Bijlage 3.0 DGJ Zienswijze Papendrecht op jaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027

Aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid Postbus 166 3300 AD DORDRECHT datum behandeld door ons kenmerk onderwerp

28 april 2026 E. van Zwanenburg 2026-xxxxx Zienswijze op jaarrekening 2025 en begroting 2027 GR DG&J

Geacht bestuur, De gemeenteraad heeft de jaarstukken 2025 en de conceptbegroting 2027 ontvangen van GR Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid. Met deze brief brengen wij de zienswijze van de gemeenteraad van gemeente Papendrecht naar voren. Inleiding: financiële context gemeenten Zoals u weet hebben gemeenten de komende jaren de nodige uitdagingen om te komen tot een sluitende begroting, het zogenaamde "ravijnjaar". Dit vraagt dat gemeenten hun bestedingen kritisch tegen het licht zullen moeten houden. Ook de gemeente Papendrecht zal de komende jaren maatregelen moeten nemen om de begroting sluitend te houden. Hierbij zal de gemeente Papendrecht ook naar de verbonden partijen kijken. Graag gaan wij met u in gesprek om er samen voor te zorgen dat wij voor nu en in de toekomst het voorzieningenniveau voor onze inwoners op peil kunnen houden binnen een veranderende financiële context." Wij verwachten van de DG&J dat zij: • haar taken uitvoert binnen de beschikbare middelen; • terughoudend is met uitbreidingen en beleidsintensiveringen; • actief stuurt op doelmatigheid, prioritering en uitvoerbaarheid.

Jaarrekening 2025 Wij nemen kennis van de jaarrekening 2025 en constateren dat de DG&J het jaar afsluit met een positief resultaat van € 2,0 miljoen voor de merken GGD, Veilig Thuis en Leerplicht, Voortijdig Schoolverlaten en € 3,1 miljoen voor de Serviceorganisatie Jeugd, op een begroting van € 215 miljoen. Wij spreken onze waardering uit voor de inzet van de DG&J in een context van toenemende druk op de uitvoering. Tegelijkertijd vragen wij nadrukkelijk aandacht voor de structurele oorzaken van dit positieve resultaat. Uit de toelichting blijkt dat dit onder andere samenhangt met incidentele meevallers, zoals hogere vaccinatieopbrengsten, rente-inkomsten en onderbesteding door niet ingevulde vacatures. Wij vinden het van belang dat: • inzichtelijk wordt gemaakt welke gevolgen onderbezetting en capaciteitsproblemen hebben voor de kwaliteit van de dienstverlening en eventuele wachttijden; • gemeenten beter inzicht krijgen in de structurele financiële positie van de DG&J. Ten aanzien van de resultaatbestemming kunnen wij instemmen met: • het tijdelijk vormen van een bestemmingsreserve voor de Covid-campagne, mits deze strikt tijdelijk is (maximaal één jaar). • het terug laten vloeien van niet bestede middelen in 2025 naar de bestemmingsreserves vitaliteit en informatiehuishouding, omdat deze zijn bedoeld voor bestaande uitvoering.

Wij blijven terughoudend ten aanzien van het vormen van (nieuwe) reserves.

Veilig Thuis Er is sprake van een aanhoudend hoog aantal meldingen en een groeiende werkvoorraad. Ten aanzien van het implementatieplan constateren wij dat in de toelichting sterk wordt gewezen op de tijd die gemeenten en partners nodig hadden voor uitvoering. Wij hechten eraan te benadrukken dat deze opgave een gezamenlijke verantwoordelijkheid betreft. Daarin ligt ook een rol voor uw organisatie. De implementatielijnen zijn door Veilig Thuis geïnitieerd en vervolgens in samenspraak met gemeenten en partners in 2025 uitgewerkt tot een werkwijze. De fasering en uitwerking van deze implementatielijnen en wat dit vraagt van alle betrokken partners, is van invloed geweest op de daadwerkelijke start van de implementatielijnen. Wij vragen daarom om een evenwichtiger weergave, waarin ook de rol, planning en interne doorlooptijd van Veilig Thuis zelf wordt betrokken. Daarnaast achten wij het van belang realistisch te reflecteren op de verwachtingen ten aanzien van zichtbare effecten in 2025. Gezien de timing van vaststelling en implementatie van het plan was de beschikbare periode beperkt. Transparantie hierover richting bestuur en partners is essentieel. Begroting 2027 Ons uitgangspunt is dat u uw taken binnen het beschikbaar gestelde budget uitvoert. De nullijn en de taakstelling van 8% vragen scherpe keuzes en heldere prioriteiten.

