Bijlage 2 Het tarievenvoorstel van Synarchis.1.pdf

Aan: René Eldering, Sanne Kuilboer en Sander Moret (gemeente Papendrecht) Van: Roos Leenen en René Komduur Betreft: Notitie tarievenvoorstel Datum: 12 maart 2025

1.

Context

In oktober 2024 heeft Synarchis de uitkomsten van een haalbaarheidsonderzoek gepresenteerd met betrekking tot de ontwikkeling van multifunctionele accommodaties (MFA) in het Van der Palmgebied. Daarin worden drie scenario’s onderscheiden, van afzonderlijke gebouwen met een separaat MFA voor Cultuur (in combinatie met theater De Willem) en een Sportcluster tot alles onder één dak. Parallel aan het besluitvormingsproces omtrent het voorkeursscenario wenst de gemeente een verdere financiële uitwerking van de MFA. In het haalbaarheidsonderzoek zijn de investeringskosten van de drie scenario’s geraamd en zijn de gebouw gebonden kosten berekend (kapitaallasten, onderhoudskosten, belastingen en verzekeringen). Voor een integraal inzicht in de jaarlasten zijn ook de niet gebouw gebonden kosten van belang (met name personeelskosten en schoonmaak), maar ook de opbrengsten uit vaste en incidentele verhuur en horeca. Voor het berekenen van de opbrengsten is het van belang dat er duidelijkheid is over de tarieven die betaald moeten worden voor het gebruik van de nieuwe MFA. Uitgangspunt is dat deze tarieven betaalbaar en eenduidig moeten zijn: betaalbaar zodat de financiële toegankelijkheid voor gebruikers gegarandeerd blijft, eenduidig door gelijke tarieven te hanteren voor vergelijkbare gebruikers en ruimtes.

In deze notitie doen we een voorstel voor de gebruikstarieven in de nieuwe MFA en geven we inzicht in de financiële gevolgen voor de gebruikers. Bij de totstandkoming van deze notitie zijn alle beoogde gebruikers van de nieuwe MFA betrokken. Alle gebruikers hebben per mail de gelegenheid gekregen informatie te verstrekken over huidig gebruik en de tarieven die daarbij van toepassing zijn. Aanvullend zijn alle gebruikers met een eigen accommodatie, die verdwijnt als de nieuwe MFA wordt gerealiseerd, geïnterviewd over het vrijvallen hun huidige accommodatiekosten in relatie tot het gebruik van de nieuwe MFA. In het volgende overzicht zijn de beoogde gebruikers van de nieuwe MFA weergegeven. Met een * is aangegeven welke partijen geïnterviewd zijn. Tabel 1. Beoogde gebruikers nieuwe MFA Sportcluster

Cultuurcluster

Gymvereniging Olympia *

Muziekvereniging Excelsior *

Handbalvereniging DES ’72 *

Stichting Denksport Papendrecht *

Volleybalvereniging Flits

Stichting ToBe

Tafeltennisvereniging Papendrecht

Volksuniversiteit Papendrecht

Taekwondoclub Papendrecht

Seniorenbond De Ertepeller

Willen de Zwijger College

Dansstudio 2MOVE

Budo Sport Lahey

Verder is gesproken met wijkvereniging De Kooy. Zij maken de komende jaren gebruik van een wijkgebouw aan de Pieter Zeemanlaan. Zij kiezen ervoor hun activiteiten te staken als dit gebouw komt te vervallen en zijn niet geïnteresseerd in verplaatsing van hun activiteiten naar de nieuwe MFA. In het vervolg van deze notitie doen we een voorstel voor de gebruikstarieven in de nieuwe MFA (hoofdstuk 2) en gaan we in op de financiële gevolgen voor de beoogde gebruikers (hoofdstuk 3).

Kade 52 • 3371 EP Hardinxveld-Giessendam

0184 616 544

info@synarchis.nl www.synarchis.nl

1

2.

Voorstel tarieven nieuwe MFA

Alvorens een voorstel te doen voor de tarieven van de nieuwe MFA schetsen we kort de kaders en het landelijk beeld omtrent tarieven van binnensportaccommodaties. 2.1 Kaders In het door ons gepresenteerde haalbaarheidsonderzoek is gerefereerd aan het gemeentelijk vastgoedbeleid, waarin het volgende is gesteld: Het gemeentelijk vastgoed wordt met voldoende expertise en tegen aanvaardbare kosten beheerd. De gemeente rekent kostendekkende huur aan de gebruikers/beherende instellingen van het maatschappelijke vastgoed. Kostendekkende huur bestaat uit: Kapitaallasten. Voorziening voor het grote onderhoud. Eigenaarsdeel gebouw gebonden verzekeringen, belastingen en heffingen. Apparaatskosten. Door ons is hier in het haalbaarheidsonderzoek de volgende kanttekening bij geplaatst: In veel gevallen zal de kostendekkende huur – gegeven de maatschappelijke functies van de accommodaties – niet kunnen worden opgebracht door de gebruikers. In dat geval wordt de huur (gedeeltelijk) gesubsidieerd, gekoppeld aan afspraken over de maatschappelijke functie. De overgang naar kostendekkende huren en daaraan gekoppelde verhoging van subsidies zal met grote zorgvuldigheid moeten plaatsvinden. Deze overgang mag er niet toe leiden dat verenigingen en instellingen, die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke opgave, (tijdelijk) in het gedrang komen.

