Bijlage 1 - Omgevingsvisie 2.0 Papendrecht (250228).pdf
Tekst van het document
29
1.
Inhoudsopgave
4.1.3 Een leefomgeving met zo min mogelijk milieuhinder
Lucht en geur
Milieuhinder die veroorzaakt is of veroorzaakt wordt door anderen kan een grote invloed hebben op de gezondheid en woonplezier van mensen die in de buurt wonen, werken of verblijven. Veel milieuhinder wordt veroorzaakt door industriële bedrijven en verkeer. Wij hebben twee gezoneerde industrieterreinen: Oosteind en Aan de Noord. Noordhoek en Slobbengors zijn onze grote bedrijfsterreinen. Daarnaast zijn er nog kleine bedrijfsterreinen en losse bedrijven. Omdat milieuhinder niet beperkt blijft tot gemeentegrenzen maken wij afspraken met de regio, provincie en het Rijk. Binnen milieuhinder zijn de grootste thema's lucht en geur, bodem, PFAS, wegverkeerslawaai en bedrijvigheid.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
De overheid monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde aandachtsgebieden. Papendrecht valt binnen het aandachtsgebied Rotterdam/Dordrecht. Het gaat om gebieden waar een te hoge concentratie stikstofdioxide en fijnstof aanwezig zijn. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft richtwaarden voor luchtkwaliteit opgesteld voor gebieden waar mensen wonen of meerdere uren verblijven. Papendrecht heeft samen met veel andere overheden (Rijk, provincies en gemeenten) in het Schone Lucht Akkoord (SLA) afgesproken toe te werken naar de WHOadvieswaarden in 2030. Fijnstof is een belangrijke oorzaak van een slechte luchtkwaliteit. In 2016 leefden de mensen in Nederland gemiddeld 9 maanden korter door fijnstof
|
30
1.
Inhoudsopgave
in de lucht. Vooral in de winter zit er soms teveel fijnstof in de lucht. Dit komt door het stoken van houtskool, openhaarden en rond de jaarwisseling ook vuurwerk. Veel fijnstof wordt uitgestoten door verkeer dat rijdt of vaart op brandstof, maar ook door de slijtage van banden. De slijtage van banden gaat bij elektrische voertuigen sneller, omdat deze voertuigen zwaarder zijn. Geurhinder is in onze gemeente beperkt tot gebieden rond bedrijfsterreinen, horecagelegenheden en de waterzuivering. ! •
• • • • • • •
Wij stellen de volgende prioriteiten: het minimaal respecteren van afspraken die zijn gemaakt in SLA-verband; meer gebruik maken van de routewijzer houtstook om de overlast van houtstook te verminderen; meer vuurwerkvrije zones; naar andere oplossingen zoeken, als bewustwording creëren en informeren onvoldoende resultaat opleveren; stimuleren om elektrische voertuigen te kopen, door zoveel mogelijk mee te werken aan het plaatsen van laadpalen en bijbehorende infrastructuur; uitvoeren van het STOMP-principe uit het kader op pagina 36; blijven toestaan dat geurhinder rond industrie- en bedrijfsterreinen in beperkte mate aanwezig is; beperken geurhinder door horeca, door middelvoorschriften te geven.
Bodem en trillingen De oorzaak van milieuhinder door bodemvervuiling kan aan veel verschillende stoffen liggen. In Papendrecht vragen lood en PFAS extra aandacht. In het algemeen geldt dat de eisen aan bodemvervuiling niet overal even hoog zijn. Op plaatsen waar mensen kort verblijven accepteren wij bijvoorbeeld iets meer bodemvervuiling dan bij woningen of kinderspeelplaatsen.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
! •
Overkoepelende opgave Bij illegale lozingen in bodem, water en lucht wordt handhavend opgetreden en moet de veroorzaker de kosten voor de schoonmaak betalen.
!
Wij stellen de volgende prioriteiten: bij ruimtelijke initiatieven of het aanpassen van de openbare ruimte altijd kijken of er mogelijkheden zijn om de bodem- en waterkwaliteit te verbeteren; bij werkzaamheden in de bodem wordt rekening gehouden met het risico op schade door trillingen. PFAS is ook aangemerkt als Zeer Zorgwekkende Stof, net als eerder koper, lood, benzeen e.a.
• • •
PFAS PFAS is een verzamelterm voor een groot aantal chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Het wordt steeds duidelijker dat PFAS een bedreiging vormt voor de kwaliteit van bodem en water. Omdat Papendrecht in de dominante windrichting van één van de grootste PFAS-bronnen van Nederland ligt (DuPont/Chemours), is deze bedreiging bij ons en onze buurgemeenten groter dan in de rest van Nederland. Daarom heeft dit veel aandacht van de gemeente. De gemeente houdt de impact van PFAS op de gezondheid in de gaten en zal haar burgers daar goed over informeren. Voor maatregelen zijn wij grotendeels afhankelijk van hogere overheden. • aansprakelijk stellen van Chemours voor de geleden schade en het opruimen van de schade die zij in het verleden hebben veroorzaakt; • voor de huidige uitstoot door Chemours zijn we kritisch bij vergunningverlening waarbij de provincie bevoegd gezag is; • wij dringen er bij het Rijk en de Europese Unie op aan dat de uitstoot van PFAS zo snel mogelijk wordt beperkt; • bij het bepalen van gemeentelijk beleid waarbij PFAS een rol speelt, staat de gezondheid van de inwoners altijd centraal.
|
31
1.
Inhoudsopgave
Wegverkeerslawaai Wij willen zo veel mogelijk aan de richtlijnen voor geluidsbelasting van de WHO advieswaarden voldoen. Hiervoor nemen wij maatregelen bij het inrichten van wegen en bij het zoeken naar locaties voor nieuwe functies, zoals wonen. Om gevoelige functies, zoals wonen ook mogelijk te maken langs de drukke wegen, zoals de Burgemeester Keijzerweg en de Veerweg maken wij een uitzondering door hier onder voorwaarden woningen en maatschappelijke functies toe te staan. In het kader op pagina 36 is het STOMP-principe toegelicht. Door dit principe uit te voeren neemt het aantal verplaatsingen met voertuigen af en maken zij minder lawaai, omdat er gemiddeld langzamer wordt gereden. ! Wij stellen de volgende prioriteiten: • waar nodig, passen wij in bestaande situaties en bij nieuwe ontwikkelingen stil asfalt toe.
In bestaande situaties geven wij prioriteit aan plekken waar de gezondheidsrisico's groot zijn; • kiezen wij zoveel mogelijk voor locaties waar de geluidsbelasting laag is, bij het toevoegen van gevoelige functies, zoals wonen en scholen; • op locaties waar de geluidsbelasting hoog is onderzoeken we of deze geschikt zijn voor bedrijven, extensieve vormen van recreatie en sommige vormen van sport- en spellocaties; • gevoelige functies worden toegestaan langs drukke wegen, onder de voorwaarden dat de zijde aan de weg voldoende geluidsisolatie krijgt en tenminste één zijde geluidsluw is en er een geluidluwe buitenruimte aanwezig is.
bedrijven die veel hinder veroorzaken dieper op de bedrijfsterreinen liggen (zogenaamde inwaartse zonering). Als de kans zich voordoet stimuleren we bedrijven om zich op een geschikte locatie te vestigen. Bij de bestaande inwaartse zonering voor industrieterrein Oosteind is geluid nog niet meegenomen. !
Wij stellen de volgende prioriteiten: • waar mogelijk verminderen wij de belasting op nabijgelegen woongebieden, onder andere via inwaartse zonering en de toepassing van best beschikbare technieken; • er wordt rekening gehouden met piekbelastingen, bij de toedeling van gebruiksruimte voor geluid; • opnieuw onderzoeken wat een passende geluidsruimte is voor industrieterrein Oosteind; • stimuleren van bedrijven die veel geluid produceren, om te verplaatsen naar industrieterreinen. 'Grote lawaaimakers' mogen zich alleen vestigen op onze gezoneerde industrieterreinen: Oosteind en Aan de Noord.
