D01. 20221221 RIB iHub.pdf

Aan de gemeenteraad De T datum behandeld door ons kenmerk telefoonnummer onderwerp

20 december 2022 R. Jongejan 2022-0201143 14 078 RIB betreffende iHub

Geachte heer/mevrouw, Op uw verzoek informeren wij u middels deze raadsinformatiebrief nader over de ontwikkelingen rondom gesloten jeugdzorg bij de jeugdzorgaanbieder iHub. Lokale situatie Op dit moment verblijven er geen kinderen vanuit gemeente Papendrecht binnen de gesloten jeugdzorg van iHUb. Tevens zijn er geen concrete signalen gemeld vanuit de serviceorganisatie Jeugd ZHZ waaruit zou blijken dat de geboden zorg vanuit iHUb op dit moment niet op orde is. Wel is landelijk bekend dat gesloten jeugdzorg in bepaalde situaties als schadelijk kan worden gezien. Maar dat is dus niet gerelateerd aan het (dis)functioneren van iHub zelf. Wat de zorgelijke financiële situatie rondom iHub voor ons gaat betekenen in de (nabije) toekomst is nog niet bekend. Een nadere toelichting hierover volgt hieronder. Landelijke ontwikkelingen JeugdzorgPlus (waaronder iHub) iHUb is een organisatie welke gesloten jeugdzorg biedt, wat ook bekend staat als JeugdzorgPlus. JeugdzorgPlus wordt als onvoldoende productief en in bepaalde situaties als schadelijk gezien voor jongeren. In een aangenomen motie over de jeugdzorg in december 2021 heeft de Tweede Kamer de regering opgeroepen te stoppen met JeugdzorgPlus en met plannen te komen hoe dat te realiseren.

Staatssecretaris Maarten van Ooijen (VWS) heeft de Tweede Kamer middels een brief van 8 juli 2022 laten weten dat hij in 2030 zo dicht mogelijk op nul gesloten plaatsingen wil uitkomen. Daarbij moeten huidige grootschalige voorzieningen zo snel mogelijk worden omgezet naar kleinschalige voorzieningen. Dit jaar komt hij daarvoor nog met een uitvoeringsplan. Landelijk en binnen landsdeel Zuidwest is er sinds 2020 sprake van een snellere daling van de instroom van jeugdigen in de JeugdzorgPlus dan voorzien. Hoewel dit een positieve ontwikkeling is, zijn landelijk vijf van de tien JeugdzorgPlus-aanbieders in financiële problemen gekomen, waaronder iHub. Draaiboek 'Continuïteit jeugdhulp' Omdat in de afgelopen jaren in bepaalde regio's de continuïteit van jeugdhulp onder druk is komen te staan is een “Draaiboek Continuïteit Jeugdhulp” (vanaf nu Draaiboek genoemd) ontwikkeld. Het doel van het Draaiboek is het borgen van cruciale jeugdhulpfuncties, waaronder JeugdhulpPlus. Het Draaiboek kent zes treden van urgentie. De indeling gaat uit van continuïteitsrisico's bij aanbieders die veroorzaakt worden door financiële problemen. Zo wordt bij trede drie de situatie als zorgelijk beschouwd en is een herstelplan noodzakelijk. Bij trede vier is er sprake van een problematische situatie, welke overgaat naar zeer problematisch in trede vijf. Bij trede zes is er sprake van een faillissement.

Ontwikkelingen i-Hub binnen onze regio/landsdeel Omdat JeugdhulpPlus regionaal gezien zeer beperkt wordt ingezet vindt de afstemming en aansturing van iHUb bovenregionaal plaats binnen Landsdeel West. Gemeente Den Haag en gemeente Rotterdam zijn namens Landsdeel West accounthoudende gemeente. Op 28 september 2022 heeft de accounthoudende gemeente Rotterdam, na advies van de Jeugdautoriteit, op iHUB het Draaiboek continuïteit jeugdhulp van toepassing verklaard.