In het haalbaarheidsonderzoek is voorgesteld in het kader van kostendekkende, geharmoniseerde en betaalbare tarieven de volgende uitgangspunten te hanteren: De gemeente (vastgoed) belast een kostendekkende huur door aan de Recreatie en Cultuur Holding B.V. Dit zal resulteren in een negatief exploitatiesaldo dat door de gemeente (cultuur en sport) zal moeten worden gecompenseerd met een vergoeding/ subsidie. Vanuit het oogpunt van harmonisatie en eenduidigheid gelden voor het Sportcluster (sporthal en gymzaal) de tarieven die ook in het Sportcentrum gelden. Voor het Cultuurcluster moeten nieuwe tarieven worden vastgesteld. Optie is om de tarieven te berekenen naar rato van een gymzaal. Daarbij is het wel van belang om voor de verschillende gebruikers in beeld te brengen wat daarvan de financiële consequenties zijn. Idealiter wijkt de nieuwe huur niet noemenswaardig af van de huidige huur/accommodatiekosten. Voor de horeca kan onderscheid worden gemaakt tussen de huidige marktconforme tarieven die bijvoorbeeld voor de bezoekers van theater De Willem gelden en de maatschappelijke tarieven die voor sportverenigingen en culturele instellingen gelden. Het precieze niveau van de prijsstelling van consumpties moet nader onderzocht worden en kan gekoppeld worden aan de inzet van vrijwilligers door gebruikers van het gebouw1.

2.2 Tarieven landelijk Het Mulier Instituut houdt in de Huurtarievenmonitor gemeentelijke sportaccommodaties bij hoe de tarieven voor sporthallen, sportzalen en gymzalen zich ontwikkelen. Via huurtarieven bepalen gemeenten in hoeverre zij een bepaald type gebruiker indirect subsidiëren. Tarieven kunnen historisch zijn gegroeid of bewust zijn vastgesteld om bijvoorbeeld de sport in algemene zin of het gebruik van de accommodatie op minder populaire tijdstippen te stimuleren. Uit de volgende figuur blijkt dat sportverenigingen de laagste tarieven betalen (gemiddeld € 43,35 per uur voor een sporthal). Voor commerciële partijen zijn de tarieven fors hoger (gemiddeld € 100,96 voor een sporthal; alles prijsniveau 2023). Omdat sport wordt gezien als algemeen belang, hoeven gemeenten de kostprijs niet integraal door te berekenen aan verenigingen en kunnen zij de sport stimuleren door indirect te subsidiëren. 1

Het niveau van de horecatarieven heeft, net als de inzet van vrijwilligers in plaats van professionele medewerkers, invloed op de exploitatie en daarmee op de gemeentelijke bijdrage/subsidie die de Recreatie en Cultuur Holding B.V. nodig heeft voor een sluitende begroting. op

2

Figuur 1. Overzicht landelijke tarieven

2.3 Tarievenvoorstel Sportcluster Op basis van de in paragraaf 2.1 omschreven uitgangspunten gelden voor het Sportcluster de niet kostendekkende tarieven die voor het Sportcentrum gelden. Hiermee wordt bereikt dat gebruikers van vergelijkbare voorzieningen vergelijkbare tarieven betalen en wordt voorkomen dat gebruikers opteren voor de goedkoopste accommodatie c.q. geen gebruik wensen te maken van de duurdere accommodatie. Een andere rechtvaardiging voor aansluiting bij de tarieven van het Sportcentrum zou kunnen zijn dat de vooralsnog beoogde organisatiestructuur identiek is aan die van de nieuwe MFA. De gemeente treedt dan op als eigenaar. De Recreatie en Cultuur Holding B.V. is dan beoogd beheerder/exploitant van de nieuwe MFA. Een besluit over de organisatiestructuur is nog niet genomen. In de volgende tabel zijn de tarieven voor 2025 weergegeven. De tarieven worden jaarlijks aangepast/geïndexeerd.

Tabel 2. Tarievenvoorstel Sportcluster Type ruimte

Grootte (m2)

Gymzaal Sporthal 1/3 zaaldeel 2/3 zaaldeel 3/3 zaaldeel

Tarieven 2025 (per uur) plaatselijke verenigingen/stichtingen

Tarieven 2025 (per uur) niet plaatselijke verenigingen/particulier

364 (14x26x5,5 meter)

€ 14,90

€ 24,00

412,5 (28x14,7x7 meter) 825 (28x29,5x7 meter) 1.238 (28x44,2x7 meter)

€ 21,00 € 42,00 € 57,00

€ 32,70 € 65,40 € 89,10

Toelichting: De sporthal is met een afmeting van 28x44,2x7 meter (1.238 m2) iets groter dan de sporthal in het Sportcentrum, die een afmeting heeft van 24,25x44,8x7 meter (1.086 m2), maar is qua gebruiksmogelijkheden grotendeels vergelijkbaar. Voor 1/3 zaaldeel geldt een opslag van € 2,- (1/3 van de zaalhuur van 3/3 zaaldeel + € 2,-). Voor 2/3 zaaldeel geldt een opslag van € 4,-. Voor tarieven voor niet plaatselijke verenigingen/particuliere gebruikers geldt een opslag van ongeveer 55% ten opzichte van de tarieven voor plaatselijke verenigingen/stichtingen. Voor de gymzaal geldt een wat hogere opslag (ruim 60%). De tarieven zijn inclusief de kosten voor verlichting, verwarming, schoonmaken en gebruik van berging en kleed-/wasruimten. Gebruikers worden wel geacht de gebruikte ruimte in opgeruimde staat achter te laten. 3

2.4 Tarievenvoorstel Cultuurcluster In het Sportcentrum worden niet alleen sporthallen (en een zwembad) in gebruik gegeven, maar worden net als in het Cultuurcluster ook multifunctionele ruimten verhuurd. In de volgende tabel zijn de tarieven voor 2025 weergegeven. Tabel 3. Tarieven multifunctionele ruimten Sportcentrum Type ruimte Tarieven 2025 (per uur) plaatselijke verenigingen/stichtingen

Tarieven 2025 (per uur) niet plaatselijke verenigingen/particulier

MF vergaderruimte 1 De Vliet (47 m2)

€ 14,50

€ 22,90

2

MF vergaderruimte 2 De Ketel (52 m )

€ 16,15

€ 25,50

MF vergaderruimte 3 De Geul (55 m2)

