Bijlage 1 - Rapportage haalbaarheidsonderzoek VO-scholen.pdf

koers voor de toekomst van het onderwijs in Nederland. Een van de vijf ankerpunten voor de toekomst van het onderwijs is onder andere het realiseren van doorlopende leerlijnen in het onderwijs. Dit betekent onder andere dat het onderwijs leerlingen niet langer al op 11of 12-jarige leeftijd wil vastklinken aan een leerweg of onderwijssoort die én al bepalend is voor het te volgen vervolgonderwijs én waarbij alle leergebieden of vakken op hetzelfde niveau moeten worden gevolgd. Onderzoek wijst uit dat het vroeg voorsorteren en generiek determineren van leerlingen naar één van de huidige zeven onderwijssoorten en leerwegen (praktijkonderwijs; vmbo-basis, -kader, -gemengd en theoretisch; havo; vwo) nadelig is voor grote groepen leerlingen. In plaats daarvan wil ze een meer fijnmazig systeem van differentiatie, met oog voor de uiteenlopende talenten van leerlingen. In dit systeem wordt gedifferentieerd op het niveau van leergebieden of vakken. Leerlingen kunnen deze op meerdere niveaus volgen, aansluitend bij hun talenten. Deze veranderingen zorgen ervoor dat leerlingen meer worden uitgedaagd en dat zij langer gemotiveerd blijven, minder blijven zitten en meer positieve leerervaringen opdoen.

Bovendien draagt het eraan bij dat leerlingen met verschillende achtergronden langere tijd samen onderwijs volgen, en dat er meer recht wordt gedaan aan specifieke behoeften en mogelijkheden van leerlingen.

dus actief werkzaamheden en praktische opdrachten uit, ze ‘doen’. Samen of gescheiden naar school Sterk beroepsonderwijs – doorlopende leerroute Met de wet ‘Doorlopende leerroutes vmbo-mbo’ hebben vmbo-scholen en mbo-instellingen vanaf schooljaar 2020/2021 de mogelijkheid om met hun regionale partners een gezamenlijk onderwijsprogramma in te richten en vernieuwend onderwijs op maat aan jongeren te bieden. Zo kan ononderbroken doorgeleerd worden voor een startkwalificatie en worden de overgangen versoepeld. Er is veel ruimte om samen met regionale partners invulling te geven aan deze doorlopende leerroutes.

Het Sociaal Cultureel Planbureau heeft in februari 2021 een advies uitgebracht waarin zij concludeert dat door een optelsom aan individuele keuzes van schoolbesturen en ouders een gesegregeerd onderwijsaanbod is ontstaan waardoor leerlingen met uiteenlopende achtergronden vaak elk naar hun eigen school gaan. Dat maakt dat leren omgaan met ‘de ander’ niet plaatsvindt op school en dat kan uiteindelijk leiden tot grotere afstand tussen groepen in de samenleving. Het voortgezet onderwijs staat op deze manier ver af van haar doel om leerlingen als burgers te leren samenleven in een complexe en diverse samenleving. Zoals het onderwijs nu is georganiseerd, gaan leerlingen met uiteenlopende onderwijsniveaus vaak elk naar hun eigen school. Dit heeft als risico dat zij opgroeien met leerlingen

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

72

met een vergelijkbare achtergrond en jongeren met verschillende achtergronden elkaar niet

Gelijke kansen in het onderwijs

ontmoeten. Omdat er een grote samenhang is tussen onderwijsniveau en achtergrondken-

In juni 2021 heeft de Sociaal Economische Raad (SER) advies uitgebracht aan de minister

merken van leerlingen (inkomen en opleidingsniveau van de ouders en het wel of niet heb-

van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en

ben van een migratieachtergrond) betekent deze fysieke scheiding tevens ook een vrij

Media (BVOM). Zij concludeert dat ondanks het breed gedeelde gelijkheidsideaal is er in

rigoureuze sociale scheiding tussen groepen. Het SCP stelt al langer dat bredere sociale

onze samenleving sprake is van toenemende ongelijkheid als gevolg van bestaande en

vaardigheden (waaronder interculturele vaardigheden) van toenemend belang zijn in een

zich verdiepende scheidslijnen. Niet iedereen kan meedoen en niet iedereen heeft een eer-

samenleving waarin sociale en netwerkvaardigheden steeds doorslaggevender zijn voor

lijke kans om zich te ontwikkelen. Voor bepaalde groepen kinderen en jongeren is sprake

bijvoorbeeld het vinden van werk en het onderhouden van een sociaal en beroepsmatig

van een stapeling van risico’s gedurende de levensloop. Om gelijke kansen te bevorderen

netwerk. Die vaardigheden leer je vanzelfsprekender in een meer gemengde omgeving.

