Document · PDF

Bijlage 1 - Beleidsplan Schuldhulpverlening Drechtsteden 2021-2024.pdf

Gemeenteraad Papendrecht 8 december 2022, gemeente PapendrechtBij agendapunt: 9: Herijking Wet gemeentelijke schuldhulpverlening - Voorstel12.205 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

SamenWerken aan nieuw

perspectief! Beleidsplan Schuldhulpverlening Drechtsteden 2021 – 2024

Inhoud

3 8

Hoofdstuk 2 Aanleiding en achtergronden beleidsplan

13 24

Inleiding

Hoofdstuk 3 Huidige situatie

Hoofdstuk 4 Wat we willen bereiken

28 38

Hoofdstuk 5 Wat we gaan doen B lagen

Inleiding

Iedereen een zelfstandig en volwaardig bestaan, dat is waar we in de Drechtsteden voor staan. Samen gaan we voor een inclusieve samenleving, waaraan iedereen kan deelnemen en waarb alle inwoners van de Drechtsteden zelfstandig en volwaardig kunnen leven, werken, wonen en meedoen. En waar dit niet lukt, helpen we met z n allen om die mogel kheden te vergroten. Het fundament hiervan is bestaanszekerheid, het hebben van ( nanciële) zekerheid en stabiliteit zoals een dak boven je hoofd en voldoende te eten. Iets dat ieder mens nodig heeft om te voorkomen dat leven, overleven wordt met alle zorgen en stress die daarb horen. Bestaanszekerheid onder druk Helaas is bestaanszekerheid niet voor iedereen vanzelfsprekend en staat dit voor een groeiende groep mensen onder druk. Onzekere inkomsten, st gende vaste lasten en te weinig nanciële bu ers maken het voor sommige mensen lastig om rond te komen. Maar ook het complexe stelsel van toeslagen, voorzieningen en inkomensondersteuning zorgt ervoor dat steeds meer mensen het overzicht kw traken en niet over de benodigde vaardigheden beschikken waardoor z in de ( nanciële) problemen komen. De laatste jaren zien we dan ook een toename van het aantal mensen met nanciële problemen en schulden. Zo kampt één op de v f huishoudens met (risicovolle) schuldenproblematiek.

Zorgwekkend is dat lang niet iedereen hiervan hulp zoekt waardoor de problemen in de meeste gevallen verergeren met alle gevolgen van dien. Een simpele betalingsachterstand kan hierdoor uitlopen tot een forse schuld van duizenden euro's. Ter illustratie, van de mensen die uiteindel k hulp zoeken b schuldhulpverlening bedraagt de gemiddelde schuld circa € 43.500 en z n hier gemiddeld 13 schuldeisers b betrokken. Toename schuldenproblematiek en impact coronacrisis Schuldenproblematiek is een urgent maatschappel k probleem en dit zal door de coronacrisis alleen nog maar groter worden. De coronacrisis raakt de hele samenleving maar met name de meest kwetsbaren. De verwachting is dat meer inwoners a ankel k zullen worden van een uitkering en nanciële problemen zullen kr gen. Uit onderzoek1 bl kt dat onder meer arme gezinnen, dak -en thuislozen, zzp'ers, laaggeletterden, statushouders en mensen met een beperking in nancieel zwaar weer zullen komen als gevolg van de coronacrisis. Maar ook huishoudens die het op dit moment nog (net) redden om rond te komen maar als de situatie langer voortduurt niet meer. De meest kwetsbaren zullen als gevolg van de crisis nog kwetsbaarder ,

1 Verslag Werkgroep Sociale Impact van de Coronacrisis

Aandacht en urgentie Schuldenproblematiek heeft landel k ook de aandacht in de media en staat ook prominent op de landel ke politieke agenda. Zo is er aandacht voor in het Regeerakkoord en het Interbestuurl k Programma waaraan ook de Drechtsteden meewerken. Tevens is in 2018 de 'Brede Schuldenaanpak' door de R ksoverheid gepresenteerd. Hierin wordt door het kabinet ingezet op het voorkomen van problematische schulden, het tre en van maatregelen om deze terug te dringen en het maken van afspraken met betrokken part en om meer mensen met schulden e ectiever te helpen. De huidige staatssecretaris heeft aangegeven dat dit actieplan ook de komende periode het kompas bl ft. In het derde steunpakket van de r ksoverheid z n er extra middelen vr gemaakt voor het tegengaan van armoede en schuldenproblematiek. Schulden werken door op andere levensgebieden. Ze staan (b na) nooit op zichzelf en maken vaak deel uit van een grotere problematiek. Het hebben van nanciële problemen en schulden vormt een belemmering voor het participeren in de samenleving en kan leiden tot sociale uitsluiting. Mensen stromen moeil ker uit richting werk, vallen uit op het werk of op school en er kunnen gezondheidsproblemen ontstaan. Een ander gevolg z n de hoge maatschappel ke kosten die hieraan gerelateerd z n. Het Nibud heeft berekend dat iedere onopgeloste schuld, de maatschapp € 100.000 kost.

Samenwerking is noodzakel k In deze b zondere t d waar mensen zich zorgen maken over hun gezondheid, familie, baan, bedr f, opleiding etc. is het de taak van de overheid om hen te ondersteunen b bestaanszekerheid en deze te beschermen. Gemeenten staan in de frontlinie als het gaat om de zorg en ondersteuning voor de meest kwetsbare inwoners. Ook waar het gaat over schuldenproblematiek. Daarb wordt niet alleen ingezet op het aanpakken maar ook op het voorkomen van armoede en 2

NVVK jaarverslag 2019

worden. Daarnaast zullen er ook nieuwe doelgroepen nancieel kwetsbaar worden zoals zzp'ers, exwerkers en jongeren. Dit zal naar verwachting zorgen voor een "boeggolf" aan hulpvragen. De NVVK2 verwacht een toename van het aantal hulpvragen in verband met schulden van minimaal 30% voor de komende t d.

Gemeenten kunnen dit niet alleen, ook de r ksoverheid heeft een belangr ke rol in het borgen van bestaanszekerheid voor iedereen. Hierb valt te denken aan onder andere het Wettel k minimumloon, het belasting- en toeslagenstelsel en de andere inkomensvoorzieningen. Maar ook aan de rol van de overheid als schuldeiser in het voorkomen van nanciële problemen en schulden, het maatschappel k verantwoord incasseren en het meewerken aan het oplossen van de schulden situatie. Maar niet alleen de r ksoverheid is part in het voorkomen, aanpakken en oplossen van nanciële problemen, schuldenproblematiek is een breed maatschappel k probleem. Naast de r ksoverheid en gemeenten moet er ook samengewerkt worden door en met werkgevers, maatschappel ke organisaties, de wetenschap, ervaringsdeskundigen, het onderw s etc. Iedereen moet z n verantwoordel kheid nemen, wil er tot een duurzame oplossing gekomen worden. SamenWerken aan perspectief Zoals hierboven al beschreven is een belangr k uitgangspunt van de Wgs, het integrale karakter van schuldhulpverlening. Er dient niet alleen aandacht te z n voor het oplossen of beheersbaar maken van de schuldenproblematiek, maar ook voor de omstandigheden die samenhangen met de schulden. Zoals psychosociale problemen, verslaving, gezondheid, gezinssituatie of problemen rondom de woonsituatie.

