D01. 20230307 RIB uitvoeringsagenda sociaal domein 2023.pdf

Aan de gemeenteraad datum behandeld door ons kenmerk onderwerp

7 maart 2023 J.C. Westenberg 2023-0031711 Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2023

Uitvoerings ag Geachte heer, mevrouw, Hierbij bieden we u de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2023 en het 2de Voortgangsbericht 2022 ter kennisname aan. De Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2023 is opgesteld in het kader van de uitvoering van het Kompas Sociaal Domein 2021-2024 en is een actualisatie en update op de uitvoeringsagenda over 2022. Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2023 In de uitvoeringsagenda maken we zo concreet mogelijk inzichtelijk waar we samen met onze maatschappelijke partners en inwoners aan willen werken om inwoners die het nodig hebben te ondersteunen en het sociaal domein verder te transformeren en te hervormen. Om er zo voor te zorgen dat hulp en ondersteuning aan inwoners die dit het hardst nodig hebben van goede kwaliteit blijft en betaalbaar blijft. Ook houden we oog voor ontwikkelingen om ons heen. In dit kader verwachten wij dat er op korte termijn meer helderheid komt over de landelijke hervormingsagenda jeugd en dat de gevolgen van de energiecrisis en stijgende inflatie vooralsnog voor veel onzekerheden blijven zorgen die we nauwlettend monitoren. Eind 2023 zullen we ook een beleidsevaluatie opstarten voor het Kompas Sociaal Domein. Het huidige kompas loopt eind 2024 af en we willen tijdig de voorbereidingen starten, zodat volgend jaar besluitvorming plaats kan vinden over het waar nodig herijken van dit kompas als kaderstellende notitie.

2de Voortgangsbericht Sociaal Domein 2022 Om u op de hoogte te houden van de voortgang binnen het sociaal domein doen wij u, voorlopend op de gemeentelijke jaarstukken 2022, het 2de Voortgangsbericht Sociaal Domein 2022 toekomen. Dit voortgangsbericht bevat de belangrijkste ontwikkelingen en behaalde resultaten van september tot en met december 2021 en is een vervolg op het 1ste Voortgangsbericht Sociaal Domein dat eind augustus 2021 is toegezonden. Als bijlage bij het 2de voortgangsbericht treft u ook het behoeften- en bekendheidsonderzoek onder senioren en de factsheet preventief huisbezoek senioren 2022. Behoeften- en bekendheidsonderzoek onder senioren In het kader van zowel het ZonMw-project Senioren sterker maken als de actieagenda Wonen en zorg ouderen, hebben we in 2022 een onderzoek door het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) laten uitvoeren. Een onderzoek naar behoeften (van de doelgroep, 65+) en onderzoek naar bekendheid van voorzieningen. Het onderzoek heeft geleid tot een hoog aantal respondenten, ruim 50% van de aangeschreven inwoners. Daarnaast zijn enkele (groeps)gesprekken gevoerd met professionals en vrijwilligers, om een beter beeld te krijgen van de situatie van senioren in Papendrecht. De uitkomsten van het onderzoeken betrekken wij bij de actieagenda Wonen en zorg ouderen.

Het onderzoek treft u in de bijlage aan, waarbij we een aantal zaken eruit willen lichten: • 23% van de bevolking is momenteel 65 of ouder. Dit loopt naar verwachting op tot 28% in 2050. Deze groep wordt bovendien gemiddeld ouder (zgn. dubbele vergrijzing). • 7 op de 10 mensen zeggen dat hun huis levensloopbestendig is, van de mensen die er nog niet mee bezig is of nog niet weet wat hij wil, heeft een groot gedeelte behoefte aan informatie over het onderwerp langer zelfstandig thuis wonen.

• • •

•

Van de 65-74 jarigen beoordeelt 17% zijn gezondheid als zeer goed tegenover 8% van de 75+’ers. Zes op de tien senioren vinden dat zij voldoende bewegen. 85% van de senioren vinden dat ze voldoende sociale contacten hebben. De meeste senioren geven aan liever informatie op papier te ontvangen. Veel professionals zien ook veel onbekendheid met voorzieningen, doordat de informatie alleen of vooral online beschikbaar is.

Factsheet preventief huisbezoek ouderen 2022 In 2022 zijn alle zelfstandig wonende 80+-ers aangeschreven met het aanbod bezocht te worden door een vrijwilliger vanuit Sterk Papendrecht, waarbij een vragenlijst de leidraad voor dit gesprek was. De resultaten van deze (bijna 200) gesprekken zijn door het OCD in een factsheet verwerkt, die u als bijlage bij deze brief aantreft. Belangrijkste bevindingen uit de gesprekken: • een groot deel heeft een sociaal netwerk en is zeer tevreden met de contacten die men heeft. 15% heeft zich afgelopen jaar regelmatig of heel vaak eenzaam gevoeld. • Bijna iedereen neemt zelf initiatief of heeft zelf de regie; 5% is vooral afhankelijk van anderen. • Alle welzijnsvoorzieningen worden hoog gewaardeerd (93-97%). Hoe houden we u op de hoogte over de uitvoering? Informatie, voortgangsberichten en verantwoording over de stand van zaken van de verschillende activiteiten uit de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2022 verwerken we zoveel mogelijk in de reguliere planning & control-cyclus en in voortgangsberichten. Eventuele (financiële) bijstellingen vinden plaats bij de planning & control-cyclus. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de burgemeester,

J.M. Ansems

M.J.M. van Driel

Uitvoeringsagenda Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2023

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................. 3 Geplande activiteiten in 2023 ................................................................................................ 4 Het budget............................................................................................................................17 Monitoring ............................................................................................................................19 Bijlage 1 Samenvatting: Koersen met kompas .....................................................................20

2

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Inleiding In het Kompas Sociaal Domein 2021-2024 staat onze visie op het sociaal domein: een gezond, veilig, sterk, sociaal en inclusief Papendrecht waar alle inwoners de ruimte hebben om mee te doen. Zoals in het Kompas Sociaal Domein aangegeven, leggen wij de concrete uitvoering jaarlijks vast in uitvoeringsagenda's. Door met een jaarlijkse uitvoeringsagenda te werken, spelen we beter en sneller in op (innovatieve) ontwikkelingen in de samenleving, veranderende wet- en regelgeving en veranderende financiële omstandigheden. Ook kan hiermee adaptief worden gewerkt met de kaders die de gemeenteraad jaarlijks vaststelt bij de programmabegroting. Verder hebben we ook de acties zoals genoemd in het Collegeprogramma 2022-2026 verwerkt. Opbouw van de uitvoeringsagenda Voor de overzichtelijkheid is gekozen om de opbouw van de programmabegroting als leidraad te hanteren voor de uitvoeringsagenda. Tegelijkertijd geven we met sterren de verschillende ontwikkellijnen aan die bij het Kompas Sociaal Domein zijn vastgesteld. We pakken daarbij de meest dominante ster(ren) zoals ze ook in het Kompas Sociaal Domein zijn gerubriceerd:

Ontwikkellijn 1: Intensivering transformatie binnen het sociaal domein

Ontwikkellijn 2: Doorbouwen op een stevige sociale basis

Ontwikkellijn 3: Preventief werken

Ontwikkellijn 4: Iedereen kan meedoen

Uitvoering en monitoring Met deze uitvoeringsagenda maken we zo concreet mogelijk inzichtelijk waar we samen met onze maatschappelijke partners en inwoners aan willen werken om inwoners die het nodig hebben te ondersteunen en het sociaal domein verder te transformeren en te hervormen. Informatie, voortgangsberichten en verantwoording over de stand van zaken van de verschillende activiteiten uit de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2023 verwerken we in twee voortgangsberichten en de gemeentelijke jaarrekening. Eventuele financiële bijstellingen worden verwerkt bij de planning & control-cyclus. Het Kompas Sociaal Domein heeft een looptijd tot eind 2024. Dit betekent dat volgend jaar besluitvorming dient plaats te vinden over het waar nodig herijken van dit kompas als kaderstellende notitie. Ter voorbereiding hierop zal eind 2023 een beleidsevaluatie worden opgestart.