€ 16,85

€ 26,75

€ 28.35

€ 44,65

2

MF balletzaal De Merwede (92 m )

De grondslag voor de tarieven in de multifunctionele ruimten bedraagt € 0,31 per m2. Ook voor deze ruimten geldt dat voor niet plaatselijke verenigingen/particuliere gebruikers een opslag van ongeveer 55% van toepassing is ten opzichte van de tarieven voor plaatselijke verenigingen/stichtingen. In het verlengde van de tarieven in het Sportcentrum en op basis van het ruimteprogramma, zoals opgenomen in het haalbaarheidsonderzoek, is in de volgende tabel een voorstel opgenomen voor de tarieven in het Cultuurcluster. Tabel 4. Tarievenvoorstel Cultuurcluster Type ruimte Grootte (m2)

Tarieven 2025 (per uur) Plaatselijke verenigingen/stichtingen

Tarieven 2025 (per uur) Niet plaatselijke verenigingen/particulier

Vlakke vloerzaal

240

€ 48,00

€ 74,40

Activiteitenruimte/denksport

120

€ 30,00

€ 46,50

Activiteitenruimten/creatief (2x)

50

€ 15,50

€ 24,00

Activiteiten-/cursus-/vergaderruimten 1/3 deel 2/3 deel 3/3 deel

30 60 90

€ 9,30 € 18,60 € 27,90

€ 14,40 € 28,85 € 43,25

Muzieklokalen individueel (2x)

20

€ 6,20

€ 9,60

Muzieklokalen ensemble (2x)

60

€ 18,60

€ 28,85

Danszaal (optie)

95

€ 29,45

€ 45,65

Toelichting: Met uitzondering van de twee grootste ruimten (de vlakke vloerzaal en de activiteitenruimte/denksport) is als grondslag voor de voorgestelde tarieven een prijs van € 0,31 per m 2 aangehouden. Voor tarieven van grotere ruimten is het niet ongebruikelijk een wat lagere grondslag te hanteren dan voor kleinere ruimten. Daarom is het voorstel om voor de vlakke vloerzaal en voor de activiteitenruimte/denksport respectievelijk grondslagen te hanteren van € 0,20 en € 0,25 per m2. In alle gevallen is een opslag van 55% aangehouden voor het bepalen van de tarieven voor niet plaatselijke verenigingen/particulier.

3.

Consequenties voor de gebruikers

In deze paragraaf worden de consequenties in beeld gebracht van het tarievenvoorstel ten opzichte van de huidige tarieven die gebruikers betalen en de jaarlijkse (huur)lasten die daarmee gepaard gaan.

4

3.1 Sportcluster Tabel 5. Huidige tarieven en huurlasten sportorganisaties Gebruikers Gymvereniging Olympia

Grootte (m 2) 500 362 473

Type ruimte Sporthal (1/3 zaaldeel) Sporthal (1/3 zaaldeel) Sporthal (1/3 zaaldeel) Gymzaal Gymzaal

400

Handbalvereniging DES ‘72

Sporthal (3/3 zaaldeel) Gymzaal Buitenveld Volleybalvereniging Flits Sporthal Sporthal (2/3 zaaldeel) Tafeltennisvereniging Papendrecht Gymzaal Wijkzaal/kantine Taekwondoclub Papendrecht Gymzaal Budo Sport Lahey Gymzaal

Locatie Sportboulevard Dordrecht Sportcentrum Papendrecht Cascade Hendrik Ido Ambacht Aerobics - OBS De Kameleon De Olympiaan

1.225 220

Sportcentrum Papendrecht Willem de Zwijger College

1.050 724 485 60 485 220

Willem de Zwijger College Sportcentrum Papendrecht De Kooy De Kooy De Kooy De Molenvliet

Uren per week 8,0 7,0 3,0 1,0

Weken per jaar 46 46 46 46

35,0

46

Huidig tarief € 11,85 € 21,00 € 36,68 € 10,10

46

€ € € € € €

57,00 17,20 22,50 42,00 14,90

46 44

€ €

14,90 21,89

18,0 6,5 18,0 42,0

26 18 26 40

11,6 46,0 12,0

Huidige huurlasten € 4.360,80 € 6.762,00 € 5.061,84 € 464,60 €

17.112,84

€ € € € € € € € € €

33.762,08 26.676,00 2.012,40 1.200,00 37.800,00 7.950,64 2.167,00 31.528,40 11.557,92

Toelichting: Gymvereniging Olympia maakt gebruik van verschillende accommodaties, ook buiten Papendrecht. De Olympiaan is hun thuishaven. De huidige accommodatiekosten die Olympia heeft van De Olympiaan bedragen circa € 17.000. Deze kosten vallen vrij als deze gymzaal verdwijnt en het nieuwe Sportcluster in gebruik wordt genomen. De accommodatiekosten kunnen dan ingezet worden voor de huur van het nieuwe Sportcluster. De totale huisvestingslasten van Olympia bedragen ongeveer € 34.000 per jaar. Voor handbalvereniging DES ’72 valt het opgeven van het eigen clubgebouw zwaar. Weliswaar vallen, naast de omzet, dan ook huisvestingskosten weg, maar het is vooral het ‘clubgevoel’ dat minder makkelijk geconsumeerd wordt in een gezamenlijke horeca. Dit is een aandachtspunt in het tweede deel van de onderzoeksopdracht. Dit geldt ook voor de tarieven die in de kantine/horeca gehanteerd worden. Tabel 6. Consequenties nieuwe tarieven Sportcluster Gebruikers Gymvereniging Olympia

Handbalvereniging DES ‘72

Type ruimte Sporthal (1/3 zaaldeel) Sporthal (1/3 zaaldeel) Sporthal (1/3 zaaldeel) Gymzaal Gymzaal