Integraliteit is essentieel b de ondersteuning van (kwetsbare) inwoners met nanciële problemen of schulden en vergroot bovendien de e ectiviteit. Integraliteit kan niet zonder samenwerking. De Drechtstedel ke aanpak van nanciële dan wel schuldenproblematiek kenmerkt zich door het vormen van een keten en het organiseren van verbindingen tussen part en en systemen. Zoals de SDD, de Drechtstedengemeenten, de sociaal w kteams, de vr willige schuldhulpverlening, het ondernemersloket, werkgevers, beschermingsbewindvoerders etc. Het is van belang dat de hele keten elkaar weet te vinden en elkaars hulp en expertise inschakelt. Gezien de aard, de omvang en de diversiteit aan problemen kan de schuldhulpverlening zelf niet alle problemen oplossen en alle noodzakel ke ondersteuning bieden. Hiervoor is de brede keten nodig. We staan hierb gezamenl k voor een grote uitdaging, armoede en schulden vormen immers al jaren een groeiend probleem in Nederland dat door de coronacrisis nog meer zal verergeren. Dit betekent dat we aan de lat staan voor het opvangen van de boeggolf van hulpvragen voor schuldhulpverlening. We zetten ons onverminderd in op het voorkomen, beheersbaar maken en

schulden. Dit doen we door armoedebeleid, b standsverlening, minimaregelingen en integrale schuldhulpverlening vorm te geven. De inwoner staat centraal en samen wordt toegewerkt naar een oplossing of stabilisering van de situatie.

oplossen van nanciële problemen en schulden waarb ook gekeken wordt naar de omstandigheden die hiermee verband houden. En dit gaan we eerder, sneller, slimmer maar vooral ook integraler doen in samenwerking met het brede werkveld van schuldhulpverlening. Gezamenl k zetten we de schouders eronder en werken we samen aan perspectief voor onze inwoners, perspectief op een toekomst zonder geldzorgen en met zekerheid. Voor u ligt dan ook een ambitieus beleidsplan voor de periode 2021 – 2024 waarmee we de komende jaren invulling geven aan de opgave schuldhulpverlening in de Drechtsteden.

Aanleiding en achtergronden beleidsplan

Maatschappel ke ontwikkelingen In de Monitor Brede Welvaart 2019 constateert het CBS dat een relatief grote groep mensen onvoldoende pro teert van de economische groei en het nancieel moeil k heeft. Terw l vaste lasten zoals de huur of energiekosten bl ven st gen hebben steeds meer mensen te maken met een onzekere en onvoorspelbare inkomenssituatie door t del ke en exibele banen. Dit kan serieuze consequenties hebben; langdurige ( nanciële) schaarste en inkomensonzekerheid. Dit kan e ect hebben op het gedrag van mensen, hun motivatie en op hun gezondheid. Deze situatie gaat vaak samen met ongunstige levensomstandigheden en werkt sociale uitsluiting en het ontstaan van armoede- en schuldenproblematiek in de hand. De r ksoverheid erkent de noodzaak om de schuldenproblematiek aan de pakken en geeft vanaf 2018 uitvoering aan een interdepartementaal actieplan “Brede Schuldenaanpak”. Het actieprogramma is gericht op het voorkomen van problematische schulden, waarb samenwerking, gegevensuitwisseling, voorkomen van escalatie, e ectieve dienstverlening en snelheid de sleutelwoorden z n. Ook werkt het kabinet aan het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Inwoners kunnen zo hun nanciële en maatschappel ke zelfredzaamheid kunnen vergroten en binnen hun mogel kheden hun eigen ( nanciële) verantwoordel kheid kunnen nemen.

Verschillende wetsw zigingen z n onderdeel van het actieplan brede schuldenaanpak, zoals:

- Gew zigde wet op de gemeentel ke schuldhulpverlening per 1 januari 2021, op basis waarvan gemeenten de aanpak vroegsignalering schulden moeten vormgeving in samenspraak met signaalpartners (woningcorporaties, aanbieders van nutsvoorzieningen en zorgverzekeraars);

- Wet adviesrecht gemeenten b schuldenbewind, waarin geregeld wordt dat gemeenten binnen drie maanden nadat schuldenbewind is ingesteld een advies kunnen uitbrengen aan de rechter over voortzetting van het bewind, of het aanbieden van een lichtere vorm van gemeentel ke ondersteuning (zie b 2.3);

- De Wet vereenvoudiging beslagvr e voet, per 1 januari 2021, op basis waarvan de beslagvr e voet is opgehoogd en ook de berekening van de beslagvr e voet eenvoudiger is geworden.

Volgens Nibud-onderzoek is een gevolg van de coronamaatregelen dat 20% van de huishoudens te maken heeft (gehad) met een inkomensterugval. Dit geldt voor b na de helft van de zzp'ers en exwerkers. Naast deze groepen z n ook jongeren hard getro en. 29% geeft aan geen of onvoldoende spaargeld te hebben om twee maanden zonder inkomen op te vangen. Waar we in 2020 in de Drechtsteden maar ook landel k een afvlakking hebben gezien van het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening en de gemiddelde schuld, wordt nu door de NVVK een st ging verwacht van het aantal aanmeldingen van minimaal 30%. Het is overigens lastig om een goede prognose te maken van het moment waarop deze st ging zichtbaar gaat z n. Kenmerkend voor de doelgroep die een beroep doet op schuldhulpverlening is namel k dat er vaak een lange periode zit tussen het moment van het ontstaan van een problematische schuld en het vragen van hulp. In z n kamerbrief 'Intensivering armoede- en schuldenaanpak' van 28 september 2020 onderschr ft de staatssecretaris de urgentie om actie te ondernemen en verdere armoede en schulden te voorkomen. Wetgeving schuldhulpverlening Sinds 2012 is de Wet gemeentel ke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht. Gemeenten hebben in de Wgs hun belangr kste instrument om in een zogenaamd minnel k traject een overeenkomst tussen schuldeisers en schuldenaar tot stand te brengen, zie hoofdstuk 4.

Deze aanpak is gericht op het, in samenspraak met schuldeisers, kw tschelden van nog openstaande vorderingen voor de schuldenaar na een a osperiode van meestal 3 jaar. Wanneer schuldeisers hier niet aan meewerken, kan de schuldenaar op grond van de Wsnp de rechtbank vragen om een wettel ke schuldsanering, die ook gericht is op een schone lei na een periode van 3 jaar maximale a ossing. Gemeenten moeten een integrale benadering hanteren. Naast de

Impact coronacrisis Corona is een bepalende factor voor de toekomstige ontwikkelingen op het gebied van bestaanszekerheid. De inspanningen en uitgaven op dit gebied hebben grote invloed op economische ontwikkelingen. Het R k zet met maatregelen en steunpakketten fors in op koopkrachtbehoud voor brede groepen in de samenleving, maar de crisis en de daaruit voortvloeiende recessie zet de bestaanszekerheid van grote groepen mensen onder druk.

Per 1 januari 2021 w zigt de Wgs, deze w zigingen z n verwerkt in dit beleidsplan. Het belangr kste verschil met de oude situatie is dat gemeenten nu de mogel kheid kr gen om veel eerder een hulpaanbod te doen aan mensen met een betalingsachterstand. De Wgs verplicht woningbouwcorporaties, ziektekostenverzekeraars en aanbieders van nutsvoorzieningen om de gemeente te melden wie een betalingsachterstand heeft. De gemeenten moeten vervolgens contact opnemen met die mensen en een aanbod doen. Het is vervolgens aan de betrokkenen om van het aanbod gebruik te maken. Daarnaast wordt de toegang van zelfstandigen tot de schuldhulpverlening verduidel kt. Gemeentel ke schuldhulpverlening is breder dan alleen het regelen van schulden. De wetgever ziet voor de gemeenten een regierol b schuldhulpverlening. Vanaf 2021 kunnen gemeenten b dragen aan de samenwerking tussen rechtbanken, gemeenten en bewindvoerders middels gebruikmaking van de wet ‘Adviesrecht gemeenten b schuldenbewind’. Deze wet geeft gemeenten de mogel kheid om de rechtbank te adviseren over voortzetting van het schuldenbewind, of het aanbieden van een lichtere vorm van gemeentel ke ondersteuning. De gemeente moet dit advies binnen drie maanden na het instellen van schuldenbewind uitbrengen. Implementatie van het adviesrecht maakt onderdeel uit van dit beleidsplan.