3

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Geplande activiteiten in 2023 Programmabegroting 2023: taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en Leerlingzaken (die direct verband houden met het Kompas Sociaal Domein 2021-2024) Doelstelling 1 Iedereen moet zijn of haar talenten kunnen ontwikkelen. Wat gaan we hiervoor doen? Voldoende en toegankelijk • voorschools aanbod •

•

Uitvoering geven aan het Onderwijsachterstandenbeleid 20212024 voor kinderen met een (risico op) (taal)achterstand. Het financieren (door middel van een subsidieregeling) van kindplaatsen op de peuteropvang voor kinderen van ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Eind 2023 opstarten van een beleidsevaluatie wat betreft het Onderwijsachterstandenbeleid.

Uitvoeren • leerlingenvervoer, leerplicht en voortijdig schoolverlaten •

Uitvoering geven aan leerlingenvervoer in samenwerking met drie vervoerders. Samen met de Dienst Gezondheid & Jeugd uitvoering geven aan leerplicht, voortijdig schoolverlaten en toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang.

•

Uitvoeren van de regionale aanpak laaggeletterdheid om inwoners die moeite hebben met basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) te ondersteunen door middel van les- en leeractiviteiten. Lokaal vervult Bibliotheek Aanzet een spilfunctie met passende huisvesting binnen het gemeentehuis en het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Investeren in taal op jonge leeftijd door middel van uitvoering van het Onderwijsachterstandenbeleid 2021-2024.

Aanpak laaggeletterdheid

•

Versterken verbinding onderwijs en jeugdhulp

• Uitvoering geven aan de regionale samenwerkingsagenda passend

Uitvoeren Nationaal Programma Onderwijs (NPO)

•

verbinden onder meer door: organiseren van de lokale leertafel passend verbinden waarin casussen en signalen worden besproken; verstrekken van subsidie voor schoolmaatschappelijk werk; samen met 13 andere organisaties een passend vervolg geven aan de lokale Samenwerkingsovereenkomst Onderwijs & Jeugd. Uitvoering geven aan de Uitvoeringsagenda NPO. De agenda wordt uitgevoerd in samenwerking met partners uit het brede onderwijsveld (scholen, kinderopvang, maatschappelijke organisaties). Onder meer wordt ingezet op culturele activiteiten en extra schoolmaatschappelijk werk.

4

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Programmabegroting 2023: taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Doelstelling 1 en 2 Doelstelling 1 Ophalen van goede ideeën en initiatieven die bijdragen aan versterking van de sociale samenhang en prettige woonomgeving. De gemeente verbindt, ondersteunt, verlaagt drempels en stimuleert. Doelstelling 2 Bewerkstelligen van een sfeer, cultuur en omgeving die uitnodigt om te participeren en bevorderen van het luisterend vermogen. Wat gaan we hiervoor doen? Participatie en contact met • inwoners

• •

Ondersteunen activiteiten

•

Ondersteunen van PuurPapendrecht als online en offline buurtplatform voor inwoners, organisaties en ondernemers waar activiteiten, hulpvragen en hulpaanbod kan worden gevonden. Faciliteren van de Wmo Adviesraad die als adviesraad van het college gevraagd en ongevraagd advies kan uitbrengen. Om de mening van jongeren meer te benutten, gaan we de mogelijkheden van jongerenparticipatie verkennen. We zoeken hierbij naar een passend vervolg op 'Jong Papendrecht doet mee'. Ondersteunen van verschillende wijkactiviteiten die georganiseerd worden door of in samenwerking met de samenleving zoals de buitenspeeldag, seniorenmiddag en projecten om zwerfafval te verminderen (ZAPpers).

Doelstelling 3 Inzetten op een sterke lokale ondersteuningsstructuur om de deelname van inwoners van jong tot oud aan de samenleving en hun eigen kracht te bevorderen. Wat gaan we hiervoor doen? Kansrijk opvoeden en opgroeien

•

Uitvoering geven aan het Jeugd- en Jongerenwerk Papendrecht door Suppord te richten op vroegtijdige signalering, versterken doelgroep, voorkomen duurdere zorg en goede samenwerking met Sterk Papendrecht en het onderwijs. Hierbij wordt onder meer: in het 2de kwartaal wordt het onderzoek afgerond naar een tweede voorziening voor jongeren. uitvoering gegeven aan het tijdelijke ZonMW-project Maatschappelijke Diensttijd: Young Leaders.

• Conform het Collegeprogramma 2022-2026 uitwerking geven aan een lokale Routekaart Jeugd waarin kaders en concrete maatregelen worden omschreven voor het gerichter en beter helpen van jeugdigen.

5

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Versterken 'voorliggend veld' van algemene voorzieningen

•

•

Langer zelfstandig wonen voor ouderen

•

•

Een inclusieve samenleving

Het blijven versterken en aanjagen van het zogeheten 'voorliggend veld' van algemene voorzieningen (zoals ouderenbonden en Odensehuis) die mogelijkheden bieden tot ontmoeting, tegengaan van eenzaamheid, vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning. Dit doen we onder meer door: aan de hand van het bestuursakkoord samen met partners extra aandacht te besteden aan de aanpak tegen eenzaamheid door een meerjarig actieplan vorm te geven. In het kader van de herijking van de Wmomaatwerkvoorzieningen, te gaan verkennen welke mogelijkheden er zijn om de algemene voorzieningen te versterken. Monitoren en inventariseren van de gevolgen van de energiecrisis aan de hand van de Bestuursopdracht Energiecrisis en Armoede. We blijven hiervoor in gesprek met lokaal werkende maatschappelijke partners om de gevolgen en de impact te bespreken en signalen op te halen. Waar nodig en passend wordt vanuit de gemeentelijke rol ondersteuning geboden. Een vervolg geven aan de opgave rondom wonen en zorg voor ouderen door uitvoering te geven aan de visie en actieagenda Wonen en zorg ouderen die in 2023 wordt aangeboden aan de gemeenteraad. De visie en agenda wordt opgesteld samen met Woonkracht10, Rivas en Waardenburgh. Daarnaast betrekken we hierbij de resultaten van het behoeften en bekendheidsonderzoek onder senioren en gaan we verder in gesprek met de senioren (onder meer via een klankbordgroep).

Voortzetten van een aantal lopende acties: in samenwerking met Sterk Papendrecht uitvoering geven aan de preventieve huisbezoeken aan senioren. uitvoeren van het ZonMW-project 'Senioren Sterker Maken' tot medio 2023 in samenwerking met de GGD, Rivas en Sterk Papendrecht met onder meer aandacht voor meer bewegen voor ouderen. Hierna zullen waar passend activiteiten worden ondergebracht in de agenda Wonen en zorg ouderen en de brede SPUK (specifieke uitkering) vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. waar nodig en mogelijk acties ondersteunen in het kader van dementie, zoals het Alzheimercafé en het subsidiëren van het Odensehuis Papendrecht. -

-

Als gemeente alert blijven op signalen uit de samenleving over uitsluiting van specifieke doelgroepen en waar nodig specifiek beleid voeren of acties initiëren. Samen met antidiscriminatie-organisatie RADAR en lokale maatschappelijke partners zetten we in op bewustwording ten aanzien van discriminatie.

6

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Doelstelling 4 Bieden van passende ondersteuning en waardering aan mantelzorgers. Wat gaan we hiervoor doen? Mantelzorgers waarderen

•

Mantelzorgers waarderen voor hun inzet samen met Sterk Papendrecht en andere maatschappelijke instellingen. Dat doen we onder meer door het organiseren van activiteiten rond de Week van de Jonge Mantelzorger (juni) of de Dag van de Mantelzorg (10 november).

Mantelzorgers ondersteunen

•

Mantelzorgers bekend maken met ondersteuningsmogelijkheden en het verder vormgeven van het ondersteuningsaanbod om hen te steunen bij hun zorgtaken. Sterk Papendrecht en andere maatschappelijke instellingen doen dit onder meer door: te zorgen voor passend aanbod van mantelzorginformatie, advies, -kennis en -ondersteuning; in te zetten op het vinden van mantelzorgers onder meer door doelgroepgericht te communiceren, samenwerking in de driehoek mantelzorger, cliënt en professional te verbeteren en door verbinding te zoeken met en kennis over te dragen aan professionals; het aanbieden van themabijeenkomsten, cursussen en de website Helpmijzorgen.nl.

