atelierverslag Papendrecht omgevingsvisie LR.pdf

2e CONCEPT

Atelierverslag t.b.v. omgevingsvisie Papendrecht

16 oktober 2019

2e concept

Eindrapport

atelierverslag t.b.v.

Omgevingsvisie 16 oktober 2019 In opdracht van: Gemeente Papendrecht Uitgevoerd door: Xi- Ontwerp i.s.m. buitenruimte.nu

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding & proces

0

2.

Dag van de toekomst

3.

Huidige waarden van Papendrecht

0

4.

Opgaven & Papendrechtcafe

0

5.

Toekomstschets 0 6. Advies 0 Colofon Bijlagen

Door: Nanda van Heteren PAPENDRECHT – ‘Wat is de kracht van Papendrecht? En wat kan (nog) beter in het Papendrecht van de toekomst?’ Deze vragen stonden woensdag 5 juni tijdens de Dag van de Toekomst centraal. De gemeente Papendrecht had inwoners opgeroepen om tussen 14.00 en 20.00 uur deze vragen te beantwoorden in de tent voor het gemeentehuis. De twaalfjarige Papendrechter Nicky Smits heeft ook zijn visie gegeven: ,,Je kon Papendrecht een cijfer geven, ik heb een 8,5 gegeven. Eigenlijk woon ik hier al mijn hele leven en heb het hier goed naar mijn zin. De omgeving is leuk, de mensen zijn vrolijk, je hebt hier alles in het dorp zoals het Vondelpark en de winkels. Ik zou hier echt niet weg willen, heb het hier fijn en alles wat ik leuk vind is dichtbij.”

“Die meneer van de gemeente en ik hebben gesproken over wat ik leuk vind in Papendrecht en wat ik anders zou doen en hoe.” “Zo heb ik gezegd dat ik graag een speelpleintje zou willen voor oudere kinderen bij ons in de buurt. Nu hebben we alleen een klimrek en de toestellen zijn oud. Dat is gewoon minder leuk. Als mijn neefjes en nichtjes komen, dan ga ik ook niet spelen bij ons, maar twee pleintjes verder. Daar hebben ze een glijbaan, klimrek en schommels. Het zou dus leuk zijn als er speelpleinen komen die nieuwer zijn en voor ieder wat wils hebben.” “Mijn goede vriendin Nora en ik hebben trouwens ook handtekeningen verzameld voor een nieuw speelpleintje in de buurt. We hadden er wel twintig en misschien wel meer, dat blaadje wilde ik eigenlijk vandaag geven. Op ons pleintje is het helaas weggewaaid, maar als de gemeente hier nu niets mee doe, ga ik zo weer de deuren langs.” (...)

Het hele artikel is te vinden op www.papendrechtsnieuwsblad.nl CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 3

1. Inleiding & proces Aanleiding Op 1 januari 2021 wordt de nieuwe omgevingswet ingevoerd. De gemeente Papendrecht bereidt zich hierop voor door o.a. een omgevingsvisie op te stellen. De omgevingsvisie is een integrale lange termijnvisie voor de hele leefomgeving, zowel voor ontwikkeling als (de hoofdlijnen van) beheer. Er worden dus uitspraken gedaan over ruimte, water, milieu, landschap, natuur, landbouw, verkeer, duurzaamheid en cultureel erfgoed. In de nieuwe omgevingswet is participatie een belangrijke pijler. De gemeente Papendrecht wil de stem van de burgers dan ook een belangrijke plek geven in de omgevingsvisie. De gemeente vroeg Xi-ontwerp om een schakel in dit participatietraject vorm te geven met twee ateliers: • de Dag van de Toekomst op 5 juni en • de toekomst maquette op het Papendrechtcafé op 1 juli. Xi-ontwerp heeft dit project samen met Buitenruimte.nu opgepakt en uitgewerkt. Naast deze ateliers organiseerde de gemeente zelf enkele andere particpatievormen waaronder straatinterviews en ideeëntafels op het Papendrechtcafé.

en communicatiemiddelen werden vastgelegd. Doelgroep van het interactieve proces waren de burgers en maatschappelijke organisaties van Papendrecht. Raadsleden konden in hun rol als burger meepraten. Centraal in de communicatie stond een projectpagina op het digitale platform www. puurpapendrecht.nl. Hier werden alle aankondigingen gedaan, uitleg gegeven over het proces en tussenresultaten gedeeld. Via het platform was het mogelijk om een reactie te plaatsen. Daar is helaas slechts tweemaal gebruik van gemaakt. Informatie van de projectsite werd herhaald op de website van de gemeente en de website www. papendrecht.net Uitnodigingen voor de ateliers werden ook verspreid via sociale media als Facebook en Twitter. Per e-mail werden maatschappelijke partijen direct uitgenodigd voor de twee ateliers. Verder werden advertenties geplaatst in de lokale kranten en werden persberichten naar diverse media verstuurd. Het Papendrechts Nieuwsblad plaatste op 6 juni een mooi verslag (zie bladzijde 3). RTV Papendrecht zorgde ook voor een videoimpressie van beide ateliers.