Deze zal naar verwachting uiterl k eind eerste kwartaal 2021 z n afgerond. Een ander aspect van de gemeentel ke schuldhulpverlening betreft de dienstverlening aan mensen die een schuldhulptraject succesvol doorlopen hebben. Hier staat de ondersteuning gericht op het voorkomen van terugval centraal. Goede nazorg vermindert de kans op “recidive”. B het invullen van preventie en nazorg activiteiten is de samenwerking tussen de SDD en de gemeenten van groot belang. Gemeenten hebben zicht op het lokale (vr willigers) zorg- en ondersteuningsaanbod en kunnen de inzet daarvan coördineren in samenspraak met het sociaal w kteam. De Wgs verplicht gemeenten tot het vaststellen van een beleidsplan. De loopt d van het plan is maximaal vier jaar. Vanuit de gedelegeerde bevoegdheid moet de Drechtraad het plan vaststellen en is het Drechtstedenbestuur verantwoordel k voor de uitvoering. De artikelen 2 t/m 4a van de Wgs geven aan wat er minimaal in het plan moet worden beschreven:

nanciële problemen of de schuldsituatie moeten ook de omstandigheden die daarmee verband houden worden aangepakt en zo mogel k in combinatie met andere hulp e ectiever, duurzamer en structureel worden opgelost.

- De richting die aan de schuldhulpverlening wordt gegeven en de hoofdzaken van het te voeren beleid.

- Welke resultaten nagestreefd worden. - Hoe de samenwerking met schuldeisers wordt vormgegeven. - Op welke manier de kwaliteit geborgd wordt. - Binnen hoeveel weken de gemeente een gesprek voert met de inwoner die een hulpvraag heeft.

- Op welke w ze schuldhulpverlening voor gezinnen met minderjarige kinderen vormgegeven wordt. Rekenkamer onderzoek In 2020 heeft de Rekenkamercommissie Dordrecht onderzoek gedaan naar de uitvoering van de schuldhulpverlening. Het doel was na te gaan of het schuldhulpverleningsbeleid erin slaagde om inwoners van de gemeente Dordrecht met schulden te bereiken en of het beleid een b drage leverde aan het verminderen van schuldenproblematiek onder deze inwoners. De rekenkamer concludeert dat het gevoerde beleid schuldhulpverlening in grote mate beantwoordt aan de doelstellingen. De rekenkamer doet wel verschillende aanbevelingen die in dit beleidsplan en in de her king van het armoedeprogramma van de gemeente Dordrecht z n verwerkt. Het gaat om de volgende punten:

- De uitgangspunten van het schuldhulpverleningsbeleid laten aansluiten b de prakt kervaringen van betrokkenen en daarb verder inzetten op stress-sensitieve dienstverlening;

- Samen met maatschappel ke partners verder inzetten op het laagdrempelig maken van het ondersteuningsaanbod.

- Inzetten op transparantie en heldere communicatie in de oriëntatie – en stabilisatiefase om zodoende onrust en stress door onduidel kheid weg te nemen;

- Nazorg opnieuw tegen het licht houden en de nazorg in overleg met het lokale (vr willige) zorgen hulpverleningsaanbod verder uitwerken. De bestuurl ke reactie op het rapport van de rekenkamercommissie is als b lage b deze nota gevoegd.

Huidige situatie

Omvang problematiek De groep mensen in Nederland met betalingsproblemen en schulden is groot. Uit een recente publicatie van het CBS bl kt dat ongeveer één op de v f gezinnen moeite heeft met rondkomen. Ruim een derde van deze gezinnen heeft te maken met problematische schulden: het ontbreekt deze gezinnen aan de mogel kheden om hun schulden binnen 3 jaar af te lossen. Dat is slecht nieuws. Problematische schulden kunnen leiden tot stress, gezondheids-, sociale en psychische problemen. Veel mensen die met schulden te maken hebben z n onvoldoende in beeld b de schuldhulpverlening. Vanuit het vr willige karakter van de gemeentel ke schuldhulpverlening moet het initiatief om de schulden aan te pakken uiteindel k van de schuldenaar zelf komen. En dat bl kt niet eenvoudig te z n. Schuldenaren hebben last van schaamte, hebben soms cognitieve beperkingen en het beeld van de schuldhulpverlening is niet alt d positief. Het gevolg is dat het in de prakt k gemiddeld 5 jaar duurt voordat mensen zich b de gemeente melden met een ondersteuningsvraag. Uit de jaarc fers van de NVVK3 bl kt dat de betalingsachterstanden in die t d vaak z n uitgegroeid tot problematische schulden van bedragen tot € 43.500 met gemiddeld 13 schuldeisers. Schuldenproblematiek is zowel een individueel als een maatschappel k vraagstuk met grote gevolgen.

De huishoudens met problematische schulden hebben vaak ook tal van andere problemen. Volgens het NIBUD kost één huishouden in ernstige nanciële problemen de samenleving meer dan € 100.000. De kans op nanciële problemen is niet voor iedereen gel k. “Pech hebben” is een belangr ke factor. Uit onderzoek bl kt dat mensen die met schuldenproblematiek te maken kr gen vaak te kampen hebben met het verlies van werk en inkomen, fysieke tegenslag, of problemen hebben in de relationele sfeer. Ook de samenloop van laaggeletterdheid en schulden komt regelmatig voor. Ongeveer tweederde van het totaal aantal klanten heeft een (hoofd)inkomen uit werk, de overige klanten hebben een uitkering. De meest voorkomende schuldeisers z n de Belastingdienst, zorgverzekeraars, incasso-organisaties, deurwaarders en de inners van de gemeentel ke- en waterschapsbelasting. Rol SDD schuldenaar en schuldeisers Sinds de oprichting in 2007 voert de Sociale Dienst Drechtsteden de schuldhulpverlening uit voor 3 NVVK jaarverslag 2019

de aangesloten gemeenten. De SDD heeft verschillende rollen in het proces en is verantwoordel k voor beleidsontwikkeling en -regie op de schuldhulpverlening. Ook bemiddelt de SDD en kan z zelf ook schuldeiser z n. Als regisseur heeft de SDD onder meer de taak om de juiste partners samen te brengen en te verbinden. Het doel is dan het opstellen en uitvoeren van de (curatieve minnel ke) schuldhulpverlening. Ook monitort de SDD de resultaten en de kwaliteit van het aanbod en het proces. Als bemiddelaar stelt de SDD eisen aan de schuldenaar en maakt z afspraken over terugbetaling van de schulden. De wederz dse verplichtingen en verantwoordel kheden van hulpvrager en hulpverlener(s) worden aan het begin van het traject vastgelegd in een overeenkomst. Wanneer iemand niet in staat is om zelf verantwoordel kheid te nemen of niet zelfredzaam is, wordt naar ondersteuning gezocht. In eerste instantie binnen het eigen (sociale) netwerk. Als dat niet lukt, kan vr willigers- of professionele ondersteuning worden ingezet. Vormen van ondersteuning z n: maatjesprojecten, formulierenbrigades, (preventief) budgetbeheer, maatschappel k werk en begeleiding door een zorg- of hulpverleningsinstelling, beschermingsbewind of curatele4.

De schuldenaar en de schuldhulpverlener z n a ankel k van de medewerking van schuldeisers om tot betalingsregelingen, al dan niet tegen gedeeltel ke of nale kw ting, te komen. Het is dan ook belangr k dat er goede afspraken z n met schuldeisers, zodat z bereid z n om mee te werken aan een betalings- of schuldregeling. Schuldeisers spelen ook een rol b schuldpreventie en vroegsignalering. Z signaleren schulden of betaalachterstanden als eerste en kunnen doorverw zen naar schuldhulpverlening. Overigens kan een schuldeiser die weigert mee te werken of niet akkoord wil gaan met het gedeeltel k kw tschelden van schulden via een gerechtel ke uitspraak – een dwangakkoord – gedwongen worden om mee te werken. Wanneer de minnel ke schuldregeling niet succesvol is kan de SDD gebruik maken van de eigen juridische bevoegdheid om een “Wsnp- verklaring” af te geven. Daarmee kan de belanghebbende een verzoek indienen b de rechtbank om toegelaten te worden tot het wettel k traject.

