D01. 20230517 RIB doordecentralisatie Beschermd Wonen.pdf

Aan de gemeenteraad Datum

16-05-2023

behandeld door

E. Mommers

ons kenmerk

2023-0068803

doorkiesnummer Onderwerp

14 078 Doordecentralisatie beschermd wonen

Geachte mevrouw, heer, Deze brief informeert u over de ontwikkelingen in het kader van de Doordecentralisatie Beschermd Wonen. In 2015 werd Beschermd Wonen vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) in de Wmo opgenomen. De centrumgemeenten werden verantwoordelijk voor deze taak. De gemeente staat nu aan de vooravond van het landelijke vervolg op de decentralisatie: de doordecentralisatie beschermd wonen. Het Rijk is een wetswijziging van de Wet Maatschappelijke ondersteuning 2025 aan het voorbereiden die deze beweging ondersteunt. Het woonplaatsbeginsel en het objectief verdeelmodel hebben als doel deze ingezette beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis te versterken, doordat alle gemeenten zelf verantwoordelijk worden voor beschermd wonen. De Tweede Kamer heeft in januari 2023 het wetsvoorstel ontvangen. Zij zal naar verwachting voor het zomerreces stemmen over de wijziging en bij akkoord gaat de wijziging per 1-1-2024 in. De negen regiogemeenten (Drechtsteden en Alblasserwaard) doorlopen op dit moment gezamenlijk een zorgvuldig proces, om de wetswijziging succesvol in te voeren. Onderdelen van dit proces zijn: •

De regiovisie Beschermd Wonen actualiseren

•

De regionale samenwerking waar nodig opnieuw vormgeven

•

Vastleggen van (nieuwe) samenwerkingsafspraken.

Hoe is het in de regio nu geregeld? De negen gemeenten in onze regio werken sinds de decentralisatie in 2015 samen om Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (MO-BW) vorm te geven en uit te voeren. Gemeente Dordrecht fungeert in deze constructie als centrumgemeente. Zij ontvangt de Rijksmiddelen en is door de acht regiogemeenten gemandateerd voor de uitvoering van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang binnen de regio. Elke regiogemeente zet zich daarnaast in voor een goede sociale basis en de voorzieningen die daarbij nodig zijn. In een samenwerkingsovereenkomst (SOK) is deze samenwerking vastgelegd. Voorbeelden invulling Papendrecht In Papendrecht is er een Beschermd Wonen locatie (24uurs begeleiding aanwezig) opgericht in Oostpolder voor volwassenen (18+) met als (hoofd)diagnose autismespectrumstoornis en die (nog) niet zelfstandig kunnen wonen. De bewoners wonen in een appartement van een zorgaanbieder. De zorgaanbieder verzorgt ondersteuning gericht op continuïteit, structuur, en voorspelbaarheid. In 2022 is er in Papendrecht een woontraining gestart voor jongeren die zelfstandig willen wonen, maar voor wie de stap naar een individuele woning in de wijk een te grote stap is. De jongeren wonen gedurende maximaal 2-3 jaar in een tussenvorm; zij wonen tussen andere bewoners met dagelijks professionele begeleiding aanwezig.

Het belang van goede regionale samenwerking De regio heeft de afgelopen jaren succesvol samengewerkt en ingezet op de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. De samenwerking was zeer waardevol, het gaat immers om een groep inwoners in een kwetsbare positie, namelijk met specialistische ondersteuningsbehoeften en het gaat om het verdelen van schaarse middelen. De samenwerking zorgde er ook voor dat er passend aanbod kon worden gerealiseerd, vanuit voldoende financiële ruimte om zowel beschermd wonen als maatschappelijke opvang

te blijven vormgeven, ook nu de vraag naar vooral die laatste toeneemt. De samenwerking heeft er daarnaast toe bijgedragen dat de regio voortvarend aan de slag kon met de doorontwikkeling van beschermd wonen naar beschermd thuis. Een beweging die met de komst van de doordecentralisatie nadrukkelijk wordt ondersteund. De regionale samenwerking blijft Alle gemeenten hebben via de VNG ingestemd met de niet-vrijblijvende Norm voor Opdrachtgeverschap, om ook na invoering van de doordecentralisatie goede samenwerking te bevorderen. Hierin staat onder andere dat gemeenten verplicht zijn in regioverband met elkaar samen te werken. De gedachte is dat gemeenten afspraken maken binnen de eigen MO-BW-regio en deze samenwerking duurzaam vastleggen. Hoewel er nog veel onduidelijk is over de uitwerking (en als gevolg de uitvoering) van de doordecentralisatie, biedt de huidige samenwerking zekerheid en stabiliteit. De verantwoordelijk bestuurders spraken daarom in het Bestuurlijk Overleg van 10 maart 2023 over de voortzetting van de regionale samenwerking per 2024, die de afgelopen jaren positief was ervaren. Vanuit deze stabiele basis geeft de regio invulling aan de nieuwe samenwerking en de lokale uitwerking. Wat zijn de volgende stappen? De regiogemeenten werken de komende periode aan een geactualiseerde regiovisie en een nieuwe samenwerkingsovereenkomst.

De huidige regiovisie omvat kaders voor alle regiogemeenten. Vanuit deze kaders is er de afgelopen jaren gewerkt aan doorontwikkeling. Achter een groot deel van de destijds opgestelde visie staan we inhoudelijk als regio nog steeds, maar hij sluit niet meer aan op de nieuwe werkelijkheid. Daarom wordt een geactualiseerde regiovisie opgesteld: vanuit de vastgestelde basis, aangevuld met de doorgemaakte ontwikkelingen en de nieuwe keuzes waar de doordecentralisatie ons voor stelt. De gemeenten maken hierin gezamenlijk keuzes over governance, financiële solidariteit, de toegang en de aansluiting met de lokale basis. De ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijke opvang, huisvesting kwetsbare groepen, de ontwikkellijnen uit het Kompas Sociaal Domein en ander aanpalend beleid worden hierin meegenomen. De geactualiseerde regiovisie legt het college ter besluitvorming voor aan de Raad. De verwachting is dat begin kwartaal 4 2023 de regiovisie wordt voorgelegd aan alle bestuurders, zodat deze in het eerste kwartaal 2024 naar de gemeenteraden kan. Om de keuzes in de regiovisie goed voor te bereiden, wordt u de komende maanden regelmatig geïnformeerd over dit onderwerp.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de burgemeester,

J.M. Ansems

M.J.M. van Driel