Bijlage 1 Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen Gft campagne en onderzoek nascheiding.pdf

31 mei ’21

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen Oostpolder, campagne GFT en onderzoek nascheiding in Papendrecht Inleiding Uw gemeenteraad heeft in uw vergadering van mei 2019 besloten tot het uitvoeren van Inzamelpilot omgekeerd inzamelen afval in Oostpolder, het vervangen van 8.000 GFT bakken aangevuld met een campagne GFT/e awareness en het uitvoeren van een onderzoek naar verschillende wijzen van nascheiding huishoudelijk afval. In de afgelopen periode zijn deze drie opdrachten achtereenvolgens uitgevoerd. Pilot omgekeerd inzamelen restafval Oostpolder Afvalinzameling Oostpolder Na voorbereiding en inspraak en participatie met bewoners zijn de ondergrondse containers in de periode januari - maart 2020 geplaatst en in april opengesteld waarna de daadwerkelijke meting per 1 mei 2020 is gestart. Voor de pilot zijn 18 ondergrondse containers voor restafval geplaatst. Bij 1.100 laagbouwwoningen zijn de oude restafvalbakken omgebouwd naar een bak voor Plastic, Blik en Drinkpakken (PBD) als aanvulling op de aanwezige GFT/e- en papierbak. Ook de 300 hoogbouwwoningen maken gebruik van de ondergrondse containers voor hun restafval. Daarnaast zijn voor de GFT/e inzameling 13 bovengrondse GFT/e cocons geplaatst en is inpandig een PBD container geplaatst naast de al bestaande papiercontainer. De resultaten van de inzameling na een jaar treft u als bijlage van HVC aan.

Onderstaand de samenvattende tabel met de inzamelgewichten van de inzamelpilot.

Tijdens de inzamelpilot waren de fracties GFT en etensresten en PBD van voldoende kwaliteit en heeft geen afkeur plaatsgevonden. Bewonersonderzoek Het onderzoek bewonerstevredenheid is uitgevoerd door het Onderzoekscentrum Drechtstreden (OCD). Bij alle huishoudens van het pilotgebied is in maart 2021 een digitale vragenlijst uitgezet. Op verzoek is een analoge vragenlijst toegestuurd. In totaal vulde 31% van de huishoudens de vragenlijst in (409 huishoudens). De resultaten en conclusies treft u als bijlage aan.

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

1

31 mei ’21

De belangrijkste conclusies van het OCD zijn: - de helft van de bewoners tevreden is, drie op de tien ontevreden; twee op de tien neutraal - voordelen nieuwe systeem; beter en bewuster scheiden; - onvrede ophaalfrequentie en ondergrondse containers. In de afgelopen periode is uw raad met raadsinformatiebrieven periodiek geïnformeerd. Aanvullend zijn u in de commissie Ruimte op 25 november de tussenresultaten van de inzameling in de Oostpolder toegelicht. Onderzoek nascheiding-methoden In het bijgaande rapport “Kader en opties voor nascheiding in Papendrecht” is onderzoek gedaan naar de toepasbaarheid van verschillende nascheidingstechnieken in Papendrecht, met als vertrekpunt de werkwijzen en afvalprestaties zoals deze nu in Papendrecht zijn. Als landelijk ambitie zijn de VANG doelstellingen met maximaal 100 kg restafval en 75% hergebruik in 2020, doorlopend naar 30 kg restafval in 2025 als referentie genomen. Hiertoe zet het Rijk, in toenemende mate, in op maatregelen die het verbranden van afval ontmoedigen. Naast een algemene beschrijving van de verschillende technieken zijn de prestaties globaal getoetst aan de samenhangende afvaldriehoek bestaande uit milieurendement, serviceniveau en kosten. In totaal zijn drie inzamelwijzen en vijf verwerkingstechnieken beschreven die aanwezig zijn in de markt of in de komende jaren mogelijk beschikbaar komen.