4 Beschermingsbewind en curatele z

n beschermingsmaatregelen opgelegd door de rechter. De rechter kan hiertoe besluiten wanneer bl kt dat mensen als gevolg van lichamel ke of psychische klachten niet meer goed voor zichzelf zorgen of hun nanciën niet meer goed kunnen regelen. Er kan ook sprake z n van problematische schulden, verkwisting of verslaving.

De SDD kan naast schuldhulpverlener ook zelf schuldeiser z n. Het uitgangspunt is wel dat escalatie voorkomen moet worden en in het geval van fraudeschulden geldt het maatwerkprincipe. De toegang tot de dienstverlening is geformaliseerd in de beleidsregels. Hierin is een hardheidsclausule opgenomen zodat in individuele gevallen afw king van de regels mogel k bl ft. Samenwerking Het doel van de Wgs is een e ectieve gemeentel ke schuldhulpverlening. Schuldhulpverlening bestaat uit minimaal 3 verschillende stappen, namel ke preventie, curatie en nazorg. Preventie en nazorg moeten ervoor zorgen dat minder mensen in een (problematische) schuldensituatie terechtkomen, de kwaliteit van de schuldregeling wordt verhoogd en recidive wordt teruggebracht. Curatie is gericht op het oplossen van schuldenproblematiek door de oorzaken weg te nemen of belemmeringen aan te pakken die mogel ke oplossingen in de weg staan. Wanneer dit niet lukt wordt ingezet op het stabiliseren van de situatie en het voorkomen van escalatie. Voor het hele schuldhulpverleningsproces geldt samenwerking met ketenpartners als één van de belangr kste succesvoorwaarden. De SDD werkt samen met sociaal (w k) teams/ het dorpsnetwerk, lokale algemene voorzieningen5, de maatschappel ke zorg6, beschermingsbewindvoerders, de rechtbank en schuldeisers.

Tot die laatste categorie horen de woningcorporaties, zorgverzekeringsmaatschapp en, leveranciers van water en energie, incassobureaus en gerechtsdeurwaarders. T dens de verschillende fasen in het proces van de schuldhulpverlening spelen deze part en diverse rollen als verw zer in de vroegsignalering, als begeleider en als ondersteuner wanneer het gaat om het nakomen van afspraken t dens het schuldhulpverleningsproces of ná het proces in het voorkómen dat er opnieuw een schuldsituatie ontstaat.

5 Onder algemene voorzieningen wordt o.a. verstaan: activiteiten gericht op activering, informatie, advies en ondersteuning, algemeen

maatschappel k werk, mantelzorgondersteuning, vr willigersondersteuning en sociaal raadsliedenwerk. 6 Hiermee worden de partners bedoeld die onder regie van de "centrumgemeente" Dordrecht verantwoordel

k z n voor de zorg aan de

multi-problem groepen.

B gaand schema geeft de stappen in het proces van schuldhulpverlening weer:

Preventie Preventie is voorliggend aan het curatieve schuldhulpverleningstraject. Met preventie wordt geprobeerd de nanciële zelfredzaamheid van inwoners te vergroten en gezond nancieel gedrag te verbeteren. Preventie is ook gericht op het voorkomen van grotere nanciële problemen, escalatie van schulden (vroegsignalering) of herhaling (recidive). Preventie is van belang om sociale uitsluiting te voorkomen en maatschappel ke kosten te beperken. Dit laat onverlet dat de burger zelf verantwoordel k is voor z n of haar nanciële situatie. De SDD heeft verschillende activiteiten op het gebied van de preventie, maar het z n vooral de regiogemeenten die door inzet van algemene voorzieningen en sociaal w kteams de preventie doelstelling invulling geven. Door zoveel mogel k informatie digitaal (via internet) beschikbaar te maken zorgt de SDD ervoor dat de dienstverlening toegankel k en gemakkel k te vinden is.

- De SDD verzorgt in het kader van de preventie de volgende activiteiten: - Budgetcursussen die toegankel k z n voor alle inwoners van de Drechtsteden; - (Preventief) budgetbeheer. - Het geven van voorlichting aan samenwerkingspartners zodat z problematiek eerder kunnen vaststellen en hierdoor ook eerder kunnen doorverw zen.

- Het verstrekken van b zondere b stand voor (beschermings) bewindvoering, mentorschap en curatele en extern budgetbeheer.

- Het (op verzoek) doorbetalen van de vaste lasten voor klanten met een uitkering van de Sociale Dienst Drechtsteden.

- De activiteiten van het A-team: Het A-team bestaat uit uitkeringsgerechtigden met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ten behoeve van hun participatie/re-integratie verrichten z in het A-team additionele werkzaamheden met behoud van de uitkering. Z ondersteunen t dens het schuldhulpverleningsproces en b het ordenen van de administratie. Z worden in deze rol getraind, begeleid en doen prakt kervaring op. Het A-team verricht ook activiteiten op locatie en is daarmee ook een verbindende schakel tussen de SDD en de ketenpartners.

- De SDD levert ook maatwerk aan individuele gemeenten: Dordtse b standsgerechtigden met vragen over geld worden laagdrempelig ondersteund door de ‘Adviseurs Geldzaken’.

B standsgerechtigden uit andere gemeenten worden terug verwezen naar het (vr willige) aanbod in die gemeente. Curatie Inwoners van de Drechtsteden die voor schuldhulpverlening in aanmerking willen komen kunnen zich digitaal, telefonisch of persoonl k voor schuldhulpverlening aanmelden b de SDD. De aanleiding voor dit verzoek kan een crisissituatie z n, zoals een gedwongen woningontruiming, beëindiging van de levering van gas, elektriciteit, stadsverwarming of water. In het geval van crisisinterventie kan een moratorium worden aangevraagd b de Rechtbank. Daarmee kr gt de hulpverlening de t d om een minnel k traject op te zetten. Er mag dan in een periode van maximaal zes maanden geen huisuitzetting of energieafsluiting plaatsvinden. Voor elke bedreigende schuld moet echter apart een moratorium aangevraagd worden. Het curatieve schuldhulpverleningsaanbod start met een gesprek waarin de hulpvraag, een diagnose van de motivatie, de vaardigheden en de nanciële situatie van de klant worden vastgesteld. Hierna volgt de oriëntatiefase. Deze is bedoeld om inzicht te kr gen in de nanciële situatie en de mate van zelfredzaamheid van de klant. Ook wordt onderzocht of er sprake is van samenhang met immateriële problemen en of er behoefte is aan ondersteuning en/of ankerende hulpverlening.

Deze fase leidt tot een plan van aanpak met afspraken over de inzet van klant zelf, de in te zetten producten en een t dspad. Door direct al in te zetten op budgetcoaching wordt geprobeerd een (structurele) gedragsverandering tot stand te brengen die zou kunnen leiden tot duurzame uitstroom en het voorkomen van recidive. Na de oriëntatiefase z n er vier mogel ke vervolgopties: A. Informatie en Advies: voor de inwoner die een situatie zelf kan oplossen of in het geval dat er geen aanbod kan worden gedaan. B. Duurzame Financiële Dienstverlening: Dit is bedoeld voor het beheersbaar maken van de situatie en het voorkomen van escalatie wanneer een stabilisatietraject of een schuldregeling (nog) niet mogel k is. Er is dus ook ondersteuning wanneer er weinig of geen perspectief op een schuldenvr e toekomst is (b voorbeeld als gevolg van fraudeproblematiek)

D. De 100% regeling. Een betalingsregeling waardoor de schulden helemaal a etaald kunnen worden. De minnel ke schuldregeling volgt op het stabilisatietraject (voortraject schuldregelen). T dens de schuldregeling wordt onderhandeld en geprobeerd overeenstemming te bereiken met de schuldeisers. Als alle schuldeisers akkoord gaan met het aanbod is de schuldregeling geslaagd. Er z n twee vormen van een schuldregeling; een schuldbemiddeling of een saneringskrediet. B de aanpak van schuldenproblematiek geven we in principe de voorkeur gegeven aan de inzet van een saneringskrediet boven een schuldbemiddeling. De verhouding is anno 2021 in de Drechtsteden ongeveer 80% - 20%. De inzet van een saneringskrediet betekent minder administratieve lasten, snellere a andeling en meer duidel kheid voor de cliënt7 en de schuldeiser. Als een minnel ke schuldregeling niet lukt, b voorbeeld door gebrek aan medewerking van de schuldeisers, kan een verzoek worden ingediend b de Rechtbank om toegelaten te worden tot het wettel k traject (Wsnp)8. B dit verzoek moet ook een “Wsnp- verklaring” van de SDD worden ingediend. Daarmee wordt aangegeven dat een minnel ke schuldregeling niet mogel k is. Om dreigende situaties als een huisuitzetting t dens de periode van het verzoek tot toelating tot het wettel k Wsnp-traject te voorkomen, kan b de rechtbank een voorlopige voorziening worden aangevraagd.