Bedrijvigheid Wij willen bedrijven op industrieterreinen en de grote bedrijfsterreinen zo min mogelijk beperken in hun bedrijfsvoering. Om (geluids)overlast te beperken wordt altijd eerst naar de daarvoor best beschikbare technieken gekeken. We vinden het wenselijk dat bedrijven die weinig hinder veroorzaken aan de randen van bedrijfsterreinen liggen, terwijl
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
|
32
1.
Inhoudsopgave
4.1.4 Een veilige leefomgeving Een veilige leefomgeving gaat over de afwezigheid van mogelijke oorzaken van gevaar. Hierbij worden incidenten met zeer ernstige gevolgen, waarbij meerdere doden en zwaar gevonden vallen, voorkomen. Veiligheid is dus een eerste levensbehoefte. Er zijn een heleboel mogelijke oorzaken van gevaar. Voor onze gemeente leveren overstromingsgevaar, verkeer en een onveilige openbare ruimte de grootste externe veiligheidsrisico's. In de onderstaande paragrafen geven wij aan hoe wij deze gevaren verder willen beperken, of blijven vermijden.
Externe veiligheidsrisico’s Externe veiligheid is het risico op ongevallen met gevaarlijke stoffen door transport, productie, gebruik en opslag. Met de A15, N3, een klein stukje N214, Burgemeester Keijzerweg, Betuwelijn, Merwede, ondergrondse buisleidingen, industrie en andere milieubelastende activiteiten hebben wij relatief veel risicobronnen binnen onze grenzen (figuur 6). Naast industrie ontstaat risico door het vervoer van gevaarlijke stoffen. De gevaren zijn beperkt, omdat in het verleden rekening is gehouden met deze risicobronnen. Wij willen dat bestaande risico's nooit groter worden. Als we de kans krijgen verkleinen wij de risico's verder. We maken verder een onderscheid in drie gebieden, met een eigen risicoprofiel: 1.
2.
3.
1. 4.
Figuur 6: kaart met risicobronnen. De gele,- geblokte,- blauwe en rode lijnen zijn respectievelijk wegen, spoorwegen, waterwegen en buisleidingen voor vervoer van gevaarlijke stoffen. De overige symbolen zijn overige risicobronnen.
Intensief gebied: Het gaat hier om het industriegebied op de grens met Alblasserdam, waar de afstand tot gevoelige functies, zoals wonen relatief groot is. Om het gevaar bij een incident te beperken, concentreren wij risicovolle activiteiten hier. Gemengd gebied: Het gaat met name om de gebieden die langs de routes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen lopen. Hier worden activiteiten, waar veel mensen langere tijd verblijven, of mensen die verminderd zelfredzaam zijn alleen onder voorwaarden toegestaan. Bij de constructie van gebouwen en de inrichting van de omgeving wordt daarbij rekening gehouden met het verhoogde risico. Risicoluw gebied: Het gaat hier vooral om het centrum en de woonwijken, waar risicobronnen op voldoende afstand liggen.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
|
33
1.
Inhoudsopgave
! Wij stellen de volgende prioriteiten: • geen medewerking aan de vestiging of uitbreiding van milieubelastende activiteiten (bedrijven) als daardoor de aandachtsgebieden en/of plaatsgebonden risicocontouren groter worden; • zeer kwetsbare gebouwen, zoals scholen en seniorencomplexen, ontwikkelen we op afstand van risicobronnen; • rekening gehouden met de constructie van gebouwen en de inrichting van de omgeving, in aandachtsgebieden en aangewezen voorschriftengebieden en bij het toevoegen van activiteiten waar veel mensen langere tijd verblijven; • nieuwe activiteiten van bedrijven die de externe veiligheidsrisico's vergroten zijn onwenselijk. Daarom is er geen ambitie voor het aantrekken van dergelijke bedrijven; • vervoer van gevaarlijke stoffen vindt zoveel mogelijk plaats buiten de bebouwde kom en in geval van route-plichtige stoffen, over de gemeentelijke aangewezen routes voor gevaarlijke stoffen; • voldoende bereikbaarheid voor hulpdiensten; • inwoners en gebruikers worden actief geïnformeerd over risico's.
Waterveiligheid Papendrecht ligt grotendeels onder zeeniveau. Dat maakt ons kwetsbaar voor een overstroming vanuit zee of van de rivieren. De bescherming van het binnendijkse gebied is de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat en het waterschap. Het verkleinen van het overstromingsrisico gebeurt op drie manieren:
2. Gebiedsinrichting: Als er ooit een overstroming plaatsvindt moet onze gemeente zo ingericht zijn dat mensen aan het water kunnen ontsnappen. Er moeten voldoende autowegen blijven en deze moeten ook goed met elkaar verbonden zijn, zodat mensen snel per auto kunnen vluchten. Daarnaast moeten er verspreid over het dorp hoge gebouwen zijn waar mensen heen kunnen vluchten. Extra aandacht gaat uit naar voorzieningen voor mensen die minder zelfredzaam zijn, zoals scholen, seniorencomplexen en bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken. 3. Crisisbeheersing: Communicatie over de risico's en vluchtmogelijkheden bij een overstroming en voorbereidingen die men zelf kan treffen (bijvoorbeeld noodpakketten). ! Wij stellen de volgende prioriteiten: • de volgende dijkverzwaring wordt voor 2050 afgerond; • buitendijks geen nieuwe gebouwen toestaan en terughoudend zijn bij het toestaan van nieuwe bouwwerken in de beschermingszone van de dijk; • verhoogd aanleggen van uitvalswegen en nutsvoorzieningen, anticiperend op extreem weer als gevolg van klimaatverandering; • er blijven voldoende autowegen en deze moeten ook goed met elkaar verbonden zijn en begaanbaar blijven, zodat mensen snel per auto kunnen vluchten; • verspreid over het dorp staan hoge gebouwen waar mensen heen kunnen vluchten; • inwoners worden actief geïnformeerd over de risico's en vluchtmogelijkheden bij een overstroming.
1. Dijkverdediging: De buitenste dijk van Papendrecht vormt de primaire waterkering. Vanwege veroudering en klimaatverandering wordt de dijk periodiek versterkt. De volgende dijkverzwaring wordt voor 2050 afgerond. Wij staan buitendijks geen nieuwe gebouwen toe. Binnen de beschermingszone van de dijk wordt per initiatief beoordeeld in hoeverre nieuwe bouwwerken mogelijk zijn. Kleine bouwwerken en tijdelijke bouwwerken zijn onder voorwaarden soms mogelijk.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
|
34
1.
Inhoudsopgave
Verkeersveiligheid In het verkeer vallen teveel slachtoffers. Daarom willen wij de verkeersveiligheid vergroten. Dit doen we door in te zetten op Duurzaam Veilig Wegverkeer, het STOMP-principe toe te passen én door bewustwording bij verkeersdeelnemers te vergroten. Duurzaam Veilig Wegverkeer (DVW) is een initiatief van de gezamenlijke overheden. Doel is om ernstige ongevallen te voorkomen door de verkeersomgeving zo veilig mogelijk in te richten. De meeste ongevallen ontstaan door menselijke fouten. Technologie wordt ingezet om de invloed van menselijk handelen te verkleinen en zo de verkeersveiligheid te vergroten. DVW hanteert de volgende uitgangspunten: • Functionaliteit: wegen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn • Homogeniteit: conflicten tussen weggebruikers zoveel mogelijk voorkomen door snelheid, richting of massa goed op elkaar af te stemmen. • Herkenbaarheid/uniformiteit: voorspelbaar en consequent maken van verkeerssituaties. • Mate van impact: voorkomen van ernstig letsel bij ongevallen. Het STOMP-principe is de nieuwe basis voor de ruimtelijke inpassing van mobiliteit en helpt ons keuzes te maken bij leefbaarheidsknelpunten, waaronder verkeersveiligheid. Hierbij vormt de auto niet langer het uitgangspunt. In het kader op pagina 36 is een toelichting op dit principe gegeven, waaronder een prioritering van de verschillende middelen van vervoer.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
! Wij stellen de volgende prioriteiten: • gebruiken CROW-richtlijnen om de uitgangspunten van DVW toe te passen. In deze richtlijnen staat onder andere beschreven welke herkenbaarheidskenmerken belangrijk zijn en hoe een veilig en uniform wegbeeld kan worden ontwikkeld; • bewustwording vergroten door communicatie en voorlichting over verkeersveiligheid via bijvoorbeeld scholen en handhaving bij verkeersovertredingen.