Conclusies onderzoek nascheiding De hoeveelheid restafval in Papendrecht, met ca. 210 kg fijn restafval en 20-40 kg grof restafval in de afgelopen jaren, moet meer dan gehalveerd worden om de landelijke VANG-doelstelling 2020 van maximaal 100 kg/inw restafval en 75% hergebruik te halen. Ervaringen in andere Nederlandse gemeenten laten zien dat dit niet met één maatregel lukt. Voor de korte termijn zijn “nascheiding PMD via voorscheiding” en “traditionele nascheiding met ONF (organisch natte fractie)” operationeel in Nederland. De nieuwere technieken met een optimalere score in de afvaldriehoek, zijn nog niet op de Nederlandse markt beschikbaar en kunnen mogelijk op termijn (5+ jaar) een bijdrage leveren. Voor de lange termijn zijn de nieuwe ontwikkelingen en de schaalgrootte van belang. Voor nieuwe ontwikkelingen lijkt een schaalgrootte van minimaal 120.000 – 150.000 ton restafval nodig. Papendrecht heeft zelf ca 7.000 ton. Een brede samenwerking is hiervoor nodig. Drechtsteden samen met De Waardlanden en de BAR- gemeenten komen samen aan nu bijna 110.000 ton restafval. Vervangen GFT bakken en GFT/e campagne Bij de vervanging van de oude GFT/e bakken is standaard ingezet op een bak van 240 liter. In oktober 2019 zijn bewoners in de gelegenheid geweest desgewenst te kiezen voor een kleinere GFT/e bak van 140 liter.

Begin december 2019 zijn ruim 8.800 GFT bakken vervangen en zijn de oude bakken bij de fabriek aangeboden voor recycling. De bijbehorende GFT/e campagne bestond uit twee delen. Het eerste deel was via de sociale media gedurende drie weken in juni/ juli 2019 met wisselende thema’s GFT/e “bakkie” in de keuken, eten, scheiden in de keuken en tuin. Het tweede deel na de vervanging zijn afvalcoaches gedurende acht weken in januari- februari 2020 ingezet. In totaal zijn 1.206 bewoners in de wijken Wilgendonk, De Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

2

31 mei ’21

Kooy, Molenvliet, Westpolder, Middenpolder en Kraaihoek gesproken. De belangrijkste opmerkingen van bewoners waren: - Wanneer krijg ik een plastic bak? - Waarom zit er een chip in? Moet ik straks per kg betalen? - Graag plastic 1x per 2 weken ophalen. - Mogen etensresten als kippenpootjes en eierschalen ook in het GFT?

Resultaat omgekeerd inzamelen op scheidingsgedrag inwoners vergeleken Hiervoor zijn de inzamelcijfers uit de pilotwijk Oostpolder en van de gehele gemeente Papendrecht door Eureco gebruikt en aangevuld met sorteeranalyses. In de bijgaande rapportage van Eureco zijn de resultaten en conclusies van de sorteeranalyses en inzamelcijfers voor (2018-19)- en eind pilot en Papendrecht als geheel (2020) beschreven, samenvattend: In de onderstaande tabel wordt per afvalstroom de hoeveelheid per inwoner weergegeven.

GFT OPK PMD FIJN RESTAFVAL

NULMETING Kilo per inwoner

84 36 2,5 209

EFFECTMETING Kilo per inwoner

95 36 24 154

Papendrecht Gemiddeld - 2020

68 51 11 218

In dit overzicht valt een relatief groot verschil op tussen het aanbod Oostpolder nulmeting en het gemiddelde aanbod van Papendrecht. Twee stromen die hierbij opvallen: • Het aanbod fijn restafval is in Oostpolder in de nulmeting (2018-2019)aanzienlijk lager dan het gemiddelde aanbod van heel Papendrecht (2020). • Bij PMD is het beeld omgekeerd. In de wijk Oostpolder is naar verhouding (veel) minder PMD gescheiden ingezameld dan Papendrecht -gemiddeld-. Een verklaring hiervoor kan zijn is de hoeveelheid PMD die in wijk-verzamelcontainers is aangeboden, wat niet is meegenomen in de huisaan-huis inzameling. • Papier/ karton laat ook een verschil zien. Echter papier/karton staat bekend dat het wijk overscheidend aangeboden kan worden. Het meten van de hoeveelheid papier/ karton uit een bepaalde wijk kan hierdoor lastig zijn. Aanbod nulmeting versus effectmeting Oostpolder Fijn restafval is gedaald met ruim 25%. De hoeveelheden die gescheiden kunnen worden nemen overwegend toe, waarbij de toename van PMD opvalt. De donker kleur in de grafieken is de hoeveelheid nog aanwezig in het fijn restafval, de licht kleur is de hoeveelheid die gescheiden is ingezameld.

