Bijlage 2 - 210131_Omgevingsvisie Papendrecht_compressed.pdf
Tekst van het document
OMGEVINGSVISIE PAPENDRECHT Een duurzame toekomst met een krachtige gemeenschap
COLOFON De Omgevingsvisie Papendrecht is opgesteld door de gemeente Papendrecht en is het resultaat van een gezamenlijk proces van interne medewerkers, college van burgemeester en wethouders, gemeenteraad, externe organisaties en haar inwoners. Ook de drie uitvoeringsdiensten GGD Zuid-Holland-Zuid, de Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid en de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid zijn nauw betrokken geweest.
UITG AV E Gemeente Papendrecht Markt 22, Papendrecht Telefoon: 14078
TEKST EN VORMGE VING Bureau Lokahi | Suzy Koot
F O T O ’ S E N I L L U S T R AT I E S Gemeente Papendrecht | Danielle Wijnen Kuiper Compagnons Xi Ontwerp | Jan Maurits van Linge Bureau Lokahi | Suzy Koot
D AT U M 31 januari 2021
Omgevingsvisie Papendrecht | Pagina 2
SAMEN OP WEG NAAR EEN DUURZAAM PAPENDRECHT Papendrecht is in beweging. Samen met inwoners,
leefomgeving met oog voor de benodigde klimaat
zijn. Waarden die we zo vanzelfsprekend vinden, maar
ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben
adaptatie en energietransitie.
waar we niettemin trots op mogen zijn. Samen maken
we nagedacht over de toekomst van ons dorp. Hoe
we van Papendrecht een nog mooier dorp voor ons en
zorgen we ook de komende jaren samen voor een prettig
Deze focus op sociale en fysieke duurzaamheid is
leefklimaat voor al onze inwoners? En hoe verankeren
richtinggevend voor keuzes over ontwikkelingen in onze
we de wensen voor de toekomst in onze fysieke leef
leefomgeving. Het zijn stevige ambities waar we als
omgeving? Een intensief en interactief proces dat goed
gemeente achter staan. Tegelijk verandert de wereld
past bij onze nieuwe manier van denken en doen. Vanuit
snel. Niemand had verwacht dat we halverwege dit
Corine Verver
een ‘ja, mits’-houding bieden we meer ruimte voor
proces te maken zouden krijgen met Corona. Een virus
Coördinerend portefeuillehouder
initiatieven van onze inwoners, ondernemers en anderen.
met grote impact op de samenleving en economie.
Meer vertrouwen in de inbreng en verantwoordelijkheid
De anderhalvemeterregel lijkt voorlopig onze nieuwe
van initiatiefnemers en minder regels helpen hierbij.
realiteit. We zijn gelukkig een wendbare gemeente en hebben vertrouwen in de veerkracht van onze inwoners.
Met deze Omgevingsvisie schetsen we een stip op de
Tegelijkertijd vraagt het van ons als college aandacht
horizon. Geen hard einddoel op zich, maar een flexibel
te houden voor de economische vitaliteit en k wetsbare
kompas aan de hand waarvan we onze koers tot 2035
groepen. Juist nu is dat hard nodig.
uitstippelen. Het wijst ons de weg richting een duurzaam Papendrecht waar mensen graag wonen, w erken en
De Omgevingsvisie is van ons allemaal. Veel mensen
verblijven. Een krachtige gemeenschap met een stevig
dachten en deden mee. Via deze weg dank ik ieder die
fundament in welzijn, ontwikkeling en perspectief van
zijn of haar inbreng gaf. Het is bijzonder om te zien hoe
haar inwoners. Daarbij hoort een gezonde en veilige
zorgzaam en veerkrachtig ons dorp en onze inwoners
Pagina 3 | Omgevingsvisie Papendrecht
toekomstige generaties.
Namens het college van burgemeester en wethouders,
Pagina 4 | Omgevingsvisie Papendrecht
INHOUDSOPGAVE Op weg naar een duurzaam Papendrecht
3
6. Sterke verblijfskwaliteit 38 6.1.
Papendrecht als dijkdorp 39
6.2.
Groenblauwe verbindingen 41
Waarom een Omgevingsvisie? 9
7.
Verbindende infrastructuur 44
1.3.
Totstandkoming 9
7.1.
Fietser voorop 45
1.4.
Leeswijzer 12
7.2.
Aanvullend openbaar vervoer 46
2.
Identiteit van Papendrecht 14
8.
Vervolg 49
2.1.
Kernkwaliteiten 15
8.1.
Richting het omgevingsplan 50
2.2.
Regionale context 17
8.2.
Activiteitenoverzicht 50
8.3.
Sterke verblijfskwaliteit 52
3.
Duurzame koers van Papendrecht 20
8.4.
Economisch vitaal 53
3.1.
Krachtige gemeenschap 21
8.5.
Verbindende infrastructuur 54
3.2.
Toekomstbestendig Papendrecht 22
8.6.
Milieubelastende activiteiten 56
3.3.
Gezonde en veilige leefomgeving 24
8.7.
Bouwen en slopen 60
8.8.
Aanleg in en gebruik van de fysieke leefomgeving
1.
Inleiding 7
1.1.
Doorkijk naar de toekomst 8
1.2.
4.
Prettig wonen 27
4.1.
Toereikend woonaanbod 28
4.2.
Aantrekkelijke woonomgeving 30
64
Bijlagen Geraadpleegde literatuur 67 Participatieproces Omgevingsvisie Papendrecht 2019 - 2020
68
5.
Economisch vitaal 32
Verkenning duurzaamheid Papendrecht 70
5.1.
Onderscheidend in de regio
33
Opbrengst Papendrechtcafé 1 juli 2019
73
5.2.
Levendig centrumgebied 35
Opbrengst stakeholders- en bewonersavond 21 januari 2020
80
5.3.
Goed bereikbaar 36
Pagina 5 | Omgevingsvisie Papendrecht
Pagina 6 | Omgevingsvisie Papendrecht
01 INLEIDING
In deze Omgevingsvisie benoemen we onze integrale koers voor de toekomst. Dit eerste hoofdstuk begint met een korte beschrijving van onze ambities. Wat willen we bereiken binnen nu en vijftien jaar? Vervolgens zetten we uiteen waarom deze Omgevingsvisie is opgesteld en hoe deze tot stand is gekomen. Afsluitend beschrijft de leeswijzer de structuur van het stuk.
Omgevingsvisie Papendrecht | Pagina 7
1.1. DOORKIJK NA AR DE TOEKOMST Papendrecht heeft veel unieke kwaliteiten. Onze
Naast de sterke ruimtelijke kwaliteit, is Papendrecht ook
De ruimtelijke omgeving is zodanig ingericht dat het
gemeente ligt schitterend tussen de majestueuze
een gemeente waar oog is voor elkaar. Er zijn veel
uitnodigt om te bewegen, ontmoeten en ontspannen.
Merwede en de natuur van de Alblasserwaard. De rivier
actieve vrijwilligers en mantelzorgers die zich inzetten
Woongebieden zijn gezond, duurzaam en toekomst
is een belangrijke drager van het landschap en heeft
voor een sociaal en zorgzaam Papendrecht. Onze
bestendig met oog voor de benodigde klimaatadaptatie
Papendrecht gemaakt tot het dorp zoals we dat tot op
gemeente wordt dan ook gekenmerkt door een sterk
en energietransitie. Sterkere verbindingen tussen de
heden kennen. Tot voor de oorlog bestond Papendrecht
verenigingsleven en een relatief hoog voorzieningen
verschillende water- en groenstructuren in Papendrecht
enkel uit bebouwing langs het dijklint. Daarna groeide
niveau.
zijn nodig voor een betere ruimtelijke kwaliteit. De
het hard in de polder en veranderde de positie van de
herkenbaarheid en zichtbaarheid van de rivier en het
dijk. Het prachtige lint voert de bezoeker vandaag de
culturele erfgoed worden gekoesterd en versterkt. Het
dag nog steeds terug naar vervlogen tijden. Daarmee
woonaanbod is divers en sluit aan bij de woonbehoefte
functioneert het als cultuurhistorische ruggengraat van
van onze inwoners. Door meer woningen aan het hogere
Papendrecht en is het een fundamentele bouwsteen voor
koopsegment toe te voegen, ontstaat vanwege door
onze identiteit. Binnen handbereik bevindt zich het uit-
stromingsmogelijkheden meer ruimte voor de huis
gestrekte veenweidelandschap van het Groene Hart. Ook
vesting van starters en huishoudens met lage inkomens.
het unieke natuurlijke getijde en rivierenlandschap van
Voor de toekomst gaan we voor een duurzaam Papen
Ook bijzondere woon(zorg)concepten krijgen meer
de Biesbosch ligt op relatief korte afstand. Iets verder
drecht. Een plek waar mensen wíllen wonen, werken en
ruimte. Een aantrekkelijk werkklimaat en een levendig
ligt het werelderfgoed Kinderdijk met zijn vele molens,
verblijven, nu en in de toekomst. We kiezen voor een
centrumgebied gericht op ontmoeting en ontspanning
vaarten en kades. Zowel vanuit ecologisch als vanuit
krachtige gemeenschap waar de kwaliteit van het leven
verbeteren de aantrekkingskracht van onze gemeente.
recreatief oogpunt hebben deze gebieden Papendrecht
wordt behouden en versterkt. Een gemeenschap met oog
Goede bereikbaarheid over weg en water is essentieel
veel te bieden. Maar ook Papendrecht zelf kent een
voor het welzijn en de ontwikkeling van haar inwoners.
voor de verbinding met en toegankelijkheid in de regio.
uitgebreide groene opzet. Er zijn enkele hoogwaardige
Goede voorzieningen en een toereikend activiteiten
Alleen op deze manier blijven we voor iedereen een
parken en de hoofdontsluiting is ruim en groen ingericht.
aanbod zijn hierin essentieel.
prettige plek om te wonen, werken en te verblijven.
