Bijlage 3 Resultaten rest en PMD analyse Pilot Papendrecht -Oostpolder effectmeting 3 Eureco.pdf

HVC Uitvoering sorteeranalyses Fijn huishoudelijk afvalstoffen Gemeente Papendrecht Pilot Oostpolder -effectmeting 3Mei 2021 (-concept-)

Eureco B.V. Riddererf 10 3861 PT Nijkerk Tel: 0342 46 24 25

1

Inleiding uitvoering sorteeranalyse

Voor gemeente Papendrecht is in het voorjaar van 2021 opnieuw sorteeranalyses uitgevoerd om een goed beeld te krijgen van het effect van ‘omgekeerd inzamelen’ in pilotwijk Oostpolder op het afvalscheidingsgedrag van de inwoners. Er is één steekproefmonster fijn huishoudelijk restafval op samenstelling geanalyseerd. Het betreft -effectmeting 3- . Tevens heeft er een partijkeuring plaatsgevonden aan het PMD die gescheiden is aangeboden in minicontainers met oranje deksel. In de onderstaande tabel is te zien welke lokaties / straten zijn opgenomen in alle uitgevoerde analyses.

1.1

Straatselectie steekproefmonsters

In de onderstaande tabellen worden de straatselectie per steekproefmonster weergegeven. Het gaat om straatselectie van zowel de nulmetingen als de effectmeting. Nulmeting 1 Laagbouw Minicontainers Griendwerker

Nulmeting 2 Hoogbouw –proefwijkInpandige rolcontainers Kolblei

Effectmeting 2 en 3 Laag- en hoogbouw Ondergrondse containers Brasem 2

Partijkeuring PMD Laagbouw Minicontainers oranje deksel Steilsteven

Vlethaak / Zalmhaak Pieter de Koninghof Alver / Oostkil Spinnaker Meerval Brasem Zeelt

Blankvoorn

Blankvoorn 85 Steilsteven 29 Griendwerker

Westkil Zeeuwse Schouw Griendwerker Brasem Alver Zeelt Blankvoorn-Snoek Blankvoorn- Steur Blankvoorn -Alver-

1.2

Opmerkingen m.b.t. inzameling steekproefmonsters

Het steekproefmonster van de effectmeting 3 is door Suez ingezameld en aangeleverd bij de sorteerhal van Eureco in Nijkerk. Het steekproefmonster PMD is door Eureco zelf opgehaald.

1.3

Beoordelingssysteem

Het interne beoordelingssysteem van Eureco bestaat uit procentuele sorteerresultaten die Eureco in 2018 en 2019 heeft uitgevoerd. Bij het beoordelen van de sorteerresultaten worden de cijfers vergeleken met cijfers van vergelijkbare gemeenten of bebouwingstype. Voor gemeente Papendrecht betekent dit een vergelijking met 88 analyse resultaten van gemeenten in stedelijkheidsklasse 2 zonder toepassing van diftar. De beoordeling geeft aan of een fractie een zeer laag, laag, normaal, hoog of zeer hoog aandeel in het restafval is.

2

Uitwerking van de sorteeranalyse

In dit hoofdstuk worden de resultaten van de sorteeranalyse gepresenteerd.

2.1

Bijzondere vondsten in sorteermonsters

Hieronder worden enkele bijzonderheden en vondsten van de analyse genoemd. • • • •

2.2

Er is een zeer hoog percentage aan keukenafval gemeten. Huisvuilzakken gevuld met alleen tuinafval, kwamen er niet in voor. Het aandeel tuinafvl is zeer laag. Er zijn 2 huisvuilzakken aangetroffen die gevuld waren met alleen textiel. Ondanks deze vondst is het aandeel textiel niet hoog uitgevallen. Er zijn 11 items aan apparaten geteld.

Resultaten

Per steekproefmonster worden de resultaten op 1 pagina weergegeven met: 1. Visuele acceptatie steekproefmonster. 2. Procentuele samenstelling op basis van gewicht. 3. Procentuele samenstelling op basis van volume. 4. Een beoordeling van gewichtssamenstelling. 5. Toelichting op enkele gesorteerde fracties. In een tabel zijn alle sorteerresultaten van zowel de nulmetingen als de effectmetingen naast elkaar gezet.