Sociale veiligheid Sociale veiligheid gaat over bescherming tegen gevaar dat veroorzaakt wordt door menselijk handelen in de openbare ruimte. Soms gaat het over een gevoel van veiligheid en over mogelijk bedreigende handelingen. Het bestaat uit objectieve veiligheid (de mate waarin criminaliteit en overlast voorkomt) en de subjectieve veiligheid, ook wel het gevoel van veiligheid. Wij werken samen met onze partners aan het verminderen van overlast en criminaliteit. Daarnaast proberen wij zowel de objectieve veiligheid als het gevoel van veiligheid te vergroten bij het herinrichten van de openbare ruimte. ! Wij stellen de volgende prioriteit: • waar mogelijk vergroten we de sociale veiligheid in de openbare ruimte bij ruimtelijke ontwikkelingen; • betrekken interne en externe partners op het gebied van sociale veiligheid bij nieuwe ontwikkelingen; • met uitzondering van parken wordt, waar mogelijk, extra verlichting aangebracht op plekken waar we het gevoel van veiligheid willen vergroten.
|
35
1.
Inhoudsopgave
?
STOMP-principe
In hoofdstuk 4 worden alle doelstellingen besproken die we moeten halen om onze ambities waar te maken. De manier waarop wij ons in Papendrecht verplaatsen is medebepalend voor de mate waarin wij die doelstellingen kunnen halen. Het gaat met name om de doelstellingen: • 'een leefomgeving zonder milieuhinder'; • 'een veilige leefomgeving'; • 'een bijdrage leveren aan het beperken van de uitstoot van broeikasgassen'; • 'ons vestigingsklimaat is onderscheidend binnen de regio'; • 'onze leefomgeving nodigt uit om naar buiten te gaan en te bewegen'; • 'een aantrekkelijke buitenruimte in de woonomgeving'. Om deze doelstellingen te halen hanteren wij het STOMP-principe waarbij we inzetten op de actieve vervoerswijzen. Dit principe bestaat uit de volgende voorkeursvolgorde: 1. Stappen: wandelen heeft een positief effect op de omgeving en op het welzijn van mensen. Er is geen sprake van luchtvervuiling of de uitstoot van broeikasgassen, maar draagt wel bij aan een goede fysieke en mentale gezondheid en levert amper gevaar op voor andere weggebruikers. 2. Trappen: de fiets is een gezond, duurzaam en kansrijk alternatief voor vervanging van de auto(rit). Dit levert een positieve bijdrage aan de leefbaarheid. 3. Openbaar vervoer: we zetten in op hoogfrequent en flexibel openbaar vervoer. Als aanvulling op lopen en fietsen is openbaar vervoer cruciaal als alternatief voor de auto.
Wij stimuleren verdichting van het netwerk en een intensivering van de dienstregeling.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
4. Mobility as a service: mobiliteit is steeds meer een flexibele en slimme dienst geworden, waarbij elektrische (deel)voertuigen, openbaar vervoer en persoonlijke data-gestuurde reisadviezen een grote rol spelen. 5. Personenauto: de auto blijft, maar we willen de auto niet of minder op plaatsen, waar deze overlast veroorzaakt en/of de leefbaarheid en verkeersveiligheid onder druk zet. De transitie in mobiliteit betekent in de toekomst mogelijk minder vraag naar ruimte door autoverkeer. Dit biedt kansen voor het verbeteren van de leefbaarheid in Papendrecht. Het 'Mobiliteitsplan Papendrecht 2035' maakt formeel onderdeel uit van deze omgevingsvisie.
! Wij stellen de volgende prioriteiten: • verbeteren van de wandelmogelijkheden in woonwijken en werkgebieden; • uitbreiden van het fietsnetwerk met goede en snelle fietsverbindingen naar lokale en regionale knooppunten; • meer en comfortabelere fietsenstallingen; • een fijnmazig openbaar vervoernetwerk én hoogfrequentie duurzame verbindingen met Dordrecht, Rotterdam en Utrecht; • uitbreiden van 30 km/u gebieden; • vrachtverkeer is alleen welkom als hun herkomst of bestemming binnen Papendrecht ligt; • het centrum, wijkwinkelcentra en bedrijventerreinen blijven voldoende bereikbaar voor (vracht)verkeer; • onderzoeken mogelijkheden om vrachtvervoer naar de Betuwelijn en de Merwede te verplaatsen; • blijven investeren in verkeersveiligheid (zie paragraaf 4.1.4); • we volgen nieuwe ontwikkelingen rondom bezorgdiensten, alternatieven voor fossiele brandstoffen en bevoorrading.
|
36
1.
Inhoudsopgave
4.2
Klimaatbestendig en bijna energieneutraal
veel regen vallen en we krijgen te maken met lange perioden van hitte en droogte. Deze veranderingen zorgen ervoor dat de kans op overstromingen, wateroverlast, droogteschade en hittestress toeneemt. Dat levert risico’s op voor onze gezondheid, biodiversiteit, veiligheid en economie. Om deze risico’s te beperken moeten we de fysieke leefomgeving anders inrichten. Hierbij hanteren wij vier principes: 1. 2.
4.2.1 Aanpassen van onze leefomgeving aan de veranderende weersomstandigheden Om de doelen in onze omgevingsvisie te halen moeten we rekening houden met het veranderende klimaat. Het beperken van CO2-uitstoot zal klimaatverandering verminderen, maar niet voorkomen. Het klimaat zal daarom in 2050 een stuk extremer zijn. Er zal vaker in korte tijd
Bewustwording is de eerste stap naar verandering! Voor onze gemeente staat verantwoordelijk omgaan met behoeften van huidige en toekomstige generaties centraal. Op basis van de ambities en doelen in deze omgevingsvisie willen wij besluiten nemen met het oog op een toekomstbestendige gemeente. Wij willen economie, natuur, leefbaarheid en veiligheid met elkaar in balans brengen. Om dit te bereiken moet iedereen zich ervan bewust worden dat het anders moet. Bewustwording is inzicht krijgen in een situatie. Beseffen dat er iets aan de hand is. Beseffen dat bepaalde besluiten en handelingen beter of anders kunnen. Beseffen dat je met sommige onderwerpen maar beter aan de slag kunt gaan. Bewustwording is een leerproces. Bewust betekent in feite ‘weten’. En wanneer we ons bewust zijn van ons handelen dan moeten we ook bereid zijn om ons handelen aan te passen.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
3. 4.
! •
• •
|
We leggen de prioriteit bij de mensen en delen van Papendrecht waar klimaatverandering het meeste risico veroorzaakt. Door maatregelen te combineren met andere ontwikkelingen in onze gemeente, zorgen we dat we zuinig omgaan met de beschikbare ruimte en middelen. Maatregelen hoeven niet altijd financiële meerwaarde op te leveren, maar moeten wel altijd bijdragen aan een aantrekkelijk en leefbaar Papendrecht. Basis op orde: we behouden het huidige groen, water en de riolering.
Wij stellen de volgende prioriteiten: Structureel en goed informeren van inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en het onderwijs; Aansporen van onze inwoners, het onderwijs en de ondernemers om werk te maken van toekomstbestendig beleid; We benutten netwerken en verbinden partijen en initiatieven.
37
1.
Inhoudsopgave
Klimaatrechtvaardigheid en samenwerking
Waterberging bij veel neerslag
Sommige mensen krijgen meer last van klimaatverandering dan anderen. Daarnaast kunnen sommige mensen de kosten die nodig zijn om maatregelen te nemen makkelijker betalen dan anderen. Zorgen dat de één niet meer last heeft van klimaatverandering dan de ander en zorgen dat het nemen van maatregelen voor iedereen betaalbaar blijft noemen we klimaatrechtvaardigheid. Wij willen nog meer samenwerken om mensen te informeren over de klimaatverandering, maatregelen die genomen kunnen worden en om voor klimaatrechtvaardigheid te zorgen.