adviseert zij onder andere om later te selecteren dan op elf- of twaalfjarige leeftijd, zoals nu het geval is. Het huidige systeem van vroege selectie in het funderend onderwijs heeft na-

Meer sturing vanuit de overheid op het onderwijsaanbod om tegemoet te komen aan die

delige effecten op gelijke leerkansen. Een minder vroege scheiding van leerlingen brengt

maatschappelijke opgave is daarom wenselijk. Gemeenten kunnen hierin een stimulerende

met zich mee dat leerlingen met een verschillende sociaaleconomische achtergrond elkaar

rol spelen. Schoolbesturen in de grotere gemeenten kunnen de trend van gescheiden on-

blijven ontmoeten.

derwijs doorbreken door actief te sturen op (behoud van) breder onderwijs en daarmee meer ontmoetingskansen tussen leerlingen met verschillende achtergronden. Later selecteren, beter differentiëren In april 2021 heeft de Onderwijsraad, in vervolg op haar advies uit 2019, advies uitgebracht over differentiatie en selectie in het onderwijsstelsel in het licht van kansengelijkheid en onderwijskwaliteit. De vroege selectie en sterke externe differentiatie (verregaande indeling naar aparte schoolsoorten) in het Nederlandse onderwijs zetten gelijke onderwijskansen onder druk. Er is nog onvoldoende sprake van goede toegankelijkheid en een bijdrage van het onderwijs aan gelijke kansen en sociale cohesie. Daarom adviseert de Onderwijsraad om later te selecteren, zodat leerlingen meer tijd en mogelijkheden hebben om hun capaciteiten te ontwikkelen. De raad adviseert ook om beter intern te differentiëren: bied vanaf de basisschool flexibeler onderwijs aan dat meer recht doet aan verschillen tussen leerlingen. Binnen het huidige onderwijsstelsel is dit onvoldoende op te lossen.

Daarom adviseert de Onderwijsraad een structuurwijziging voor het voortgezet onderwijs, waaronder: stel de selectie voor een specifieke onderwijsvorm uit tot na de eerste drie leerjaren van het voortgezet onderwijs; start het voortgezet onderwijs met een driejarige brugperiode waarin leerlingen met uiteenlopende capaciteiten samen onderwijs volgen.

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

73

Bijlage 9

Normvergoeding per school

Normvergoeding modelverordening onderwijshuisvesting 2021

DLW - Burg. Keijzerweg m² bvo Normvergoeding

DLW - Vijzellaan m² bvo Normvergoeding

Onderwijsvoorziening Startbedrag Vaste voet Havo / VWO (onder+bovenbouw) VMBO TL (onder+bovenbouw) VMBO BB/KB/LWOO (onderbouw)

€ 550 € 0 € 1.290 € 1.341 €

805.934 1.087.900 2.551.027 2.652.894

€ 980 € 6.438 € 0 € 0 €

VMBO BB/KB/LWOO (bovenbouw) BWI / PIE / M&T / MaT Werkplaatstoeslag PIE Werkplaatstoeslag BWI LWOO BLW/KLW GLW