2.3

Resultaat Omgekeerd Inzamelen op afvalscheidingsgedrag inwoner.

Vanuit HVC ontving Eureco inzamelcijfers uit de pilot wijk Oostpolder en van de gehele gemeente Papendrecht. In de onderstaande tabel wordt per afvalstroom de hoeveelheden per inwoner weergegeven.

GFT

NULMETING Kilo per inwoner 84

EFFECTMETING Kilo per inwoner 96

Papendrecht gemiddeld- 2020 68

OPK

36

33

51

PMD

2,5

24

11

FIJN RESTAFVAL

209

150

218

Als we kijken naar de inzamelcijfers dan zien we een relatief groot verschil tussen het aanbod Oostpolder -nulmeting- en het gemiddelde aanbod van gemeente Papendrecht. Er zijn 2 fracties die hierbij opvallen: • Het aanbod fijn restafval ligt in Oostpolder -nulmeting- aanzienlijk lager dan het gemiddelde aanbod van Papendrecht. • Bij PMD zie je een omgekeerd beeld. In de wijk Oostpolder is naar verhouding (veel) minder PMD gescheiden ingezameld dan Papendrecht -gemiddeld-. Een verklaring hiervoor kan zijn is de hoeveelheid PMD die in verzamelcontainers is aangeboden, niet is meegenomen in de huis-aan-huis inzameling.

Papier/karton laat ook een verschil in hoeveelheid zien. Echter, papier/karton staat bekend om het feit dat het wijk overscheidend aangeboden kan worden, bijvoorbeeld wegbrengen naar een verzamelcontainer die bij een vereniging staat. Het meten van de hoeveelheid papier/karton die uit een bepaalde wijk vrij komt kan hierdoor lastig zijn. Aanbod nulmeting versus effectmeting Oostpolder Als we kijken naar de inzamelcijfers van de pilotwijk Oostpolder, dan zien we verschillen in hoeveelheden tussen de nulmeting en effectmeting. Het aanbod fijn restafval is gedaald van 209 kilo naar 150 kilo, een daling van ruim 30%. De hoeveelheden die gescheiden aangeboden kunnen worden nemen overwegend toe, waarbij de toename in de PMD inzameling uit het oog springt. In de onderstaande grafieken is voor GFT, papier/karton en PMD de hoeveelheid die gescheiden is ingezameld en de hoeveelheid die nog aanwezig is in het fijn restafval zichtbaar gemaakt.

GFT-scheiding In grafiek 1 is totaal aanbod van fijn gft-afval te zien. De donkere groene kleur is de hoeveelheid gft die nog aanwezig is in het fijn restafval, de lichte kleur is de hoeveelheid fijn gft-afval die gescheiden is ingezameld.

Grafiek 1: totaal aanbod gft-afval (kg/inw/jr.) 160

Kilo per inwoner per jaar

140 120

68

100

84

92

63

58

Nulmeting

effectmeting

GFT gescheiden ingezameld

80 60 40

78

20

GFT in restafval

0 Papendrecht gem.

Het effect van omgekeerd inzamelen op het scheiden van gft-afval is goed terug te zien in de bovenstaande grafiek. In de effectmeting is meer fijn gft-afval gescheiden ingezameld dan tijdens de nulmeting. De toename in de gescheiden inzameling resulteert in de afname binnen het fijn restafval. Die hoeveelheid is gedaald van 63 kilo in de nulmeting naar 58 kilo in de effectmeting. Het verschil tussen effectmeting en het gemiddelde van Papendrecht is nog groter.

Papier/karton-scheiding In grafiek 2 is totaal aanbod van herbruikbaar papier/karton te zien. De donkere blauwe kleur is de hoeveelheid papier/karton die nog aanwezig is in het fijn restafval, de lichte kleur is de hoeveelheid die gescheiden is ingezameld.