De volgende grafieken zijn overgenomen uit het rapport Eureco. Deze grafieken en de toelichting van Eureco geven een samenhangend beeld tussen de hoeveelheden die nog in het restafval voorkomen en de gescheiden resultaten. Dit rapport is opgesteld met tussenresultaten uit de pilot van januari 2021 en verschillen in geringe mate van de eindresultaten van de pilot zoals hierboven zijn aangegeven.

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

3

31 mei ’21

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

4

31 mei ’21

Voorstel Afvalinzameling Papendrecht

Inleiding: Papendrecht wil op korte termijn stappen zetten om de hoeveelheid restafval aanzienlijk te verminderen, enerzijds om de stijgende kosten voor het (rest)afval te beperken en anderzijds om stappen te zetten naar een circulaire economie inclusief het behalen van de landelijke afgestemde VANG-doelstellingen 2020 van 100 kg restafval en 75% hergebruik. Het Rijk geeft met o.a. de VANGdoelstellingen aan op welke wijze een circulaire economie gerealiseerd kan worden. Gemeenten geven zelfstandig invulling aan de wijze waarop zij de afvaldoelstellingen wensen te behalen. In maart 2018 heeft de gemeenteraad daarom besloten om omgekeerd inzamelen in te voeren. In mei 2019 heeft de gemeenteraad besloten de stappen nader te verkennen in de vorm van de pilot omgekeerd inzamelen in de Oostpolder en tegelijk andere opties open te houden. Daarom is besloten nader onderzoek te doen naar de verschillende mogelijkheden van een afvalsysteem op basis van nascheiding. Dit met het doel om de opties bronscheiding en nascheiding op een goede wijze met elkaar te vergelijken en zo een voor Papendrecht passende afvalinzameling waarbij

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

5

31 mei ’21

belangrijke stappen worden gezet naar een circulaire economie. Daarnaast heeft u opdracht gegeven de 8.000 oude GFT bakken te vervangen en dit te ondersteunen met een GFT campagne. In de afgelopen periode is uw raad met raadsinformatiebrieven periodiek geïnformeerd. Aanvullend zijn u in de commissie Ruimte van 25 november 2020 de tussenresultaten van de inzameling in de Oostpolder gepresenteerd en toegelicht. Strategieën voor minder restafval en effect 300

Papendrecht

250

Service prikkel

200

Geen strategie

Tarief prikkel

150 100

€ 250

Kosten afvalbeheer

€ 225

€ 200

€ 175

€ 150

0

€ 125

tariefprikkel + serviceprikkel

50 € 100

Kg restafval per inwoner

Met de bijgaande rapporten worden u de resultaten aangeboden. Zoals uit de bijgaande factsheet Afvalinzameling hoofdstromen Papendrecht blijkt, is een aanzienlijk verschil te zien in de resultaten die de verschillende gemeente realiseren. Het moge duidelijk zijn dat Papendrecht op afvalinzameling tot de minder presterende gemeenten behoort. Landelijk blijkt dat met het volgen van één strategie (serviceprikkel of tariefprikkel) alleen de VANG-doelstelling 100 kg per inwoner niet gehaald wordt. Een combinatie van beide strategieën geeft perspectief op goede resultaten.