Doelstelling 5 Stimuleren van vrijwilligerswerk en het bieden van passende ondersteuning en waardering aan vrijwilligers. Wat gaan we hiervoor doen? Vrijwilligerswerk stimuleren •

Promoten, stimuleren en verbinden van vrijwilligerswerk via het platform PuurPapendrecht en via activiteiten georganiseerd door Sterk Papendrecht zoals NLDoet.

Vrijwilligers waarderen

•

Vrijwilligers waarderen als stimulans voor hun inzet samen met Sterk Papendrecht en andere maatschappelijke partners. Dat doen we onder meer: tijdens Nationale Vrijwilligersdag op 7 december; via het uitreiken van koninklijke onderscheidingen.

Vrijwilligers(organisaties) ondersteunen

•

Vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties ondersteunen via Sterk Papendrecht, het platform PuurPapendrecht en de vrijwilligersverzekering onder meer door: - het individueel geven van informatie en advies;

7

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

-

ondersteuningsaanbod, afgestemd op hun behoefte en de uitkomsten uit het behoefteonderzoek onder vrijwilligersorganisaties, om hun inspanningen te vergemakkelijken (cursussen, themabijeenkomsten en netwerkbijeenkomsten).

Doelstelling 6 Integratie en participatie van statushouders. Wat gaan we hiervoor doen? Uitvoeren van nieuwe Wet • inburgering

Huisvesten statushouders

•

In samenwerking met onder meer de SDD en Vluchtelingenwerk invulling geven aan de taken in het kader van de Wet inburgering 2022 conform het beleidskader Veranderopgave inburgering en de actuele ontwikkelingen rondom dit beleidsdossier. Overleggen met provincie, regiogemeenten en woningbouwcoöperaties ten behoeve van uitvoering voorrangsregeling 'Huisvestingsverordening Papendrecht' en prestatieafspraken PALT over het met voorrang huisvesten van statushouders. Het eerste half jaar dienen minimaal 39 statushouders gehuisvest te worden.

Programmabegroting 2023: taakveld 6.2 Wijkteams Doelstelling 1 Versterken van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van inwoners en hun sociale omgeving (familie, vrienden, kennissen en buurtgenoten) om te participeren in de samenleving, waarbij we streven om zo min mogelijk inwoners afhankelijk te laten zijn van zwaardere zorg en ondersteuning. Wat gaan we hiervoor doen? Behouden en waar kan versterken zelfstandigheid en zelfredzaamheid inwoners.

•

Vanuit het Kompas Sociaal Domein 2021-2024 worden verschillende acties geïnitieerd om een zorgzaam en veerkrachtig Papendrecht te blijven en waar mogelijk te versterken. De acties zijn: doorontwikkeling Sterk Papendrecht (zie doelstelling 2); uitvoeren acties in kader van wonen en zorg ouderen (zie taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie) Actieplan armoede en schuldenproblematiek (zie taakveld 6.3);

8

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

-

-

vervolg opdracht Gezamenlijk transformeren (zie taakveld 6.6); opstellen Routekaart Jeugd en uitvoeren landelijke hervormingsagenda (zie taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-); vervolg inzet Wijk-GGD'er (zie taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+).

Doelstelling 2 Doorontwikkelen van Sterk Papendrecht tot het eerste (centrale) punt voor alle inwoners van 0 tot 100 jaar met een ondersteuningsvraag op alle levensgebieden met de gedachte: zo dichtbij mogelijk, zo vroeg mogelijk en zo zwaar als nodig. Wat gaan we hiervoor doen? •

In het kader van 'goed opdrachtgeverschap' richting Sterk Papendrecht: voeren we periodiek overleg zowel ambtelijk, als bestuurlijk met de betrokken partners om de voortgang rondom de subsidieactiviteiten te bespreken, te monitoren en waar nodig bij te sturen; voor 2024 worden de prestatiegerichte afspraken met Sterk Papendrecht opnieuw vormgegeven. Dit gaan we doen door gezamenlijk terug te blikken op de subsidieverleningen van de afgelopen vier jaar en de behaalde resultaten om vervolgens tot aanscherpingen te komen.

Voorkomen huisuitzettingen • vanwege betalingsachterstanden

Inzetten op het voorkomen van huisuitzettingen conform de Werkafspraken preventie huisuitzetting 2022-2025, waarbij samengewerkt wordt door Sterk Papendrecht, Woonkracht10 en de SDD.

Subsidieopdracht Sterk Papendrecht

Aanbieden buurtbemiddeling

•

Versterken verbinding onderwijs en jeugdhulp

• Uitvoering geven aan de regionale samenwerkingsagenda passend

Aanbieden van Buurtbemiddeling om burenoverlast te beperken vanuit de afspraken met en samenwerking tussen Sterk Papendrecht en Woonkracht10.

verbinden onder meer door: organiseren van de lokale leertafel passend verbinden waarin casussen en signalen worden besproken; verstrekken van subsidie voor schoolmaatschappelijk werk; samen met 13 andere organisaties uitvoering geven aan de nieuwe, lokale Samenwerkingsovereenkomst Onderwijs & Jeugd.

9

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Stevigere verbinding sociale en medische domein

•

Samen met Sterk Papendrecht een stevigere verbinding maken tussen het sociale en het medische domein door de inzet van: - deelname van de wijkverpleegkundige en de GGZ-professional binnen Sterk Papendrecht ; - inzet van de Wijk GGD'er; - de inzet jeugdhulp bij en rondom de huisartsenzorg (inclusief de inzet van Zorgdomein).

Programmabegroting 2023: taakveld 6.3 Inkomensregelingen Doelstelling 1 Inwoners met een laag inkomen en/of schulden ondersteunen, waar mogelijk preventief. Wat gaan we hiervoor doen? Armoedebestrijding en schuldenaanpak

•

•

• • •

•

Uitvoeren van de Participatiewet, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de GR Sociaal/SDD ondersteuning biedt (o.a. bijzondere bijstand, Leergeld en budgetbeheer). In 2023 wordt hierbij het herijkte minimabeleid geïmplementeerd en uitgevoerd. Uitvoering geven aan vroegsignalering bij betalingsachterstanden in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening samen met SDD, Sterk Papendrecht, Schuldhulpmaatje en andere maatschappelijke partners. Uitvoering geven, samen met de SDD en Sterk Papendrecht, aan de hersteloperatie van de kinderopvangtoeslagaffaire. Uitvoering geven aan de Bestuursopdracht energiecrisis en armoede. Uitvoering geven aan het Actieplan armoede en schuldenproblematiek. Dit actieplan richt zich op: gericht te informeren over geldzaken; signaalpartners op het vlak van financiële problemen te bereiken en toe te rusten; ondersteuningsmogelijkheden op het gebied van energiearmoede te onderzoeken in regionaal verband; de schuldenroute te versterken door het opzetten van een begeleidingstraject na schuldhulpverlening; monitoren van de gevolgen van mogelijke groeiende financiële problematiek als gevolg van energiecrisis via onze partners.

Voorbereidingen treffen om per 1 januari 2024 invulling te geven aan het lokaal opdrachtgeverschap richting Stichting Leergeld Drechtsteden, onder meer door het maken van subsidieafspraken.

10

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Programmabegroting 2023: taakveld 6.4 Begeleide participatie Doelstelling 1 Bieden van beschut werk voor aangewezen personen op basis van de Participatiewet. Wat gaan we hiervoor doen? Beschut werk bieden

•

Uitvoeren van de Participatiewet en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de GR Sociaal/SDD invulling geeft aan beschut werk.