Pagina 8 | Omgevingsvisie Papendrecht
1.2. WA AROM EEN OMGEVINGSVISIE? De nieuwe Omgevingswet is in het voorjaar van 2016
van initiatieven. In woon- en werkgebieden willen we
is een flexibel en wendbaar document dat zich aanpast
door de Eerste Kamer aangenomen en doet naar ver-
zodoende ruimte maken voor initiatieven die bijdragen
aan de uitdagingen van onze tijd en vereisten vanuit de
wachting op 1 januari 2022 haar intrede. De Omgevings-
aan een duurzame ontwikkeling van Papendrecht.
Omgevingswet. In eerste instantie gaan we jaarlijks met
wet bundelt en moderniseert alle regels voor zowel de
elkaar na of de koers moet worden bijgesteld. Tijdens
ontwikkeling als het beheer van de openbare ruimte,
Eén van de nieuwe instrumenten onder de Omgevings
de vaststellingsprocedure van de Omgevingsvisie door
wonen, infrastructuur, milieu, natuur, water en cultureel
wet is de Omgevingsvisie. De wet verplicht elke
de gemeenteraad, worden de benoemde ambities en
erfgoed.
gemeente één Omgevingsvisie op te stellen voor het
opgaven op operationeel niveau verder uitgewerkt in
gehele eigen grondgebied. De Omgevingsvisie dient als
een omgevingsplan. Het omgevingsplan bevat alle
De Omgevingswet heeft tot doel om met minder en
integraal kader voor de ontwikkeling van de fysieke
regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente
algemener geformuleerde regels en uitgaande van
leefomgeving van de gemeente. De visie beschrijft
stelt binnen haar grondgebied.
vertrouwen in burgers en initiatiefnemers meer ruimte
strategische ambities en doelen voor de leefomgeving
voor maatwerk te bieden. Dat betekent ook het vereen-
voor de lange termijn en dient daarmee als kapstok voor
voudigen en versnellen van procedures. Het beoogt meer
beleidsdocumenten, programma’s en projecten in de
snelheid, flexibiliteit en integrale samenhang. Dat vraagt
fysieke leefomgeving.
om een cultuuromslag. In plaats van een ‘nee, tenzij’
1.3. TOTSTANDKOMING De Omgevingswet vraagt om een andere manier van werken. Samenhangend, samenwerkend en in samen-
houding ontstaat ruimte voor een slagvaardiger en
Met deze Omgevingsvisie benoemen we onze integrale
spraak met de samenleving. Door het gesprek aan te
welwillender ‘ja, mits’ principe. De rol van de gemeente
koers tot 2035. Het dient als stip op de horizon, meer als
gaan en het continue afwegen van belangen. De mening
verschuift van uitvoerende partij naar ondersteunend
richting dan een hard einddoel op zich. Het verre tijds-
van onze inwoners is dan ook richtinggevend geweest bij
aan de maatschappij. Dat betekent ook voor ons dat
bestek maakt het onwenselijk nu alles vast te leggen.
het opstellen van deze Omgevingsvisie. Met interviews
we onze ruimtelijke regels beperken tot hoofdlijnen en
Helemaal gezien de huidige realiteit rondom COVID-19.
en vraaggesprekken op straat, in het theater en op het
essentie. We willen gebruik maken van de ruimere moge-
Hoe groot de schade van het virus op lange termijn is,
voetbal- en korfbalveld hebben we onze inwoners
lijkheden die de Omgevingswet biedt voor het realiseren
zullen we de komende jaren pas echt ontdekken. De visie
bevraagd over de toekomst van Papendrecht. Tijdens
Pagina 9 | Omgevingsvisie Papendrecht
groepsinterviews hebben we diverse organisaties, zoals
We hebben gesproken met circa 100 bewoners en
Aan de zesde tafel werd de maquette uit de Dag van de
seniorenbond De Ertepeller en Papendrecht Verrast
passanten. De reacties van de participanten zijn ter
Toekomst ter plekke aangevuld door de nieuwe partici
gesproken over hun mening. In het voorjaar van 2019
plekke gevisualiseerd op een maquette van Papendrecht.
panten. Zo ontstond er al discussiërend een visuele
zijn we met burgers, ondernemers en maatschappelijke
Op basis van de reacties werd de kernwaardenkaart
toekomstschets voor Papendrecht.
organisaties een interactief gesprek aangegaan tijdens
van Papendrecht samengesteld en werden vijf opgaven
een tweetal ateliers:
geformuleerd voor het volgende atelier.
B E S TA A N D B EL EI D De voorliggende Omgevingsvisie bevat een integrale
i.
De Dag van de Toekomst op 5 juni;
PAPENDRECHTC AFÉ
vertaling van lokaal, regionaal, provinciaals en landelijk
ii.
Het Papendrechtcafé op 1 juli.
Tijdens het Papendrechtcafé stonden zes discussietafels
beleid en wet- en regelgeving voor de fysieke leef
centraal waarbij in vier rondes een discussie plaatsvond.
omgeving. Het bouwt voort op eerder opgestelde
DAG VA N DE TOEKOMS T
Aan de eerste vijf tafels werd gesproken over de thema’s
relevante beleidsstukken.
Tijdens de Dag van de Toekomst werden bewoners en
wonen, gezondheid, jeugd, bruisend en verenigingsleven.
passanten uitgenodigd in een partytent op de markt om het gesprek aan te gaan over de toekomst van Papen drecht. Het gesprek is gevoerd aan de hand van drie vragen:
i.
Wat is de kracht van Papendrecht?
ii.
Wat kan (nog) beter in het Papendrecht van de toekomst?
iii.
Welk cijfer geeft u het Papendrecht van nu?
Pagina 10 | Omgevingsvisie Papendrecht
Pagina 11 | Omgevingsvisie Papendrecht
1.4. LEESWIJZER In hoofdstuk 2 beschrijven we de identiteit van het huidige Papendrecht. Hier vindt u allereerst een beschrijving van de kwaliteiten en de kracht van Papen drecht. Vervolgens schetsen we de regionale context van Papendrecht in de zeven samenwerkende Drechtsteden en de invloed daarvan op onze koers. In hoofdstuk 3 beschrijven we onze duurzame koers voor de toekomst. De daaropvolgende hoofdstukken beschrijven onze ambities voor de toekomst. Dat begint in hoofdstuk 4 met de ambitie om onze inwoners een prettig woon klimaat te (blijven) bieden. In hoofdstuk 5 zetten we uiteen hoe we als gemeente economisch vitaal blijven en dat nog meer kunnen worden. Vervolgens gaat hoofdstuk 6 over onze ambitie om de verblijfskwaliteit in Papendrecht te versterken. Hoofdstuk 7 beschrijft de infrastructuur als verbindende factor. Tot slot wordt in het laatste hoofdstuk beschreven hoe we onze visie en beschreven ambities kunnen realiseren en welke v ervolgstappen daarvoor nodig zijn. Met een activiteitenoverzicht geeft het hoofdstuk richting aan het omgevingsplan van Papendrecht.
Pagina 12 | Omgevingsvisie Papendrecht
Pagina 13 | Omgevingsvisie Papendrecht
02
IDENTITEIT VAN PAPENDRECHT Dit hoofdstuk beschrijft de kernkwaliteiten van het huidige Papendrecht en de regionale context binnen de zeven samenwerkende Drechtsteden. De kwaliteit van het woon-, werk- en leefklimaat van onze gemeente wordt gevormd door de centrale ligging in de Drechtsteden. De gewenste koers van onze gemeente, zoals in deze Omgevingsvisie beschreven, vindt aansluiting bij de gezamenlijke doelstellingen van de regio Drechtsteden.