299 € 1 € 1 € 326 € 698 € 80 €

679.328 78.198 78.198 790.321 1.656.990 182.101

€ € € € € €

MVI / E&O / HBR LWOO BLW/KLW GLW

196 € 205 € 266 € 164 €

453.936 515.604 643.138 380.195

Z&W LWOO BLW/KLW GLW

168 € 208 € 384 € 193 € € €

Toeslag paalfundering Startbedrag Bedrag per m²

805.934 1.938.440 12.734.364 -

WdZ - vd Palmstraat m² bvo Normvergoeding € 980 € 4.773 € 1.803 € 412 €

805.934 1.938.440 9.441.785 3.566.532 814.540

-

299 € 1 € 0 € 0 € 506 € 286 €

679.328 78.198 1.202.130 650.360

€ € € €

-

0 € 0 € 0 € 0 €

-

332.304 410.633 930.024 382.110

€ € € €

-

0 € 0 € 0 € 0 €

-

7.465 636.917

€ €

7.465 741.800

€ €

7.465 906.071

Toeslag bemaling Bemaling*

4.777 €

100.314

5.564 €

116.834

6.796 €

142.706

Totaal onderwijsvoorziening

6.369

15.355.529

7.418

16.344.837

9.061

20.233.490

Gymnastiekvoorziening Gymzaal op schoolterrein Toeslag paalfundering

3 € 3 €

4.022.196 156.636

3 € 3 €

4.022.196 156.636

3 € 3 €

4.022.196 156.636

Totaal gymnastiek

1.365 €

4.178.832

1.365 €

4.178.832

1.365 €

4.178.832

Totaal normvergoeding

7.734 €

19.534.361

8.783 €

20.523.669

10.426 €

24.412.322

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

74

Bijlage 10

Financiële uitgangspunten

Wetgeving met betrekking tot eigendom schoolgebouwen Uitgangspunt van de onderwijswetgeving is dat het eigendom van het schoolgebouw ligt bij het schoolbestuur. In de praktijk wordt vaak gesproken over het juridisch eigendom en economisch claimrecht. Juridisch eigendom Het (juridisch) eigendom wordt vastgelegd in het kadaster via een door de gemeente en het schoolbestuur ondertekende notariële akte. Het eigendom van een schoolgebouw kan bij verschillende partijen liggen: Juridisch eigendom bij schoolbestuur: uitgangspunt van de onderwijswetten is dat het schoolgebouw direct eigendom wordt van het bevoegd gezag, ondanks het feit dat de financiering van de bouw uit gemeentelijke middelen wordt betaald. Het juri-disch eigendom van de school is beperkt door: gemeente moet vooraf toestemming geven bij verhuur door school. het eigendom mag niet worden bezwaard zonder toestemming van de gemeente (geen hypotheek). het niet mogen verkopen van het eigendom aan een derde. Juridisch eigendom bij gemeente: bij multifunctionele gebouwen waarin ook scholen zijn gehuisvest wordt het eigendom van het gebouw soms bij de gemeente belegd. Dit om te voorkomen dat er verschillende eigenaren in het gebouw zijn. Juridisch eigendom bij derde: het juridisch eigendom berust bij een derde partij als deze

betaalde kapitaallasten. De gemeente kan na deze overdracht het schoolgebouw aan een ander schoolbestuur toewijzen, of een andere bestemming geven. Vanuit de wetgeving volgt dus dat het eigendom van het schoolgebouw bij het schoolbestuur ligt. Voor de te realiseren voorzieningen voor het bewegingsonderwijs (sportvoorzieningen) ligt het voor de hand dat gemeente en scholen hierover in gesprek gaan. Voor deze voorzieningen is het gangbaarder dat deze in eigendom zijn bij de gemeente. In de Verordening Huisvesting onderwijs is vastgelegd binnen welke afstand van de school de gymlokalen gelegen moeten zijn en dat indien het eigendom bij de gemeente ligt het schoolbestuur een exploitatievergoeding voor het gebruik van de gymzaal betaald vanuit haar lumpsumvergoeding. Uitgangspunten berekening normvergoeding Bij de berekening van de normvergoeding voor de vernieuwing van de VO-scholen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: De normbedragen van de VNG modelverordening voor 2021; Toeslag paalfundering: er is rekening gehouden met een toeslag voor de paalfundering op basis van de vergoeding voor palen met een lengte van >20 meter. Toeslag bemaling: er is rekening gehouden met een toeslag voor bemaling van de locatie. Hierop heeft een school recht bij een grondwaterstand van minder dan 1 meter onder maaiveld.

Voor het berekenen van het terreinoppervlak waarover de toeslag bemaling wordt berekend is de volgende aanname gedaan: terreinoppervlak = voetafdruk gebouw +25%.

het schoolgebouw bouwt en bekostigt, betrokkene is daarmee eigenaar. Uitgangspunten investeringskostenraming Economisch claimrecht

Bij de berekening van de investeringskosten voor de vernieuwing van de VO-scholen zijn

Het economisch claimrecht vloeit voort uit de onderwijswetgeving, namelijk de overdracht

de volgende uitgangspunten gehanteerd:

van het schoolgebouw op het moment dat het schoolbestuur besluit dat het onderwijs in

Het prijspeil van de investeringskosten is juli 2021. Er is geen rekening gehouden met

het schoolgebouw wordt beëindigd. Op dat moment wordt het betreffende schoolgebouw

ontwikkelingen in de kosten die zich gedurende een looptijd van het project voordoen.