Tot het moment van de uitspraak mogen schuldeisers hun rechten niet uitoefenen. Gedurende dit hele proces kan budgetbeheer worden geboden: het (t del k) beheren van de nanciën van de klant, waardoor de betaling van de vaste lasten zeker gesteld worden.

een Saneringskrediet regeling neemt de gemeente de schuld over. De gemeente betaalt de schuldeisers in één keer het met de schuldeisers overeengekomen af te lossen bedrag uit. De schuldenaar lost maandel ks af b de gemeente. Gemiddeld komt hierdoor 93% van de mensen van hun schulden af. In de regio Drechtsteden is de uitvoering van de sanerinsgkredietregeling belegd b de kredietbank West-Brabant

het verzoek tot een Dwangakkoord zoals eerder genoemd dient tegel kert d ook een verzoek tot toelating tot de Wsnp te worden ingediend. Indien de rechter het Dwangakkoord afw st en minnel ke schuldregeling derhalve is mislukt, kan de rechter direct het verzoek tot toelating tot de Wsnp behandelen t dens de zitting.

C. Een voortraject voor de schuldenregeling. Het stabilisatietraject is het voortraject voor een schuldregeling. B problematische schulden zonder verdere persoonl ke en/of nanciële belemmeringen kan een schuldregeling worden ingezet.

Nazorg Na het succesvol afronden van een schuldregelingstraject wordt nazorg geboden. Drie tot zes maanden na een afronding neemt de schuldhulpverlener contact op met de klant om te bepalen of de inkomsten en uitgaven van de klant nog in balans z n. Indien bl kt dat er ondersteuning nodig is, wordt er een afspraak gemaakt voor een adviesgesprek of vindt er doorverw zing plaats. Net als in de fasen preventie en curatie is ook in deze fase de samenwerking met lokale partners van groot belang om duurzame verandering zeker te stellen en recidive te voorkomen. Toegankel kheid Iedere inwoner van 18 jaar en ouder die in de Drechtsteden woont kan gebruik maken van schuldhulpverlening. Daarb geldt voor gezinnen met kinderen dat er b een dreigende huisuitzetting alt d een schuldhulpverleningstraject wordt opgestart. In de Drechtsteden z n hiervoor speci eke afspraken gemaakt gericht op het tegengaan (preventie) van woningontruimingen op basis van huurachterstand, (het) voorkomen van problematische schuldsituaties met de daarb horende incassokosten b de betre ende huurder (klant) om zo een afname van het aantal woningontruimingen te bewerkstelligen. Aanmelden voor schuldhulpverlening kan op verschillende manieren. Iemand kan zichzelf aanmelden b de SDD maar de aanmelding kan ook verlopen via het sociaal w kteam, hulpverlener, bewindvoerder, vr willigersorganisaties etc.

Om de drempel voor het vragen van hulp zo laag mogel k te maken wordt informatie over schuldhulpverlening breed verspreid. Dit wordt gedaan via de websites van de SDD en de gemeenten, via divers breed verspreid foldermateriaal, voorlichtingsb eenkomsten en via samenwerkingspartners zoals de sociaal w kteams/ het dorpsnetwerk, de Voedselbank, Stichting Leergeld etc. Ook de intake mag geen barrière vormen. Daarom vinden die gesprekken niet alleen plaats b de SDD maar desgewenst ook op locatie b de sociaal w kteams in de gemeenten. Kwaliteitseisen De branchevereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) heeft kwaliteitsnormen ontwikkeld in de vorm van de gedragscodes schuldregelen, budgetbeheer en sociale kredietverlening. De SDD is lid van - en werkt conform de gedragscodes van de NVVK. De SDD is sinds 2014 in het bezit van het NVVK- certi caat.

De NVVK toetst eens per drie jaar met ona ankel ke auditoren de kwaliteit van dienstverlening van haar leden. Door de audit wordt zichtbaar gemaakt dat de leden allemaal en alt d aan uniforme en controleerbare kwaliteitseisen voldoen. Naast de procedures om alle de dienstverlening te waarborgen in de vorm van een klachtenregeling en bezwaarprocedures worden er standaard een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder de klanten die gebruik maken van de schuldhulpverlening van de SDD. In dit onderzoek worden klanten onder meer bevraagd op hun ervaring. Dit wordt gedaan aan de hand van de 5 B’s: begripvol, begr pel k, betrouwbaar, betrokken, beleefd). Juridische aspecten en wachtt den Sinds de invoering van de Wet gemeentel ke schuldhulpverlening is de schuldhulpverlening een publieke taak en heeft deze een bestuursrechtel k kader. Een besluit tot het doen van een aanbod of het afw zen van een verzoek tot toelating tot schuldhulpverlening en de (tussent dse) beëindiging van een schuldhulpverleningstraject vallen onder de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en worden kenbaar gemaakt met een beschikking. Op grond van de Awb kunnen de ontvangers van het besluit bezwaar (en beroep) aantekenen. De term nen van de Algemene wet bestuursrecht gelden dus ook voor de schuldhulpverlening. De inhoud van de dienstverlening is privaatrechtel k geregeld.

De afspraken met de klant worden contractueel in een overeenkomst vastgelegd. De wet stelt eisen aan de wacht en doorloopt den. Voor het reguliere aanbod geldt een maximale wachtt d van vier weken voor de periode tussen de melding en het moment dat de hulpvraag wordt vastgesteld via het eerste gesprek. De doelstelling die de SDD hiervoor hanteert is veel korter, namel k een term n van 10 werkdagen. De melding kan via de website, de telefoon of persoonl k plaatsvinden. In het geval van vroegsignalering gelden andere wachtt den. In de aangepaste Wgs is bepaald dat er maximaal 4 weken mag zitten tussen het moment waarop een cliënt aangeeft met de gemeente in gesprek te willen en dat gesprek.

De doorloopt d van de bestuursrechtel ke beslisterm n van acht weken begint als het verzoek tot toelating is ingediend, dit is t dens het eerste gesprek met de schuldhulpverlener waarin ook de hulpvraag wordt vastgesteld. Deze term n eindigt op het moment dat de beschikking wordt afgegeven. De SDD hanteert, in afw king van de bestuursrechtel ke beslisterm n, 4 weken als a andelingsterm n. Wanneer er sprake is van een crisis dan is de wettel k toegestane wachtt d maximaal drie werkdagen. Binnen drie werkdagen vindt dan het eerste gesprek plaats waarin de hulpvraag wordt vastgesteld en de crisisinterventie wordt toegepast. Samenwerking Gemeentelijke en Regionale taken Ook de SDD biedt bepaalde groepen ondersteuning bij het voorkomen van schulden, bijvoorbeeld door middel van Preventief Budgetbeheer. Dit aanbod is ontwikkeld in samenwerking met de ketenpartners en wordt aangeboden aan personen met een verhoogd risico op (problematische) schulden.