Sporthal (3/3 zaaldeel) Sporthal (1/3 zaaldeel) Buitenveld Volleybalvereniging Flits Sporthal (1/3 zaaldeel) Sporthal (2/3 zaaldeel) Tafeltennisvereniging Papendrecht Gymzaal Gymzaal Taekwondoclub Papendrecht Sporthal (1/3 zaaldeel) Budo Sport Lahey Gymzaal

Grootte (m 2) 500 362 473 364

Locatie Sportcluster Sportcentrum Papendrecht Sportcluster Sportcluster Sportcluster

1.225 412,5

Sportcentrum Papendrecht Sportcluster

413 724 364

Sportcluster Sportcentrum Papendrecht Sportcluster Sportcluster Sportcluster Sportcluster

412,5 364

Uren per week 8,0 7,0 3,0 1,0 35,0

Weken per jaar 46 46 46 46 46

18,0 6,5 18,0 42,0

26 18 26 40

11,6 3,0 46,0 12,0

46 46 46 44

Nieuw Nieuwe tarief huurlasten € 21,00 € 7.728,00 € 21,00 € 6.762,00 € 21,00 € 2.898,00 € 14,90 € 685,40 € 14,90 € 23.989,00 € € € € € € € €

57,00 € 21,00 € € 21,00 € 42,00 14,90 € 14,90 € 14,90 € 24,00 € €

26.676,00 2.457,00 1.200,00 35.280,00 7.950,64 2.056,20 31.528,40 12.672,00 161.882,64

Verschil in huurlasten € -3.367,20 € € 2.163,84 € -220,80 € -6.876,16 € -8.300,32 € € -444,60 € € 2.520,00 € € € 110,80 € € -1.114,08 € -7.228,20

Toelichting: Met als aanname dat gymvereniging Olympia de uren die zij nu buiten Papendrecht huurt overhevelt naar het nieuwe Sportcluster en met het doorvoeren van de nieuwe tarieven is per saldo sprake van hogere huurlasten voor Olympia. Dit wordt veroorzaakt door het verschil in tarief met Sportboulevard Dordrecht en door de hogere huurkosten van het Sportcluster ten opzichte van de accommodatiekosten die verbonden zijn aan gymzaal De Olympiaan. Het verschil wordt beperkt als Olympia ruimte blijft huren in Dordrecht. In tegenstelling tot Olympia gaan volleybalvereniging Flits er wat op vooruit als gevolg van het iets hogere tarief dat zij nu voor gebruik van de sporthal van het Willem de Zwijger College betalen. Voor Budo Sport Lahey is gerekend met een tarief van € 24,- (niet plaatselijke vereniging/particulier vanuit de veronderstelling dat hier niet sprake is van een vereniging. In dat geval nemen de huurlasten met ruim € 1.000 toe. Als een verenigingstarief van € 14,90 wordt gehanteerd ontstaat een voordeel van ongeveer € 3.700. De totale huuropbrengsten van het Sportcluster tellen op basis van het beoogde gebruik en het tarievenvoorstel op tot ruim € 160.000. Ten opzichte van de huidige situatie zou dat een beperkt negatieve consequenties voor de gebruikers (met name gymvereniging Olympia) hebben van ruim € 7.000.

Alle tarieven en lasten zijn op basis van prijspeil 2025. Uitgangspunt is dat tarieven en lasten jaarlijks geïndexeerd worden. 5

Vervolg De nadelige gevolgen van het tarievenvoorstel voor het Sportcluster beperken zich vooral tot gymvereniging Olympia. Met Olympia moet besproken worden wat precies de gevolgen zijn van een verplaatsing van haar activiteiten naar het nieuwe Sportcluster en hoe nadelige financiële consequenties beperkt kunnen blijven. Aandachtspunten daarbij zijn: Wel of niet gebruik blijven maken van ‘goedkope’ accommodaties buiten Papendrecht (met name Sportboulevard Dordrecht). Het gewenste aantal uren in relatie tot de efficiëntie die kan ontstaan als alle activiteiten in het Sportcluster worden geconcentreerd (minder uren = minder kosten). De structurele accommodatiekosten van De Olympiaan op langere termijn. De huidige accommodatiekosten bedragen € 17.000 per jaar. Deze kosten kunnen aanzienlijk stijgen als investeringen noodzakelijk zijn. Dit risico speelt niet bij de huur van het Sportcluster. 3.2 Cultuurcluster Tabel 7. Huidige tarieven en huurlasten culturele organisaties Gebruikers Muziekvereniging Excelsior

Type ruimte Muzieklokaal Lokaal 5 Lokaal 6

Grootte (m 2) 160 60 70

Locatie Verenigingsgebouw Exelsior Verenigingsgebouw Exelsior Verenigingsgebouw Exelsior

Uren per week 19,0 21,0 19,0

Weken per jaar 45 45 45

Stichting To Be

Muzieklokaal Lokaal 5 Lokaal 4

160 60 60

Verenigingsgebouw Exelsior Verenigingsgebouw Exelsior Verenigingsgebouw Exelsior

2,0 7,0 26,0

38 38 38

€ € €

5,87 5,87 5,87

Volksuniversiteit Papendrecht

Lokaal 1 Lokaal 2 Lokaal 3 5-6 Lokalen

90 90 90 80-90

De Springplank De Springplank De Springplank Willem de Zwijger College

25,0 30,0 17,0 17,5

30 30 30 20

€ € € €

10,85 10,85 10,85 22,75

Denksportcentrum Papendrecht Denksportcentrum Papendrecht Denksportcentrum Papendrecht

31,0 22,0 13,0

39 39 39

Stichting Denksport Papendrecht Grote zaal Kleine zaal Bestuurskamer Seniorenbond De Ertepeller