Met de uitvoering van het raadsbesluit is nu ervaring opgedaan met omgekeerd inzamelen en is het onderzoek nascheiding beschikbaar. Het onderzoeksrapport Nascheiding geeft samen met het resultaat van de pilot omgekeerd inzamelen drie mogelijke strategieën op het gebied van inzameling en wijze van verwerken van huishoudelijk afval. Dit los van de strategie diftar (tariefprikkel). Het mogelijk te verwachten effect van de drie strategieën is een reductie van het fijn restafval tot ca. 150 – 185 kg*. Deze strategieën zijn als eerste stap achtereenvolgens: Strategie 1 - Nascheiding (PMD). Papendrecht maakt via de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met HVC op dit moment al gebruik van de “nascheiding PMD” voor de hoogbouw. Hierbij wordt het restafval afgevoerd naar de voorscheidingsinstallatie (VSI) van HVC in Alkmaar voor het uitsorteren van metalen en PMD. Aansluitend worden de plastics in een sorteerinstallatie van Omrin in Oudehaske verder uit gesorteerd. Op basis van ca. 219 kg fijn restafval Papendrecht werd in het afgelopen jaar bruto 13 kg per inwoner PMD uit gesorteerd, na scheiding blijft 206 kg restafval over dat in de Afvalenergiecentrale van HVC is verwerkt. Naast het restafval van de hoogbouw kan ook het restafval met PMD van de laagbouw via deze route worden verwerkt. Bronscheiding van PMD is dan niet meer nodig.

HVC geeft aan momenteel ca 15% tot 18% te kunnen nasorteren (vooral PMD en een beetje ONF). Het gaat dan om in totaal 33 tot 40 kg per inwoner zodat de hoeveelheid restafval daalt naar circa 180 a 185 kg/inw. De komende jaren verwacht HVC meer stromen te kunnen uitsorteren, zoals luiers, textiel en meer ONF. Het proces van HVC gaat zo steeds meer lijken op die van een “traditionele nascheider”. Via “traditionele nascheidingstechniek inclusief verwerking van de organisch natte fractie (ONF) wordt al ruim 25 jaar nagescheiden. Met dit proces kan op basis van resultaten van OMRINgemeenten (20 gemeenten in o.a. Friesland) de hoeveelheid restafval dalen naar ca. 150 kg per inwoner tegen een waarschijnlijk vergelijkbaar verwerkingstarief. Omdat de nascheidingsinstallaties in het noorden liggen zijn de transportkosten relatief hoog. Een behoorlijk deel van het nagescheiden materiaal wordt opgewerkt tot brandstof (geen recycling). Papendrecht is mede aandeelhouder van Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

6

31 mei ’21

HVC. Hierbij is tevens de verplichting om het restafval bij HVC aan te bieden. Voor deze strategie is toestemming nodig van HVC. Strategie 2 - Omgekeerd inzamelen restafval. Deze strategie is toegepast in de Oostpolder, zowel voor de hoogbouw als voor de laagbouw restafval op afstand (met toegangscontrole), PMD in de oude restafvalbak naast GFT en papier bij de woning (laagbouw). Voor de hoogbouw is nu ook GFT/e en PMD ingezameld. GFT/e buiten in een gezamenlijke cocon met toegangscontrole en PMD in een verzamelcontainer inpandig nabij de veelal al aanwezige papiercontainer. Hiermee heeft ook de hoogbouw bijgedragen aan scheidingsresultaten. Tijdens de inzamelproef is 24 kg PMD (bijna 10 maal) ingezameld en is het restafval (fijn) afgenomen naar gemiddeld 154 kg (-26%) per inwoner per jaar. Ook is er een toename van het GFT en etensresten te zien naar 95 kg (+13%). Strategie 3 – Vier bakken. Daarnaast is nog een andere strategie beschikbaar met andere kenmerken. Het betreft de “vier bakken strategie”. Naast de bestaande drie bakken restafval, GFT/e en papier, een extra PMD bak aan huis (om de twee weken legen) en waarbij restafval om de vier weken wordt opgehaald. Deze strategie is ook al genoemd in het raadsvoorstel van 2018 en is bv. met name geschikt voor de dijken. Met deze strategie is een ongeveer gelijk resultaat bereikbaar als van omgekeerd inzamelen met ca.