In het verleden hebben delen van Papendrecht te maken gehad met wateroverlast en waterschade door hevige neerslag. Inmiddels zijn de meest kwetsbare plekken aangepakt, maar omdat hevige neerslag vaker voor zal komen, kunnen wij niet stil blijven zitten. Het zonder meer uitbreiden van bestaande water- en rioolsystemen is niet mogelijk. De ruimte op maaiveld en ondergronds is beperkt. Om toekomstige overlast en schade te voorkomen en bluswater beschikbaar te hebben in geval van brand, wordt hemelwater anders verwerkt.
! •
• •
Overkoepelende prioriteiten Hanteren de 3/30/300 regel. Dit betekent dat iedereen vanuit zijn of haar huis uitzicht heeft op drie bomen, in een buurt woont waar 30% van het oppervlak wordt bedekt door kronen van bomen en waar binnen 300 meter een park(je) aanwezig is; streven naar zoveel mogelijk groene daken, om water vast te houden en te isoleren; bij vervanging van groen wordt altijd bekeken hoe het groen meer klimaatadaptief kan worden ingericht.
! Wij stellen de volgende prioriteiten: • de gemeente treft de noodzakelijke maatregelen; • onderzoeken of we barrières kunnen wegnemen door bijvoorbeeld tegels gratis op te halen of een klimaatadaptatietoolbox met mogelijke maatregelen te verspreiden; • bewustwording vergroten door voorlichting, educatie en enthousiasmeren met voorbeelden; • meer samenwerking zoeken met het stimuleren van inwoners, ondernemers, Woonkracht10 en andere overheden; • zorgen we voor een klimaatbestendige inrichting, bij ruimtelijke ontwikkelingen.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
! Wij stellen de volgende prioriteiten: • zoveel mogelijk vasthouden van hemelwater op de plek waar het valt en vertraagd afvoeren. Dit betekent bijvoorbeeld waterberging onder wegen en in het groen; • opvangen van hemelwater op eigen terrein, bij nieuwe ontwikkelingen; • stimuleren dat particulieren en gebouw- en terreineigenaren hemelwater op eigen terrein vasthouden. Dit kan door waterberging op (groene) daken, onder terreinverharding of door minder bodem af te dekken.
|
38
1.
Inhoudsopgave
Water vasthouden om verdroging te voorkomen Ondanks onze ligging in een delta is Papendrecht kwetsbaar voor een slechte waterkwaliteit. In geval van weinig neerslag is er het risico op droogte, een gebrek aan zuurstof in het water en te weinig doorspoeling van ons watersysteem. Dit heeft verschillende effecten. Voor de Gantel betekent een lager waterpeil dat de aanwezige drijvende woningen scheef komen te liggen. Ondanks dat onze bodem voor een groot deel uit klei bestaat en vocht relatief lang vast kan houden, is ons groen ook kwetsbaar bij te lange perioden van droogte. Tenslotte zorgt een tekort aan water in combinatie met hitte voor een verslechtering van de waterkwaliteit. ! •
• • • •
Wij stellen de volgende prioriteiten: het waterpeil in de Gantel daalt niet verder dan het kritische niveau voor de drijvende woningen; naast de oplossingen om water vast te houden, een extra inlaat van oppervlaktewater bij Papendrecht; in de gaten houden waar verdroging tot problemen kan leiden en maatregelen treffen op plekken waar dat nodig is; aanvullen van grondwaterstanden door drainage die verbonden is met het oppervlaktewater; zorgen dat de bodem meer vocht vasthoudt voor droge perioden, door meer aandacht voor goede bodemecologie en klimaatadaptieve inrichting van de buitenruimte.
! •
• • •
Klimaatadaptieve woningen Veel maatregelen om ons aan te passen aan het veranderende klimaat kunnen worden genomen in woningen. Het gaat meestal om isolerende maatregelen om te zorgen voor koele woningen in de zomer en warme woningen in de winter. Er zit veel verschil tussen de hoeveelheid isolatie van verschillende typen woningen. Daarom willen wij als gemeente meer doen dan wettelijk verplicht is. Het beperken van het aantal woningen dat slecht geïsoleerd is, vormt een belangrijke stap naar klimaatrechtvaardigheid. ! •
•
Hittestress voorkomen
•
Wij willen voorkomen dat mensen gezondheidsrisico's lopen of dat hun levenskwaliteit wordt beperkt door hitte. Locaties waar veel kwetsbare mensen verblijven hebben extra aandacht nodig. Verder willen wij ook de natuur beschermen tegen hitte. De belangrijkste manier om de risico's door hitte te beperken is de aanwezigheid van bomen.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
Wij stellen de volgende prioriteiten: extra bomen planten op locaties waar dat een positief effect heeft en mogelijk is; zorgen voor voldoende schaduwrijke wandel- en fietsroutes; bij zoveel mogelijk inwoners onder de aandacht brengen van het lokale hitteplan; we verkennen hoe we kwetsbare beplanting kunnen beschermen tegen langdurige droogte en in hoeverre extra water geven daarbij nodig is.
|
Wij stellen de volgende prioriteiten: om opwarming van woningen tegen te gaan, worden aan de zuidgevels extra bomen gepland; starten van een pilot om te bouwen met natuurlijke materialen (biobased bouwen); Woonkracht10 zorgt ervoor dat alle woningen in haar bezit goed geïsoleerd zijn.
39
1.
Inhoudsopgave
Energiebesparing De eerste stap naar een energieneutrale gemeente is het besparen op energieverbruik. Energie die niet wordt gebruikt, hoeft immers niet te worden opgewekt. Er zijn grofweg twee manieren om energie te besparen. In de eerste plaats kunnen mensen hun gedrag aanpassen, door bijvoorbeeld de verwarming een graadje lager te zetten. Daarnaast kunnen woningen en andere gebouwen beter geïsoleerd worden. Om gedrag aan te passen moeten mensen zich bewust worden van de noodzaak om energie te besparen. Dit wordt besproken in het kader op pagina 37. Er is veel verschil in de mate waarin woningen zijn geïsoleerd. Daarnaast is het nemen van isolerende maatregelen sterk afhankelijk van de financiële mogelijkheden van mensen. Daarom speelt rechtvaardigheid ook bij energiebesparing een belangrijke rol. Iedereen moet mee kunnen doen. Ook geven wij het goede voorbeeld door gemeentelijk vastgoed goed te isoleren en om eisen op te nemen in het accommodatiebeleid voor gebouwen als scholen, sportzalen en buurthuizen. ! •
• •
4.2.2 Een bijdrage leveren aan het beperken van de uitstoot van broeikasgassen In 2050 willen wij vrijwel geen broeikasgassen uitstoten. Daarom willen wij in 2050 bijna energieneutraal zijn. Wij richten ons op energiebesparing en het vervangen van energie die is opgewekt met fossiele brandstoffen door schone energie. Het Rijk verwacht van ons dat alle huizen en gebouwen in 2050 goed geïsoleerd zijn en dat warmte en elektriciteit worden opgewekt zonder het gebruik van fossiele brandstoffen.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
• • •
|
Wij stellen de volgende prioriteiten: kiezen van de best haalbare en meest betaalbare maatregelen bij isoleren; stimuleren van het aanleggen van groene daken; ondersteunen van duurzaamheidsmaatregelen voor huishoudens met een laag inkomen; inzicht bieden aan woningeigenaren in maatregelen om te verduurzamen; zoveel mogelijk gebruik maken van elektrische of uitstoot-arme machines; volledig energieneutraal maken van gebouwen in beheer van de gemeente.
40
1.
Inhoudsopgave
Energie van fossiele brandstoffen vervangen In 2050 worden gebouwen in Nederland niet meer met aardgas verwarmd. Ondanks energiebesparing zullen we echter nog steeds energie nodig hebben. Op dit moment zijn er, afhankelijk van je buurt of huis, voor gebouweigenaren drie alternatieven voor gas: 1.
2.
3.