Programmabegroting 2023: taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Doelstelling 1 Inwoners stimuleren van werk naar werk en van uitkering naar werk Wat gaan we hiervoor doen? Ondersteuning bieden aan • werkzoekenden. • •

•

Uitvoeren van de Participatiewet en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de GR Sociaal/SDD uitvoering geeft aan de wet. Herijken van het bestaande beleid inzake Participatiewet. Deze herijking wordt voorbereid in regionaal verband. Organiseren 'Stapje fitter': activeren van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders door middel van sport, bewegen, uitleg over gezonde voeding, oriëntatie op vrijwilligerswerk en budgetcoaching. Verlenen van Sociaal Medische Indicatie kinderopvang door Sterk Papendrecht om tijdelijke ondersteuning te bieden aan gezinnen met kinderen tot en met 12 jaar.

Doelstelling 2 Stimuleren van zelfstandig ondernemerschap. Wat gaan we hiervoor doen? Dienstverlening aan bestaande en potentiële ondernemers

•

Uitvoering wordt gegeven aan de actiepunten uit het economisch beleid. Bestaande en potentiële ondernemers kunnen voor informatie, advies en ondersteuning terecht bij: de lokale accountmanagers bedrijven (taakveld 3.1 economische ontwikkeling); het Ondernemersloket Drechtsteden uitgevoerd door het Regionaal Bureau Zelfstandigen en de SDD.

11

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Doelstelling 3 Verminderen van werkloosheid, met name onder de jeugd. Wat gaan we hiervoor doen? (Jeugd)werkloosheid aanpakken

•

Aanpak (jeugd)werkloosheid vanuit het regionaal programma Arbeidsmarkt Drechtsteden, onder meer door de inzet van Matchmakers, via de Sociale Dienst Drechtsteden en centrumgemeente Dordrecht met het onderwijs en Bureau Leerplicht & Voortijdig Schoolverlaten.

Lokale organisatie participatieplekken

•

Uitvoering geven aan de lokale organisatie van participatieplekken bij lokale bedrijven en organisaties (inclusief accountmanagement) aan de hand van het Uitvoeringskader participatieplekken.

Programmabegroting 2023: taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) en 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Doelstelling 1 Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en deelnemen aan het maatschappelijk leven waar nodig met de inzet van maatwerkvoorzieningen. Wat gaan we hiervoor doen? Maatwerkvoorzieningen Wmo

•

• •

•

Versterken samenwerking • SDD en Sterk Papendrecht

Uitvoeren van het Wmo-beleid en de regionale visie sociaal domein Drechtsteden op basis waarvan de Maatwerkvoorzieningen Wmo worden verzorgd door de GR Sociaal/SDD. Bijzondere aandacht heeft het collectief vervoer en hulp bij het huishouden. In regionaal verband wordt het bestaande Wmo-beleid wat betreft de maatwerkvoorzieningen herijkt. In het kader van deze herijking van de Wmomaatwerkvoorzieningen, te gaan verkennen welke mogelijkheden er zijn om de algemene voorzieningen te versterken. Een voorbeeld hiervan is de lopende pilot Was- en Strijkservice (onder de naam WaST). Inwoners die niet in staat zijn om hun huishouden volledig zelfstandig te voeren, kunnen gebruikmaken van deze Wmo-voorziening om hun was en strijk te laten doen. Creëren van een stevige verbinding tussen algemene en maatwerkvoorziening door: - de hiervoor genoemde herijking van het bestaande Wmo-beleid ten aanzien van maatwerkvoorzieningen; - de SDD en partners binnen Sterk Papendrecht gezamenlijk doorgaan met de opdracht Gezamenlijk transformeren en te werken aan de realisatie van een toekomstgericht, efficiënt, effectief en doelmatig dienstverleningsconcept/-aanbod.

12

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Programmabegroting 2023: taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Doelstelling 1 Jeugdigen groeien gezond en veilig op en krijgen kansen om zich te ontwikkelen en om naar vermogen mee te kunnen doen. Wat gaan we hiervoor doen? •

Maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp

•

•

Conform het bestuursakkoord uitwerking geven aan een lokale Routekaart Jeugd waarin kaders en concrete maatregelen worden omschreven voor het gerichter en beter helpen van jeugdigen. Naast de lokale acties vindt nadere uitwerking van een aantal zaken plaats in regionaal verband via het portefeuillehoudersoverleg jeugd, zoals het project Passend zorglandschap, expertteam passende hulp en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. In regionaal verband zijn verder samen met de Serviceorganisatie Jeugd en de andere gemeenten binnen Zuid-Holland Zuid de volgende acties benoemd: Verdere implementatie van het normenkader Versterken en bestendigen contractmanagement Aanpassen nadere regels Jeugdhulp onderliggend aan de verordening

Programmabegroting 2023: taakveld 6.81 Geëscaleerde Zorg 18+ Doelstelling 1 Bieden van voldoende Opvang en Beschermd wonen voorzieningen binnen de regio Drechtsteden en, Alblasserwaard waar mensen met psychische of psychosociale problemen, verslavingsproblematiek, daklozen en mensen die opvang nodig hebben vanwege huiselijk geweld terecht kunnen. Wat gaan we hiervoor doen? Maatwerkvoorzieningen Beschermd Wonen en Opvang

•

•

Invulling geven aan de maatwerkvoorzieningen op het gebied van Beschermd Wonen en Opvang door Dordrecht (als centrumgemeente) op basis van de regionale samenwerkingsovereenkomst 2021-2024. In 2023 wordt gestart met het herijken van deze overeenkomst in het licht de doordecentralisatie van Beschermd Wonen en Opvang en het zogeheten woonplaatsbeginsel. In het kader van de regionale samenwerkingsagenda Huisvesting kwetsbare groepen wordt invulling gegeven aan een woontraining voor jongeren in Papendrecht.

13

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Aanpak huiselijk geweld

•

• •

Via de regionale voorziening Veilig Thuis die hierbij onder meer samenwerkt met Sterk Papendrecht en het Zorg- en Veiligheidshuis. Uitvoeren van het regionale project Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. In het kader van het uitvoeringsplan behorend bij het Integraal Veiligheidsplan (IVP) komen tot een aanpak om huiselijk geweld en kindermishandeling te verminderen. Een eerste stap hiertoe is om met betrokken partners te komen tot een nadere analyse en duiding op het aantal meldingen in Papendrecht.

Uitvoeren Wet Verplichte GGZ

•

Uitvoering geven aan de Wet Verplichte GGZ en Wet Zorg en Dwang door de DG&J (meldpunt, uitvoeren van verkennend onderzoek, horen, indienen van een aanvraag bij de Officier van Justitie en communicatie met melder).

Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ)

•

Regionale afstemming met de DG&J, het Zorg- en Veiligheidshuis en andere gemeenten in de regio voor wat betreft de werkzaamheden in het kader van de Openbare geestelijke gezondheidszorg (o.a. Meldpunt Zorg & Overlast). Bij de DG&J kopen we procescoördinatie in en trajecten in verband met woningvervuiling.

•

Versterken verbinding Zorg • en Veiligheid

Inzetten op een stevigere verbinding van Zorg & Veiligheid onder meer door: uitvoering te geven aan het nieuwe Integraal Veiligheidsplan en het opstellen van een uitvoeringsplan. implementatie van het model Aanpak Voorkomen Escalatie (afgekort AVE-model) passend bij de Papendrechtse schaal. Het passend vormgegeven gebeurt samen met maatschappelijke partners en onder begeleiding van Bureau HHM. inzetten op een sluitende aanpak personen met verward gedrag door regionale afspraken. passende inzet van een Wijk GGD 'er en een waakvlamfunctie. Lopende 2023 wordt een besluit genomen over een vervolg van deze inzet.