Pagina 14 | Omgevingsvisie Papendrecht
2.1. KERNKWALITEITEN De participanten die zijn gesproken tijdens de gesprek-
midden van een uitgebreid regionaal wegennetwerk. De
GROEN DORP
ken geven het Papendrecht van nu een gemiddeld cijfer
A15, A16, N3 en N214 vormen de belangrijkste
Het uitgestrekte veenweidelandschap van de Alblasser-
van 7,6. De basis is dus goed. De centrale ligging in de
toegangswegen. Papendrecht kent een heldere openbaar
waard is een belangrijk onderdeel van het Groene Hart.
Drechtsteden wordt gewaardeerd. Het vele groen in het
vervoersverbinding met grotere steden, zoals Rotterdam
Dit gebied vormt onze achtertuin en heeft Papendrecht
dorp en in de omgeving en de ligging aan de Merwede
en Utrecht. De verbinding met Dordrecht, Sliedrecht en
zowel op ecologisch als recreatief vlak veel te bieden.
zorgt voor fijne ontspannings- en recreatiemogelijk
Hendrik-Ido-Ambacht wordt vergemakkelijkt met een
Het is een prachtig cultuurhistorisch uitloopgebied voor
heden. Het dorpse karakter zorgt voor een behapbare
waterbusverbinding die zelfs doorvaart tot aan
onze inwoners waar de molens nog draaien, de koe nog
maat. Het is niet te groot. Desondanks zijn de voorzie-
Rotterdam.
in de wei staat en de weidevogels broeden. Het is een
ningen goed. De winkelcentra worden als prettig
plek waar je naar hartenlust kunt fietsen en wandelen.
ervaren. Er is veel sociale cohesie met een sterk
LIGGING A AN DE RIVIER
Op relatief korte afstand van Papendrecht ligt boven-
verenigingsleven. Bewoners groeten en kennen elkaar.
Papendrecht ligt prachtig aan rivieren Beneden Merwede
dien de Biesbosch, een prachtig natuurlijk getijde en
Dit draagt bij aan een veilig en betrokken gevoel.
en Noord. De eerstgenoemde rivier vormt de belang
rivierenlandschap dat uniek is in de wereld. Dit recreatie-
rijkste drager van het landschap. De Merwede is door de
gebied is voor onze inwoners per fiets goed bereikbaar.
CENTRALE LIGGING
jaren heen het vormende onderdeel van het landschap
Iets verder, op tien kilometer van Papendrecht, ligt het
Papendrecht is onderdeel van de stedenband langs de
geweest. Papendrecht is van oorsprong ontstaan als
werelderfgoed Kinderdijk met zijn vele molens, vaarten
zuidelijke rand van de Alblasserwaard, de noordelijke
dijkdorp met bebouwing langs het water. Vandaag de
en kades. Papendrecht zelf kent bovendien negen parken
Drechtsteden. In het noorden grenst Papendrecht aan
dag is het historische dijklint nog steeds zichtbaar. Het
met ieder een eigen karakter. De hoofdontsluiting is ruim
veenweidegebied het Groene Hart, in het westen aan
functioneert als cultuurhistorische ruggengraat en is een
en groen opgezet. Het groene karakter van Papendrecht
rivier de Noord, met daarachter het grootschalige
belangrijk beeldbepalend element voor Papendrecht.
en de hiermee samenhangende natuurwaarden worden
verstedelijkte gebied van de regio Rotterdam. Ten zuiden
De groene fiets- en wandelroutes langs de dijk met
door onze inwoners zeer gewaardeerd.
van Papendrecht liggen Dordrecht en de Biesbosch.
uitzicht op de Merwede, met haar bedrijvigheid op het
Sliedrecht is de oosterbuur. Papendrecht bevindt zich te
water en de oevers sluiten daar naadloos op aan.
Pagina 15 | Omgevingsvisie Papendrecht
STERK VERENIGINGSLEVEN Papendrecht is een dorp met herkenbare (kleine) maat van buurten met een sterke sociale samenhang. Een kernkwaliteit die ook wordt geassocieerd met ‘het omzien naar elkaar’. Papendrecht kent veel vrijwilligers, kerken en een rijk verenigingsleven. Er is een breed sportaanbod en een ruim aanbod aan sociale en culturele activiteiten. Hoewel veel inwoners elders werken, blijft Papendrecht zo een ‘gezinsdorp’ waar de bevolkings opbouw in balans is en het geen slaapgemeente wordt.
GOEDE VOORZIENINGEN Aanvullend op het sterke verenigingsleven kent Papendrecht een goed voorzieningenniveau. Het winkelcentrum heeft een breed aanbod en een prettige uitstraling en wordt voor de dagelijkse boodschappen ondersteund door lokale winkelcentra in omliggende buurten. Het horeca-aanbod is uitgebreid en divers met een fijne boulevard aan de Merwede. Een eigen theater en een modern sportcentrum met zwembad zijn k waliteiten die niet veel dorpen kennen. Het sluitstuk vormt een uitgebreide keuze aan en een kwalitatief hoogwaardig onderwijsaanbod en een compleet aanbod van zorg.
Pagina 16 | Omgevingsvisie Papendrecht
2.2. REGIONALE CONTEXT DRECHTSTEDEN
GOED WONEN
Papendrecht is onderdeel van de Drechtsteden,
Wonen is de hefboom voor de beoogde stedelijke ont-
bestaande uit de zeven samenwerkende Drechtsteden
wikkeling in de Drechtsteden. De groeiagenda gaat uit
Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam,
van een groei van de Drechtsteden op alle fronten. Alle
Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en
gemeenten houden rekening met een bijdrage aan deze
Zwijndrecht. Met in totaal bijna 300.000 inwoners is het
groei. Dit betekent dat binnen de mogelijkheden van de
de vijfde ‘stad’ van Nederland. De Drechtsteden hebben
gemeenten gezocht wordt naar locaties waar woning-
veel unieke kwaliteiten. Bij het drierivierenpunt bij
bouw kan bijdragen aan de groei. Een evenwichtige
Dordrecht komen vier rivieren samen: Oude Maas, Noord,
Figuur: ligging Papendrecht in de Drechtsteden
Beneden Merwede en de kleinere rivier Wantij. Met
verdeling van woonsegmenten is hierin essentieel. Nieuwe woonwijken zijn duurzaam en gezond en zijn
150.000 passerende schepen per jaar vormen de rivieren
waaraan tussen nu en 2030 wordt gewerkt die invloed
aantrekkelijk voor een volgende generatie. De unieke
het drukst bevaren knooppunt van Europa. Het is een
hebben op de Omgevingsvisie van Papendrecht. Het doel
gebiedskwaliteiten worden volop benut. Zo ontstaan
topregio voor innovatie, de maakindustrie en de logis
is helder: uitgroeien tot een regio met meer dan 300.000
onderscheidende woonmilieus: in de historische binnen-
tieke en maritieme sector. Het is verbonden met
inwoners die goed leven in een compleet, dynamisch,
stad, langs de rivieroevers of ontspannen wonen in het
Rotterdam, Breda en Antwerpen als achterland.
meerkernig gebied met unieke woon- en werkmilieus.
groen.
Bovendien een maritieme topregio met een omvangrijk G R O E I A G E N D A 2030
en divers aanbod aan bedrijvigheid. Een plek waar crea-
GOED WERKEN
In deze Omgevingsvisie leggen we de visie van de lokale
tiviteit bloeit en het onderwijs en de cultuur floreren, in
Doel is het versterken van de economische positie van
situatie in Papendrecht vast. Dit gaat niet zonder oog te
een historische setting gelegen tussen de rivieren in een
de regio en de inwoners door nieuwe, hoogwaardige
hebben voor de regionale opgaven waar alle gemeenten
uniek Hollands landschap. Samen werken de Drecht
bedrijvigheid en ondernemers aan te trekken en de groei
in de Drechtsteden voor staan. In de Groeiagenda 2030
steden aan vier pijlers: goed wonen, goed werken, goede
en het innovatief vermogen van bestaande bedrijvig-
hebben de Drechtsteden doelen en ambities vastgelegd
bereikbaarheid en de energietransitie.
heid te stimuleren. Dit moet leiden tot 30.000 extra
Pagina 17 | Omgevingsvisie Papendrecht
arbeidsplaatsen. Deze groei zal vooral plaatsvinden in de
de toekomstige bereikbaarheid van de Drechtsteden.
groothandel/logistiek, ICT, financiële en zakelijke dienst
de Drechtsteden. Oeverlocaties worden met een hoge k waliteit ontwikkeld. De locaties worden integraal
verlening en zorg en welzijn. En uiteraard ook meer
EN ERG I E S T R AT EG I E
versterkt, zodat er naast ruimte om te wonen ook ruimte
banen in de maritieme sector.
De ambitie van de Drechtsteden is verwoord in de
is om te werken en te recreëren. De locaties worden
Energiestrategie. De regio is in 2050 energieneutraal. Dit
onderdeel van het bestaande stedelijk netwerk en
GOEDE BEREIKBA ARHEID
betekent dat alle energie die wordt verbruikt duurzaam
worden verbonden met de omringende wijken.