Wat we willen bereiken

Visie De basis voor het beleid schuldhulpverlening 2021 - 2024 is de Regionale Visie Sociaal domein Drechtsteden (2019). Centraal in de beleidsvisie staat het streven naar een zelfstandig en volwaardig bestaan voor iedereen. De inzet is dat alle inwoners van de Drechtsteden zelfstandig en volwaardig kunnen leven, werken, wonen en meedoen. Waar dat niet lukt, helpt de SDD de mogel kheden vergroten. Binnen de Drechtsteden is armoedebeleid één van de speerpunten van zowel de gemeenten als maatschappel ke partners. Daarb wordt geprobeerd te voorkomen dat inwoners met nanciële problematiek ook met problematische schulden te maken kr gen. Speci ek voor schuldhulpverlening stelt de beleidsvisie als doelen inwoners eerder en beter te bereiken, het zorgen voor een makkel k en laagdrempelig schuldhulpverleningsproces, het wegnemen van obstakels voor bestaanszekerheid en het bieden van stabiliteit. Schulden- en armoedeproblematiek wordt daarnaast zo veel mogel k integraal benaderd. Gemeenten, maatschappel ke partners en de SDD werken samen. Het aanbod van de SDD varieert van informatie en advies tot schuldregelen en beschermingsbewind onder het motto “zo licht als mogel k en zo zwaar als noodzakel k”. Daarb geldt verder dat de schuldhulpverlening van de Sociale Dienst Drechtsteden toegankel k is voor iedere inwoner van de Drechtsteden met schulden.

Kenmerken van de schuldhulpverlening zoals de SDD die uitvoert z n het integrale karakter, dienstverlening op maat voor de klant en de gerichtheid op een schuldenvr e toekomst. Er is aandacht voor de situatie en achtergrond van de inwoner en de SDD maakt zo veel mogel k gebruik van de mogel kheden die in de sociale omgeving van de inwoner aanwezig z n. Resultaten De resultaten van de schuldhulpverlening van de SDD worden gemeten middels een aantal prestatie-indicatoren. Deze worden per trimester gemonitord en meegenomen in de verantwoording aan de Drechtraad. De doelstellingen op de verschillende indicatoren worden jaarl ks vastgesteld als onderdeel van het begrotingsproces. Voor 2021 z n de volgende meetbare doelstellingen vastgesteld. Tav Wachtt d:

In 95% van alle meldingen wordt maximaal binnen 10 werkdagen na melding de hulpvraag vastgesteld;

Tav Bereik nieuwe cliënten:

We bieden aan minimaal 1.200 nieuwe klanten een dienstverleningstraject aan;

Tav Kwaliteit stabilisatietraject:

Minimaal 75% van de stabilisatietrajecten wordt positief afgesloten. Onder een positieve afsluiting wordt verstaan: de schulden z n a etaald - er is een betalingsregeling getro en - de schulden z n geher nancierd - overdracht naar schuldregelen; Minimaal 85% van de schuldregelingstrajecten wordt positief afgesloten. Een schuldregeling is geslaagd als er een saneringskrediet wordt toegekend - een schuldbemiddeling wordt gestart of als een WSNP verklaring wordt afgegeven;

Tav Kwaliteit schuldregelingstraject:

Tav bereik vroegsignalering:

Minimaal 27% van de inwoners die vanuit de signalen vroegsignalering worden benaderd, wordt bereikt. We spreken van "bereikt" wanneer benadering van een cliënt door de SDD heeft geleid tot een vervolgafspraak tussen cliënt en een medewerkers van schuldhulpverlening.

In de plan periode 2021 – 2024 zal de SDD het beleid en de uitvoering schuldhulpverlening op onderdelen verder intensiveren. Samengevat zetten we hierb in op een viertal speerpunten:

Inwoners eerder en beter bereiken

Zorgen voor een makkel k en laagdrempelig schuldhulpverleningsproces

Het wegnemen van obstakels voor bestaanszekerheid

Stabiliteit bieden en bevorderen

Deze speerpunten concretiseren we middels de volgende ambities:

- We zorgen samen met de afzonderl ke gemeenten voor een e ectieve invulling aan de wettel ke vroegsignalering;

- We vergroten het bereik van ondernemers met schulden; - We starten een pilot waarin we vorm gaan geven aan de samenwerking met een Drechtstedel ke werkgever met als doel het bereik onder werknemers te vergroten;

- We zetten in op een snellere a andeling van schuldhulptrajecten; - We zetten in op het vergroten van de toegankel kheid van de schuldhulpverlening; - We versterken de samenwerking met de andere part en binnen de keten van schuldhulpverlening in het b zonder met de sociaal w kteams/het dorpsnetwerk en vr willigersorganisaties;

- We volgen vernieuwende initiatieven in andere gemeenten en nemen deze b gebleken succes over.

- We hanteren de uitgangspunten van stress-sensitieve dienstverlening als basis voor de schuldhulpverlening;

- We werken de mogel kheden tav verplichte/randvoorwaardel ke schuldhulpverlening verder uit;

- We zetten nog sterker in op een integrale benadering voor speci eke doelgroepen; - We vergroten het aantal cliënten dat gebruik maakt van bewindvoering in eigen beheer naar minimaal 300 en evalueren de pilot in 2022;

- Om recidive te beperken intensiveren we de nazorg. Deze ambities worden in het volgende hoofdstuk nader uitgewerkt.

Wat gaan we doen

In het vorige hoofdstuk z n de ambities benoemd. We zullen de planperiode verder uitwerken. In dit hoofdstuk beschr ven we de activiteiten en innovaties die gepland staan voor de korte en middellange term n (voor het jaar 2021). Inwoners beter bereiken Invulling vroegsignalering Eén van de belangr kste verplichtingen die de aangepaste Wgs aan de gemeenten oplegt is het organiseren van vroegsignalering. In de Wgs is expliciet opgenomen dat gemeenten daarvoor persoonsgegevens mogen uitwisselen. De aanpassing van de Wgs biedt nu een wettel ke basis voor de gegevensuitwisseling tussen de in de wet genoemde part en. Artikel 3 van de aangepaste Wgs stelt dat het college tot taak heeft om: (art 3, 1b) “…een inwoner een aanbod te doen tot een eerste gesprek als bedoeld in artikel 4, eerste lid, als een b of krachtens algemene maatregel van bestuur te bepalen signaal van schuldeisers is ontvangen door het college over betalingsachterstanden, dat een goede indicatie vormt voor meer schulden”. De gegevensuitwisseling heeft betrekking op betalingsachterstanden in huur, zorgpremie, of nutsvoorzieningen. Schuldeisers melden dit aan de gemeenten en die z n verplicht om b alle signalen, dus ook enkelvoudige, een aanbod te doen voor een eerste gesprek. Dat kan via een huisbezoek, maar ook per mail of telefonisch.

De vroegsignalering is in samenwerking tussen de SDD en de gemeenten opgezet en de uitvoering ligt deels b de gemeente en deels b de SDD. De “verwerkingsverantwoordel ke” als bedoeld in de Algemene Verordening Gegevensbescherming ('AVG') is het openbaar lichaam Drechtsteden (GRD). Dit omdat de uitvoering van de schuldhulpverlening gedelegeerd is aan de GRD. Voor het melden van de signalen over de cliënten hebben de SDD en de gemeenten een samenwerkingsovereenkomst getekend. Op basis van het lokaal beleid en de Wmo 2015 z n gemeenten tevens bevoegd om deze gegevens te verwerken waardoor er gezamenl k kan worden opgetrokken. Voor de verdere uitwerking van het proces en de taakverdeling tussen

SDD en gemeenten wordt verwezen naar b lage 1. Het is goed om op te merken dat we binnen de Drechtsteden al langer een traditie van vroegsignalering kennen als uitvloeisel van een aantal regionale convenanten met corporaties en nutsbedr f Evides. Daarnaast maken we reeds gebruik van de mogel kheid die het CAK sinds enige t d biedt rond de uitwisseling van signalen die duiden op een grote achterstand in de betaling van de premie voor de ziektekostenverzekering. Met de mogel kheden zoals die nu in de nieuwe wet worden geboden wordt het aantal "signaalpartners" echter fors uitgebreid en zullen we ook signalen over kleinere achterstanden gaan ontvangen. Binnen de Drechtsteden gaan we op een proportionele en zinvolle manier invulling geven aan vroegsignalering. Een inwoner met een kleine achterstand van enkele euro's hoeft b voorbeeld geen (uitgebreid) hulpaanbod te kr gen. Een dergel ke minimale betalingsachterstand vormt (conform artikel 2 lid 1 Wgs) immers geen goede indicatie voor meer schulden waardoor de inbreuk in de persoonl ke levenssfeer niet in verhouding staat tot de grootte van de nanciële problemen. De intensiteit en gradatie van de interventie op het gebied van vroegsignalering wordt gekoppeld aan de ernst van de betalingsachterstand.