14

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Programmabegroting 2023: taakveld 6.82 Geëscaleerde Zorg 18Doelstelling 1 Bieden van voldoende opvang aan en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen die zwaardere hulpverlening nodig hebben. Wat gaan we hiervoor doen? Maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp

•

•

Uitvoering geven aan de beleidskaders en de regionale samenwerking op basis waarvan de maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp worden georganiseerd via de SOJ (inzet Veilig thuis, jeugdbescherming en jeugdreclassering). In regionaal verband uitvoering geven aan het programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

Programmabegroting 2023: taakveld 7.1 Volksgezondheid Doelstelling 1 Het versterken van de gezondheid en welzijn van onze inwoners. Wat gaan we hiervoor doen? Uitvoeren lokaal gezondheidsbeleid

•

•

•

•

•

Uitvoeren van het uitvoeringsplan behorend bij de 'Nota lokaal gezondheidsbeleid 2020-2023 met een positieve, integrale blik op gezondheid' samen met de DG&J en andere partners zoals de voortzetting van de aanpak Gezonde School. Het verlengen van de looptijd van de Nota lokaal gezondheidsbeleid met één jaar, zodat de volgende periode deze nota integraal onderdeel van het Kompas Sociaal Domein kan worden. Uitvoering geven aan en voortzetten van het Vitaliteitsakkoord – bestaande uit het sport- en preventieakkoord – in samenwerking met ruim 70 aangesloten partners gericht op onder meer het versterken van de mentale weerbaarheid, stimuleren van een gezonde leefstijl en bevorderen van vitaliteit. Waar nodig wordt het Vitaliteitsakkoord aangepast aan de eisen/doelen gesteld in GALA (Gezond & Actief Leven Akkoord), IZA (Integraal Zorgakkoord) en Sportakkoord II. Opstellen van een integraal plan van aanpak ten behoeve van het aanvragen van de brede SPUK bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Uitvoering geven aan het preventie- en handhavingsplan alcohol op grond van de Alcoholwet.

15

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Uitvoeren jeugdgezondheidszorg

•

•

Programma Nu Niet Zwanger

•

Regie voeren op de uitvoering van de basistaken van de wettelijke jeugdgezondheidszorg (JGZ) die via de regionale samenwerking worden georganiseerd door de DG&J en Jong JGZ. Maken van (subsidie)afspraken met Jong JGZ aanvullend op de basistaken om onder meer: pedagogisch advies te bieden; aan te sluiten bij casusoverleg bij Sterk Papendrecht en waar nodig het onderwijs; indicaties te stellen ten behoeve van voor- en vroegschoolse educatie; maatwerktrajecten VoorZorg aan te bieden aan kwetsbare zwangeren. Door het college is een intentiebesluit genomen voor deelname aan Nu Niet Zwanger, dat een onderdeel is van de aanpak Kansrijke Start. Deelname moet verder uitgewerkt worden en vindt plaats onder voorbehoud dat de brede SPUK-middelen zorgen voor financiële dekking.

16

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Het budget De benodigde inzet ten behoeve van de lokale activiteiten in het kader van de Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023 wordt ingevuld binnen de financiële kaders die zijn vastgesteld door de gemeenteraad bij de Programmabegroting 20231. Voor de uitvoering van deze lokale uitvoeringsagenda wordt een beroep gedaan op de volgende financiële budgetten2: Budget Onderwijsachterstandenbeleid Taakveld 4.3 Algemene voorzieningen Wmo & Jeugd Taakveld 6.1 en 6.2 Eerstelijnsloket Wmo & Jeugd Taakveld 6.1 en 6.2 Jeugd- en jongerenwerk Suppord Taakveld 6.1 Inburgering nieuwkomers Taakveld 6.1 Buurtbemiddeling Taakveld 6.2 Stichting Jeugdteams Taakveld 6.2 en 6.71 Lokale minimabeleid Taakveld 6.3 Participatieplekken Taakveld 6.5 Wet inburgering 2021 Taakveld 6.5 Sociaal medische indicatie Taakveld 6.5 Wmo-lokaal/was- en strijkservice Taakveld Wmo: opvang & beschermd wonen Taakveld 6.81a Wet verplichte GGZ Taakveld 6.81b Totaal

Begroot 2023 € 684.000 € 1.639.000 € 770.000 € 118.000 € 156.000 € 47.000 € 910.000 € 23.000 € 119.000 € 56.000 € 25.000 150.000 € 339.000 € 45.000 € 5.081.000

1 De budgetten zijn weergeven exclusief de inzet de 1 ste begrotingswijziging 2023 en inzet vanuit de

Reserve rijkstromen taakmutaties. Financiële bijstellingen worden verwerkt via de P&C-cyclus. 2 De budgetten zijn exclusief de tijdelijke ophoging van 4% in het kader van raadsbesluit Subsidieplafonds 2023 in december 2022.

17

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Ten behoeve van de overzichtelijkheid bieden wij hieronder ook nog de bedragen aan die verschuldigd zijn aan de verbonden partijen binnen het sociaal domein (conform Programmabegroting 2023): Budget

Begroot 2023

Gemeenschappelijke Regeling Sociaal

€ 22.714.000

Taakveld 6.3, 6.4, 6.5. 6.6 en 6.71 Dienst Gezondheid & Jeugd / Serviceorganisatie Jeugd

€ 9.112.000

Taakveld 6.2, 6.72 en 6.82 Dienst Gezondheid & Jeugd3

€ 1.861.000

Taakveld 4.3, 6.1, 6.2, 6.81b en 7.1 Totaal verbonden partijen

33.687.000

3 Budget is totaal bedrag vanuit Papendrecht, inclusief Bureau Leerplicht en Publieke gezondheid.

18

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Monitoring Het is van groot belang om de inzet van onze maatregelen te monitoren en te meten. We willen immers weten of we onze doelen in het sociaal domein bereiken en de maatschappelijke meerwaarde voor onze inwoners centraal stellen. Daarvoor maken we gebruik van gegevens die we al hebben, het beter benutten en nieuwe manieren ontwikkelen. De volgende rapportages verschijnen naar verwachting dit jaar: • • • • •

de rapportages van de Dienst Gezondheid & Jeugd de rapportages en cliëntervaringsonderzoeken van de Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid de rapportages en cliëntervaringsonderzoeken Wmo van de Sociale Dienst Drechtsteden de verantwoording van onze subsidiepartners waaronder Sterk Papendrecht lokale jeugdhulpanalyse

Informatie, voortgangsberichten en verantwoording over de stand van zaken van de verschillende maatregelen verwerken we in de reguliere planning & control-cyclus. Waar nodig wordt informatie separaat toegezonden naar de gemeenteraad.

19

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Bijlage 1 Samenvatting: Koersen met kompas Deze samenvatting beschrijft de visie op het sociaal domein van de gemeente Papendrecht. Deze visie is bedoeld als een kompas en sluit aan op de regionale visie. Het geeft aan waar de gemeente de komende jaren extra aandacht aan wil besteden. Om er zo voor te zorgen dat hulp en ondersteuning aan inwoners die dit het hardst nodig hebben van goede kwaliteit blijft en betaalbaar blijft.

Koers, samenhang en grip op het sociaal domein Iedereen kan in een kwetsbare positie terechtkomen en een vorm van ondersteuning nodig hebben uit het sociaal domein. Het sociaal domein is breed en veelomvattend. Het bestaat uit inspanningen die de gemeente verricht voortvloeiend uit de Participatiewet, Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en Wet Inburgering. Dit visiedocument bepaalt de koers, samenhang en grip op het sociaal domein voor de komende jaren in de gemeente Papendrecht. Met deze visie leggen wij actief de verbinding tussen alle onderdelen die deel uit maken van het sociaal domein en maken we de verbinding met samenhangende beleidsterreinen. Na vaststelling van het visiedocument volgt jaarlijks een uitvoeringsagenda met concrete acties.

De visie als kompas Missie voor het sociaal domein Een gezond, veilig, sterk, sociaal en inclusief Papendrecht waar alle inwoners de ruimte hebben om mee te doen. Inwoners nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen leven, zorgen voor zichzelf en voor elkaar.

Stimuleren en faciliteren De gemeente Papendrecht werkt op twee manieren aan het sociaal domein. Aan de ene kant stimuleren en faciliteren we inwoners om voor zichzelf en anderen te zorgen en hun verantwoordelijkheid te nemen. Aan de andere kant zorgen we voor de benodigde ondersteuning waardoor inwoners zoveel mogelijk zelfstandig kunnen wonen en meedoen. De laatste jaren hebben we hiernaast een extra opgave gekregen. Als gemeente moeten we ervoor zorgen dat we het slimmer en doelmatiger doen om het ook in de toekomst financieel de benodigde ondersteuning te kunnen blijven bieden.