De regio kan zich alleen ontwikkelen indien de
wordt opgewekt. Nieuwbouwwoningen worden vanaf
verbindingen voor woon-werkverkeer en goederen
1 juli 2018 niet meer op gas aangesloten. Om dit te
SAMENWERKING
vervoer goed functioneren. Het bedrijfsleven maakt op
bereiken moeten ruimtelijke keuzes worden gemaakt
Met de Groeiagenda 2030 streeft de regio Drechtsteden
de A15 en A16 momenteel veel verliesuren. De bereik-
om het energiegebruik te reduceren en op zoek gegaan
naar een betere samenwerking tussen regio en gemeen-
baarheid moet beter per weg, over het spoor en over het
worden naar ruimte en manieren om energie duurzaam
ten, gemeenten onderling, overheid en bedrijfsleven,
water. Hotspots worden met elkaar en centraal stations
op te wekken.
onderwijs, zorg, het maatschappelijk middenveld én de
verbonden en het autogebruik wordt teruggedrongen ten
regio en haar omgeving. De aandachtspunten variëren
faveure van het openbaar vervoer en fiets. De nieuwe
T R A N S F O R M AT I E O E V ER S
lokaal. De Groeiagenda vormt een venster naar de
woon- en werklocaties die de komende jaren worden
De rivieren zijn het unieke kenmerk van de Drechtsteden.
toekomst en dient als leidraad voor gemeenten om zelf
ontwikkeld vereisen een goede koppeling aan een hoog-
De locaties waar de verbinding met het water gemaakt
hun route te bepalen om het gezamenlijke doel te
waardig openbaar vervoersysteem. Dit is essentieel voor
kan worden, zijn belangrijk voor de ontwikkeling van
bereiken.
Pagina 18 | Omgevingsvisie Papendrecht
Pagina 19 | Omgevingsvisie Papendrecht
03
DUURZAME KOERS VAN PAPENDRECHT Als gemeente kiezen we voor een duurzame koers. We gaan voor een krachtige gemeenschap waarin de leefomgeving beweging, ontmoeting en ontplooiing stimuleert. Een gemeenschap die zorgt voor het welzijn, ontwikkeling en perspectief van haar inwoners. Bovendien een gemeente die investeert in een gezonde en veilige leefomgeving met oog voor de benodigde klimaatadaptatie en energietransitie. De twee-eenheid van sociale en fysieke duurzaamheid is zo bepalend voor de toekomst van Papendrecht dat het doorslaggevend moet zijn voor onze toekomstige keuzes. We gaan voor een duurzaam Papendrecht, een plek waar mensen wíllen wonen en werken, nu en in de toekomst!
Omgevingsvisie Papendrecht | Pagina 20
Said heeft jaren bij Fokker gewerkt als elektrotechnicus. Na
ces ingevoerd. Ook zijn elektrische fietsen aangeschaft,
voorzieningen als sportverenigingen en scholen.
zijn pensionering is hij samen met zijn broer gaan werken
zodat de aangesloten bewoners op de fiets naar het
Daarnaast zien we ook eenzaamheid. Dat constateert de
bij ‘Prepair to repair’ een winkel waar mensen kapotte
centrum of sportclub kunnen gaan. De auto’s en fietsen
Gezondheidsmonitor volwassenen 2016. Niet alleen bij
apparaten kunnen laten repareren. Said is daar laaiend
worden onderhouden door jongeren uit de wijk. Zij zorgen
ouderen, maar ook onder jongeren is dit een probleem.
enthousiast over. Het is zo zonde om een apparaat weg te
er onder deskundige begeleiding voor dat de auto’s en
Deze ontwikkelingen resulteren in een toenemende
gooien als het niet meer functioneert. Meestal is het een
fietsen tiptop in orde zijn. In ruil krijgen zij hiervoor studie
vraag naar zorg en ondersteuning. De druk op mantel
kwestie van een los draadje of een kapotte weerstand.
punten. Regelmatig krijgt de coöperatie verzoeken om een
zorgers en voorzieningen wordt groter. Het aantal
Is zo gefikst en de afvalberg wordt zo flink kleiner. En de
rondleiding te geven. Dat doen de jongeren ook met veel
cliënten dat maatwerkondersteuning ontvangt in
klanten zijn ook heel blij met het gerepareerde apparaat.
enthousiasme.
Papendrecht is in 2018 ten opzichte van 2017 gestegen
Er hoeft dan geen nieuw apparaat te worden gekocht. Dat scheelt al snel tientallen euro’s. De winkel zit in de Spil in
met 11%. 12,8% van de kinderen en jongeren van 0 tot
3.1. KRACHTIGE GEMEENSCHAP
Molenvliet. Ook de buurtcoöperatie zit daarin. Vorig jaar
18 jaar doet in Papendrecht een beroep op jeugdhulp. Landelijk is dit 10,4%.
vierden de winkel en coöperatie het vijfjarig bestaan. Het
Papendrecht heeft zich ontwikkeld tot een gemeente
hele gebouw is toen aangekleed met beplanting. Nu prijkt
met ruim 32.000 inwoners. Momenteel is ongeveer één
SOCIALE DUURZA AMHEID
er een groot groen kunstwerk in de wijk als eyecatcher voor
vijfde van de bevolking 65 jaar of ouder en ruim een
Een sterkere focus op sociale duurzaamheid is nodig. Eén
de Papendrechtse duurzaamheidsambitie. Said heeft nog
kwart van de inwoners is jonger dan 25 jaar. De
van de kernwaarden van Papendrecht is het b loeiende
meegewerkt aan het watersysteem, waarbij zoveel mogelijk
verwachting is dat de bevolkingssamenstelling de
verenigingsleven en de sterke sociale samenhang.
bewoners water bergen in eigen tuinen of daken. Hij is daar
komende jaren zal veranderen. Het aantal inwoners zal
Ondanks deze kernwaarde neemt de behoefte aan
beretrots op. De buurtcoöperatie Samen duurzaam op weg
naar verwachting vanaf 2020 afnemen tot circa 31.000 in
zorg en ondersteuning toe. Dat ‘omzien naar elkaar’ is
is drie jaar geleden een groot project gestart met deelauto’s
2030. Het aantal ouderen 65+ zal in verhouding
belangrijk om in te blijven investeren. Niet alleen als
en zonnepanelen. De benodigde energie wordt nu opgewekt
toenemen naar 27% in 2030. De levensverwachting
gemeentelijke overheid, maar vooral ook als gemeen-
door de bewoners zelf en elektrische auto’s zijn voor ieder
stijgt, het geboortecijfer daalt, jongeren trekken weg
schap Papendrecht. Waar we naartoe moeten, is een
coöperatielid beschikbaar. In de Utrechtse wijk Lombok
richting de stad terwijl ouderen juist langer thuis blijven
krachtige gemeenschap met aandacht voor ontmoeting,
hebben ze dit concept al twintig jaar geleden met veel suc
wonen. Dat zal ook impact hebben op de huidige
verbinding en o ntplooiing. Een g emeenschap waarbij
Pagina 21 | Omgevingsvisie Papendrecht
3.2. TOEKOMSTBESTENDIG PAPENDRECHT de leefomgeving beweegvriendelijk is ingericht die
Naast de sociale opgave om te blijven investeren in een
ren, de betrokkenheid van de Papendrechters bij hun
mensen faciliteert, s timuleert en uitdaagt om te bewe-
krachtige gemeenschap met aandacht voor ontmoeting,
leefomgeving te vergroten, de biodiversiteit en ecologie
gen, spelen, sporten en o ntmoeten. Goede voorzieningen
verbinding en ontplooiing, is ook de fysieke duurzaam-
te versterken en de waterbeleving te vergroten. We
en een volwaardig activiteitenaanbod helpen hierbij.
heid als fundament voor een toekomstbestendig
willen daarin het voorbeeld geven en onze inwoners en
We blijven inzetten op kleinschalige en laagdrempelige
Papendrecht essentieel. We streven naar een gezonde en
bedrijven ertoe aanzetten om aanwezige verharding in
voorzieningen lokaal en dichtbij mensen. Dat vergroot
veilige leefomgeving met oog voor klimaatadaptatie en
tuinen en op dakvlakken zo veel mogelijk om te zetten
de ontmoetingsmogelijkheden en het sociale vangnet
energietransitie. Dit is hard nodig, omdat de wereld
naar groen en water, het liefst in combinatie met
in de eigen buurt, wat eraan bijdraagt dat bewoners
waarin we leven verandert. Onze aarde warmt op. Sinds
zonnepanelen en zonnecollectoren. Dat zorgt voor een
langer zelfstandig in hun vertrouwde o mgeving kunnen
het begin van de 20e eeuw is de gemiddelde tempera-
hoger waterbergend vermogen, het draagt bij aan de
wonen. We zoeken hierin nadrukkelijk de samenwerking
tuur met ongeveer 0,85 graden Celsius gestegen. Deze
hittevermindering bij extreem warm weer en biedt
met onze partners, zoals kerken, zorgaanbieders, Sterk
temperatuurstijging zet de komende decennia door. Dit
kansen voor het vergroten van de biodiversiteit. Het
Papendrecht, sportclubs en Woonkracht10. Tegelijkertijd
brengt grote veranderingen met zich mee voor mens en
watersysteem moet robuust genoeg zijn om de impact
willen we dat bestaande accommodaties multifunctione-
milieu. In het Klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland
van klimaatverandering op te kunnen vangen. Hemelwa-
ler en e fficiënter worden gebruikt.