Het warmtenet: dit is een netwerk van ondergrondse leidingen die warm water aanvoeren naar woningen en andere gebouwen en afgekoeld water weer afvoeren naar de warmtebron. Dit kan een warmtecentrale zijn, waar bijvoorbeeld slib wordt verbrand, aardwarmte, maar ook restwarmte die ontstaat door industriële productie. All-electric: dit betekent dat alle warmte wordt geproduceerd via het elektriciteitsnet. Via een warmte-opwekinstallatie wordt dan elektriciteit omzet in warmte. Een warmtepomp is een voorbeeld van zo'n opwekinstallatie. Duurzaam gas: het gaat dan om vormen van gas die niet leiden tot de uitstoot van extra broeikasgassen. Bekende voorbeelden zijn waterstofgas en biogas, waarbij voor biogas dierlijke- en plantaardige materalen worden omgezet in gas.
Naast de energievoorziening in woningen en andere gebouwen, willen wij ook de uitstoot van het verkeer verminderen. ! •
• • • •
1. 4.
Wij stellen de volgende prioriteiten: bij het stellen van eisen kiezen wij de best haalbare, meest betaalbare en veilige maatregelen; beleid altijd aanpassen aan de best beschikbare technische mogelijkheden; gebruiken van duurzame bronnen, zoals slibverbranding en geothermie, voor het warmtenet in Papendrecht; inwoners blijven informeren over de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet, totdat er voldoende ruimte is; wijken waar geen warmtenet komt, voorbereiden op all-electric;
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
•
bewoners in buurten met all-electric, informeren over gedeelde warmtepompen; overgaan op duurzaam gas, in delen van onze gemeente waar een warmtenet, all-electric en eventuele nieuwe warmtebronnen niet haalbaar zijn; het elektriciteitsnet heeft voldoende capaciteit; stimuleren van alternatieve vervoerswijzen voor de auto, volgens het STOMP-principe (kader op pagina 36); onderzoeken in hoeverre de industrie kan bijdragen aan het warmtenet en in warmte-koude opslag kan voorzien.
• • • •
Energie opwekken, zonder fossiele brandstoffen Papendrecht is een kleine gemeente en we hebben ook ruimte nodig voor de andere doelstellingen. Daarom zijn de mogelijkheden om zonder behulp van fossiele brandstoffen energie op te wekken binnen onze eigen gemeente nog beperkt. Op dit moment gaat het alleen om zonnepanelen. Wel gaan we onderzoeken of er in de toekomst op andere manieren schone energie kan worden opgewekt zoals bijvoorbeeld thermische energie uit oppervlaktewater. Behalve de ruimte in de fysieke leefomgeving is ook de ruimte op het elektriciteitsnet beperkt. Om te voorkomen dat we niet kunnen meewerken aan duurzame initiatieven willen we zo snel mogelijk maatregelen treffen om de capaciteit te vergroten. ! • •
• •
|
Wij stellen de volgende prioriteiten: zonnepanelen komen op daken; met het waterschap kijken of stroming in het water gebruikt kan worden om energie op te wekken; samen met onze partners zorgen dat de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk voldoende vergroot wordt; er komen geen windmolens in of nabij onze gemeente, met een ashoogte, hoger dan vijftien meter.
41
1.
Inhoudsopgave
Liniaire economie
Ons gebruik van grondstoffen en materialen draagt bij aan de uitstoot van broeikasgassen. Door efficiënt en duurzaam om te gaan met materialen en grondstoffen willen wij deze bijdrage beperken. Dit noemen we de transitie naar een circulaire economie. We werken aan een circulaire economie door:
Nieuwe grondstoffen
Nieuwe grondstoffen
Productie
Productie
afval te voorkomen, oftewel minder weg te gooien en af te danken; afval die toch ontstaat zoveel mogelijk opnieuw te gebruiken in de bestaande vorm; overig afval uit elkaar te halen en onderdelen opnieuw te gebruiken of verwerken.
•
Hier moet iedereen aan bijdragen. Bijvoorbeeld wij als gemeente door onze bedrijfsvoering aan te passen, het bedrijfsleven, maar ook inwoners in de manier waarop zij omgaan met afval en recycling. Een circulaire economie levert een belangrijke bijdrage aan vier grote maatschappelijke opgaven:
2. 3. 4.
Het tegengaan van klimaatverandering, door de uitstoot van broeikasgassen te voorkomen tijdens het maken en gebruiken van producten en na het einde van de levensduur. Een schoner milieu en een schonere leefomgeving, door minder schadelijke effecten van het winnen en produceren van primairgrondstoffen. Het herstel van biodiversiteit, door minder landgebruik voor primairegrondstofwinning en -teelt. Een grotere leveringszekerheid van grondstoffen.
We streven ernaar in 2050 te voldoen aan de principes van de circulaire economie. We hebben steeds minder nieuwe grondstoffen nodig en hebben onze afvalproductie drastisch beperkt. We hebben dan alleen nog grondstoffen nodig om van het restmateriaal van oude producten, nieuwe producten te maken. In figuur 7 is te zien hoe grondstoffen worden verwerkt in een lineaire economie, een economie waarbij recycling wordt toegepast en een volledig circulaire economie. Goed circulair denken betekent dat bij alle vier de fasen circulariteit een belangrijke afweging is.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
Restafval
Gebruik Restafval
Circulaire economie Nieuwe gro nd st o
en toff ds
Re
cy c li n g
n ffe
1.
Gebruik
Gro n
• •
Economie met recycling
yc li n g Re
4.2.3 Zo circulair mogelijk omgaan met grondstoffen
Gebruik
Pro d u c ti e
Figuur 7: schematische weergave van de werking van een lineaire economie, economie met recycling en een circulaire economie
|
42
1.
Inhoudsopgave
Circulair bouwen De bouw in Nederland is verantwoordelijk voor de helft van het Nederlandse materiaalgebruik. Daarom krijgt circulair bouwen steeds meer de aandacht vanuit de overheid en de bouwsector. Circulair bouwen houdt in dat bij de bouw, sloop en renovatie van gebouwen principes uit de circulaire economie worden gehanteerd. ! •
• •
Wij stellen de volgende prioriteiten: inspannen om in 2030 minimaal de helft van de woningen te bouwen met circulaire onderdelen; op korte termijn verkennen en benutten we de kansen voor biobased bouwen; hanteren van 'Het Nieuwe Normaal (HNN)' om prestaties bij circulair bouwen te meten en vergelijken en bij al onze projecten vragen naar de circulaire prestaties.
opruimen van zwerfafval en zullen deze hulp blijven ondersteunen. Om de hoeveelheid afval te verminderen, afval beter te scheiden en zwerfafval tegen te gaan is het belangrijk dat mensen de noodzaak daarvan inzien. Daarnaast weten zij wat de mogelijkheden zijn om minder afval te produceren en hoe je afval moet scheiden. Communicatie naar alle inwoners is daarom belangrijk. ! •
•
•
Afval
•
Afvalinzameling is een zorgplicht van de gemeente. Daarom zorgen we ervoor dat afval gescheiden kan worden aangeleverd en zodanig in de productieketen wordt ingebracht dat zoveel mogelijk afval gerecycled kan worden. Wij hanteren daarbij tien afvalstromen. Afval dat niet gescheiden ingeleverd kan worden is restafval. Een bijzondere vorm van afval is zwerfafval. Dit is afval die mensen bewust of onbewust achterlaten in de fysieke leefomgeving. Zwerfafval kan schadelijk zijn voor mensen en dieren, vooral als plastic uit elkaar valt in microplastics. Wij zijn daarom erg blij dat een groot aantal vrijwilligers helpen met het
•
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
• • • • •
|
Wij stellen de volgende prioriteiten: de ontwikkeling van nieuwe technieken in de gaten houden en pilots uitvoeren om restafval in de toekomst beter te kunnen scheiden; afhankelijk van de mogelijkheden verzamelen wij de verschillende afvalstromen op verschillende locaties. Een deel in een container bij huis, een deel in de buurt en een deel bij het gemeentelijke afvalbrengstation; bij nieuwe appartementen wordt de inzameling bij huis anders georganiseerd. Papier, karton, plastic, blik en drinkkarton worden inpandig in rolcontainers op de begane grond verzameld. GFT wordt buiten verzameld in een cocon. vervuilers moeten zelf de kosten voor het schoonmaken of opruimen betalen; de wegwerpmogelijkheden voor de verschillende afvalstromen worden afgestemd op het type woonomgeving; inzetten van afvalcoaches om gedrag rond afval te verbeteren; zwerfafval wordt tegengegaan; onze bouwprojecten hebben een circulair karakter; pilots uitvoeren om afvalscheiding te verfijnen; bij opdrachtverlening voor onder andere ingrepen in de fysieke leefomgeving houden we rekening met onze circulariteitsambities;
43
1.