Uitgangspunten Bij de inrichting van het sociaal domein in Papendrecht hanteren wij de volgende uitgangspunten: • Wij gaan uit van de eigen (veer)kracht van onze inwoners en die van de samenleving in zijn geheel. • Wij zetten de gezonde keuze centraal. • Wij werken aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen en naar vermogen werkt. • Wij faciliteren dat de voorzieningen in Papendrecht passend, toegankelijk en dichtbij zijn. • Het beleid wordt binnen budget uitgevoerd.

Maatschappelijke effecten De gemeente wil haar taken vervullen binnen de wettelijke en financiële kaders van de gemeentelijke begroting én op een manier die aansluit bij de ondersteuningsbehoefte van onze inwoners. We streven hierbij twee effecten na:

20

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

•

•

Toename welzijn en gezondheid: risico's verlagen om in de problemen te komen en in een vroeg stadium signaleren en ondersteunen. Hiermee willen we de inzet van duurdere hulp voorkomen. Toename van zelfstandigheid, zelfredzaamheid en participatie bij onze inwoners.

Om deze effecten te bereiken werken we samen met onze inwoners, maatschappelijke partners, omliggende gemeenten en verbonden partijen.

Koers Een kompas kent vier windstreken. In onze visie noemen wij deze vier richtingen de ontwikkellijnen. Ze staan voor de vier belangrijkste richtingen die wij de komende jaren willen volgen: 1. Intensiveren transformatie binnen het sociaal domein 2. Doorbouwen op een stevige sociale basis 3. Preventief werken 4. Iedereen kan meedoen

Ontwikkellijn 1: Intensivering transformatie binnen het sociaal domein De eerste ontwikkellijn wordt de meest koersbepalende lijn voor de komende jaren. Daarbij zijn onze doelen: 1. een zorgzame samenleving waarin mensen naar elkaar omkijken en waar nodig steun krijgen; 2. zorg en ondersteuning voor inwoners die zoveel mogelijk aansluiten op hun persoonlijke (thuis)situatie en de mogelijkheden van hun sociaal netwerk; 3. een stelsel dat zowel minder complex als financieel houdbaar is. We zetten meer in op het passend maken van het standaard aanbod, zodat er minder vaak een duurdere maatwerkvoorziening moet worden ingezet. Nog meer dan voorheen proberen we waar mogelijk het eigenaarschap en de regie voor de oplossingen bij de inwoners en hun netwerk te laten liggen. We stoppen met maatregelen die onvoldoende bijdragen aan preventief werken en het oplossen van problemen. Om het sociaal domein financieel houdbaar te houden, sturen we op kostenbewustzijn en monitoren we actief op kosten en effect. Dat wordt nog sterker dan voorheen leidend voor de keuze welke hulp en ondersteuning we als gemeente bieden. We versterken onze integrale aanpak en zorgen voor actieve afstemming zowel binnen als buiten het gemeentehuis. Betrokken eigenaarschap, helder opdrachtgeverschap en nauwe samenwerking (onder andere met het medisch domein) zijn hierin essentieel.

Daarnaast kiezen we de komende jaren nadrukkelijk voor normalisering, demedicalisering en afbakening van de gemeentelijke ondersteuning. Ons uitgangspunt was en blijft dat we het stelsel zo simpel mogelijk inrichten voor onze inwoners en dat het ook op de lange termijn financieel houdbaar wordt en blijft. De overige drie ontwikkellijnen bouwen voort op de koers die wij de afgelopen jaren reeds zijn ingeslagen. Deze koers heeft ervoor gezorgd dat we in Papendrecht over een solide basis beschikken. Maar ook een solide basis heeft onderhoud en aandacht nodig. Vandaar dat deze ontwikkellijnen ook de komende vier jaar nog onderdeel uit blijven maken van onze visie.

Ontwikkellijn 2: Doorbouwen op een stevige sociale basis We zien de sociale basis die we nu hebben in Papendrecht bijna als vanzelfsprekend. Dat is het echter niet. De sociale basis heeft en houdt, ook in de komende jaren, onze aandacht. We moeten ervoor zorgen dat ondanks veranderende wetten, COVID-19 en maatschappelijke trends en ontwikkelingen het sociaal domein voor onze inwoners het vangnet voor de toekomst kan blijven. Deze ontwikkellijn beschrijft de bouwstenen waar onze sociale basis in Papendrecht op dit moment uit bestaat en waar we aan blijven werken.

21

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2023

Ontwikkellijn 3: Preventief werken Het is belangrijk voor onze inwoners en hun familie dat problemen zoveel mogelijk worden voorkomen, zo klein mogelijk blijven en in een vroeg stadium worden gesignaleerd. Ook de samenleving heeft daar baat bij. We moeten ons wel realiseren dat kostenbesparing door preventie vaak na langere tijd pas zichtbaar wordt en vaak moeilijk te bewijzen is. Belangrijke onderdelen in preventie en vroeg signalering zijn: • Positieve gezondheid • Bevorderen sociale cohesie en verminderen eenzaamheid • Ondersteunen en waarderen vrijwilligers en mantelzorgers

Ontwikkellijn 4: Iedereen kan meedoen De gemeente Papendrecht wil dat iedereen mee kan doen en niemand wordt buitengesloten. Een inclusieve samenleving is een samenleving die naast reguliere oplossingen waar nodig ook oplossingen voor specifieke doelgroepen inzet. Zo kiezen we ervoor om specifiek beleid te voeren op het langer zelfstandig kunnen wonen van ouderen. Daarnaast zetten we de komende jaren in op de inburgering (statushouders en gezinsmigranten), armoedebestrijding en de aanpak van schulden. Ook de aanpak personen met verward gedrag en de verandering van Beschermd Wonen naar Thuis in de Wijk vormen belangrijke speerpunten in het beleid in de komende vier jaren.

22

2de Voortgangsbericht Sociaal Domein 2022

Voortgang activiteiten in 2022 Wat gaan we hiervoor doen?

Waar staan we?

Nationaal Programma Onderwijs

•

Samen met het onderwijs en andere betrokken partners is uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda Nationaal Programma Onderwijs. Ingezet is onder meer op extra schoolmaatschappelijk werk, cultuurprojecten voor het primair en voortgezet onderwijs en extra inzet van de sport- en spelbus.

Kansrijk opvoeden en opgroeien

•

Op 28 september en 13 oktober 2022 heeft Suppord twee drukbezochte informatieavonden georganiseerd 'Grip op gamen'. Tijdens deze avonden is voorlichting gegeven en gesproken met ouders/verzorgers over gamegedrag en gameverslavingen.

Versterken 'voorliggend veld' van algemene voorzieningen

•

Begin 2022 is besloten om de Tijdelijke subsidieregeling impuls buurthuisfuncties te verlengen tot eind 2022 om de maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Aan een achttal organisaties is in totaal €18.500,- verleend voor initiatieven die ontmoeting stimuleren. Tussen 29 september en 6 oktober 2022 vroegen we samen met maatschappelijke partners aandacht voor het thema eenzaamheid tijdens de Week tegen Eenzaamheid. De koffiemomenten stonden centraal in deze periode. In Papendrecht zijn meer dan 20 verschillende plekken waar je wekelijks naartoe kunt voor een kop koffie en een goed gesprek. Hier is een flyer van gemaakt die op diverse plekken is verspreid. Daarnaast organiseerden veel koffiemomenten een speciaal kom-erbij programma. Doel is nieuwe bezoekers aantrekken.