150-160 kg fijn restafval en vergelijkbare toename van grondstoffeninzameling. De genoemde strategieën zijn allen, echter onvoldoende om de VANG- doelstellingen van 100 kg en 75% hergebruik te realiseren. Het is wel een belangrijke stap, een trendbreuk, om de kosten en hoeveelheid restafval te verminderen met bijbehorende toename van de inzameling van grondstoffen en daarmee bevordering van circulariteit. Mogelijke vervolg strategieën als tweede stap. Om de VANG-doelstelling 100 kg restafval en 75% hergebruik met vanaf 2025 30 kg restafval in het vooruitzicht is verkend met welke vervolgstappen de bovengenoemde strategieën de 100 kg kunnen realiseren. •

•

•

Nascheiding PMD met aanvullend een tariefprikkel. Door de combinatie restafval en PMD samen in te zamelen en hierbij ook een tariefprikkel in te zetten is het wegen van het aangeboden afval noodzaak. Per woonhuisaansluiting is dat voor de laagbouw mogelijk,. Voor de hoogbouw is dat met ondergrondse restafvalcontainers niet mogelijk. Gevolg is dat dan alleen voor de laagbouw (66% van de huishoudens) de VANG-doelstelling 100 kg bereikbaar kan zijn. Daarnaast is een tariefprikkel op basis van wegen relatief duur (hoge kosten voor aanschaf, onderhoud, registratie en administratie). Omgekeerd inzamelen aangevuld met tariefprikkel. Veel goed presterende gemeenten bv. zoals uit de factsheet afvalinzameling hoofdstromen Papendrecht blijkt, maken gebruik van deze combinatie. Eureco, het bedrijf dat in Nederland 80% van de afval- sorteeranalyses maakt geeft aan dat deze combinatie de meeste kans geeft om onder de 100 kg restafval te komen. Deze combinatie wordt in de Drechtsteden door meerdere gemeenten overwogen. Gemeenten die deze strategie toepassen (veel ROVA gemeenten) behoren tot de best scheidende gemeenten in Nederland met 50 tot 100 kg/inw restafval. “Vier bakken” strategie aangevuld met tariefprikkel. Het te verwachten resultaat is naar verwachting iets minder dan de voorgaande, maar wordt in het algemeen haalbaar geacht. Bv.

Dordrecht heeft het voornemen deze combinatie toe te gaan passen.

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

7

31 mei ’21

Hoe te komen tot een voor Papendrecht passende wijze van afvalinzameling – en verwerking? Binnen Papendrecht bestaan op het gebied van afvalinzameling en – verwerking verschillende wensen en gedachten: -

Voorscheiden d.m.v. omgekeerd inzamelen Gedeeltelijk nascheiden (PMD), voorscheiden overige grondstoffen Verminderen “afvalbelasting” Voldoen aan VANG- doelstellingen Geen diftar Beperken kosten afvalstoffenheffing

Met de besluiten en wensen en de genoemde hoofd strategieën zijn de volgende opties / combinaties mogelijk: •

•

•

•

• •

1. Nascheiding in Papendrecht in bestaande voorzieningen. Rest afval en PMD samen in bestaande inzamelvoorzieningen, stoppen met PMD inzamelen, GFT en papier huidige inzamelvoorzieningen blijven brongescheiden. 2. Nascheiding in Papendrecht in HB inzamelvoorzieningen rest vervangen en GFT overal aanbieden. Laagbouw (LB) rest/PMD samen in bestaande 240 l bakken, GFT en papier in bestaande bakken. Hoogbouw (HB) rest/PMD in ondergrondse verzamelcontainers (OGC), GFT gaan inzamelen in bovengrondse verzamelcocons met 240 l bak (beide met toegangscontrole) en papier inpandig in rolcontainer. Hiermee worden de oude en overlast gevende verzamelcontainers bij hoogbouw en de GFT fractie afzonderlijk ingezameld. (no regret) 3. Omgekeerd inzamelen restafval. Grondstoffen aan huis en restafval op afstand a la Oostpolder voor heel Papendrecht. Voor zowel LB als HB. OGC en cocons met toegangscontrole. Stoppen met nascheiden PMD. 4. Combinatie Omgekeerd inzamelen LB en nascheiden HB. Voorscheiden in LB in rest in OGC, PMD aan huis in oude restbak (omgekeerd inzamelen voor LB), nascheiden in HB, rest en PMD in OGC+GFT in cocons (en stoppen met inzamelen PMD HB). OGC en cocons met toegangscontrole. 5. Variant voorscheiden LB met vier bakken strategie en nascheiden HB. 6. Diftar toepassen. Al dan niet toe passen Diftar bij de bovenstaande combinaties is zeker een keuze.