Inhoudsopgave
4.3
Ruime mogelijkheden voor werken en vrijetijdsbesteding
Drechtsteden zijn het faciliteren van bedrijfsontwikkeling en het vergroten van de innovatiekracht van bestaande bedrijven. Deze doelen samen moeten ongeveer 30.000 extra banen in de regio opleveren. Wij onderscheiden ons als gemeente het meest met de aanwezigheid van watergebonden bedrijvigheid en maritiem georiënteerde industrie. Toch heeft het voor een goed draaiende economie geen zin om alleen naar onze gemeente te kijken. Daarom willen wij een bijdrage aan de regionale, landelijke en Europese economie leveren die past binnen de mogelijkheden in onze gemeente en bij de behoefte van onze inwoners. Een economisch sterke en stabiele gemeente met aantrekkelijke werkomgevingen is dan het resultaat.
Bedrijventerreinen en winkelcentra als werklocatie Wij hebben een klein grondgebied. Daarom stimuleren wij het verbeteren van locaties waar economische activiteiten mogelijk zijn. Omdat er weinig beschikbare ruimte is, breiden wij het aantal locaties niet uit. De bestaande locaties willen wij zeker niet inperken. Om bedrijfsgroei te accommoderen zetten we de beschikbare ruimte zo efficiënt mogelijk in. Wij verwachten een beperkte toename van het aantal inwoners. Om te zorgen dat het horeca- en winkelbestand financieel gezond blijft en leegstand wordt voorkomen, breiden wij het aantal vierkante meters detailhandel niet uit. Wel zetten we graag in op uitbreiding van het aantal vierkante meters horeca.
4.3.1 Ons vestigingsklimaat is onderscheidend binnen de regio Een goed draaiende economie levert welvaart en welzijn op. Welvaart, omdat mensen geld hebben om in hun materiele behoeften te voorzien en welzijn, omdat werken veel mensen een gevoel van zingeving geeft. Zakelijke dienstverlening en de technologische maakindustrie in de maritieme sector, weg- en waterbouw zijn de belangrijkste sectoren binnen onze economie. De belangrijkste economische doelen vanuit de regio
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
Om ondernemers te ondersteunen en overlast voor omwonenden te voorkomen willen wij duidelijke keuzes maken over functiemenging. Ondernemingen die een relatief grote impact op hun omgeving hebben, willen we zoveel mogelijk laten clusteren. Het gaat vooral om bedrijvigheid op industrie- en bedrijfsterreinen. Op bedrijfslocaties langs het water stimuleren wij zoveel mogelijk watergebonden activiteiten. Ondernemingen die relatief weinig overlast veroorzaken en baat hebben bij de aanwezigheid van veel mensen gaan we juist mixen. Het gaat met name om horeca, detailhandel, dienstverlening, maatschappelijke en culturele functies. Deze functies clusteren we zoveel mogelijk in het centrum. De behoefte aan uitbreiding van de hoeveelheid kantoorruimte is klein.
|
44
1.
Inhoudsopgave
! •
• • • • • • • • • • •
Wij stellen de volgende prioriteiten: er wordt alleen nog extra vierkante meters solitair kantooroppervlak toegevoegd als deze ondergeschikt is aan bedrijfsactiviteiten; transformatie van kantoorruimte naar woningen is onder voorwaarden mogelijk; het aantal vierkante meters detailhandel mag voorlopig in de wijkwinkelcentra niet toenemen, in het centrum alleen onder voorwaarden; het uitgangspunt is: detailhandel in de niet-dagelijkse sector, zoals kleding- of multimediawinkels, in het centrum; per wijkwinkelcentrum is één supermarkt toegestaan; nieuwe detailhandelsontwikkeling is alleen toegestaan binnen de contouren van de bestaande centra; mogelijkheid onderzoeken om bepaalde vormen van detailhandel toe te staan op de Biezen en Kattenstaart; het aantal vierkante meters detailhandel op de bedrijventerreinen wordt niet uitgebreid; geen nieuwe commerciële opslagruimtes die bedoeld zijn voor verhuur aan derden; op bedrijventerreinen niet meewerken aan de transformatie van bedrijfsruimtes naar woningen; op bedrijventerreinen vanaf milieucategorie 3, geldt voor nieuwe bedrijvigheid een minimale milieucategorie. standplaatsen worden zoveel mogelijk opgenomen in de markt in het centrum. In andere gevallen wordt het aantal standplaatsen voor kramen bepaald op basis van de impact op de omgeving en op basis van de ondernemers ter plekke..
samenwerking met de Drechtsteden, de regio en het Rijk. Waar mogelijk brengen wij vertegenwoordigers van sectoren met elkaar in contact. Een heel andere vorm van samenwerking is die tussen ondernemers en het onderwijs. Dit levert niet alleen werk- en stageplekken op voor leerlingen en studenten, maar zorgt ook voor binding met de gemeente en de regio. Op deze manier hopen we dat jongeren die in onze gemeente geboren zijn, ook als volwassene vaker in ons dorp blijven wonen.
! •
Wij stellen de volgende prioriteiten: versterken van kennisdeling en samenwerking tussen economische sectoren; onze aantrekkelijke woonomgeving inzetten als gunstige vestigingsplaatsfactor; binnen een goede toedeling van functies aan locaties, zoveel mogelijk meewerken aan initiatieven van ondernemers in de fysieke leefomgeving; een goede bereikbaarheid. Hierbij vormt het STOMP-principe het uitgangspunt en de waterbus een troef; als gemeente besteden wij opdrachten zoveel mogelijk lokaal of regionaal aan.
• • • •
Samen staan we sterker Wij willen ondernemers zo goed mogelijk helpen. Soms kunnen wij als gemeente een actieve bijdrage leveren en soms kunnen wij ondernemers wijzen op de samenwerkingsmogelijkheden die er zijn. Wij willen samen de aantrekkingskracht van werkgebieden vergroten. Het gaat in ieder geval om de winkelcentra, bedrijventerreinen en Papendrecht als toplocatie voor de maritieme sector. In het laatste geval doen wij dat vooral in
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
|
45
1.
Inhoudsopgave
4.3.2 Een levendig centrumgebied Wij zijn een dorp met een eigen karakter en een rijke geschiedenis. Ook liggen wij in een regio waar dorpen langs de rivier steeds meer aan elkaar vastgroeien en inwoners steeds vaker gebruik maken van voorzieningen in de verschillende dorpen en Dordrecht. Om onze eigen identiteit te bewaren is het belangrijk dat we een centrum hebben waar mensen veel voorzieningen hebben, graag verblijven en zich thuis voelen. Een centrum als centrale ontmoetingsplek voor Papendrecht. Ondanks dat wij inmiddels een centrum hebben dat goed functioneert, willen wij het centrum nog een stuk aantrekkelijker maken voor bewoners, bezoekers en ondernemers om te werken, bezoeken, om te verblijven en om elkaar te ontmoeten. Om het centrum nog aantrekkelijker en levendig te maken zijn al een aantal keuzes gemaakt. We kiezen voor functies die veel publiek aantrekken. Denk aan recreatieve functies, winkels, horeca met of
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
zonder terrassen, dienstverlening en maatschappelijke functies. Om dit toekomstbestendig te maken en ook wonen toe te kunnen voegen in het centrum, hebben we extra ruimte nodig. Daarom willen we in het centrum in hogere dichtheden bouwen en willen wij de jachthaven bij het centrum betrekken. De makkelijkste manier om het centrum aantrekkelijker te maken is om de bestaande voorzieningen te versterken. De ingangen rondom winkelcentrum De Meent kunnen aantrekkelijker worden gemaakt, door duidelijkere routes en groene ontmoetingsplekken aan te leggen. Door veel verschillende publiekstrekkers en onder andere culturele activiteiten in het centrum te hebben, zullen mensen niet alleen vaker een reden hebben om naar het centrum te gaan, maar tijdens een bezoek ook vaker meerdere voorzieningen bezoeken en langer te blijven. Tenslotte hebben we met de Markt een troef in handen. Het is een zeer groot plein waar nog veel mogelijkheden bestaan om activiteiten en wonen toe te voegen.
|
46
1.