Grafiek 2: totaal aanbod herbruikbaar papier en karton (kg/inw/jr.) 80

Kilo per inwoner per jaar

70 60 50

OPK gescheiden ingezameld

51

40 36 30

35

20 10

22

17

11

OPK in restafval

0 Papendrecht gem.

Nulmeting

effectmeting

In de bovenstaande grafiek zijn de onderlinge verschillen behoorlijk groot. Door de mogelijkheid van wijkoverscheidend aanbieden van herbruikbaar papier/karton is het effect van omgekeerd inzamelen op het scheiden van papier/karton niet eenduidig vast te stellen. De hoeveelheid herbruikbaar papier/karton binnen het fijn restafval is met omgekeerd inzamelen afgenomen. Er is in de effectmeting minder herbruikbaar papier/karton binnen het fijn restafval gemeten dan tijdens de nulmeting, zowel in absolute hoeveelheid (kilo /inwoner) als in procentuele samenstellingcijfers (zie hiervoor totaaloverzicht samenstellingcijfers).

Scheiding PMD-verpakkingen In grafiek 3 is het totale aanbod van PMD te zien. De hoeveelheid PMD-verpakkingen die nog aanwezig is in het fijn restafval heeft een donkere oranje kleur. De lichte oranje kleur samen met het deel dat gearceerd is vormt de hoeveelheid die gescheiden is ingezameld.

Grafiek 3: totaal aanbod pmd (kg /inw/jr.) 45

Kilo per inwoner per jaar

40 6

35 30 25

11

3 18

PMD gescheiden ingezameld

17

PMD in restafval

20 15 10

stoorstof in gescheiden inzameling

28 21

5 0 Papendrecht gem.

Nulmeting

effectmeting

In de bovenstaande grafiek is het volgende te zien: In de effectmeting is minder PMD-verpakkingen binnen het fijn restafval gemeten dan tijdens de nulmeting. Per inwoner is in de effectmeting nog 17 kilo aan PMD-verpakkingen in het fijn restafval. Deze hoeveelheid is gebaseerd op meerdere metingen. Het verschil tussen effectmeting en de nulmeting is groter dan het verschil tussen effectmeting en Papendrecht gemiddeld, waar nog 21 kilo PMD-verpakkingen in het fijn restafval aanwezig is. Met omgekeerd inzamelen is de hoeveelheid PMD die gescheiden is ingezameld uitgekomen op 24 kilo per inwoner (18 kilo + 6 kilo gearceerd). Er heeft een partijkeuring plaatsgevonden aan het PMD die gescheiden werd aangeboden. Uit de keuring blijkt dat 25% van het aangeboden materiaal uit stoorstoffen te bestaan. Dit percentage is omgerekend naar kilo per inwoner en aangeduid met een gearceerde kleur. Gebaseerd op de bovenstaande feiten, is te zien dat ‘omgekeerd inzamelen’ in Oostpolder de inwoners aanzet om meer PMD-verpakkingen van het fijn restafval te scheiden. Hierdoor neemt het aandeel PMD-verpakkingen binnen het fijn restafval af. Echter, de wijze van PMD inzamelen laat ook een ongewenst beeld zien in de vorm van een duidelijke toename van fracties die formeel niet thuishoren in de gescheiden inzameling.