Indexering van de begroting Wij kunnen ons vinden in het indexeren van de gemeentelijke bijdragen voor 2027 zoals vastgesteld in de kaderbrief 2027. Wij constateren dat de begroting is gebaseerd op een indexatie van 5,7% voor loonontwikkeling en 2,2% voor materiële kosten. Tegelijkertijd is sprake van bijgestelde economische verwachtingen: een lagere CPB-indexatie naar circa 4,2% voor het looncomponentdeel waarop deze van toepassing is. Wij verzoeken om deze actualisatie te verwerken in de definitieve begroting, zodat de indexatie zo realistisch mogelijk aansluit bij de meest recente economische inzichten en onze inwonerbijdrage naar beneden kan worden bijgesteld. Wij kunnen instemmen met indexering Onze zienswijze op uw verzoek om extra middelen voor Veilig thuis en OGGZ U vraagt instemming om in 2027 de onderdelen OGGZ en Veilig Thuis, net als in 2026, voor nog één jaar incidenteel te financieren. Voor beide onderdelen stemmen wij in met deze incidentele uitbreiding van de formatie. Wel hebben wij de volgende opmerkingen: OGGZ Voor 2027 is voor de OGGZ 1 fte procesregisseur opgenomen voor het Meldpunt Zorg en Overlast die via een incidentele inwonerbijdrage van € 149.721 wordt bekostigd (waarvan € 9.738 voor Papendrecht). Hiervan is € 108.000 opgenomen bij OGGZ en € 41.700 bij programma 5, algemene dekkingsmiddelen.

Aangezien de incidentele uitbreiding onderdeel was van de begroting 2026 betreft het hier geen bijstelling. Veilig Thuis Voor veilig Thuis wordt gevraagd om een incidentele financiering van € 444.010 voor 4,5 fte (waarvan € 28.880 voor Papendrecht). Wij constateren dat met de voorgestelde financiering opnieuw wordt gekozen voor een incidentele oplossing, terwijl de onderliggende problematiek structureel van aard lijkt te zijn. Daarmee komt de uitvoerbaarheid en continuïteit van de wettelijke taken richting 2027 en verder onder druk te staan. De raad vindt het in principe onwenselijk om structurele knelpunten blijvend met incidentele middelen op te vangen en adviseert toe te werken naar een reële en duurzame formatie die aansluit bij de feitelijke problematiek. Tegelijkertijd kunnen we op dit moment geen structurele toezegging doen, omdat daarvoor eerst een gedegen en onderbouwde analyse van de benodigde capaciteit nodig is. Wij onderschrijven daarom de incidentele formatie van 4,5 fte voor 2027 en het traject dat u in gang hebt gezet met Q-Consult.