Dansstudio 2MOVE

Huidig tarief € 19,35 € 19,35 € 19,35

Verenigingsgebouw Grote zaal Grote zaal

80 80

De Instuif De Instuif De Instuif

4,0 4,0

52 5

€ €

16,00 16,00

Danszaal

100

Balletschool Patty Kemper

25,0

40

€

10,00

Huidige huurlasten € 16.544,25 € 18.285,75 € 16.544,25 € 51.374,25 € 446,12 € 1.561,42 € 5.799,56 € 7.807,10 € 8.137,50 € 9.765,00 € 5.533,50 € 7.962,50 € 31.398,50 € 20.650,00 incl. € 13.500,00 € 34.150,00 € 12.000,00 € 3.328,00 € 320,00 € 15.648,00 € 10.000,00

Toelichting: Muziekvereniging Excelsior beschikt over een eigen onderkomen (voormalig schoolgebouw) dat zij huurt van de gemeente voor een bedrag van € 38.175. Vermeerdert met de energielasten à € 13.200 bedragen de jaarlijkse huurlasten ruim € 51.000. Daar staat een gemeentelijke huisvestingssubsidie tegenover van € 35.775 zodat de netto huurlasten € 15.600 bedragen. Verder levert de horeca nog een omzet op van ongeveer € 15.000. Net als handbalvereniging DES ’72 vraagt Excelsior aandacht voor een passende horecavoorziening in de nieuwe MFA, die recht doet aan de eigen identiteit van de gebruikers en waar schappelijke tarieven worden gehanteerd. Excelsior verhuurt in haar verenigingsgebouw ruimten aan stichting To Be. Gemiddeld genomen is sprake van een huurtarief van € 5,87. De Volksuniversiteit maakt gebruik van De Springplank en van leslokalen van het Willem de Zwijger College. Stichting Denksport Papendrecht beheert en exploiteert een eigen denksportcentrum dat ze verhuurt aan zeven denksportverenigingen en aan derden. De denksportverenigingen betalen € 2,- per deelnemer. In totaal worden de grote en kleine zaal voor ruim € 20.000 verhuurd aan deze verenigingen. De overige verhuur bedraagt circa € 13.500. Verder is sprake van een baromzet van ongeveer € 80.000.

Ook deze stichting is van mening dat het van groot belang is dat een laagdrempelige horecavoorziening beschikbaar blijft in de nieuw MFA. Seniorenbond De Ertepeller beschikt met De Instuif over een eigen locatie. Dansstudio 2Move maakt gebruik van de danszaal van de balletschool van Patty Kemper.

6

Tabel 8. Consequenties nieuwe tarieven Cultuurcluster Grootte (m 2) Locatie 120 Cultuurcluster 60 Cultuurcluster 60 Cultuurcluster

Uren per week 19,0 21,0 19,0

Weken per jaar 45 45 45

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

2,0 7,0 26,0

38 38 38

€ € €

18,60 6,20 6,20

100 100 90 90

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

25,0 30,0 17,0 17,5

30 30 30 20

€ € € €

31,00 31,00 27,90 27,90

Vlakke vloerzaal Activiteitenruimte/ denksport Activiteiten/cursus/vergaderruimte

240 120 30

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

31,0 22,0 13,0

39 39 39

€ € €

48,00 30,00 9,30

Seniorenbond De Ertepeller

Activiteitenruimte/ denksport Activiteitenruimte/ creatief

120 100

Cultuurcluster Cultuurcluster

4,0 4,0

52 5

€ €

30,00 31,00

Dansstudio 2MOVE

Danszaal

95

Cultuurcluster

25,0

40

€

29,45

Gebruikers Muziekvereniging Excelsior

Type ruimte Muzieklokalen groep Muzieklokalen groep Muzieklokalen groep

Stichting To Be

Muzieklokalen groep Muzieklokalen individueel Muzieklokalen individueel

60 20 20

Volksuniversiteit Papendrecht

Activiteitenruimte creatief Activiteitenruimte creatief Activiteiten/cursus/vergaderruimte Activiteiten/cursus/vergaderruimte

Denksportverenigingen

Nieuw tarief € 37,20 € 18,60 € 18,60

Nieuwe Verschil in huurlasten huurlasten € 31.806,00 € -15.261,75 € 17.577,00 € 708,75 € 15.903,00 € 641,25 € -13.911,75 € 1.413,60 € -967,48 € 1.649,20 € -87,78 € 6.125,60 € -326,04 € -1.381,30 € 23.250,00 € -15.112,50 € 27.900,00 € -18.135,00 € 14.229,00 € -8.695,50 € 9.765,00 € -1.802,50 € -43.745,50 € 58.032,00 € -37.382,00 € 25.740,00 € -25.740,00 € 4.715,10 € 8.784,90 € -54.337,10 € 6.240,00 € 9.088,00 € 620,00 € -300,00 € 8.788,00 € 29.450,00 € -19.450,00 € 274.415,50 € -124.037,65

Toelichting: In algemene zin valt op dat met uitzondering van seniorenbond De Ertepeller alle gebruikers van het Cultuurcluster er op achteruit gaan op basis van de nieuwe tarievenvoorstel (bepaalt op basis van de zelfde grondslag als de tarieven van de multifunctionele ruimten in het sportcentrum). Bij de bespreking van het tarievenvoorstel met de gemeente kan dit aanleiding zijn om de grondslag te heroverwegen. Alternatieven zijn: Het doorvoeren van een korting op de tarieven. Het verstrekken van een huisvestingssubsidie, zoals momenteel bij muziekvereniging Excelsior het geval is (al dan niet met een afbouw). Het doorvoeren van de hogere tarieven met de opgave voor de gebruikers om de komen paar jaar (tot de ingebruikname van het Cultuurcluster) een oplossing te vinden (waarschijnlijk het verhogen van de contributies/het lidmaatschap met het risico dat leden opzeggen). Muziekvereniging Excelsior gaat op basis van de nieuwe tarieven bijna € 14.000 meer betalen dan de huidige huurlasten van ruim € 51.000. Hierbij moet wel de kanttekening worden gemaakt dat Excelsior momenteel een huisvestingssubsidie ontvangt van € 35.775. Deze subsidie zou nog verhoogd moeten worden om Excelsior te compenseren. Voor stichting To Be is sprake van een relatief beperkte kostenstijging van bijna € 1.400 (+18%).