SAMENSTELLING FIJN RESTAFVAL OP BASIS VAN GEWICHT

GEMEENTE PAPENDRECHT PILOT OOSTPOLDER Kenmerken Analysenummer Aantal huishoudens

laagbouw - mc

hoogbouw inpandig

NULMETING

EFFECTMETING 1

EFFECTMETING 2

EFFECTMETING 3

2019-082

2019-084

Gemiddeld

2020-456

2021-033

2021-115

Procent

1.118

214

1.332

Fracties

Procent

Procent

Procent

Procent

Procent

GFT

28,4%

39,0%

30,1%

29,1%

44,5%

37,7%

Keukenafval

20,0%

27,4%

21,2%

19,8%

36,1%

32,2%

Tuinafval

1,0%

4,8%

1,6%

0,5%

1,7%

0,8%

Organische zeeffractie 0-20 mm

7,4%

6,8%

7,3%

8,8%

6,7%

4,6%

PAPIER/KARTON HERBRUIKBAAR

8,2%

7,3%

8,0%

9,3%

8,0%

7,2%

Verpakking

3,6%

2,4%

3,4%

4,5%

4,6%

3,8%

Niet verpakking

4,5%

4,9%

4,6%

4,8%

3,4%

3,4%

PMD-VERPAKKINGEN

13,5%

11,3%

13,2%

14,3%

9,4%

10,7%

Plastic verpakkingen

9,2%

7,1%

8,9%

9,9%

6,0%

6,3%

Metaal verpakkingen

2,4%

2,3%

2,4%

3,2%

1,7%

1,9%

Drankenkarton

1,9%

1,9%

1,9%

1,2%

1,6%

2,5%

LUIERS

4,1%

0,8%

3,6%

10,4%

6,4%

5,2%

OVERIG PAPIER NIET HERBRUIKBAAR

5,8%

6,4%

5,9%

10,0%

9,7%

10,2%

KUNSTSTOFFEN OVERIG

7,3%

8,1%

7,5%

4,6%

3,0%

3,6%

GLAS (GLASBAK)

4,1%

3,6%

4,0%

3,9%

3,6%

5,2%

TEXTIEL

4,4%

4,6%

4,4%

3,9%

4,8%

4,3%

Textiel excl. schoeisel

3,7%

4,1%

3,7%

3,6%

4,0%

3,7%

Schoeisel

0,7%

0,5%

0,7%

0,3%

0,8%

0,7%

METAAL OVERIG

2,9%

1,7%

2,7%

1,3%

1,0%

0,6%

APPARATEN

1,7%

0,7%

1,5%

0,6%

0,7%

0,6%

HOUT

3,5%

1,2%

3,1%

3,0%

0,8%

1,3%

STEEN/PUIN

8,4%

7,6%

8,2%

2,1%

0,2%

0,9%

KCA

0,03%

0,01%

0,03%

0,17%

0,07%

0,12%

OVERIGE RESTFRACTIES

7,7%

7,8%

7,7%

7,5%

7,9%

12,2%

ONEIGENLIJK (asbest, bitume,dakleer)

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

TOTAAL

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Eureco bv 4-5-2021,

SAMENSTELLING FIJN RESTAFVAL OP BASIS VAN VOLUME

GEMEENTE PAPENDRECHT PILOT OOSTPOLDER Kenmerken Analysenummer Aantal huishoudens

laagbouw - mc

hoogbouw inpandig

NULMETING

EFFECTMETING 1

EFFECTMETING 2

EFFECTMETING 3

2019-082

2019-084

Gemiddeld

2020-456

2021-033

2021-115

Procent

1.118

214

1.332

Procent

Procent

Procent

Procent

Procent

GFT

10%

13%

10%

12%

16%

12%

Keukenafval

7%

7%

7%

9%

14%

10%

Tuinafval

2%

4%

3%

0%

1%

1%

Organische zeeffractie 0-20 mm

1%

1%

1%

3%

1%

1%

PAPIER/KARTON HERBRUIKBAAR

15%

14%

15%

14%

16%

14%

Verpakking

10%

9%

10%

9%

12%

11%

Fracties

Niet verpakking

5%

5%

5%

5%

4%

3%

PMD-VERPAKKINGEN

36%

38%

36%

29%

31%

36%

Plastic verpakkingen

28%

30%

28%

22%

23%

27%

Metaal verpakkingen

4%

4%

4%

4%

4%

4%

Drankenkarton

5%

4%

4%

3%

4%

5%

LUIERS

2%

1%

2%

3%

2%

2%

OVERIG PAPIER NIET HERBRUIKBAAR

7%

6%

7%

10%

9%

10%

KUNSTSTOFFEN OVERIG

10%

12%

10%

15%

12%

11%

GLAS (GLASBAK)

1%

1%

1%

1%

1%

1%

TEXTIEL

6%

6%

6%

6%

7%

7%

Textiel excl. schoeisel

6%

6%

6%

5%

6%

6%

Schoeisel

1%

0%

1%

0%

1%

0%

METAAL OVERIG

2%

1%

2%

1%

1%

1%

APPARATEN

1%

2%

1%

0%

1%

0%

HOUT

4%

1%

3%

3%

1%

1%

STEEN/PUIN

1%

1%

1%

1%

0%

0%

KCA

0%

0%

0%

0%

0%

0%

OVERIGE RESTFRACTIES

4%

3%

4%

4%

3%

5%

ONEIGENLIJK (asbest, bitume,dakleer)