•

Langer zelfstandig wonen voor ouderen

•

•

•

•

Om te komen tot een visie en actieagenda Wonen en zorg ouderen is op 11 oktober 2022 een beeldvormende raadsavond georganiseerd. Deze avond bestond uit een toelichtende presentatie onderzoeksbureau Companen over de huisvestingsopgave ouderen en vooruitkijkende blik door Woonkracht10, Rivas en Waardeburgh . Ten behoeve van de actieagenda en in het kader van Senioren sterker maken is in 2022 een onderzoek onder senioren (65+) uitgevoerd. Het Onderzoekcentrum Drechtsteden heeft uitvoering gedaan naar behoeften van deze doelgroep en naar de bekendheid van voorzieningen en activiteiten. Daarnaast zijn enkele (groeps)gesprekken gevoerd met professionals en vrijwilligers, om een beter beeld te krijgen van de situatie van senioren in Papendrecht. Zie bijlage voor het onderzoeksrapport. Op 21 november 2022 is in het kader van Senioren sterker maken een bijeenkomst van het lerend netwerk georganiseerd rondom het thema hospitality. Dit als vervolg op het in kaart brengen van koffiemomenten / ontmoetingsmogelijkheden in Papendrecht. De bijeenkomst werd door 35 mensen (van diverse instellingen en vrijwilligers) bezocht. Sinds de (her)start van de preventieve huisbezoeken voor ouderen (eind 2021) zijn zo'n 200 ouderen (80+) bezocht. Eind 2022 heeft met de betrokkenen een evaluatie plaatsgevonden, waarbij is besloten om de huisbezoeken in 2023 te richten op de doelgroep 75-81 jaar.

Zie bijlage voor de factsheet.

2

Mantelzorgers waarderen

•

•

In het kader van de Dag van de Mantelzorg is in november de Verwenweek Mantelzorg georganiseerd. Deze verwenweek is gestart met een lunch waar 85 mantelzorgers bij waren. Daarnaast waren er diverse workshops, een filmmiddag en een high tea. Ook konden mantelzorgers als blijk van waardering een VVV-bon aanvragen. In de periode voor de Verwenweek Mantelzorg is net als vorig jaar de mantelzorgcampagne gestart om bewustwording met mantelzorg te vergroten en hen bekend te maken met ondersteuningsmogelijkheden.

Vrijwilligers waarderen

•

In het kader van Nationale Vrijwilligersdag is op 7 december 2022 een Vrijwilligersontbijt georganiseerd. Het college van Papendrecht heeft samen met zo'n 100 vrijwilligers ontbeten bij Grand café Willaerts. Een deel van de vrijwilligers is voorgedragen door zijn/haar vrijwilligersorganisatie en het andere deel heeft zichzelf ingeschreven. Ook waren een aantal vrijwilligers aanwezig welke onlangs een Koninklijke onderscheiding in de vorm van een lintje hebben ontvangen.

Uitvoering nieuwe Wet inburgering

•

In het kader van de Wet inburgering is de onderwijsroute HBO/WO voor inburgeraars – in samenwerking met de regio Rotterdam gegund aan de Erasmus Universiteit. Deze Onderwijsroute is voor nieuwkomers (statushouders) die beginnen met inburgeren en die na de inburgering verder willen studeren in het Nederlandse beroepsonderwijs of in het wetenschappelijk onderwijs.

Huisvesten statushouders

•

De taakstelling die is opgelegd door de Rijksoverheid voor het huisvesten van 25 statushouders in het tweede halfjaar van 2022 is behaald met behulp van inzet van Vluchtelingenwerk en Woonkracht10.

Armoedebestrijding en schuldenaanpak

•

Gelet op de energiecrisis is besloten tot extra maatregelen door in gesprek te gaan met maatschappelijke partners. Uitvoering verloopt via de Bestuursopdracht energiecrisis en armoede. Via de SDD is uitvoering gegeven aan de energietoeslag voor mensen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Via het netwerkontbijt 'Grip op je geld' op 18 oktober is door verschillende maatschappelijke partners aan ruim 100 inwoners voorlichting gegeven over minimaregeling en hulp bij geldproblemen. Op 28 november 2022 is deze bijeenkomst in de avonduren herhaald met het bezoek van ongeveer 50 inwoners. Een zorgvuldig proces is gelopen om het minimabeleid te herijking. Deze herijking is op 8 december 2022 afgerond door vaststelling van de nieuwe kaders in de gemeenteraad.

• •

•

Versterken samenwerking • SDD en Sterk Papendrecht

Door de SDD, Stichting de Sociale Basis en Stichting Jeugdteams is gezamenlijk gewerkt aan de opdracht genaamd Gezamenlijk transformeren. In het kader van opdracht sluit de klantenservice van de SDD, in ieder geval tijdelijk, aan bij de receptie van Sterk Papendrecht om inwoners beter te woord te kunnen staan. Daarnaast is het traject opgestart om als partners gezamenlijk toe te werken naar een integrale klantroute.

•

In regionaal verband is gestart met het project Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming met als één van de doelen om het aantal uithuisplaatsingen te verlagen. Het project zet onder meer op een betere verbinding tussen de Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde instellingen, Veilig thuis en Stichting Jeugdteams ZHZ.

Maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp

3

Aanpak huiselijk geweld

• •

Op 19 december 2022 is een nieuw regionaal samenwerkingsconvenant afgesloten wat betreft huiselijk geweld en kindermishandeling. In november is aandacht gegeven aan de campagne Orange the World om nee te zeggen tegen geweld tegen vrouwen. Onder meer door het Oranje uitlichten van het gemeentehuis en een themapagina in de Klaroen.

Agenda huisvesting kwetsbare groepen

•

In het najaar is door Enver gestart met de woontraining voor jongeren in Papendrecht. Deze woontraining komt voort uit de Regionale agenda Kwetsbare Groepen om jongeren met woontraining te begeleiden naar zelfstandig wonen. Op 23 augustus is hierover een raadsinformatiebrief verzonden.

Uitvoeren lokaal gezondheidsbeleid

•

In 2022 zijn 14 subsidies vanuit de gelden voor preventie- en sportakkoord toegekend, voor activiteiten in het kader van het Vitaliteitsakkoord. Vooral om jeugd kennis te laten maken met diverse takken van sport, waaronder ook aangepast sporten, maar ook om het wandelen en fietsen in Papendrecht te bevorderen. Zo is een overzicht van wandelgroepen in Papendrecht samengesteld en is de vorming van nieuwe wandelgroepen gestimuleerd. Ook is mede met inzet vanuit het Vitaliteitsakkoord een calisthenicspark in het Vijverpark gerealiseerd.

4

Senioren in Papendrecht Behoeften- en bekendheidsonderzoek

START

Partner voor bestuur en beleid

Inhoudsopgave

Inleiding

Kenmerken en prognose

Wonen Onderzoeksverantwoording

Gezondheid

Sociale contacten en vrijetijdsbesteding

Openbare ruimte

Informatiebehoeften en suggesties

Samenvatting

Terug naar inhoudsopgave

Partner voor bestuur en beleid

Inleiding Partner voor bestuur en beleid

Inleiding Prognoses voorspellen dat het aantal en aandeel senioren de komende jaren in Nederland zal toenemen.1 Ook voor Papendrecht is de verwachting dat de groep ouderen steeds groter wordt.2 De gemeente Papendrecht wil er aan bijdragen dat deze groep vitaal en in passende huisvesting oud kan worden.

Onderzoeksvragen In opdracht van de gemeente Papendrecht en gefinancierd uit het ZonMw programma Senioren sterker maken heeft het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) een behoeftenen bekendheidsonderzoek uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is tweeledig. Enerzijds moet het onderzoek inzicht geven in de behoeften van senioren. Wat hebben zij naar eigen zeggen nodig en wat missen zij. Ten tweede moet het onderzoek inzichtelijk maken wat de bekendheid is van bestaande voorzieningen. Om deze vragen te kunnen beantwoorden hebben we twee verschillende onderzoeksmethoden gebruikt. 537 senioren van 65 jaar en ouder uit de gemeente hebben een vragenlijst ingevuld. Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met professionals van organisaties die met of voor de doelgroep werken. Leeswijzer In dit rapport leest u de bevindingen. Na de samenvatting schetsen we in het hoofdstuk ‘Kenmerken en prognoses’ de context. Om hoeveel senioren gaat het eigenlijk in de gemeente Papendrecht? En hoe zal dit aantal zich ontwikkelen in de komende tijd? Vervolgens presenteren we de resultaten van het onderzoek, waarbij de resultaten van het vragenlijstonderzoek onder senioren gecombineerd worden met de bevindingen uit de groepsgesprekken met de professionals.