‘om niet’ overgedragen aan de gemeente, of te wel ´het schoolgebouw valt zonder verdere

Voor het berekenen van de bouw- en investeringskosten is in detail een referentiege-

discussie terug aan de gemeente´. Achtergrond van dit wettelijk uitgangspunt is dat de

bouw theorie-onderwijs doorgerekend. De hieruit volgende kengetallen zijn gebruik voor

schoolgebouwen met overheidsgeld zijn bekostigd. Met het ‘teruggeven’ van het schoolge-

het bepalen van de investeringskosten per gebouwcluster.

bouw aan de gemeente ontvangt de gemeente compensatie voor de tot op dat moment Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

75

Voor de bouwkosten is uitgegaan van het niveau: bouwbesluit, BENG, frisse scholen

Toegepaste rekenrente opslag risico rente-ontwikkeling van 0,2%: 1,20%

klasse B.

De nota waarderen en afschrijven vaste activa gemeente Papendrecht stelt dat de com-

Voor de praktijkgebouwen is een toeslag gerekend van 10% per m² bvo t.o.v. de theorie-

ponentenbenadering niet wordt toegepast.

gebouwen.

De investering in de HV-VO scholen hanteren we derhalve een afschrijvingstermijn van

Voor sport- en gymonderwijs is uitgegaan van de prijs/m² bvo volgend uit de investe-

40 jaar. De lagere levensduur met betrekking tot bijv. technische installaties, liften,

ringskosten van een gymzaal VNG-norm.

vloerbedekking etc wordt opgenomen in onderhoudsprogramma van de scholen. Zij

Voor het berekenen van de kapitaallast op basis van de voorgestelde fasering is gere-

krijgen hiervoor een jaarlijkse Rijksbijdrage ten behoeve van de instandhouding.

kend met een gemiddelde prijsindexering van 2,5% per jaar. De bouw- en investeringskosten zijn gebaseerd op basis van normale vormfactoren. Er is gerekend met een gemiddeld kostenniveau voor kwaliteit en architectuur. Afhankelijk van de exacte positionering van gebouwen op de locatie kan het wenselijk zijn met een hogere (architectonische) kwaliteit te rekenen wat zal leiden tot hogere investeringskosten. Hier is op dit moment geen rekening mee gehouden. Er is geen rekening gehouden met: Inventariskosten zoals losse inrichtingen, meubilair, actieve ICT apparatuur, AV middelen zijn niet opgenomen. Uitgebreide asbestsanering bij de te slopen gebouwen. Gemeentelijke interne kosten, planhistorische kosten en verhuiskosten. Grondkosten die samenhangen met de eventuele aankoop van de gronden waarop de gebouwen gerealiseerd worden; Specifieke locatie gebonden meerkosten, waaronder kosten ten gevolge van planschade, bodemverontreiniging, bijzondere geluidsvoorzieningen, archeologische opgravingen, infrastructurele ontsluitingen buitenterrein, kosten voor het omleggen van kabels en leidingen, uitbreiding van water als gevolg van een watertoets, explosieven, etc; Eenmalig af te schrijven boekwaarden van bestaande gebouwen.

Uitgangspunten kapitaallastberekening Bij de berekening van de kapitaallasten voor de vernieuwing van de VO-scholen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Fasering van het scenario Indexering van de kosten van 2,5% per jaar Rekenrente begroting van 1% gebruik begroting Papendrecht. Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

76

Bijlage 11

Investeringskostenraming

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

77

Bijlage 12

Kapitaallastberekening

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Prognose (gemiddelde) Cashflow

€ 952.000

€ 5.050.000

€ 6.257.000

€ 19.936.000

€ 28.791.000

€ 16.020.000

€ 7.515.000

€ 5.947.000

€0

€0

€ 6.002.000

€ 12.259.000

€ 32.195.000

€ 60.986.000

€ 77.006.000

€ 84.521.000

€ 90.468.000

€ 90.468.000

Rentelasten

€0

€ 11.000

€ 72.000

€ 147.000

€ 386.000

€ 732.000

€ 924.000

€ 1.014.000

€ 1.086.000

Afschrijvingskosten

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€ 2.262.000

Totaal kapitaallasten

€0

€ 11.000

€ 72.000

€ 147.000

€ 386.000

€ 732.000

€ 924.000

€ 1.014.000

€ 3.348.000

Cumulatieve investeringskosten (cashflow) Exploitatiekosten

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

78

‘Synergie tussen expertises’

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

79