Op welke wijze is afhankelijk van inzamelcombinatie.

Beperken kosten afvalstoffenheffing, verminderen afvalbelasting en voldoen aan VANGdoelstellingen zijn wensen die veelal samengaan door vanuit een voor bewoners duidelijke eerste stap diftar toe te passen. Immers terugbrengen van het restafval van ruim 200 kg naar 100 kg betekent een halvering van de afvalbelasting, beperking van kosten door minder duur restafval (per ton) wat leidt tot per ton lagere kosten voor inzameling en verwerking van grondstoffen Een aantal omliggende gemeenten heeft in de afgelopen jaren ingezet op omgekeerd inzamelen met een relatief kortere loopafstand (vergeleken met pilot Oostpolder). Naast een kostenaspect heeft dit, op dit moment geresulteerd in een iets kleiner verschil in het restafval vergeleken met de pilot Oostpolder. Bij deze gemeenten wordt diftar als volgende belangrijke stap overwogen om VANG doelstelling (beter) te realiseren. Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

8

31 mei ’21

Voorkeurscenario een mix van maatregelen Gezien de brede maatschappelijke trends zowel vanuit Europa (Europese Green Deal) al van het Rijk (circulaire economie, VANG-doelstellingen en productverantwoordelijkheid) zijn de komende jaren meerdere ontwikkelingen te verwachten (circulaire economie, VANG-doelstellingen en productverantwoordelijkheid). Dit samen met de resultaten uit de pilot Oostpolder, het nascheidingsonderzoek en de technische ontwikkelingen nascheiding stellen wij u voor combinatie 2 Nascheiding met vervanging bovengrondse verzamelcontainers en uitbreiding met GFT cocons uit te voeren. Bij de hoogbouw wordt de oude bovengrondse verzamelcontainer vervangen door een ondergrondse rest/PMD container en waar nog geen GFT wordt ingezameld aan te vullen met een bovengrondse GFT/e cocon, beide buiten het complex en met toegangscontrole en inpandig een papiercontainer. Voor de laagbouw wordt gebruik gemaakt van de bestaande restafvalbak voor inzameling rest/PMD aan huis, samen met de bestaande bakken voor GFT/e en papier en karton. Op deze wijze bereiken een verbeterde inzameling in de hoogbouw door de zware fractie GFT/e afzonderlijk in te zamelen, het restafval lichter wordt en de noodzakelijke vervanging van de oude, overlast gevende bovengrondse containers worden vervangen door een goed en gelijkwaardige voorziening met toegangscontrole voor bewoners hoogbouw.

Voor de laagbouw wordt gebruik gemaakt van de bestaande drie bakken. Goed gebruik van de GFT/e bak kan hierdoor gestimuleerd worden zo blijk uit sorteeranalyses op het restafval (de zwaarste grondstoffen fractie in het restafval). Een vervolgstap om zowel de kosten van de afvalinzameling als de hoeveelheid restafval te beperken is de invoering van diftar te onderzoeken bij de laagbouw. Naar huidig inzicht is het wegen van de rest/ PMD bak (LB) een optie om de zware grondstoffen GFT/e en Papier beter te scheiden uit het restafval. Voor een eenduidig en een efficiënte bedrijfsvoering is het gewenst om zoveel mogelijk een eenduidig beleid voor de afvalinzameling te hanteren. Dit betekent dat de situatie in de pilotwijk uiterlijk bij invoering van de voorgestelde mix van maatregelen gelijk getrokken wordt met de rest van Papendrecht. Tot aan dat moment proberen we nog zoveel mogelijk extra inzicht te krijgen in de mogelijk te behalen resultaten zonder het Corona- effect. Daarnaast is het mogelijk dat door gewenning aan deze inzameling de resultaten op termijn verder verbeteren op deze wijze kan de waarde van deze Papendrechtse ervaring uitgebouwd worden.

Evaluatie en voorstel na pilot omgekeerd inzamelen, GFT campagne en onderzoek nascheiding

9