De kostenstijging voor de Volksuniversiteit wordt veroorzaakt door de lage tarieven die momenteel gelden in De Springplank. De nieuwe tarieven liggen wel in lijn met de tarieven die voor ruimten van het Willem de Zwijger College worden gehanteerd. Ook voor de denksportverenigingen is met de nieuwe tarieven en het beoogde gebruik sprake van een zeer forste lastenverzwaring. Deze lastenverzwaring zou beperkt kunnen worden als alle activiteiten in de activiteitenruimte zouden plaatsvinden of als de vlakke vloerzaal ‘dubbel’ gebruikt zou kunnen worden. In het gesprek met de stichting is hier een opening voor geboden. Als het hele programma in de activiteitenruimte georganiseerd zou kunnen worden zou dit een ‘besparing’ kunnen opleveren van ruim € 20.000. Voor de seniorenbond De Ertepeller is vooralsnog alleen rekening gehouden met gebruik van de twee activiteitenruimten. Voor dansstudio 2MOVE is ook sprake van een forse huurverhoging, met name als gevolg van het lage tarief dat door balletschool Patty Kemper wordt gehanteerd. De kosten voor 2MOVE zouden nog hoger zijn als voor deze organisatie niet het verenigingstarief van € 29,45 maar het tarief voor particulieren van € 45,65 zou worden gehanteerd.

7

Vervolg Anders dan bij het Sportcluster heeft het tarievenvoorstel nadelige gevolgen voor alle gebruikers van het Cultuurcluster met uitzondering van seniorenbond De Ertepeller. Met gebruikers moet op individueel niveau besproken worden wat precies de gevolgen zijn van een verplaatsing van activiteiten naar het nieuwe Cultuurcluster en hoe nadelige financiële consequenties beperkt kunnen blijven. Aandachtspunten daarbij zijn: Het gewenste aantal uren en de ruimten die nodig zijn voor specifieke activiteiten (minder uren of kleinere ruimte = minder kosten). De structurele accommodatiekosten van organisaties met eigen accommodaties (met name stichting Denksport, gymvereniging Olympia en handbalvereniging DES ‘72). Deze kosten kunnen aanzienlijk stijgen als investeringen noodzakelijk zijn. Deze risico’s spelen niet bij de huur van het Cultuurcluster. De bedragen die de gemeente betaalt voor het overnemen van het eigendom van accommodaties en de wijze waarop deze bedragen weer worden ingezet ten behoeve van het gebruik van het nieuwe Cultuurcluster. De mogelijkheden van een ingroeimodel, waarin het tarievenvoorstel uitgangspunt is maar enige jaren worden uitgetrokken om tot deze nieuwe tarieven te komen. In bijlage 1 is een indicatie van een ingroeimodel gegeven.

In bijlage 2 is een handvat gegeven voor het gesprek dat met verenigingen moet worden gevoerd waar de verschillen tussen ‘nu’ en ‘straks’ het grootste zijn. 3.3 Reflectie op de kostendekkendheid van de voorgestelde tarieven In het haalbaarheidsonderzoek is een indicatie gegeven van de gebouw gebonden jaarlasten van de nieuwe MFA. Afhankelijk van het scenario (afzonderlijke gebouwen, onderscheid tussen een Sport- en een Cultuurcluster of alles onder één dak) bedragen de kapitaallasten, onderhoudskosten en de post belastingen en verzekeringen bij elkaar gemiddeld € 1,15 miljoen. Dit is nog zonder energiekosten (netto kosten met inachtneming van PV opwekking naar verwachting € 47.500 tot € 62.500 per jaar) en personeelslasten. Op basis van het tarievenvoorstel zijn de huurinkomsten van het Sportcluster en het Cultuurcluster geraamd op respectievelijk € 160.000 en € 275.000 (totaal € 435.000). Aannemelijk is dat deze inkomsten met een factor 4 tot 5 moeten stijgen om tot een kostendekkende exploitatie te komen. Dit betekent dat de tarieven met een factor 4 tot 5 zouden moeten stijgen. Dat moet gepaard gaan met een compensatie door middel van een door de gemeente te verstrekken huisvestingssubsidie. Dan is sprake van een directe subsidie in plaats van de nu gebruikelijke indirecte subsidie (hanteren van lager dan kostendekkende tarieven).

8

Bijlage 1:

Ingroeimodel tarievenvoorstel Cultuurcluster

Tabel 9. Consequenties nieuwe tarieven Cultuurcluster met korting van 45% Grootte (m 2) Locatie 120 Cultuurcluster 60 Cultuurcluster 60 Cultuurcluster

Uren per week 19,0 21,0 19,0

Weken per jaar 45 45 45

Nieuw tarief € 20,46 € 10,23 € 10,23

Nieuwe huurlasten € 17.493,30 € 9.667,35 € 8.746,65

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

2,0 7,0 26,0

38 38 38

€ € €

10,23 3,41 3,41

€ € €

777,48 907,06 3.369,08

100 100 90 90

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

25,0 30,0 17,0 17,5

30 30 30 20

€ € € €

17,05 17,05 15,35 15,35

€ € € €

12.787,50 15.345,00 7.825,95 5.370,75

Vlakke vloerzaal Activiteitenruimte/ denksport Activiteiten/cursus/vergaderruimte