Risicobeheersing en financiële druk Ten aanzien van risicobeheersing constateren wij dat de ontwikkeling van het aantal tijdelijke huisverboden en de inzet van onder meer Fivoor naar verwachting verdere financiële druk met zich meebrengt. De actuele cijfers over 2025 en het eerste kwartaal van 2026 wijzen op een stijgende trend, die in de huidige ramingen onvoldoende tot uitdrukking komt. Wij vragen om actualisatie van deze aannames en expliciete duiding van de bijbehorende risico’s. Toekomstscenario en regionale samenhang Wij constateren dat in de begroting beperkt wordt ingegaan op de ontwikkeling richting Regionale Veiligheidsteams (RVT’s), terwijl dit een belangrijk onderdeel vormt van het Toekomstscenario Kinden Gezinsbescherming. Wij verwachten dat, ondanks landelijke onzekerheden, blijvend wordt ingezet op de versterking van de beschermingsketen en dat gemeenten actief worden geïnformeerd over de inhoudelijke en financiële voortgang. Tot slot merken wij op dat de aangekondigde herziening van de financieringssystematiek van Veilig Thuis een ontwikkeling is met regionale impact. Wij verzoeken de centrumgemeente en Veilig Thuis om deze wijziging niet eenzijdig door te voeren, maar in tijdige en nauwe afstemming met alle regiogemeenten vorm te geven, zodat gezamenlijk gedragen besluitvorming wordt geborgd.

Onze zienswijze op uw verzoek tot het omzetten van de DVO- en subsidiebedragen naar gemeentelijke bijdragen voor procesregie en Wet verplichte GGZ Voor de OGGZ zijn een basispakket en een pluspakket geformuleerd. Taken die onder het basispakket vallen zijn wettelijke taken met een structureel karakter. Voorgesteld wordt om de financiering hiervan via gemeentelijke bijdrage te laten verlopen. Met de gemeenten is overeenstemming om Procesregie en Wet verplichte GGZ (WvGGZ) onderdeel te laten zijn van het basispakket. Wel wordt voor deze basistaken gevraagd om de DVO- en subsidiebedragen om te zetten naar gemeentelijke bijdragen (€ 882.964 voor procesregie (waarvan € 57.431 voor Papendrecht), € 476.372 voor WvGGZ (waarvan € 30.985 voor Papendrecht)). In principe stemmen we in met het overzetten van de huidige DVO naar een inwonersbijdrage mits duidelijk wordt over welke taken we het precies hebben en de financiële effecten hiervan. Hierover is onze gemeente nog in gesprek met de GGD. Verder heeft gemeente Zwijndrecht eerder aangegeven niet mee te gaan in de inwonersbijdrage voor procesregie. Hier moet ook duidelijkheid over komen en wat het eventueel voor de andere gemeenten betekent als Zwijndrecht deze taak alsnog niet af gaat nemen bij de GGD.

Onze zienswijze op de post suïcidepreventie Wij nemen kennis van de neerwaartse bijstelling van de post suïcidepreventie met € 49.143 op basis van de daadwerkelijke Rijksbijdragen (waarvan € 3.231 voor Papendrecht) en de afroming van 10 procent voor de lokale inzet voor gemeenten. Wij kunnen hiermee instemmen en onderschrijven het uitgangspunt dat de rijksbijdrage leidend is. Wij vinden het belangrijk dat: • helder onderscheid bestaat tussen regionale en lokale inzet; • de effectiviteit van de aanpak inzichtelijk wordt gemaakt; • geen aanvullende structurele middelen van gemeenten worden gevraagd; • een koppeling wordt gemaakt met het Actieplan Mentale Gezondheid. De koppeling met het Actieplan Mentale gezondheid Naast het onderwerp suïcidepreventie onderstreept gemeente Papendrecht het grote belang van inzet op mentale gezondheid bij jongeren. Tegelijkertijd constateren wij dat het actieplan mentale gezondheid onvoldoende aansluit bij de praktijk en onvoldoende draagvlak kent bij zowel gemeenten als het onderwijs. Wij vinden het van belang dat beschikbare middelen doelmatig en in samenhang worden ingezet. Daarom verzoeken wij om de inzet op mentale gezondheid nadrukkelijk te verbinden met het actieplan suïcidepreventie en bestaande programma’s, zoals de Gezonde School-aanpak en