zich in 2015 samen met 194 andere landen gecommit-
ter moet bij voorkeur worden verwerkt op de plek waar
teerd om in 2050 de opwarming van de aarde te
het valt. Ook is een kwalitatief en duurzaam afvalwater-
beperken tot minder dan 2 graden Celsius, en zo
systeem van belang. Bij renovatie en nieuwbouw willen
mogelijk tot 1,5 graad.
we meer rekening houden met het vergroten van de natuurwaarden in woon- en werkgebieden. Denk hierbij
Pagina 22 | Omgevingsvisie Papendrecht
K L I M A ATA DA P T I E
aan neststenen en -kasten voor vogels en vleermuizen,
Om de kwetsbaarheid voor klimaatverandering te
insectenhotels, groene daken en gevels, bloemrijke
verminderen, zullen we ons moeten aanpassen. Klimaat
boomspiegels, ecologische oevers en groene kademuren.
adaptatie biedt kansen om de leefomgeving te verbete-
Beheerbudgetten dienen hierop te zijn afgestemd.
ENERGIENEUTRA AL Naast de klimaatadaptatie is de energietransitie één van de grootste maatschappelijke opgaves voor de komende decennia. We hebben de opgave om in 2050 energie neutraal te zijn. Voor de bebouwde omgeving ambiëren we zelfs 2035. Daarnaast streven we naar een vermin dering van de uitstoot van CO2 met 49% in 2030 ten opzichte van 1990. Het Klimaatakkoord vraagt onze regio voor 2030 ruim 1 TWh (gelijk aan het verbruik van ca. 350.000 huishoudens) aan hernieuwbare energie opwekking op land te realiseren èn om alle gebouwen voor 2050 goed te isoleren en te voorzien van duurzame warmte en schone elektriciteit. Om dit te bereiken zijn
GEFA SEERDE A ANPAK
onze eerste stappen gericht op energiebesparing in huis,
Niet alles is tegelijkertijd mogelijk. Aanpassingen aan
daarom tijdig keuzes en afwegingen gemaakt worden in
bedrijven, openbare gebouwen en de openbare ruimte.
de ondergrondse infrastructuur moeten aansluiten bij
samenhang met andere opgaven. In 2023 hebben we een
We stimuleren de aanleg van groene daken omdat het
de keuzes die andere gemeenten maken om gefaseerd
Regionale Energie Strategie Drechtsteden 2.0 met daarin
een isolerend effect heeft op gebouwen en een hogere
af te gaan van aardgas. Het is belangrijk dat we deze
de toegestane locaties, de benodigde infrastructuur,
energieopbrengst van zonnepanelen genereert. Om het
uitbreidingen samen efficiënt en slim ontwerpen. Het
spelregels en procedures als integraal onderdeel van
warmteverbruik te verkleinen moeten we zorgen dat
aanpassen van de energie-infrastructuur neemt immers
de Ontwerp Omgevingsvisie waarin belangen integraal
heel Papendrecht isoleert. Om de CO2-uitstoot te
ook fysieke ruimte in en juist ruimte is schaars in ons
en democratisch worden afgewogen en gelegitimeerd.
verminderen zullen we hernieuwbare energie gaan
stedelijk gebied. De energietransitie concurreert met
De individuele vrijheid om te kunnen kiezen voor een
gebruiken in plaats van fossiele energie zoals gas,
andere opgaven en belangen die vragen om ruimte. Niet
bepaald energiesysteem blijft belangrijk.
steenkool en olie.
alles kan zomaar overal. Voor de energietransitie moeten
Pagina 23 | Omgevingsvisie Papendrecht
3.3. GEZONDE EN VEILIGE LEEFOMGEVING INDUSTRIE EN WEGEN
industrie kent Papendrecht een verhoogd risico bij een
Papendrecht wordt gekenmerkt door een hoge mate van
ongeval met gevaarlijke stoffen. Om dat risico zoveel
industrie en bevindt zich te midden van een uitgebreid
mogelijk te beperken, komen kwetsbare functies - zoals
wegennetwerk. Dit creëert een relatief hoge geluidsbe-
wonen - niet dichter langs routes gevaarlijke stoffen
lasting. Een te hoge geluidsbelasting kan leiden tot ge-
en buisleidingen of dichter bij risicovolle bedrijven te
zondheidsklachten. Door onder andere gebruik te maken
liggen. Daarnaast streven we ernaar de huidige omvang
van geluidsarm asfalt en het stimuleren van het gebruik
van het veiligheidsprofiel te handhaven en waar moge-
van elektrisch vervoer, openbaar vervoer en de fiets
lijk te verlagen. Nieuwe bedrijven die het risicoprofiel
wordt geprobeerd de geluidbelasting van de gemeente-
vergroten, laten we niet toe. Dat geldt ook voor lokaal
lijke wegen te verminderen. Voor de rijkswegen zullen
gevestigde bedrijven die willen uitbreiden, waardoor het
we in overleg met het Rijk kijken naar mogelijkheden
risicoprofiel wordt vergroot.
om de geluidsoverlast te verminderen. Bij nieuwbouw bouwen we zoveel mogelijk in gebieden waar de geluids-
Figuur: ligging binnen industrie, water, weg en spoor
belasting laag is. Waar dat niet mogelijk is, proberen we
Ook is er in Papendrecht sprake van bodemverontreiniging. Dit vormt mogelijkerwijs een gezondheidsrisico,
in ieder geval een prettig woonklimaat te realiseren door
Rijk en provincie wordt gewerkt aan de verbetering van
met name omtrent de schadelijke stof PFAS en aan
het verwezenlijken van zoveel mogelijk geluidsluwe
de luchtkwaliteit, door vooral het nemen van maatrege-
verwante stoffen. De bestaande chemische kwaliteit van
gevels. Ook de luchtkwaliteit wordt beïnvloed door de
len die de emissies van schadelijke stoffen verminderen.
de bodem mag niet verslechteren en dient aan te sluiten
ligging van Papendrecht in het wegennetwerk en indus
bij de functie van de locatie. Bij nieuwe ontwikkelingen
trie. We streven ernaar om de luchtkwaliteit in 2030
SCHADELIJKE STOFFEN EN
zoeken we naar een evenwicht tussen het gebruik en
zoveel mogelijk overal te voldoen aan de adviesnormen
VERBINDINGEN
bescherming van de bodem. Emissies die kunnen leiden
van de Wereldgezondheidsorganisatie. Hierbij wordt aan-
Door de directe nabijheid van de A15, A16, N3, N214,
tot nieuwe verontreinigingen willen we zoveel mogelijk
gesloten bij het Schone Lucht Akkoord. Samen met het
het spoor, de Merwede, ondergrondse buisleidingen en
voorkomen.
Pagina 24 | Omgevingsvisie Papendrecht
Concreet richten we ons beleid op: »
»
Een krachtige gemeenschap met een beweegvriendelijke inrichting van de leefomgeving die
opzichte van 1990; »
beweging, ontmoeting en ontplooiing stimuleert; »
Kleinschalige en laagdrempelige voorzieningen
»
Figuur: geluidszonering bedrijfsterreinen
»
Isolatie van woningen, bedrijven en openbare gebouwen in heel Papendrecht;
»
met een volwaardig activiteitenaanbod lokaal en dichtbij mensen;
Vermindering CO2-uitstoot met 49% in 2030 ten
Vervangen van fossiele energie door hernieuwbare energiebronnen;
»
Aanwezige verharding in tuinen en dak
Multifunctioneler en efficiënter gebruik van
oppervlakken zoveel mogelijk omzetten naar
bestaande accommodaties;
groen en water;
Gezonde en veilige leefomgeving waarbij de
»
Robuust en duurzaam (afval)watersysteem waarbij
gezondheidsrisico’s van de aanwezige industrie en
hemelwater bij voorkeur wordt verwerkt op de
Daarnaast kent Papendrecht nog een groot aantal
de ligging in het wegennetwerk zoveel mogelijk
plek waar het valt;
daken waar asbest is toegepast. Door de mogelijke
worden beperkt;
gezondheidsrisico’s bij het vrijkomen van asbest willen
»
Handhaving van de huidige omvang van het
we ons inspannen om met bewoners en bedrijven asbest
risicoprofiel en waar mogelijk verlaging. Geen
zoveel mogelijk te saneren. Voorts bevinden zich in onze
extra bedrijven die het risicoprofiel vergroten;
gemeente verschillende hoogspanningsverbindingen.