Inhoudsopgave
Functies om de belevingswaarde te vergroten
! •
• •
Wij stellen de volgende prioriteiten: opstellen Centrumprogramma om het centrum nog aantrekkelijker te maken; samen met de ondernemers en andere betrokkenen zetten wij het centrum van Papendrecht sterk op de kaart; het centrum is goed bereikbaar. Hierbij hanteren wij het STOMPprincipe, wat onder andere inhoudt dat er meer fietsenstallingen zijn en het centrum autoluw is.
Winkelpark De Meent De meeste winkels binnen het centrum liggen in winkelcentrum De Meent. Dit winkelcentrum is door de provincie aangewezen als een winkelcentrum van regionaal belang. Dit betekent dat het de bedoeling is dat ook mensen van buiten Papendrecht gebruik maken van het aanbod in De Meent. De Meent heeft genoeg potentie om ook in de toekomst goed te blijven functioneren. Daarvoor is het wel nodig dat wij in Papendrecht het aanbod van aantrekkelijke winkels in de niet-dagelijkse sector clusteren in De Meent. Daarnaast willen wij alleen onder voorwaarden meewerken aan uitbreiding van het winkeloppervlak. Deze voorwaarden hebben allemaal als doel om het winkelgebied gezond te houden.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
Functiemenging is een belangrijk uitgangspunt bij het verhogen van de belevingswaarde van het centrum. Toch willen we extra aandacht geven aan functies die een extra groot verschil kunnen maken. Het gaat om evenementen, culturele activiteiten, horeca en recreatie. De Markt biedt een prachtig podium voor evenementen. Daarbij wordt wel rekening gehouden met de omliggende woningen. Verder is er ruimte voor extra horecagelegenheden. Horeca voorzien wij met name op de Markt, langs aantrekkelijke routes en aan de jachthaven. Horeca met een terras kan voor extra levendigheid zorgen. Ondanks het positieve effect zijn er ook nadelen waar rekening mee moet worden gehouden. Het gaat bijvoorbeeld om verkeersbelasting, geluidsoverlast en een minder mooi straatbeeld. Door de jachthaven bij het centrum te betrekken hopen we de recreatiefunctie van het centrum te vergroten. Mensen kunnen wandelen langs de Merwede en over de groene verbinding tussen het huidige centrum en de jachthaven. Daarnaast wordt het aantrekkelijker om je boot in de jachthaven aan te leggen en gebruik te maken van de voorzieningen in het centrum.
! Wij stellen de volgende prioriteiten: • een terrasvergunning wordt alleen verleend als dit binnen de randvoorwaarden past die voor terrassen bepaald zijn; • een groene verbinding tussen het huidige centrum en de jachthaven; • vergroenen van het centrum; • open staan voor ideeën om verschillende functies te combineren binnen hetzelfde pand; • bij de planvorming rondom de jachthaven wordt rekening gehouden met toekomstige dijkversterkingen.
|
47
1.
Inhoudsopgave
4.3.3 Onze leefomgeving nodigt uit om naar buiten te gaan en te bewegen Mensen die voldoende bewegen hebben een hogere levensverwachting en leven daarnaast gemiddeld ook veel langer in goede gezondheid. Mensen die voldoende bewegen hebben gemiddeld minder lichamelijkeen mentale klachten en hebben meer sociale contacten. Daarmee maken zij ook minder vaak gebruik van zorgvoorzieningen. Voldoende beweging is voor iedereen belangrijk, maar jonge mensen en senioren hebben extra aandacht nodig. Jong geleerd is oud gedaan geldt zeker ook voor bewegen. Mensen die tijdens hun jeugd veel bewegen, blijven dat meestal hun hele leven doen. Daarnaast kunnen kinderen ook hun sociale vaardigheden beter ontwikkelen. Bij senioren kan beweging zorgen voor minder lichamelijke en verstandelijke achteruitgang. De leefomgeving kan op diverse manieren uitnodigen om naar buiten te gaan en te bewegen. De woonomgeving kan aantrekkelijker gemaakt worden en er kunnen meer faciliteiten voor sport en bewegen worden ontwikkeld. Een beweegvriendelijke omgeving is een leefomgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen. In een beweegvriendelijke omgeving is aandacht voor gezondheidsbevordering, sporten, spelen, recreatie, fietsen, lopen, toegankelijkheid en sociale veiligheid in de openbare ruimte.
te doen, is het belangrijk dat de woonomgeving aantrekkelijk is. Een aantrekkelijke woonomgeving is groen en veilig. De makkelijkste manier om bij iedereen groen in de buurt te brengen, is het versterken van het groenblauwe netwerk. Dit netwerk kan niet alleen zorgen voor extra waterberging, een mooi straatbeeld en meer biodiversiteit, maar ook voor een netwerk aan routes om te wandelen, fietsen en eventueel skaten en steppen. Dit netwerk biedt ook de kans om mensen met elkaar in contact te brengen. Op sommige plekken kunnen we extra mogelijkheden creëren om te zitten, zodat mensen kunnen bijpraten, of even tot rust kunnen komen. De Merwedekade en de bestaande parken zijn hier goede voorbeelden van. ! •
• •
Aantrekkelijke woonomgeving
•
Voor voldoende beweging hoef je niet naar de sportschool om zware lichamelijke oefeningen te doen. Voor veel mensen zijn wandelen en fietsen de makkelijkste manier om voldoende beweging te krijgen. Om de drempel zo laag mogelijk te maken om de auto te laten staan en in plaats daarvan te wandelen of fietsen, of om zomaar een 'blokje om'
•
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
• • •
|
Wij stellen de volgende prioriteiten: bij initiatieven met kansen om de woonomgeving beweegvriendelijker in te richten, wordt het model om gemeenten te helpen met het beweegvriendelijk inrichten van de woonomgeving (BVO-model) gebruikt; hanteren van de 3/30/300 regel (zie kader met overkoepelende prioriteiten op pagina 38); bij de inrichting van de leefomgeving in het algemeen en het groenblauwe netwerk in het bijzonder houden wij rekening met mensen die een beperking ervaren, zoals een fysieke beperking, verstandelijke beperking of dementieklachten; waar mogelijk en wenselijk richten we natuurlijke speelplekken in. Dit zijn speelplekken zonder toestellen; het STOMP-principe leidt tot een veiligere en gezondere leefomgeving (kader pagina 36); waar mogelijk maken wij voetpaden vrij-liggend van de autoweg; in overleg met schoolbesturen onderzoeken of schoolpleinen meer groen ingericht en openbaar toegankelijk kunnen worden; als sportverenigingen het openbaar toegankelijk maken van sportvelden overwegen, denkt de gemeente graag mee over de uitvoering.
48
1.
Inhoudsopgave
Faciliteiten voor sport en bewegen Een aantrekkelijke woonomgeving is niet voor iedereen voldoende om erop uit te gaan. Daarom is het belangrijk dat er meer faciliteiten komen die mensen stimuleren om te sporten en bewegen. In de eerste plaats gaat het hierbij om faciliteiten die voornamelijk door sportclubs en scholen worden gebruikt, zoals de sportvelden, het zwembad, de sporthal en gymzalen. Behalve dat mensen hier vaker in groepsverband sporten, hebben deze faciliteiten in veel gevallen ook de mogelijkheid om achteraf wat te nuttigen en bij te praten. Deze voorzieningen zorgen daarmee ook voor ontmoeting. Er is weinig tot geen mogelijkheid om extra grond voor deze voorzieningen beschikbaar te stellen. In de tweede plaats gaat het om faciliteiten in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld om speeltuinen, basketbal- en voetbalvelden, een skatepark en fitnesstoestellen. Omdat het om openbaar toegankelijke faciliteiten gaat, is de drempel laag om het eens te proberen. Daarnaast is het gratis en dus ook goed toegankelijk voor mensen met een kleine beurs. ! •
• • • •
1. 4.