Dit rapport vormt het verslag van de beiden ateliers. In het rapport wordt achtereenvolgens beschreven: • de werkwijze in ateliers; • een verslag van de Dag van de Toekomst; • de kernwaarden van Papendrecht, huidige kwaliteiten om te koesteren; • de opgaven voor de toekomst geordend in vijf thema’s met de reacties uit het Papendrechtcafe; • een toekomstschets voor Papendrecht in de verre toekomst. Het eindresultaat, op basis gesprekken en discussies met de bevolking, bedrijven en maatschappelijke organisaties in de ateliers, levert bouwstenen op voor de omgevingsvisie voor Papendrecht. Promotie Bij de start van het project werd een communicatieplan gemaakt in samenwerking met de communicatieadviseur van de gemeente waarin kernboodschap, doelgroep

Dag van de toekomst CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 4

Dag van de toekomst - 5 juni Op de markt werd een partytent geplaatst waarbij ook beachflags de aandacht trokken. Tevens werden mensen door middel van een flyeractie op de tent van de Dag van de Toekomst geattendeerd. Dat leverde circa 100 mensen op die hun mening gaven die middag. Aan de hand van een reactieformulier met drie vragen werd met de mensen in gesprek gegaan: • Wat is de kracht van Papendrecht? • Wat kan (nog) beter in het Papendrecht van de toekomst? • Welk cijfer geeft u het Papendrecht van nu? Dit leverde 47 reactieformulieren. Een aantal formulieren werd door een groep mensen samen ingevuld. Ter inspiratie waren referentiebeelden aanwezig en was een reeks van historische kaarten (zie bijlage). De opmerkingen van de mensen werden zo goed mogelijk op een levensgrootte maquette verbeeld. ’s Avonds werd een terugkoppeling van de reacties van de dag gegeven in het gemeentehuis waarbij raadsleden en wethouders nadrukkelijk waren uitgenodigd. Het aantal bezoekers van deze avond viel tegen. Het was de ambitie om een werkteam van vrijwillige burgers samen te stellen die een verdiepingsslag zouden maken met de reacties. Hiervoor kwamen echter via internet geen aanmeldingen binnen. Op basis van de dag van de toekomst werd de kernwaardenkaart van Papendrecht samengesteld en werden vijf opgaven benoemd voor het volgende atelier.

om opmerkingen te plaatsen op het ontstane resultaat door kaartjes in de maquette te plaatsen met een opmerking. De ontstane maquette is uitgewerkt in een toekomstschets voor Papendrecht.

Ambtelijk overleg De opgaven en kaartbeelden uit de ateliers zijn met de ambtelijk experts besproken. Zo werden zij op de hoogte gehouden wat er was ingebracht door burgers in de ateliers. Zij hebben nadrukkelijk niet de resultaten van de ateliers beïnvloed maar de resultaten getoetst op onjuistheden.

Groslijst: De deelnemers dachten verder dan alleen het beleid op hoofdlijnen voor de lange termijn en gaven ook concrete ideeën voor de korte termijn die niet in een omgevingsvisie passen. In de bijlage van dit rapport is een groslijst opgenomen van alle ingebrachte ideeën en wensen. Zo wordt de output overgedragen aan de gemeente.

Papendrechtcafe - 1 juli In het Apollo Hotel stond een levensgrote maquette van Papendrecht wederom centraal. Voor aanvang van het atelier werd hierop de kernwaardenkaart gebouwd. Tijdens het ‘Papendrechtcafe’ vormde de maquette een van 5 ideeëntafels waarbij in vier rondes een discussie plaatsvond. Elke ronde konden de deelnemers de kernwaarden op de maquette aanvullen. Vervolgens werd er een of twee van de vijf opgaven ‘gespeeld’ die op A2 kaarten waren verbeeld. Al discussiërend werd de maquette aangevuld tot een toekomstschets voor Papendrecht. Tot slot was er voor iedereen de mogelijkheid

Papendrechtcafe CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 5

3. Dag van de toekomst Op de dag van de toekomst werden vele ideeën ingebracht door de Papendrechters. Een volledige lijst van wensen en ideeën is opgenomen in de bijlage. Waar Papendrechters in het gesprek best kritisch waren gaven velen het Papendrecht van nu desalniettemin een hoog rapportcijfer, een gemiddelde van 7,64.