240 120 30

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

31,0 22,0 13,0

39 39 39

€ € €

26,40 16,50 5,12

€ € €

31.917,60 14.157,00 2.593,31

Seniorenbond De Ertepeller

Activiteitenruimte/ denksport Activiteitenruimte/ creatief

120 100

Cultuurcluster Cultuurcluster

4,0 4,0

52 5

€ €

16,50 17,05

€ €

3.432,00 341,00

Dansstudio 2MOVE

Danszaal

95

Cultuurcluster

25,0

40

€

16,20

€ €

16.197,50 150.928,53

Gebruikers Muziekvereniging Excelsior

Type ruimte Muzieklokalen groep Muzieklokalen groep Muzieklokalen groep

Stichting To Be

Muzieklokalen groep Muzieklokalen individueel Muzieklokalen individueel

60 20 20

Volksuniversiteit Papendrecht

Activiteitenruimte creatief Activiteitenruimte creatief Activiteiten/cursus/vergaderruimte Activiteiten/cursus/vergaderruimte

Denksportverenigingen

Verschil in huurlasten € -949,05 € 8.618,40 € 7.797,60 € 15.466,95 € -331,36 € 654,36 € 2.430,48 € 2.753,48 € -4.650,00 € -5.580,00 € -2.292,45 € 2.591,75 € -9.930,70 € -11.267,60 € -14.157,00 € 10.906,70 € -14.517,91 € 11.896,00 € -21,00 € 11.875,00 € -6.197,50 € -550,68

Toelichting: In tabel 9 is een korting doorgevoerd op de voorgestelde tarieven van 45%. Met dit percentage wordt nagenoeg aangesloten bij de huidige huurlasten van ongeveer € 150.000. Naast Seniorenbond De Ertepeller hebben ook muziekvereniging Excelsior en stichting To Be per saldo voordeel van een dergelijke korting. Voor de andere gebruikers geldt nog altijd een nadeel maar beperkter in omvang. De tabel toont dat het op basis van eenduidige tarieven niet mogelijk is om voor alle gebruikers van het Cultuurcluster een kostenneutrale overstap van ‘oud naar nieuw’ te creëren. In de volgende tabel wordt getoond wat het effect is van het afbouwen van de korting met 10% (van 45% naar 35%). Met een jaarlijkse afbouw van de korting met 10% wordt in 4 à 5 jaar het niveau van het tarievenvoorstel bereikt (zie tabel 7). Tabel 10. Consequenties nieuwe tarieven Cultuurcluster met korting van 35% Grootte (m 2) Locatie 120 Cultuurcluster 60 Cultuurcluster 60 Cultuurcluster

Uren per week 19,0 21,0 19,0

Weken per jaar 45 45 45

Nieuw tarief € 24,18 € 12,09 € 12,09

Nieuwe huurlasten € 20.673,90 € 11.425,05 € 10.336,95

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

2,0 7,0 26,0

38 38 38

€ € €

12,09 4,03 4,03

€ € €

918,84 1.071,98 3.981,64

100 100 90 90

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

25,0 30,0 17,0 17,5

30 30 30 20

€ € € €

20,15 20,15 18,14 18,14

€ € € €

15.112,50 18.135,00 9.248,85 6.347,25

Vlakke vloerzaal Activiteitenruimte/ denksport Activiteiten/cursus/vergaderruimte

240 120 30

Cultuurcluster Cultuurcluster Cultuurcluster

31,0 22,0 13,0

39 39 39

€ € €

31,20 19,50 6,05

€ € €

37.720,80 16.731,00 3.064,82

Seniorenbond De Ertepeller

Activiteitenruimte/ denksport Activiteitenruimte/ creatief

120 100

Cultuurcluster Cultuurcluster

4,0 4,0

52 5

€ €

19,50 20,15

€ €

4.056,00 403,00

Dansstudio 2MOVE

Danszaal

95

Cultuurcluster

25,0

40

€

19,14

€ €

19.142,50 178.370,08

Gebruikers Muziekvereniging Excelsior

Type ruimte Muzieklokalen groep Muzieklokalen groep Muzieklokalen groep

Stichting To Be

Muzieklokalen groep Muzieklokalen individueel Muzieklokalen individueel

60 20 20

Volksuniversiteit Papendrecht

Activiteitenruimte creatief Activiteitenruimte creatief Activiteiten/cursus/vergaderruimte Activiteiten/cursus/vergaderruimte

Denksportverenigingen

Verschil in huurlasten € -4.129,65 € 6.860,70 € 6.207,30 € 8.938,35 € -472,72 € 489,44 € 1.817,92 € 1.834,64 € -6.975,00 € -8.370,00 € -3.715,35 € 1.615,25 € -17.445,10 € -17.070,80 € -16.731,00 € 10.435,19 € -23.366,62 € 11.272,00 € -83,00 € 11.189,00 € -9.142,50 € -27.992,23

Toelichting: Een terugbrengen van de korting op de voorgestelde tarieven van 45% naar 35% resulteert in een extra verhuuropbrengst van ongeveer € 27.000 (van bijna € 151.000 naar ruim € 178.000). Het negatief verschil met de huidige huurlasten loopt uiteraard eveneens op met € 27.000 (van nog geen € 1.000 naar bijna € 28.000). Het voordeel voor muziekvereniging Excelsior, stichting To Be en Seniorenbond De Ertepeller loopt terug. Het nadeel voor de overige gebruikers neemt toe.