Vergroten bereik ondernemers We voorzien dat de vraag naar schuldhulpverlening aan ondernemers, waaronder ook zzp'ers, door de coronacrisis snel zal toenemen. Ook de ombudsman heeft in het rapport "een open deur tot vervolg" opgeroepen om de toegang tot schuldhulpverlening voor deze doelgroep te verbreden. Inwoners met zakel ke schulden (zelfstandig ondernemers) kunnen een krediet aanvragen b een bank of een beroep doen op het Besluit B standsverlening Zelfstandigen (Bbz 2004). Het Bbz geeft zelfstandig ondernemers met nanciële problemen t del ke inkomensondersteuning en/of een van (bedr fs) krediet om de doorstart van het bedr f te ondersteunen. Ondernemers die niet in aanmerking komen voor het Bbz, b de doorstart van een bedr f met schulden te maken kr gen of hun bedr f willen beëindigen, kunnen gebruik maken van specialistische schulddienstverlening. Voor nanciële hulpverlening aan ondernemers is speci eke bedr fsmatige kennis en specialistische expertise nodig. Deze kennis heeft de SDD nog niet zelf in huis. Voor de uitvoering van het Bbz en de schulddienstverlening aan ondernemers wordt dan ook sinds langere t d al

gebruik gemaakt van het Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ) te Rotterdam, waar de SDD deze diensten heeft ingekocht. Los van de groeiende vraag naar schuldhulpverlening als gevolg van de Coronacrisis heeft de SDD de ambitie om meer ondernemers de weg naar het RBZ te laten vinden. Om het bereik te vergroten zullen in 2021 de volgende aanpassingen in het contract met RBZ worden doorgevoerd.

- Tav de locatie van de dienstverlening: voor sommige ondernemers werkt de reis naar Rotterdam belemmerend. Ondernemers zal daarom de mogel kheid worden geboden om het gesprek met een medewerker van het RBZ op een locatie binnen de Drechtsteden zelf te laten plaatsvinden;

- Tav de overdracht van het dossier: in het geval dat ondernemers zich b de SDD melden zal worden gezorgd voor een ‘warme overdracht’ naar het RBZ in plaats van de huidige "verw zing"; Om de toegang tot de dienstverlening voor ondernemers verder te vergemakkel ken en te anticiperen op de toename die wordt verwacht van (aan)vragen van zelfstandigen voor ondersteuning, inclusief schuldhulpverlening, is met ingang van 1 januari 2021 een apart loket (zowel fysiek als digitaal) voor ondernemers ingericht. Ook de dienstverlening van RBZ wordt ondergebracht b dit ondernemersloket. Het fysieke loket bestaat uit een fysieke balie waar afspraken op locatie mogel k z n. Deze balie is gevestigd in het Drechtsteden Ondernemerscentrum (DOC). Samenwerking werkgever Werkgevers kunnen een belangr ke doorverw sfunctie vervullen voor werknemers met schulden. Op het moment dat er sprake is van loonbeslag of wanneer een medewerker onder de bronhe ng valt zal dit immers bekend z n op de loonadministratie van een werkgever9. Er ligt ook een belang voor werkgevers om dit met een werknemer bespreekbaar te maken omdat uit onderzoek is gebleken dat medewerkers met problematische schulden vaker ziek z n en minder productief.

In het verleden z n er eerder pogingen gedaan om te komen tot samenwerkingsafspraken tussen werkgevers en de SDD met als doel werkgevers te ondersteunen b hun rol (b voorbeeld door het geven van voorlichting op locatie) en het bereik onder werknemers met schulden te vergroten. Om verschillende redenen z n deze pogingen helaas niet geslaagd. Mede vanwege de schroom die ook

een achterstand van meer dan 6 maanden premie ziektekostenverzekering kr gt een werkgever de verplichting om de premie in te houden op het salaris en door te betalen aan de uitvoerder van de bronhe ng, het CAK

ffi

aan de kant van werkgevers veelal speelt om de nanciële situatie waarin medewerkers verkeren bespreekbaar te maken. De komende planperiode wordt opnieuw invulling gegeven aan deze ambitie en worden er afspraken gemaakt met Drechtwerk. Naast het organiseren van al genoemde voorlichtingssessies aan medewerkers en/of leidinggevenden wordt gedacht aan het organiseren van een inloopspreekuur voor medewerkers. Z kunnen hier terecht met vragen op het gebied van inkomensondersteuning en schulden. Ook de mogel kheid van een intakegesprek op locatie van Drechtwerk is in dit verband een optie. Zorgen voor een makkel k en laagdrempelig schuldhulpverleningsproces Een snellere a andeling Het sneller a andelen van schulddossiers is een veel gehoorde wens in de aanpak van schuldhulpverlening. We pakken dit punt op door middel van deelname aan het landel k opgezette project “Collectief schuldregelen”. Dit project voorziet in een snellere a andeling van de aanvragen en verlaging van de administratieve lasten. De individuele a andeling van schulddossiers wordt vervangen door een collectieve a andeling, waarb schuldeisers besluiten over acceptatie op basis van periodiek te ontvangen overzichten van potentiële nieuwe cliënten. Dit levert de gewenste winstpunten op.

Snellere a andeling en vermindering van administratieve lasten verwachten ook te bereiken door deelname aan het landel ke project ‘Schuldenknooppunt’. Dit is een aanpak gericht op veilige, digitale, uniforme en deels geautomatiseerde communicatie via een centraal digitaal loket, tussen schuldhulpverleners en schuldeisers gericht op t dswinst in het proces. Vergroten toegankel kheid Om de drempel voor het vragen van hulp b schulden te verlagen wordt aangesloten b de landel ke informatiecampagne ‘Kom j eruit?’ van het ministerie SZW, in samenwerking met veel landel ke organisaties. Deze campagne is gericht op bewustwording en verw zing. Door middel van verhalen van ervaringsdeskundigen (schulden-ambassadeurs) en prakt kvoorbeelden wordt geprobeerd de drempel voor hulpvragen te verlagen. Een veel genoemde wens in de tussent dse evaluatie beleidsplan 2016 – 2020 was het werken op locatie. Naast de reeds bestaande mogel kheid om te kiezen voor een intake op locatie, starten we met het aanbod om ook vervolggesprekken op locatie te kunnen voeren.

Eén ander landel k project waaraan we deelnemen, gericht op het makkel ker en laagdrempeliger maken van het aanbod schuldhulpverlening, is de "Nederlandse Schuldhulproute”, waarin gemeenten, banken en partners in het schuldhulpdomein samen werken aan het voorkomen van schulden. Banken, zorgverzekeraars, leveranciers van telecommunicatie en andere grote bedr ven brengen een onderdeel van de schuldhulproute, namel k de website Geld t.nl, onder de aandacht b klanten met betalingsproblemen. Met Geld t kunnen inwoners een test doen die inzicht geeft in de eigen nanciële situatie. Geld t verw st vervolgens zo nodig door naar lokale instanties, zoals vr willigersorganisaties of naar schuldhulpverlening. Ook zel ulp (Nibud of ‘Bereken uw Recht’) en digitale hulp b beginnende nanciële problemen z n verw sopties. Recent is ook Geld t Zakel k gelanceerd. Dit is een soortgel k portaal als hierboven is beschreven. De versie is speci ek opgezet voor zelfstandig ondernemers. Op Geld t Zakel k kunnen ondernemers gratis terecht voor hulp b hun nanciële situatie. Via een online test kr gt een ondernemer direct inzicht in hoe de onderneming er nancieel voor staat. Ook wordt direct een overzicht geboden waar de ondernemer terecht kan voor hulp. Denk aan websites met handige tips, online begeleiding of hulp voor ondernemers in de buurt.