0%

0%

0%

0%

0%

0%

TOTAAL

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Eureco bv 4-5-2021,

Gemeente Papendrecht Kenmerk: Oostpolder -effectmeting 3Fracties GFT Keukenafval Tuinafval Organische zeeffractie 0-20 mm PAPIER/KARTON HERBRUIKBAAR Verpakking Niet verpakking PMD-VERPAKKINGEN Plastic verpakkingen Metaal verpakkingen Drankenkarton LUIERS OVERIG PAPIER NIET HERBRUIKBAAR KUNSTSTOFFEN OVERIG GLAS (GLASBAK) TEXTIEL Textiel excl. schoeisel Schoeisel METAAL OVERIG APPARATEN HOUT STEEN/PUIN KCA OVERIGE RESTFRACTIES ONEIGENLIJK (asbest, bitume,dakleer)

TOTAAL

GEWICHTS Procent 37,7% 32,2% 0,8% 4,6% 7,2% 3,8% 3,4% 10,7% 6,3% 1,9% 2,5% 5,2% 10,2% 3,6% 5,2% 4,3% 3,7% 0,7% 0,6% 0,6% 1,3% 0,9% 0,12% 12,2% 0,0% 100,0%

SAMENSTELLING FIJN HUISHOUDELIJK RESTAFVAL OP BASIS VAN GEWICHT EN VOLUME 2021

Beoordeling*

VOLUME Procent

Soortelijk gewicht (kg/m3)

zeer hoog zeer hoog zeer laag zeer laag laag

12%

362 366 114 508 60 41 135 35 27 61 57 347 116 39 523 77 69 204 124

10% 1% 1% 14% 11% 3% 36%

normaal normaal zeer hoog laag zeer hoog zeer laag hoog normaal normaal normaal zeer laag normaal laag zeer laag hoog

27% 4% 5% 2% 10% 11% 1% 7% 6% 0% 1% 0% 1% 0% 0% 5% 0% 100%

Visuele acceptatie en kenmerken steekproefmonster Datum ontvangst: Monstergrootte: Analysemonster gewicht: Analysemonster volume:

15-3-2021 1.200 kilo 721 kilo 6.180 liter

197 268

117

*beoordeling is gebaseerd op % sorteerresultaten op basis van gew icht uit laagbouw van gemeenten afkomstig uit stedelijkheidsklasse 2, zonder toepassing van diftar.

GFT

Er zijn geen huisvuilzakken aangetroffen die gevuld waren met alleen tuinafval. Het tuinafval bestaat vooral uit planten. De organische zeef 0-20 is een fractie bestaande uit organisch gecomposteerd materiaal, vervuild met kattenbakkkorrels.

Textiel

Er zijn 2 huisvuilzakken aangetroffen die gevuld waren met alleen textiel. Tussen aanwezig textiel zat 1 kussen.

KCA

Er is aangetroffen: 29x batterij, 1x spaarlamp, 2x astmaverstuiver met vulling, 2x diabetes pen.

Apparaten

11 items: 2x wandlamp, 1x tafellamp, 1x horloge, 2x sierkaars, 1x koptelefoon, 1x luchtverfrisser, 1x speelgoed item, 1x oortelefoon, 1x koptelefoon.

Analysenummer 2021-115

Het steekproefmonster is droog, licht geperst aangeleverd bij de sorteerhal van Eureco. Het afval is hoofdzakelijk verpakt in huisvuilzakken, pmd-zakken en enkele pedaalemmerzakken die na het lossen overwegend zijn dicht gebleven. Naast het aantreffen van zakken, worden kunststoffen, papier en kleine droge componenten in het steekproefmonster waargenomen. Items groter dan een huisvuilzak komen er niet in voor.

Eureco bv, 4-5-2021,

Gemeente Papendrecht

PMD-materiaal

pilot Oostpolder

2021-113

Acceptatie van monsters

Acceptatie Optisch schoon. Visueel zichtbaar: 1x hout, 1x karton, 1x kunststof niet verpakking (speelgoed).