9

Bijlage 2:

Handvat gesprek gebruikers/verenigingen

Uit de tabellen 6 en 8 blijkt dat de voorgestelde tarieven voor de volgende gebruikers/verenigingen de grootste impact hebben: Gymvereniging Olympia. Muziekvereniging Excelsior. Volksuniversiteit Papendrecht. Denksportverenigingen. In het vervolg van deze bijlage wordt voor deze gebruikers/verenigingen een handvat gegeven hoe de gesprekken te voeren. Deze handvaten bieden op onderdelen ook houvast voor de gesprekken met andere gebruikers/verenigingen. Gymvereniging Olympia Uit tabel 6 blijkt dat de huisvestingslasten voor gymvereniging Olympia met € 8.300 omhoog gaan (van € 33.800 naar € 42.100, is 25%). De stijging wordt vooral veroorzaakt door het lage tarief dat in Dordrecht wordt betaald en door het gebruik van een eigen accommodatie (gymzaal de Olympiaan) waarvan de kosten lager zijn dan de huur die in het Sportcluster moet worden betaald. Handvat voor gesprek: 1. Allereerst moet met Olympia geverifieerd worden of alle uitgangspunten die tot deze berekening hebben geleid correct zijn. 2. Vervolgens moet gekeken worden aan welke knoppen gedraaid kan worden om de financiële gevolgen te beperken. Denk aan: a. Nut/noodzaak om 54 uur per week te huren. b. De mogelijkheid/wenselijkheid om ‘goedkope’ uren in Dordrecht te blijven huren. c. Interesse/bereidheid om horecadiensten te vervullen in ruil voor revenuen die ingezet kunnen worden voor de huur. d.

Inzet afkoopsom die de gemeente verstrekt om het eigendom van De Olympiaan van Olympia over te nemen. 3. Tot slot kan gekeken worden naar de mogelijkheden van een ingroeimodel om een tariefverhoging van 25% in enkele jaren te overbruggen (bijvoorbeeld door middel van een door de gemeente te verstrekken en af te bouwen huisvestingssubsidie) en welke impact dat heeft op de vereniging (wat zijn de mogelijkheden om contributies te verhogen en zijn er nog andere structurele bronnen van inkomsten die aangesproken kunnen worden?). Muziekvereniging Excelsior Uit tabel 8 blijkt dat de huisvestingslasten voor muziekvereniging Excelsior met € 13.900 omhoog gaan (van € 51.400 naar € 65.300, is 27%; kanttekening: Excelsior ontvangt van de gemeente momenteel een huisvestingssubsidie van € 35.800). Handvat voor gesprek: 1. Allereerst moet met Excelsior geverifieerd worden of alle uitgangspunten die tot deze berekening hebben geleid correct zijn. 2. Vervolgens moet gekeken worden aan welke knoppen gedraaid kan worden om de financiële gevolgen te beperken. Denk aan: a. Nut/noodzaak om 19 uur per week het muzieklokaal en 40 uur per week kleinere lokale te huren. b. Interesse/bereidheid om horecadiensten te vervullen in ruil voor revenuen die ingezet kunnen worden voor de huur. c. Het perspectief dat de gemeente verbindt aan de huidige huisvestingssubsidie 3.

Tot slot kan gekeken worden naar de mogelijkheden van een ingroeimodel om een tariefverhoging van 27% in enkele jaren te overbruggen (bijvoorbeeld door middel van een door de gemeente te verstrekken en af te bouwen huisvestingssubsidie) en welke impact dat heeft op de vereniging (wat zijn de mogelijkheden om contributies te verhogen en zijn er nog andere structurele bronnen van inkomsten die aangesproken kunnen worden?). Volksuniversiteit Papendrecht Uit tabel 8 blijkt dat de huisvestingslasten voor de Volksuniversiteit Papendrecht met € 43.700 omhoog gaan (van € 31.400 naar € 75.100, is 39%). De stijging wordt veroorzaakt door het lage tarief dat momenteel in De Springplank wordt gehanteerd.

10

Handvat voor gesprek: 1. Allereerst moet met de Volksuniversiteit geverifieerd worden of alle uitgangspunten die tot deze berekening hebben geleid correct zijn. 2. Vervolgens moet gekeken worden aan welke knoppen gedraaid kan worden om de financiële gevolgen te beperken. Denk aan: a. Nut/noodzaak om 90 uur per week (30 weken per jaar) ruimte te huren. b. De mogelijkheid/wenselijkheid om elders ruimte te huren (is niet in het belang van de exploitatie van het Cultuurcluster!). 3. Tot slot kan gekeken worden naar de mogelijkheden van een ingroeimodel om een tariefverhoging van 39% in enkele jaren te overbruggen (bijvoorbeeld door middel van een door de gemeente te verstrekken en af te bouwen huisvestingssubsidie) en welke impact dat heeft voor de Volksuniversiteit (wat zijn de mogelijkheden om deelnamegeld te verhogen en zijn er nog andere structurele bronnen van inkomsten die aangesproken kunnen worden?). Denksportverenigingen Uit tabel 8 blijkt dat de huisvestingslasten voor de denksportverenigingen met € 54.300 omhoog gaan (van € 34.200 naar € 88.500, is 159%). Momenteel betalen de denksportverenigingen een bijdrage per deelnemer (€ 2,-) en kunnen de kosten laag worden gehouden door een substantiële baromzet (€ 80.000). Handvat voor gesprek: 1.

Allereerst moet met de stichting/de denksportverenigingen geverifieerd worden of alle uitgangspunten die tot deze berekening hebben geleid correct zijn. 2. Vervolgens moet gekeken worden aan welke knoppen gedraaid kan worden om de financiële gevolgen te beperken. Denk aan: a. Nut/noodzaak om 31 uur per week de grote zaal, 22 uur per week de kleine zaal en 13 uur per week de bestuurskamer te huren. Hierbij is het van belang dan één denksportvereniging ontstaat die activiteiten waar mogelijk combineert en ruimte wordt gehuurd die passend is bij het aantal deelnemers. b. Interesse/bereidheid om horecadiensten te vervullen in ruil voor revenuen die ingezet kunnen worden voor de huur. c. Inzet afkoopsom die de gemeente verstrekt om het eigendom van de stichting over te nemen. 3. Tot slot kan gekeken worden naar de mogelijkheden van een ingroeimodel om resterende tariefverhoging te overbruggen (bijvoorbeeld door middel van een door de gemeente te verstrekken en af te bouwen huisvestingssubsidie) en welke impact dat heeft op de vereniging (wat zijn de mogelijkheden om contributies te verhogen en zijn er nog andere structurele bronnen van inkomsten die aangesproken kunnen worden?).

11