lokale initiatieven. Hierbij achten wij het essentieel dat gemeenten actief worden betrokken bij de verdere uitwerking, zodat beter wordt aangesloten bij de lokale praktijk en reeds lopende activiteiten. Indien her inzet van middelen op deze wijze onvoldoende tot stand komt, verzoeken wij te bezien of middelen (deels) kunnen terugvloeien naar gemeenten. Bijstelling raming jeugdhulpuitgaven De financiële raming van de jeugdhulpuitgaven 2027-2030 is gebaseerd op de prognose (januari 2026) van de kosten per gemeente voor het jaar 2026. Deze verwachte uitgaven worden geïndexeerd naar het prijsniveau 2027. Vanuit het oogpunt van evenwichtig begrotingsbeleid is ervoor gekozen in de voorgestelde begroting zowel geen groei als geen besparingen op te nemen ten opzichte van deze prognose. De verwachte besparingen van de maatregelen uit het Verbeterprogramma jeugdhulp zijn, in afwachting van de opgaven van gemeenten, nog niet verwerkt in voorliggende begroting. Wel is de verwachte besparing op het gebied van contractmanagement door SOJ verwerkt in de begroting. Papendrecht neemt lokaal maatregelen om jeugdhulp beschikbaar en betaalbaar te houden.

Zo organiseren we, naast eerder ingezette trajecten jeugdhulpverlening aan de voorkant, een pilotproject om de transformatie van individuele hulp naar een meer collectief aanbod te maken én starten we met Intensief vrijwillige hulpverlening in de verwachting daarmee specialistische hulpverlening en uithuisplaatsingen te voorkomen. Met deze gezamenlijke maatregelen verwachten we in 2027 een besparing van in totaal € 1.150.000 te realiseren. DG&J wordt gevraagd deze verwachte besparing te verwerken in de begroting. De Serviceorganisatie Jeugd legt ook in 2027 de focus op het uitvoeren van het Verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp Wij onderschrijven de focus op het Verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp. Wij hebben lokaal maatregelen in voorbereiding om jeugdhulp beschikbaar en betaalbaar te houden. We zien echter ook de noodzaak om regionaal in samenwerking tussen de gemeenten en SOJ te werken aan maatregelen die daaraan bijdragen. Wij vragen het bestuur daarom het verbeterprogramma voortvarend met gemeenten op te pakken. Daarnaast vragen wij blijvende aandacht voor het toewerken naar de ambitie “geen groei – wel besparingen’, voor nu stemmen wij in met uw voorstel “geen groei – geen besparingen”.

Incidentele middelen JGZ Voor de jaren 2026 en 2027 zijn incidenteel extra middelen JGZ toegekend vanwege de hogere lasten die worden gemaakt als gevolg van wijzigingen binnen het Rijksvaccinatiepakket (RVP). Deze wijzigingen zijn bedoeld om kinderen nog beter te beschermen tegen de mazelen, kinkhoest, difterie en tentanus en om beter aan te sluiten op de Europese standaarden. Het voorgenomen besluit was al in de kadernota verwerkt. Speelveldverkenning Sociaal Domein Graag vragen wij u ook aandacht voor het volgende: In onze raadsvergadering van 10 juli 2025 hebben wij besloten tot het uitvoeren van een Speelveldverkenning Sociaal Domein. Deze verkenning moet leiden tot een scherper beeld van het sociaal domein in Papendrecht. Met deze verkenning versterken we de basis voor toekomstgerichte keuzes en een duidelijke koers. Bij die speelveldverkenning zijn drie vragen belangrijk: Wat doen we? Wie doet wat? En wat levert het op? Daar waar de uitkomsten van de Speelveldverkenning u als verbonden partij raken, zullen we deze delen. Mogelijk leiden deze tot overleg om bepaalde zaken in beleid of uitvoering te wijzigen of aan te passen. De planning is om de speelveldverkenning in 2026 af te ronden. Tot slot Wij verzoeken u om in overeenstemming met de Wet gemeenschappelijke regelingen gemotiveerd te reageren op deze zienswijze. Wij zien uw reactie met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend, de griffier,

de voorzitter,

S.C. Madern

M.J.M. van Driel