in Sliedrecht. Er zijn twee inhoudelijk dezelfde inloopsessies waarin de projectgroep uitlegt wat er onderzocht is en hoe inwoners om kunnen gaan met grond en water in de (moes) tuin. De eerste sessie begint om 18.30 uur en de tweede om 19.30 uur. Beide sessies duren een uur.

Wij vertrouwen erop u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de waarnemend burgemeester,

J.M. Ansems, MSc

mr. drs. A.M.M. Jetten