Tot eind september '22 bevond iHUB-zich op trede twee (risicovol) en waren er regelmatig gesprekken met de Jeugdautoriteit en de accounthouder. Echter is de financiële situatie bij iHUB verslechterd wat maakte dat trede 3 van Draaiboek in werking is gesteld. Dit besluit is op 30 september jl. nader toegelicht aan het bestuur van iHUB. Samen met de accounthouder (gemeente Rotterdam) moet zij nu een herstel- of continuïteitsplan opstellen. Uit die plannen voortkomende financieringsbehoeften kunnen eventueel worden vergoed. Voor iHUB zal eerst een goede knelpuntenanalyse moeten worden gemaakt met een verbeterplan per knelpunt. Hierbij zal de ernst van het punt en het feit of het punt cruciale of niet-cruciale jeugdhulp betreft worden gewogen. Die analyse zal ook bepalend zijn in welke mate gemeenten/regio's buiten het landsdeel voor cruciale jeugdhulp betrokken moeten worden bij het proces. Uiteindelijk moet dit alles leiden tot een continuïteitsplan en financieringsbehoefte. De planning is dat dit voor de zomer van 2023 duidelijk moet zijn. iHUB werkt onvoldoende mee Omdat voor iHUB het Draaiboek continuïteit jeugdhulp van toepassing is verklaard, moeten zij nu een herstel- of continuïteitsplan opstellen. Op basis van deze plannen wordt gekeken naar de vergoeding van bepaalde kosten. Tot nu toe heeft iHUB echter geen volledige inzage in hun financiële situatie gegeven.

Deze inzage is echter wel nodig om te komen tot een herstel- en continuïteitsplan. Het inwerking stellen van het Draaiboek zet enige druk op iHUB om hier wel aan mee te gaan werken. Doch de samenwerking en medewerking van iHUB verloopt moeizaam. Tussen iHUB en het landsdeel Zuidwest is er door het bovenstaande een verschil van mening ontstaan over de vergoeding van bepaalde kosten bij het omvormen van de JeugdzorgPlus. Op 19 september 2022 hebben alle 52 gemeenten in het landsdeel Zuidwest, via Lexsigma (een advocaat) een ingebrekestelling ontvangen over het zorgdragen van deze betalingen aan iHUB. Binnen het landsdeel is één concept-antwoordbrief op de sommatie/ingebrekestelling van Lexsigma opgesteld. Deze brief is op 1 november 2022 vastgesteld door ons college en verstuurd. Recente ontwikkeling: Interbestuurlijk toezicht in landsdeel Zuidwest De Jeugdautoriteit maakt zich zorgen over de continuïteit van de gesloten jeugdhulp (JeugdzorgPlus) in landsdeel Zuidwest en heeft de staatssecretaris van VWS, Maarten van Ooijen, geadviseerd de gemeenten in het landsdeel onder Interbestuurlijk Toezicht (IBT) te plaatsen. Op 17 november jl. heeft de staatssecretaris besloten dit advies op te volgen. Dit IBT treft alle gemeenten in het landsdeel. Het IBT kent gradaties. De staatssecretaris heeft stap 2 van toepassing verklaard.

Dit betekent dat de staatssecretaris zich nu verder over de situatie informeert (fact finding). Daarvoor heeft hij inmiddels al gesprekken gevoerd met de wethouders Jeugd van de accounthoudende gemeenten Den Haag en Rotterdam, de Jeugdautoriteit en de bestuurders van iHUB. Hij heeft in dit gesprek de accounthouder voor iHUB opgedragen de acute financiële situatie die zich daar voordoet op te lossen. De gemeente Rotterdam heeft zich daarvoor inmiddels garant gesteld. De komende periode zullen VWS, de twee jeugdhulpaanbieders en de vijf jeugdhulpregio’s werken aan de invulling van zorg voor de Jeugdzorgplus doelgroep in ons landsdeel, die ook op de langere termijn passend is. Intussen wordt de zorgcontinuïteit van deze bijzondere doelgroep door de gemeenten gewaarborgd. Verder is het AEF door het landsdeel gevraagd onderzoek te doen naar het aantal en de kwaliteit van toekomstige verblijfzorg, al ontwikkelde alternatieve zorgvormen en nog te ontwikkelen zorgvormen. De resultaten van dit onderzoek zijn medio december 2022 bekend. Daarnaast is er nogmaals door de wethouders van Den Haag en Rotterdam bij de staatssecretaris op aangedrongen dat ook het Rijk, als stelselverantwoordelijke regie neemt ten aanzien van de afbouw en transformatie van de JeugdzorgPlus, omdat dit een landelijke trend is, die door een stelselwijziging is ontstaan.

Wij gaan ervan uit dat dit IBT ons helpt de benodigde hulp voor deze specifieke groep jeugdigen in onze regio te waarborgen. Onderdeel van dit traject is ook dat er duidelijkheid komt over de kosten van de transformatie en voor wie de kosten zijn (gemeenten, aanbieders of het Rijk).

Vervolg Wanneer er nieuwe van belang zijnde informatie en meer duidelijkheid is over de ontwikkelingen bij iHUB zullen wij u daarover nader informeren.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouder van Papendrecht, de secretaris,

de waarnemend burgemeester,

J.M. Ansems MSc

mr. drs. A.M.M. Jetten