In de 2021 zullen we een voorstel aan gemeenten voorleggen om aan te sluiten b Geld t Zakel k om middels dit instrument de toegankel kheid voor ondernemers verder te vergoten. Versterken samenwerking keten Als titel voor dit beleidsplan is gekozen voor "SamenWerken aan nieuw perspectief". Hiermee willen we tot uiting brengen dat een e ectieve aanpak van schulden valt of staat b een goed functionerende ketenaanpak. Vanuit de uitvoering van de Wgs speelt de SDD in deze keten een belangr ke rol maar tegel kert d vormt de SDD slechts 1 schakel in de totale keten. In de afgelopen jaren z n al mooie eerste stappen gezet waar het de samenwerking tussen SDD en de w k-/sociaal w kteams betreft en deze samenwerking gaan we in deze planperiode verder intensiveren. Naast de al eerder genoemde mogel kheid om de vervolggesprekken tussen klanten en de consulenten van de SDD op locatie van het w kteam te laten plaatsvinden. Gaan we uibreiden naar de aanwezigheid van consulenten in de lokale w k-/sociaal w kteams. Deze uitbreiding biedt meer mogel kheden voor een “warme

dossieroverdracht” en het frequenter uitwisselen van inhoudel ke informatie. Vanwege hun laagdrempelige karakter en 'nab heid' spelen de w k-/sociaal w kteams een belangr ke rol in het motiveren van burgers om over hun schroom/schaamte heen te stappen en een beroep te doen op de schuldhulpverlening van de SDD. Ze kunnen hiermee een belangr ke b drage leveren aan het bereiken van burgers met problematische schulden. Vanuit de ketenaanpak is het goed om te benoemen dat niet in iedere schuldsituatie sprake is van een problematische schuld. Eventueel noodzakel ke ondersteuning b het oplossen van enkelvoudige of qua hoogte beperkte schulden kunnen goed worden opgelost door het grote aantal vr willigersinitiatieven dat binnen de Drechtsteden actief is, waaronder initiatieven vanuit diverse kerken en organisaties als Humanitas, Schuldhulpmaatje en SUN. De aan deze initiatieven verbonden vr willigers spelen, naast de al genoemde w kteams, eveneens een belangr ke rol b het signaleren en het verw zen van cliënten naar de SDD op het moment dat wel sprake is van problematische schulden. Ook waar het gaat om het voorkomen van schulden door het ondersteunen van mensen b het beheren van hun budget is in onze regio een belangr ke rol weggelegd b genoemde part en.

Vanuit het belang van een goede afstemming zal de SDD het initiatief nemen om deze part en tweemaal per jaar uit te nodigen voor een overleg waarin actualiteiten of eventuele knelpunten in de samenwerking kunnen worden besproken.

Het wegnemen van obstakels voor bestaanszekerheid Innovatieve initiatieven Om snel kleine schulden te kunnen a etalen zet de SDD de komende planperiode een ‘Sociaal Leenfonds’ op. Doel van het fonds is om hulpverleners via dit fonds de mogel kheid te bieden een renteloze lening aan te vragen voor hun cliënten (voor schulden tot € 2500) om openstaande nota’s te betalen. De a oscapaciteit van de cliënt bepaalt de loopt d van de lening met een maximum van 36 maanden. De gedachte is dat met een dergel k fonds kan worden voorkomen dat kleine schulden uitgroeien tot grote problematische schulden. Vanuit het voorkomen van mogel ke overlap zullen we hier SUN (Stichting Urgente Noden) Drechtsteden nadrukkel k b betrekken. Onder het kopje curatie is al aangegeven dat b de aanpak van schuldenproblematiek tegenwoordig de voorkeur wordt gegeven aan de inzet van een saneringskrediet boven een schuldenregeling. Onderzocht zal worden of ook lopende schuldregelingen kunnen worden omgezet naar saneringskredieten. Stress sensitieve dienstverlening Financiële problemen trekken een wissel op ons functioneren. De aanhoudende zorgen en stress dragen er b veel mensen aan b dat ze meer b de dag gaan leven, meer moeite hebben om in actie te komen, vol te houden en hun emoties en verlangens te reguleren.

In de afgelopen jaren is er veel wetenschappel ke literatuur beschikbaar gekomen over de g zelende werking van geldstress. Om mensen in die context e ectief te helpen is het van groot belang dat organisaties voorzien in stress-sensitieve dienstverlening. Dit is dienstverlening die aansluit op de ontregelende werking van aanhoudende stress en die mensen in die context in staat stelt om hun doelen vaker en sneller te realiseren. Het 'doen-vermogen' van inwoners met (problematische) schulden is de basis voor het maatwerk dat geboden wordt b het bieden van ondersteuning en het oplossen van schulden. Dit geldt ook b het meedenken b het maatschappel k verantwoord incasseren als schuldeiser. Ondersteund door de Hogeschool Utrecht is de SDD reeds in 2019 gestart met het implementeren van de uitgangspunten van stress-sensitieve dienstverlening binnen de schuldhulpverlening. Alle medewerkers van de afdeling Schuldhulpverlening hebben in dit kader ook een door de Hogeschool

Utrecht verzorgde training gevolgd en op dit moment worden eigen medewerkers opgeleid om deze training ook aan andere en nieuwe medewerkers te kunnen geven. In het beleid schuldhulpverlening 2021 – 2024 en de uitvoering daarvan zullen we inzetten op de voorzetting en de doorontwikkeling van de stress-sensitieve dienstverlening. Voorwaardel ker maken schuldhulpverlening Schuldenproblematiek is een belangr ke belemmering voor participeren of het deelnemen in het arbeidsproces. Schulden kunnen leiden tot gezondheidsproblemen en sociale uitsluiting. Cliënten met een b standsuitkering waarvoor geldt dat het hebben van schulden een belemmering is voor het verkr gen van betaald werk, kunnen de verplichting opgelegd kr gen om een begin te maken met het saneren van de schulden. Artikel 55 van de Participatiewet is hiervoor de basis. Met het vaststellen van de Regionale Visie Sociaal Domein is besloten om in de Drechtsteden gebruik te maken van deze mogel kheid. De implementatie hiervan zal in 2021 worden vorm gegeven. Los van het verplichtende karakter van schuldhulp voor genoemde doelgroep, willen we in bepaalde situaties budgetbeheer als randvoorwaarde opleggen b het gebruik van andere voorzieningen. B voorbeeld b verminderd zelfredzame cliënten die, komend uit een intramurale setting, begeleid zelfstandig gaan wonen.

In overleg met woningbouwcorporaties wordt deze optie verder uitgewerkt. Waar het opleggen van deze randvoorwaarde vanuit de Wmo niet mogel k is, zou een dergel ke randvoorwaarde, waar wensel k, mogel k wel verbonden kunnen worden aan het huurcontract. Integrale aanpak speci eke doelgroepen Naast de al eerder genoemde doelgroep van ondernemers kent de SDD een tweetal doelgroepen waarvoor een speci eke doelgroep benadering geldt met een eigen multidisciplinair team. Concreet gaat om jongeren en statushouders. Deze doelgroepen komen over het algemeen via aanvragen voor inkomensondersteuning binnen b de SDD maar meer dan gemiddeld speelt b deze groepen meervoudige problematiek. De schuldhulpverlening aan deze doelgroepen geven we vorm via deelname van schuldhulpconsulenten aan genoemde teams waarmee de integrale benadering is geborgd. Naast de doelgroepbenadering van jongeren, dak- en thuislozen en statushouders kennen we ook

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.papendrecht.nl/api/v1/meetings/563/documents/9770