»
Het zoveel mogelijk voorkomen van bodemver-
Wonen en langdurig verblijf in de directe nabijheid van
ontreiniging door te streven naar een evenwicht
deze verbindingen kan mogelijk leiden tot gezond-
tussen gebruik en bescherming van de bodem;
heidsschade. We zetten ons daarom in om de effecten
»
Duurzame inrichting van de leefomgeving met
van deze verbindingen zoveel mogelijk te beperken.
aandacht voor klimaatadaptatie en energie
We o nderzoeken de mogelijkheden om hoogspannings
transitie;
leidingen ondergronds te brengen of met andere maatregelen de effecten zoveel mogelijk te verkleinen.
Pagina 25 | Omgevingsvisie Papendrecht
»
Energieneutraal in 2050 en in de bebouwde omgeving zelfs in 2035 al;
»
Vergroten van natuurwaarden bij renovatie en nieuwbouw.
Pagina 26 | Omgevingsvisie Papendrecht
04 PRETTIG WONEN
Om een aantrekkelijk gemeente voor onze inwoners te zijn en te blijven, is een goed woon- en leefklimaat doorslaggevend. Dat begint bij een goede balans tussen woningvoorraad en woningbehoefte. Als gemeente bieden we een gevarieerd woonaanbod waarbij iedere inwoner de mogelijkheid krijgt om door te stromen binnen diens buurt. De woonomgeving draagt bij aan het versterken van ontmoeting en verbinding tussen mensen en daarmee de ontwikkeling en het welzijn van onze inwoners. Woongebieden zijn gezond, duurzaam en toekomstbestendig ingericht met een goede ruimtelijke kwaliteit. Alleen op deze manier blijft Papendrecht een aantrekkelijke gemeente om te wonen en te verblijven!
Pagina 27 | Omgevingsvisie Papendrecht
Een aantal jaar geleden is Lola verhuisd naar woongemeen
Terwijl Gerrit lekker aan het kletsen is met medebewoners
WONINGVOORRAAD
schap De Zonnebloem in de wijk Oostpolder. Een gemeen
en a ndere bezoekers, kijkt Lola tevreden om zich heen. Ze
In de nabije toekomst (2030) wordt er voor Papendrecht
schap die ging experimenteren met een nieuw woonzorg
is trots om op deze manier een bijdrage te leveren aan de
een bevolkingskrimp verwacht. Tegelijkertijd daalt de
concept met zelfstandige huurwoningen voor jongeren en
kwaliteit van het leven van zichzelf en anderen.
gemiddelde woningbezetting, waardoor er ondanks de
ouderen in hetzelfde gebouw. De jongere bewoners helpen
krimp woningen aan de woningvoorraad moeten worden
oudere medebewoners met dagelijkse taken, zoals bood
toegevoegd. Naar verwachting zullen er voor 2030
schappen, de huishouding en persoonlijke verzorging. Lola
minimaal 460 woningen moeten worden gebouwd.
weet nog goed dat ze het spannend vond om deze stap te
Daarbovenop willen we in het kader van de regionale
zetten, omdat ze geen opleiding heeft op het gebied van
Groeiagenda voor 2030 200 extra woningen bouwen om
zorg of welzijn. Toch is ze erg blij dat ze het heeft gedaan.
4.1. TOEREIKEND WOONA ANBOD
Er hangt een prettige en zorgzame sfeer en bewoners
bij te dragen aan de versterking van sociaaleconomische positie van de Drechtsteden. Deze bijdrage kan ook de
bloeien op van elkaars gezelschap. De nadruk ligt hier
Papendrecht is van oudsher ontstaan als dijkdorp aan
omvang van de verwachte bevolkingskrimp dempen.
op wonen en ontmoeten, in plaats van op zorg. De woon
rivier de Merwede. Waar vroeger het dorp vooral bestond
Nieuwbouwlocaties zoeken we binnen de bestaande
gemeenschap vervult niet alleen voor haar bewoners een
uit bebouwing rond het dijklint, is Papendrecht tegen
grenzen van Papendrecht. Ten noorden van de A15 is een
belangrijke functie, maar voor de hele buurt. Het gebouw
woordig uitgegroeid tot een dorp met ruim 14.000
waardevol recreatie- en natuurgebied. Dit willen we
beschikt naast de woonruimtes over een eetcafé, fitness
woningen verspreid over zes buurten. Papendrecht is
behouden voor de inwoners van de Alblasserwaard, waar
ruimte, knutselplek, een kapper en een thuiszorgorganisatie.
onderdeel van de woonregio Drechtsteden. Inwoners
Papendrecht onderdeel van is, door bebouwing zoals o.a.
Er wordt veel georganiseerd. Niet alleen voor ouderen, maar
van deze woonregio zoeken vaak niet alleen binnen
woningen, zonneweiden en windturbines niet toe te
voor iedere leeftijdscategorie. Zo volgt Lola er momenteel
hun huidige gemeente naar een geschikte woning,
staan. We kiezen voor een compacter dorp met een
in haar vrije tijd een fotografiecursus. Het leuke hiervan
maar oriënteren zich ook op de andere gemeenten in
grotere diversiteit in het woningaanbod. De ruimtelijke
is dat iedereen mee kan doen. En ze hoeft er niet eens de
de regio. Het woonaanbod in Papendrecht concurreert
assen Burgemeester Keijzerweg en V eerweg bieden
deur voor uit! Vandaag is Lola met één van haar lievelings
daarmee met het aanbod in de omringende gemeenten.
gelegenheid om compact te bouwen en te voorzien van
bewoners Gerrit, een man van 94 die ze nog kent uit haar
Het woon- en leefklimaat is een belangrijk aspect in de
hoogteaccenten. Op andere locaties ligt het accent meer
oude wijk Kraaihoek bij de wekelijkse spelletjesbrunch.
keuze voor een woning en woonplaats.
op lagere bebouwing.
Pagina 28 | Omgevingsvisie Papendrecht
DOORSTROMING We breiden de bestaande woningvoorraad uit door met name aan het hogere segment koopwoningen toe te v oegen. Uit onderzoek van het RIGO blijkt dat onze woningvoorraad onvoldoende aansluit op de vraag van hogere inkomens. Door aan het hogere koopsegment woningen toe te voegen, komen er door verhuizingen uiteindelijk goedkopere woningen beschikbaar voor de huisvesting van starters en huishoudens met een laag inkomen. We kiezen bovendien voor het r ealiseren van voldoende betaalbare levensloopgeschikte woningen waar zorg en voorzieningen beschikbaar zijn. Bij levensloopgeschikt realiseren van woningen gaat het erom zodanig te bouwen dat de woning voor meerdere doelgroepen, al dan niet met b eperkingen, geschikt is of geschikt is te maken. We zien een kans om het huidige woonaanbod te verbreden met b ijzondere woon(zorg)concepten, zoals multigeneratie wonen, tiny houses, flexwonen, mantelzorgwoningen en kangoeroewoningen, mits dit niet in het openbaar groen plaatsvindt, maar in de bebouwde omgeving past en de opgave van 460 nieuwbouwwoningen niet wordt belemmerd. Op deze manier bieden we onze inwoners de mogelijkheid tot een wooncarrière in de eigen buurt.
Pagina 29 | Omgevingsvisie Papendrecht
Inwoners kunnen, indien gewenst, in het eigen sociale
de ontwikkeling van een duurzaam en energieneutraal
netwerk blijven. Juist in deze tijd, waar bewoners steeds
Papendrecht. Klimaatadaptieve inrichting op publiek en
langer zelfstandig moeten blijven w onen, wordt het
privaat terrein willen we zoveel mogelijk bevorderen.
eigen netwerk steeds belangrijker. Concreet richten we ons beleid op:
4.2. A ANTREKKELIJKE WOONOMGEVING
»
Het realiseren van voldoende woningen om de autonome huishoudensgroei op te kunnen vangen
Naast het toevoegen van woningen aan de bestaande
en om een bijdrage te leveren aan de regionale
woningvoorraad, kiezen we bij (her)inrichting van de
groeiagenda;
openbare ruimte voor een gezonde woonomgeving. Dit
»
Uitbreiding van de woningvoorraad door het
betekent dat we woonwijken dusdanig inrichten dat er
toevoegen van met name duurdere koopwoningen,
voor iedereen dichtbij aantrekkelijke plekken ontstaan
waardoor doorstroming op de woningmarkt
die gelegenheid bieden om te ontmoeten, ontspannen
ontstaat;
en bewegen. Dit voorkomt eenzaamheid en versterkt
»
van Papendrecht;
de fysieke fitheid en sociale cohesie. We streven zoveel mogelijk naar gemengde woonwijken waar wonen,
Compacte nieuwbouw binnen bestaande grenzen
»
Waar mogelijk verbreding van het woonaanbod
werken en voorzieningen samenkomen. Dit zorgt voor
met levensloopgeschikte woningen en bijzondere
een aangename woonomgeving, waarin inwoners meer
woon(zorg)concepten op buurtniveau;
bewegen en elkaar ontmoeten. Nieuwbouw draagt bij
»
Duurzame woningen die bijdragen aan verbetering
aan een hogere ruimtelijke kwaliteit van (de omgeving
van de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving met
van) de ontwikkelingslocaties met voldoende groen en
voldoende water en groen;
water. Groen en water zien we in de gebouwde
»
Creëren van aantrekkelijke plekken die gelegen-
omgeving als een belangrijke structurerende factor en
heid bieden om te ontmoeten, ontspannen en
het is beeldbepalend. Nieuwbouw staat ten dienste van
bewegen, dichtbij en toegankelijk voor iedereen.
