B02. 20251125 Aanbieding rapport Kinderombudsman Niemand hielp mij OPENBAAR.pdf

Secretaresse Kinderombudsman

T E secretariaat@kinderombudsman.nl

Werkdagen: maandag t/m woensdag en vrijdag Bijlage(n): rxmail.eml; Aanbiedingsbrief rapport gemeenten_getekend.pdf; KOM_rapport Niemand hielp mij 20112025 def.pdf; inlineimage-c6c44R.jpg

Inleiding In elk gezin wordt wel eens ruzie gemaakt. Ouders1 zijn het soms niet met elkaar eens, kinderen voelen zich niet altijd begrepen, broers en zussen kunnen elkaar dwarszitten. Aanhoudende ruzies of spanningen kunnen tot stress en problemen leiden bij kinderen. Zeker wanneer er sprake is van uitschelden, kleineren, bang maken, slaan, schoppen of seksueel geweld. Dan spreken we over kindermishandeling of geweld tegen kinderen. Geweld tegen kinderen omvat elke vorm van fysiek, psychisch of seksueel contact die voor een kind bedreigend of gewelddadig is.2 Hier valt ook fysieke en emotionele verwaarlozing onder, en getuige zijn van geweld tussen ouders of andere gezinsleden onderling. Het is onduidelijk hoeveel kinderen3 te maken hebben met geweld in de thuissituatie. Er is geen recent onderzoek gedaan. Cijfers uit 2017 laten zien dat naar schatting tussen de 90.000 en 127.000 kinderen te maken hebben gehad met één of meerdere vormen van mishandeling.4 Dat is een stuk hoger dan het aantal meldingen dat bij Veilig Thuis binnenkomt. In 2024 zijn er 67.030 meldingen gedaan van

1 Met ‘ouders’ bedoelen wij ouders en verzorgers. Voor de leesbaarheid gebruiken we hier alleen het woord ‘ouders’.

kindermishandeling.5 Na een melding moeten kinderen en gezinnen vaak lang wachten op actie van Veilig Thuis. Dat geldt ook voor meldingen over ernstige structurele verwaarlozing of mishandeling. Alleen bij acute onveiligheid6 pakt Veilig Thuis een melding meteen op. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakt zich daarom al een aantal jaren ernstig zorgen over kinderen en gezinnen voor wie niet tijdig actie wordt ondernomen na een melding.7 De korte- en langetermijngevolgen van geweld tegen kinderen zijn groot.8 De thuissituatie is onvoorspelbaar, bedreigend en onveilig. Soms kunnen ouders helemaal geen geborgenheid meer bieden, soms worden warme momenten afgewisseld met momenten van onveiligheid. Een kind dat in die situatie opgroeit is angstig, al zal dit niet altijd zichtbaar zijn. In zo’n situatie krijgt een kind ook niet de ruimte, aandacht en het vertrouwen om op een fijne manier op te groeien. Dit zet het welzijn en de ontwikkeling van een kind zwaar onder druk. Zeker wanneer de situatie lang voortduurt. Chronische stress maakt kinderen steeds gevoeliger voor stress en spanning.9

2 Artikel 1.1 Jeugdwet 3 Met ‘kinderen’ wordt iedereen bedoeld die jonger is dan achttien jaar. Hieronder vallen dus ook jongeren van 12 tot 18 jaar. Voor de leesbaarheid van de tekst gebruiken we, in navolging van het Kinderrechtenverdrag, voornamelijk kinderen. 4 Universiteit Leiden en TNO in opdracht van het WODC, NPM2017: nationale prevalentiestudie mishandeling van kinderen en jeugdigen, 2018. 5 Cijfers CBS over huiselijk geweld geraadpleegd op 27-10-2025. Te raadplegen via: StatLine - Huiselijk geweld; aard geweld, aanvullende informatie, Veilig Thuis-regio 6 Een persoon is in direct fysiek gevaar, diens veiligheid is de komende dagen niet gegarandeerd en hij of zij heeft direct bescherming nodig. 7 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Aanhoudende onveiligheid tijdens het wachten op Veilig Thuis, oktober 2024. 8 Augeo, Voorkom kindermishandeling, geraadpleegd op 20-10-2025. 9 Verwey-Jonker Instituut, Kwestie van lange adem, november 2020.

3

Ze raken in een overlevingsmodus die, samen met de mishandeling, kan leiden tot psychosociale problemen10 en gedragsproblemen. Zware lichamelijke mishandeling of verwaarlozing kan bij kinderen zelfs tot de dood leiden.11 Verder hebben het lichamelijk, emotioneel en seksueel geweld dat iemand tijdens het opgroeien meemaakt tot ver in het volwassen leven gevolgen voor de fysieke, emotionele en mentale toestand van die persoon.12 Er kunnen lichamelijke problemen ontstaan, zoals een blijvend gevoelig stresssysteem, chronische ziekten als diabetes en astma, maar ook chronische pijn aan bijvoorbeeld het hoofd en de buik. Veelvoorkomende psychische problemen zijn een verstoord zelfbeeld, hechtingsstoornissen, depressie, angst of (complexe) posttraumatische stress. Daarnaast komen verslavingen en eetstoornissen voor. Bovendien kan het moeilijk zijn om gezonde relaties met anderen aan te gaan. Het risico bestaat dat de cirkel van geweld wordt overgedragen op de volgende generatie.

10 Verwey-Jonker Instituut, Veerkrachtig functioneren van jongeren, november 2024. 11 Augeo, Voorkom kindermishandeling, geraadpleegd op 20-10-2025. 12 Augeomagazine Langetermijngevolgen van kindermishandeling; Augeo, Voorkom kindermishandeling, geraadpleegd op 20-10-2025.

“De veiligste plek in m’n huis vind ik de badkamer, er worden geen drugs gebruikt maar er wordt wel vaak gescholden en geschreeuwd.” 14-jarige jongen

Opvoeding Ik vind mijn opvoeding… Hiermee bedoelen we: – Er wordt altijd goed voor je gezorgd. – Er staat altijd iemand voor je klaar. – Je hebt contact met andere volwassenen die belangrijk voor je zijn. – Of die langere tijd voor je hebben gezorgd (bijvoorbeeld familieleden of pleegouders). Veiligheid thuis Ik vind de veiligheid bij mij in huis… Hiermee bedoelen we: – Je voelt je veilig bij jou thuis. – Er wordt bij jou thuis niet geslagen of gevochten. – Er worden bij jou thuis geen drugs gebruikt. – Er wordt bij jou thuis niet gescholden. Verzorging De verzorging die ik krijg, vind ik… Hiermee bedoelen we: – Je krijgt genoeg te eten en te drinken. – Je hebt genoeg kleding. – Je krijgt genoeg slaap. – Er is een dokter wanneer je die nodig hebt.

Sociale omgeving buiten het gezin School en vrije tijd School en mijn vrije tijd vind ik… Hiermee bedoelen we: – Je vindt het niet vervelend om naar school te gaan. – Je krijgt op school genoeg hulp en steun, zodat je goed kunt leren. – Je krijgt de kans om in je vrije tijd de dingen te doen die je leuk vindt. Of dingen waar je goed in bent (bijvoorbeeld sport, muziek, toneel, scouting of skateboarden). Vrienden Ik vind het contact met mijn vrienden… Hiermee bedoelen we: – Je doet leuke dingen met je vrienden. – Je kunt goed met je vrienden opschieten. – Jouw vrienden begrijpen je. – Jouw vrienden houden rekening met wie jij bent.

28