Gemeente Papendrecht

PMD-materiaal

Gewicht PMD gesorteerd Sorteermonster (kg) PMD verpakking Grote inzamelzakken Kunststof verpakking Metaal verpakking overig Drankkarton PMD niet verpakking Kunststof niet verpakking Metaal niet verpakking Stoorstoffen type 1 en 2 Kca en zorgafval (stoorstof 1) Overige afvalstoffen (stoorstof 2)

2021-113 pilot Oostpolder 237 171,0 2,1 117,2 16,8 34,9 6,3 5,0 1,3 59,6 0,1 59,5

Gewicht gesorteerd (kilo) Volume gesorteerd (mᶟ) Soortelijk gewicht (kg /mᶟ) Samenstelling PMD (%) PMD verpakking Grote inzamelzakken Kunststof verpakking Metaal verpakking overig Drankkarton PMD niet verpakking Kunststof niet verpakking Metaal niet verpakking Stoorstoffen type 1 en 2 Kca en zorgafval (stoorstof 1) Overige afvalstoffen (stoorstof 2)

237 7 33 pilot Oostpolder 72,2% 0,9% 49,5% 7,1% 14,7% 2,7% 2,1% 0,5% 25,2% 0,04% 25,1% 100%

Sorteerresultaten Som 237 171,0 2,1 117,2 16,8 34,9 6,3 5,0 1,3 59,6 0,1 59,5 237 7 33 Gemiddeld 72,2% 0,9% 49,5% 7,1% 14,7% 2,7% 2,1% 0,5% 25,2% 0,04% 25,1% 100%

Gemeente Papendrecht

PMD-materiaal

Foto's van sorteerfracties

2021-113

Stoorstof kunst. folie langer dan 75 cm, 5 ltr of 0,5 kg

Stoorstof kunst. vormvast incl flexilbele plastics groter 75 cm, 5 ltr of 0,5 kg

Kunststof niet verpakking Gedoogd: kleiner dan 75 cm, 0,5 kg of 5 liter

Aangetroffen stoorstoffen

Kca, kga recipiënten vol, medisch afval, kadavers Hier: Urine staal Aangetroffen stoorstoffen

Volle verpakkingen of afgevulde verpakkingen

Papier, karton, piepschuim; voldoet niet aan inzamelregel

Zakken afval <50% pmd voldoet niet aan inzamelregel

Gemeente Papendrecht

PMD-materiaal

Stoorstoffen in detail

Samenstelling Pmd-materiaal 80% 72,2% 70%

2021-113

Opbouw fractie stoorstoffen (1 en 2) 0%

72,2%

0%

60%

6%

50%

Kca, kga

0%

Met gevaren logo

6%

Kadavers Thuiszorg en pmb corona

40% 30%

0%

25%

12%

25%

20%

0%

13%

10% 63%

0% pilot Oostpolder PMD verpakking

Gemiddeld PMD niet verpakking

Plastic hard/flex te groot, te zwaar Metaal te groot, te zwaar Volle verpakkingen Papier, hout, glas, textiel, etc Zakken niet gescheiden afval

Stoorstoffen type 1 en 2

Stoorstoffen type 1 en 2 pilot Oostpolder Kca, kga 0,00% Gevaren logo (vol) 0,00% Kadavers 0,00% Medisch 0,04% Totaal type 1 0,04% Plastic folie te groot, te zwaar 1,5% Plastic voorwerpen te groot, te zwaar 2,9% Metaal te groot, te zwaar 0,0% som type 2a niet compatibel 4,4% Volle verpakkingen 3,2% Papier, hout, glas, textiel, etc 16,0% Zakken niet gescheiden afval 1,6% som type 2b residu/niet pmd 20,7% Totaal type 2 25,1% Totaal stoorstoffen type 1 en 2 25,2% Plastic en metaal moeten binnen de volgende afmetingen vallen:

Plastic folie te groot, te zwaar

Gem. (rek.) 0,00% 0,00% 0,00% 0,04% 0,04% 1,5% 2,9% 0,0% 4,4% 3,2% 16,0% 1,6% 20,7% 25,1% 25,2% minder dan 75 cm, 5 liter en/of 0,5 kilo