Wij stellen de volgende prioriteiten: gronden met een sportbestemming worden zo efficiënt mogelijk gebruikt voor sporten; steunen sportverenigingen die een rookvrije omgeving willen creëren; bij het inrichten van speelplekken wordt rekening gehouden met kinderen die een beperking ervaren; openbare speel- en sportvoorzieningen verspreiden we zo goed mogelijk over het dorp; waar mogelijk plaatsen we bij een openbare sportmogelijkheid een watertappunt.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
|
49
1.
Inhoudsopgave
4.4
Onze woningvoorraad en woonomgeving veranderen mee met de samenstelling van onze bevolking
4.4.1 Een aantrekkelijke buitenruimte in de woonomgeving Of je een aantrekkelijke woning hebt, hangt voor een groot deel van jezelf af. Je kunt in ieder geval de inrichting zelf bepalen. Veel minder invloed heb je op de inrichting van de openbare buitenruimte in je woonomgeving. Toch is een aantrekkelijke buitenruimte misschien wel net zo belangrijk. Wat een aantrekkelijke buitenruimte is verschilt per persoon. De één wil er sporten en picknicken, terwijl de ander altijd de auto voor de deur wil parkeren. Toch zijn er een aantal kenmerken die voor bijna iedereen belangrijk zijn: overdag mensen op straat, groen in de buurt, een gevoel van veiligheid en een gezonde woonomgeving. Kortom: een omgeving die aantrekkelijk is en uitnodigt om naar buiten te gaan.
Versterken wat er al is Om onze buitenruimte nog aantrekkelijker te maken, hebben we een prima uitgangspositie. Er is al een uitgebreide groen- en waterstructuur en het Dijklint loopt als een kralenketting van oost naar west door ons dorp. Daarnaast is er op veel plekken al sprake van functiemenging. Een uitzondering hierop vormen de grote bedrijfsterreinen waar bedrijvigheid is gevestigd die in gemengd gebied voor hinder en overlast kunnen zorgen. De groen- en waterstructuur willen we vooral versterken door meer groen toe te voegen en waar mogelijk verharding te verwijderen. Door het juiste groen toe te voegen gaat de buitenruimte er niet alleen mooier uitzien, maar zijn we ook beter voorbereid op de veranderende weersomstandigheden en wordt de biodiversiteit vergroot. Door bijvoorbeeld meer bomen in de straten toe te voegen blijft het tijdens hete dagen koeler, terwijl het vervangen van kademuren door een groene waterkant het leefgebied voor planten en dieren vergroot. Functiemenging willen we vooral versterken door functies als dienstverlening, sport en kleinschalige bedrijvigheid op meer plekken toe te staan, mits zij niet voor overlast en hinder voor omwonenden zorgen. Dit vergroot de levendigheid op straat en zorgt voor meer ontmoeting en binding met de mensen in de buurt.
1. 4.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
|
50
1.
Inhoudsopgave
! •
• • • • • • • • • •
1. 4.
Wij stellen de volgende prioriteiten: bij het inrichten van groen vormen de gewenste functie voor mens en natuur, het gewenste gebruik en de veranderende weersomstandigheden het uitgangspunt; bij het inrichten van waterpartijen vormen de gewenste functie voor mens en natuur, veiligheid, waterkwaliteit en voldoende zichtbaarheid het uitgangspunt; duurzaamheid, natuur-inclusief bouwen en toekomstbestendigheid vormen het uitgangspunt bij bouwen in een groenblauwe omgeving; niet toestaan van gebouwen in parken; integraal opstellen van kaders voor de toekomst van de Tiendzone; seizoen beleving en diversiteit tussen buurten vormen uitgangspunten bij de inrichting van de buitenruimte; het type en de hoeveelheid straatverlichting wordt afgestemd op de functie van de buitenruimte, parken worden niet verlicht; overtollige verharding verwijderen; verbeteren van de veiligheid en luchtkwaliteit, door auto's meer over de ontsluitingswegen te leiden en de snelheid binnen de wijken te verlagen naar 30 kilometer per uur; groenstroken langs de hoofdwegen behouden, versterken en doortrekken naar de wegen die de wijk inlopen; de beoogde dijkversterking wordt zoveel mogelijk benut om de buitenruimte verder te verbeteren.
Hier gaan we voor!
Omgevingsvisie Papendrecht
Parkeren Slim omgaan met parkeren heeft voordelen en zorgt ervoor dat ambities waargemaakt kunnen worden. Zo kan meer ruimte ontstaan voor andere functies waarmee de woonomgeving aantrekkelijker wordt. Mensen gaan vaker naar buiten om te wandelen, fietsen en elkaar te ontmoeten. Zo'n omgeving stimuleert de actieve vervoerswijzen waardoor zij de auto vaker laten staan. Daarnaast kan slim omgaan met parkeren voorkomen dat er parkeeroverlast ontstaat. ! •
• • • •
|
Wij stellen de volgende prioriteiten: parkeren als kans zien om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren; lagere parkeernormen bij nieuwbouw; maatregelen treffen om parkeeroverlast te verminderen en verschuiving naar andere buurten te voorkomen; inzetten fiets als kans en alternatief voor de auto; waarborgen beschikbaarheid van onze parkeergarages.
51
1.
Inhoudsopgave
Het dijklint Het dijklint willen we verder vergroenen en de historische kenmerken en de verbondenheid met de rivier willen we meer benadrukken. De functiemenging aan het dijklint is een voorbeeld voor andere delen van onze gemeente. ! •
• • •
Wij stellen de volgende prioriteiten: het toevoegen van woningen gebeurt binnen de kaders van de Dijkvisie; behoud van beide rijksmonumenten; de verbinding tussen het dijklint en de rivier wordt versterkt, door de zichtbaarheid, bereikbaarheid en beleefbaarheid van de rivier te vergroten en de verblijfs- en recreatiemogelijkheden te vergroten; bij de beoogde dijkversterking, onder voorwaarden, kleinschalige bebouwing toevoegen binnen het dijklint.
te voorspellen hoe groot de impact van de energietransitie op de openbare ruimte wordt. Wij willen in ieder geval dat alle noodzakelijke aanpassingen zoveel mogelijk worden gecombineerd met andere opgaven. Denk bijvoorbeeld aan een laadpaal in combinatie met een lantaarnpaal, of een transformatorhuisje dat opgaat in zijn omgeving, of gewoon is opgenomen in een gebouw. Ook dataverkeer neemt steeds verder toe en heeft een ruimtebeslag. Bijvoorbeeld door extra fysieke infrastructuur, zoals antennes. Tenslotte spelen wij zo snel mogelijk in op technologische ontwikkelingen die de kwaliteit van onze buitenruimte ten goede komen. Denk bijvoorbeeld aan het moment dat elektrische auto's zo snel opladen dat dit makkelijk bij een tankstation kan, in plaats van aan een laadpaal in de woonomgeving.
! •
Grote vooruitgang bereiken door kleine maatregelen te nemen
•
Een aantrekkelijke buitenruimte in de woonomgeving betekent ook dat de openbare ruimte op detailniveau aandacht moet krijgen. Het uitzicht uit je raam en de boom voor je huis kunnen een enorme invloed hebben op jouw beleving van de buitenruimte. Daarom willen wij alle kansen aangrijpen om verbeteringen door te voeren en bewoners de mogelijkheid te bieden dat ook te doen. Denk aan het verwijderen van tegels, het beplanten van de aarde rondom bomen (boomspiegels) en het graven van wadi's op plekken waar regelmatig wateroverlast ontstaat.