Pagina 30 | Omgevingsvisie Papendrecht
Pagina 31 | Omgevingsvisie Papendrecht
05
ECONOMISCH VITAAL Om onze inwoners in de toekomst economisch te (blijven) binden aan Papendrecht is investeren in een aantrekkelijk werkklimaat essentieel. Sterke topsectoren, een goede sociaal maatschappelijke verankering van het bedrijfsleven in de gemeenschap, circulaire en duurzame bedrijfsvoering en een goede bereikbaarheid over weg, water en per openbaar vervoer dragen hieraan bij. Een levendig en aantrekkelijk centrumgebied gericht op ontmoeting en ontspanning verbetert de verblijfskwaliteit en de aantrekkingskracht in de regio. Zo blijven we ons als gemeente onderscheiden!
Omgevingsvisie Papendrecht | Pagina 32
5.1. ONDERSCHEIDEND IN DE REGIO Emiel is onlangs gestart als managementtrainee bij Royal
toch dicht bij elkaar ligt. Het is niet de bedoeling dat het
Bedrijvigheid is altijd al een belangrijke factor geweest
Boskalis Westminster N.V. Hij woont in een studio in
woongenot ten koste gaat van belangrijke economische
binnen Papendrecht. De gemeente heeft op relatief
Rotterdam en reist dagelijks heen en weer met het open
bedrijvigheid. Maar ook andersom geldt dat natuurlijk. Het
weinig oppervlak een groot aantal bedrijfsterreinen en
baar vervoer. Vandaag weer, en dat gaat prima. Vanuit
ontwikkelen van slimme nieuwe bedrijvigheid samen met
arbeidsplaatsen. Naast de bouwnijverheid met circa een
Rotterdam stapt hij op een lightrailverbinding die stopt
prettig wonen is zo kenmerkend voor deze regio en Papen
kwart van de arbeidsplaatsen, zijn de vliegtuigindustrie
in P apendrecht. Vanuit daar neemt hij de deelfiets naar
drecht. Terwijl Emiel uit het raam van de lightrail kijkt,
en voedingsindustrie grote werkgevers. Ook is de mari-
Boskalis. Binnen een halfuur is hij op de plek van bestem
denkt hij aan komend weekend. Dan gaat hij met vrienden
tieme sector groot in Papendrecht, vanwege de ligging
ming. Er is tegenwoordig ook een goede waterbusverbin
naar het jaarlijks terugkerend evenement op het marktplein
aan rivier de Merwede. Hier profiteert de bedrijvigheid
ding die tijdens spitstijden langs de industrieterreinen in
van Papendrecht waar lokale talenten een podium krijgen.
van, bijvoorbeeld op het bedrijfsterrein Oosteind. Dit is
Papendrecht vaart, maar de lightrail vindt hij toch het fijnst.
Altijd erg gezellig met veel oude bekenden van vroeger.
niet alleen het grootste bedrijfsterrein van Papendrecht,
Emiel is erg blij eindelijk aan het traineeship te zijn begon
Tegenwoordig organiseert Papendrecht sowieso veel leuke
het is een van de belangrijkste natte bedrijfsterreinen in
nen. Al snel ontdekte hij dat Boskalis, in samenwerking
dingen. Niet alleen in het centrum, maar ook elders in
de regio en aangewezen als één van de maritieme hot-
met de g emeente Papendrecht, veel doet aan circulaire en
Papendrecht. Straks hoopt hij zelf ook weer in Papendrecht
spots op provinciaal niveau. Interessant is ook dat een
duurzame bedrijfsvoering. De overlast voor de omliggende
te gaan wonen, het liefst als vaste werknemer bij Boskalis of
kwart van de 14.500 banen binnen Papendrecht door
woonwijken is flink lager geworden. Dat vindt Emiel een
bij een ander wereldbedrijf in Papendrecht. Voorlopig blijft
inwoners van Papendrecht zelf wordt bezet. Driekwart
mooi resultaat, omdat in Papendrecht het wonen en werken
hij pendelen tussen Rotterdam en Papendrecht.
van de 16.500 werkende Papendrechters werkt buiten
Pagina 33 | Omgevingsvisie Papendrecht
de gemeente, voornamelijk in de overige Drechtsteden
overheid en onderwijs. Een focus op sterke topsectoren
We hechten bovendien veel waarde aan een goede
en de rest van de provincie Zuid-Holland. Papendrecht is
die excelleren in verbinding met elkaar en met effecten
sociaalmaatschappelijke verankering van het bedrijfs
dus een echte forenzen gemeente.
op het lokale bedrijfsleven vormen het onderscheidende
leven in de gemeenschap. Hiervoor is het nodig om
vermogen van de Papendrechtse economie. Ook streven
binnen Papendrecht de samenwerking tussen bedrijfs
we als gemeente zoveel mogelijk naar de realisatie van
leven en onderwijs en tussen bedrijfsleven en regionale
circulaire en duurzame bedrijfsvoering. Waar mogelijk
arbeidsmarkt te bevorderen. De historische relatie van
verkleinen we de gezondheids- en leefbaarheids
werken en water blijft een onderscheidend gegeven
belasting voor nabijgelegen woongebieden van de
binnen de gemeente. Ook in de toekomst blijven de
bedrijfsterreinen. Nader onderzoek moet verhelderen in
watergebonden bedrijfslocaties behouden met zoveel
welke mate en op welke wijze dat mogelijk is.
mogelijk watergebonden bedrijvigheid.
Figuur: ligging bedrijfsterreinen
S TA B I EL E ECO N O M IS C H E G EM EEN T E We streven naar een stabiele economische gemeente, niet alleen binnen de Drechtsteden maar in de gehele regio Zuid-Holland. De economische groei van Papen drecht zit niet in de kwantiteit, maar in de kwaliteit. We beogen dus geen uitbreiding van het huidige aantal bedrijfsterreinen, maar juist het behouden en versterken van de bestaande bedrijvigheid binnen de gemeente. Om het economische klimaat van Papendrecht te versterken, richten we ons op het samenbrengen van topbedrijven,
Pagina 34 | Omgevingsvisie Papendrecht
5.2. LEVENDIG CENTRUMGEBIED Papendrecht kent een vrij nieuw en compact centrum gebied. Onderdeel van het centrum is het in 2007 geheel vernieuwde winkelhart de Meent. Het winkelcentrum bestaat uit ruim 20.000 m2 retail, verspreid over meerdere straten met ieder een eigen karakter. De economische positie van het centrum heeft met het vernieuwde (winkel)centrum een mooie inhaalslag gemaakt. Door detailhandel bij voorkeur te clusteren in het winkelpark is een economisch aantrekkelijk hart
Figuur: ligging verschillende winkelcentra
ontstaan. Het winkelpark heeft genoeg potentie om aantrekkelijk te blijven. Er is geen aanleiding om de
Op andere plekken, meer lokaal in Papendrecht, zijn
detailhandel uit te breiden.
kleinere evenementen mogelijk om verbinding en ontmoeting op buurtniveau te stimuleren. Aanvullend is het
Pagina 35 | Omgevingsvisie Papendrecht
BELEVING CENTRA AL
belangrijk om de structurele ontmoetingsfunctie van het
Steeds meer zien we de overgang van een diensten
centrum te versterken door uitbreiding van horeca- en
economie naar een belevingseconomie. Voor veel inwo-
vrijetijdsmogelijkheden. In en langs de centrumranden
ners wordt een mooie herinnering belangrijker dan het
streven we naar extra woningen, gericht op jonge
product of dienst zelf. In dit kader is verdere versterking
gezinnen en tweeverdieners die zo bijdragen aan een
van de verblijfs- en belevingskwaliteit van het centrum
sterk en aantrekkelijk centrum. De verbinding tussen
belangrijk. Het Marktplein leent zich perfect voor het
het centrum en de haven wordt ruimtelijk verbeterd
organiseren van evenementen. Vooral grote al dan niet
door daar ruimte te bieden aan uitbreiding van horeca
meerdaagse evenementen kunnen hier plaatsvinden.
vestigingen, ligplaatsen en overnachtingsmogelijkheden.