Achtereenvolgens komen de volgende thema’s aan bod: Wonen, Gezondheid, Sociale contacten en vrijetijdsbesteding, Openbare ruimte en Informatiebehoeften en suggesties. Op een aantal plaatsen zijn de onderzoeksresultaten aangevuld met informatie uit de Monitor Sociaal 2021 3. Wanneer er significante verschillen zijn tussen 65-74 jarigen en 75+’ers hebben we de resultaten uitgesplitst naar leeftijdscategorie. Tot slot vindt u achterin het rapport een onderzoeksverantwoording. 1 CBS 2 Primos prognose 3 Grootschalig vragenlijstonderzoek dat het OCD in 2021 in de gehele Drechtsteden heeft uitgevoerd.

4

Partner voor bestuur en beleid

Samenvatting Partner voor bestuur en beleid

Samenvatting Kenmerken en prognose Op dit moment (2022) wonen er 7.291 65+’ers in Papendrecht. Zij vormen 23% van de in totaal 32.171 inwoners. Ruim de helft van hen (55%) is jonger dan 75 jaar. In 2030 zijn er naar verwachting ruim 8.000 65+’ers en in 2050 zijn dat er 8.438. De 65+’ers zijn in 2050 de enige leeftijdsgroep waarvan het aantal en het aandeel naar verwachting zal zijn toegenomen ten opzichte van nu. Op dat moment is de verhouding tussen jong (onder 75 jaar) en oud (75+) omgedraaid; 37% van de 65+ers is dan jonger dan 75 jaar. Wonen Zeven van de tien zelfstandig wonende senioren zeggen dat hun huis levensloopbestendig is. Voor diegenen waarvoor dit niet geldt, is het vaak omdat ze er (nog) niet mee bezig zijn (39%) of omdat ze nog niet weten wat ze willen (30%). Twee derde van hen heeft wel behoefte aan informatie over het onderwerp langer zelfstandig thuis wonen. Minder dan de helft van de senioren die aangeeft hun eigen woning (wellicht) levensloopbestendig te willen maken, heeft zich hierin al verdiept. Bijna alle senioren die (wellicht) van plan zijn om te verhuizen naar een levensloopbestendige woning vinden het belangrijk dat deze woning helemaal gelijkvloers is en dat er voorzieningen in de buurt zijn.

Ontmoetingsplekken worden minder vaak genoemd door de senioren zelf, terwijl de professionals die we over dit onderwerp spraken dat juist wel van belang vinden. Als belemmering om te verhuizen worden het vaakst de hogere woonkosten genoemd. Zowel professionals als senioren zelf geven aan dat er in Papendrecht een gebrek is aan geschikte betaalbare woningen voor ouderen. Gezondheid Twee derde van alle senioren beoordeelt zijn of haar gezondheid als (zeer) goed, maar een heel klein deel heeft naar eigen zeggen een slechte gezondheid (4%). In de groep 6574 jarigen beoordeelt 17% zijn gezondheid als zeer goed tegenover 8% van de 75+’ers. Zes op de tien senioren vinden dat zij voldoende bewegen. Voor hen die vinden dat ze te weinig bewegen of meer zouden willen bewegen is een lichamelijke beperking de vaakst genoemde reden, gevolgd door de reden dat het niet leuk is om (meer) te bewegen. Het doen van het huishouden blijkt een goede manier voor senioren om in beweging te blijven. Daarnaast blijven veel senioren in beweging door te wandelen en te fietsen. Zes op de tien lukt het om elke week of regelmatig 2,5 uur matig intensief te bewegen en spier- en botversterkende activiteiten te doen. Balansoefeningen, ook een onderdeel van de beweegrichtlijn, worden echter veel minder gedaan. Veel senioren hebben wel eens van valpreventie gehoord, de helft weet ook wat het inhoudt. 6

Partner voor bestuur en beleid

Samenvatting Sociale contacten en vrijetijdsbesteding De meeste senioren vinden dat ze voldoende sociale contacten hebben. Van degenen die meer contacten zouden willen zegt een derde dat ze niet weten waar ze andere mensen kunnen ontmoeten. Anderen vinden het spannend om contact te maken of kunnen niet goed overweg met internet, computer en mobiele apparaten. Professionals zien tijdens huisbezoeken regelmatig eenzaamheid bij senioren en pleiten voor het actief organiseren van activiteiten in de wijken. Met betrekking tot vrijetijdsbestedingsmogelijkheden zijn senioren het meest bekend met schaken en bridgen bij het denksportcentrum, de ZAPpers, ‘Koffie met …’-activiteiten in de bibliotheek en de cursus digitale vaardigheden. Deze activiteiten zijn bekend bij (ruim) de helft van de senioren. Professionals zien veel onbekendheid met het aanbod, doordat de informatie alleen of vooral online beschikbaar is. Informatie op papier werkt volgens hen beter. De meeste senioren zelf - en dan vooral de 75+’ers - geven dit ook aan. Het liefst worden zij via een folder/ informatiebrochure of het huis-aan-huisblad geïnformeerd door de gemeente. Het versnipperde aanbod van op zichzelf veel en goede initiatieven voor senioren is volgens professionals een aandachtspunt. Openbare ruimte Bewegen is belangrijk voor senioren, zo ook bankjes in de openbare ruimte.

Ruim 80% van de senioren geeft aan dat er voldoende bankjes zijn in Papendrecht, al zijn er nog wel wensen voor andere locaties (langs wandelpaden, in parken en bij winkelcentra bijvoorbeeld). De toegankelijkheid van voorzieningen wordt in zijn algemeenheid als goed tot zeer goed beoordeeld door hen die een oordeel geven. Als het gaat om onveilige locaties worden kruispunten en rotondes het meest genoemd. Onder andere te hard rijden, slechte fiets- en voetpaden en slechte verlichting leiden tot onveilige situaties. Vooral professionals, maar ook senioren zelf, merken op dat het openbaar vervoer te wensen over laat. Suggesties Van de 100 senioren die zeggen iets te missen in Papendrecht als het gaat om ouder worden, noemen er 39 het gebrek aan betaalbare seniorenwoningen. Dit gemis wordt ook door professionals benoemd. Professionals zouden daarnaast graag een eigen Wmo-loket in de gemeente zien. Ook hebben zij behoefte aan meer gebruik van domotica in de zorg en uitbreiding van goede respijtzorg. Verder worden organisaties als Stichting Helpende Handen en de voorziening Steunwijzer genoemd als goede voorbeelden in andere Drechtsteden. 7

Partner voor bestuur en beleid

Kenmerken en prognose Partner voor bestuur en beleid

Kenmerken en prognose Kenmerken senioren in Papendrecht, per 1-1-2022 Bevolking Papendrecht naar leeftijd (totaal 32.171 inwoners)

wijk

23%

t/m 64 jaar

Aantal

% in groep 65+

Westpolder

2.437

33

Molenvliet

709

10

Kraaihoek

1.625

22

Middenpolder

603

8

Wilgendonk

1.016

14

De Kooy-Oosteind

372

5

Oostpolder

529

7

geslacht

aantal

% in groep 65+

man

3.312

45

vrouw

3.979

55

migratieachtergrond

aantal

% in groep 65+

zonder migratieachtergrond

6.488

89

803

11

aantal

% in groep 65+

77%

65+ jaar

absolute aantal

aandeel van totaal aantal inwoners (%)

aandeel van groep 65+ (%)

65-69 jaar

1.887

6

26

70-74 jaar

2.129

7

29

75-79 jaar

1.420

4

19

80-84 jaar

1.049

3

14

85-89 jaar

544

2

7

type huishouden*

90-94 jaar

208

1

3

eenpersoons-huishouden

2117

43

95+ jaar

54

0

1

tweepersoons-huishouden

2558

52

totaal 65+ jaar Papendrecht