5.3. GOED BEREIKBA AR Om economisch vitaal en stabiel te zijn en te blijven,
het kabinet. In het centrum is meer ruimte voor fiets en
is een goede bereikbaarheid randvoorwaardelijk. Voor
voetganger nodig om sterker in te kunnen zetten op de
de Drechtsteden is het netwerk van A15, A16, N3, het
verblijfs- en belevingskwaliteit. We blijven het gebruik
spoor en de waterwegen belangrijk. Voor Papendrecht is
van de parkeergarages stimuleren, waardoor de parkeer-
onderwijs en tussen bedrijfsleven en regionale
vooral de A15 de belangrijkste aan-en afvoerroute. Uit
druk op straat vermindert.
arbeidsmarkt;
»
Sterke topsectoren die excelleren in verbinding met elkaar en effecten op het lokale bedrijfsleven;
»
Betere samenwerking tussen bedrijfsleven en
de Economische Wegwijzer 2018 blijkt dat de A15 tussen
»
Meer circulaire en duurzame bedrijfsvoering;
knooppunt Ridderkerk en Gorinchem op de tweede plek
»
Waar mogelijk vermindering van gezondheids- en
staat in de top twintig van meest kostbare files voor het
leefbaarheidsbelasting voor nabijgelegen woon-
vrachtverkeer. Door files op alleen al dit traject is de eco-
gebieden van de bedrijfsterreinen;
nomische schade 17,9 miljoen euro. De schade ontstaat
»
bij de vervoerders maar ook bij bedrijven die spullen te
Behoud van watergebonden bedrijvigheid op kadelocaties;
laat geleverd krijgen, waardoor productieprocessen stil
»
komen te liggen of schappen leeg blijven. Ook trajecten
Levendig en aantrekkelijk centrumgebied gericht op ontmoeting en verbinding tussen inwoners;
op de A16 staan in deze top. De files zullen de komende
»
Uitbreiding van horeca- en vrijetijdsmogelijkheden
jaren alleen maar toenemen. Als we nu niets doen, loopt
in het centrum en meer ruimte voor evenementen,
de schade dus nog veel verder op. Verbetering van de
ook lokaal in Papendrecht;
openbaar vervoersverbindingen zijn noodzakelijk om de druk op de autowegen af te nemen. Andere mogelijke
»
ruimte te bieden aan horecavestigingen,
Figuur: busnet Papendrecht
maatregelen, zoals het verbeteren van de infrastructuur, rekeningrijden of kilometerheffing kunnen ook bijdragen aan het verminderen van de autodruk. Dergelijke maatregelen zijn afhankelijk van landelijke keuzes van
Pagina 36 | Omgevingsvisie Papendrecht
Versterken as centrum-haven door bij de haven
ligplaatsen en overnachtingsmogelijkheden; Concreet richten we ons beleid op: »
»
openbaar vervoer;
Een economisch sterke en stabiele gemeente met een aantrekkelijk werkklimaat;
Goede bereikbaarheid per (vracht)auto en
»
Meer ruimte voor fiets en voetganger op straat.
Pagina 37 | Omgevingsvisie Papendrecht
06
STERKE VERBLIJFSKWALITEIT
Papendrecht wordt gekenmerkt door haar ligging aan meerdere rivieren en haar rijke groene omgeving. Parallel aan de Merwede ligt het dijklint met haar historische elementen. Alle drie zijn fundamentele bouwstenen voor de Papendrechtse identiteit, maar niet altijd even zichtbaar en herkenbaar. Als gemeente kiezen we daarom voor het versterken van de water- en groenstructuren in Papendrecht. We vergroten de beleefbaarheid, zichtbaarheid en bereikbaarheid van de rivier en het historisch dijklint. Meer ruimte voor groen, verblijf en recreatie langs het water is hierin essentieel.
Pagina 38 | Omgevingsvisie Papendrecht
Hinde en Frank wonen met veel plezier in Papendrecht. Zes
Papendrecht een minder grote rol gekregen, waardoor er
jaar geleden hebben ze bewust de keuze gemaakt om vanuit
meer ruimte is voor groen, water en ontspanning. Vanuit
Hoofddorp naar Papendrecht te verhuizen. Een groene
het centrum lopen Hinde en Frank tegenwoordig via een
woonomgeving met een dorpse sfeer vinden ze erg
wandelroute naar de haven door over het dijklint. Wel zo
belangrijk, helemaal nu hun dochtertje Evi is geboren. Met
fijn voor hun vaak wekelijkse wandeling met Evi!
enige regelmaat maken ze een wandeling in de omgeving. Als geschiedenisdocente bekijkt Hinde graag de cultuur
6.1. PAPENDRECHT ALS DIJKDORP
historische bebouwing langs de dijk en de Veerdam. Ze geniet van het historische landschap dat op sommige
Papendrecht kent een rijk cultuurhistorisch landschap.
plekken in Papendrecht nog goed zichtbaar is, zoals in de
Het is van oorsprong een dijkdorp, met enkel bebouwing
Tiendzone en op de Achterdijk. Samen met haar collega-
langs het dijklint. Dit dijklint was oorspronkelijk onder-
het Papendrechtse lintdorp verandert drastisch door de
docent aardrijkskunde organiseert ze ieder jaar met de
deel van de dijkring die om de Alblasserwaard heen ligt
watersnoodramp van 1953. Ook in Papendrecht breekt
brugklas van het Nassaucollege in Breda een uitje naar
en de waard beschermt tegen hoogwater. Tot de 10e
op dat moment bij Noordhoek de dijk door. Daarbij
Papendrecht. Ze vertelt haar leerlingen dan over het ont
eeuw bestaat het gehele landschap van de Alblasser-
komen op die plek twee mensen om het leven en
staan van Papendrecht als dijkdorp, de ontginning van het
waard uit zeer moerassige veengronden, een oer-
moeten ruim 1300 mensen worden geëvacueerd. De
veengebied en de relatie met het water. De historie over
landschap door de natuur gevormd. Vanaf de 11e eeuw
ramp vormt aanleiding voor het Deltaplan met dijkver-
de watersnoodramp van 1953 raakt de leerlingen vaak het
begint men met het ontginnen en droogleggen van het
zwaringen en kustlijnverkorting. Vanaf halverwege de
meest. Ze kunnen zich vaak maar moeilijk voorstellen dat
veengebied rondom Papendrecht. Dit gebeurt onder
jaren ’70 worden veel dijkwoningen gesloopt om de
zo’n vreselijke ramp onder andere in Papendrecht heeft
andere door het graven van sloten en greppels en door
dijken te verzwaren. Vanaf de jaren ’80 worden de
plaatsgevonden. Dat vindt ze zelf overigens ook lastig te
dijken aan te leggen om het dorp te beschermen tegen
buitendijkse gebieden ingedijkt en rivier de Geul
bevatten. Hinde en Frank zijn blij dat de gemeente de
overstromingen. Als gevolg van de ontwatering wordt
afgedamd. Al deze ontwikkelingen, van ontginning van
groenblauwe structuren en de cultuurhistorische waarde
het tussenliggende land droger en kan het bebouwd
een veengebied tot groei van een dorp in de weder
van Papendrecht onderstreept en zich al jarenlang inzet
worden. Vanaf de jaren ‘50 breidt Papendrecht uit met
opbouwperiode en dijkverzwaringen, resulteren in een
om dit te behouden en te versterken. De auto heeft in
woongebieden in de polder. Het historische karakter van
dijklint zoals we dat vandaag de dag kennen.
Pagina 39 | Omgevingsvisie Papendrecht
KRACHTIGE RIVIER ALS FRONTLIJN
Hier is de rivier beleefbaar, verderop niet meer. Sommige
2035 worden de dijken langs de Noord en Merwede ver-
De rivieren Beneden Merwede en (in mindere mate) de
delen zijn groen waar andere delen zeer stenig zijn en
sterkt. Of en hoeveel de dijken in Papendrecht moeten
Noord zijn belangrijke beeldbepalende elementen voor
de historische en moderne bebouwing wisselen elkaar
worden versterkt wordt in 2021 duidelijk. We gaan graag
Papendrecht. Parallel aan de Merwede ligt het histo-
af. Enerzijds is deze afwisseling aantrekkelijk, anderzijds
het gesprek aan met het Waterschap, de Veiligheidsregio
rische dijklint met haar wielen als herkenbare relicten
geeft het een rommelig beeld. Daarbij is op delen de
Zuid-Holland-Zuid en andere belanghebbenden om een
van verschillende dijkdoorbraken en ander nog zicht-
relatie met de rivier geheel verloren gegaan.
combinatie te maken tussen veiligheid, cultuurhistorie,
baar cultuurhistorisch erfgoed. Dit dijklint functioneert
recreatie, verkeer, wonen en werken.
als een bijna zeven kilometer lange cultuurhistorische
DIJKVERSTERKING
ruggengraat en is belangrijk voor de identiteit van