De kracht van Papendrecht: • Dorpse cultuur: sociaal en samen. Niet groter groeien. • Papendrecht heeft alle voorzieningen • Het winkelcentrum is top met breed aanbod • Goede verkeers verbindingen over land en water • Fijne ligging aan de Merwede: wandelen, hardlopen en bedrijvigheid • Het historisch dijklint vormt de basis • Uitgebreid fietspadennetwerk en veilig door vrijliggende fietspaden

De meest genoemde onderwerpen zijn hieronder in kernwoorden samengevat in twee categorieën:

• •

Wat is de kracht van Papendrecht? Wat kan (nog) beter in het Papendrecht van de toekomst? Sommige onderwerpen vormen een tegenstelling. Deze zijn met een pijl aangegeven. Ze vormden de basis voor het formuleren van de opgaven.

Dit kan (nog) beter in het Papendrecht van de toekomst: • Meer ruimte voor senioren en starterswoningen nodig. Maar waar? • • • • •

De tocht in het winkelcentrum is vervelend - overkapping? Lokaal openbaar vervoer moet beter met name ‘s avonds en zondags Fijnstof probleem van oa scheepvaart moet opgelost Het dijklint moet niet verdichten met nieuwe woningen Verkeersoverlast: teveel en te zwaar verkeer op lokale wegen. Parkeeroverlast door betaalde garages. Verlaag snelheid naar 30. Maak een rondweg in 1 richting rond het centrum

• •

Colectieve zonnepanelen op zwembad is een goed idee Energieke gemeente waar regelmatig iets leuks wordt georganiseerd. o.a. op de levendige gezellige markt maar ook in het Vondelpark

• • •

ZP op zwembad is een goede eerste stap, waar meer duurzame energie? De zondagen in Papendrecht zijn saai. Organiseer meer! Weinig te doen voor kinderen. Onderhoud speeltuintjes moet veel beter. Nu zijn veel speeltuintjes gevuld met oude toestellen.

•

Weinig te doen voor jongeren. Behoefte aan meer festivals, sport, survival, streetrunning, calisthenics etc

• •

Veel groen is fijn! Rust!

• • • •

Mix jong en oud in het centrum - maak meer ontmoetingsplekken Zwembad is te klein! Vaak vol bij mooi weer. Verbeter afval scheiding met techniek of meer voorlichting. Ga verloedering en verrommeling van de openbare ruimte tegen CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 6

Dag van de toekomst

Gemiddeld cijfer voor het Papendrecht nu:

7,64 CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 7

4. Kernwaarden van Papendrecht De kernwaarden van het huidige Papendrecht zijn gevat in vijf thema’s en verbeeld op de kernwaardenkaart.

•

Fijn dorp aan de Merwede.

Papendrechts dijklint en Veerweg vormen de historische basis van het dorp en zijn een belangrijke kernkwaliteit. De groene fiets- en wandelroutes langs de dijk met uitzicht op de Merwede, met haar bedrijvigheid op het water en de oevers, sluiten daar naadloos op aan. De kernkwaliteit van het dorpse karakter komt ook naar voren in de herkenbare (kleine) maat van de buurten met sociale samenhang. De hoogbouw van Papendrecht verstoort deze dorpse beleving niet.

•

Goed bereikbaar dorp

Papendrecht is goed per auto bereikbaar van alle kanten met duidelijke entrees vanaf zowel het snelwegen- als het regionale wegennetwerk. De hoofdwegen in het dorp zijn ruim opgezet en vormen een eenduidige structuur. Ook het openbaar vervoersnetwerk met een heldere openbaarvervoersas vormt een kwaliteit voor Papendrecht (hoewel de frequentie en de dekking van het openbaarvervoer op de avonden en in het weekend te wensen overlaat). Tot slot vormen de waterbussen en een fijnmazige fietspadenstructuur een kwaliteit die Papendrecht tot een goed bereikbaar dorp maken.

•

•

Goede voorzieningen

‘Papendrecht heeft alles’, werd vaak gehoord tijdens de Dag van de Toekomst. ‘Er is geen reden om naar Dordrecht of Rotterdam te gaan’. Het winkelcentrum heeft een breed aanbod en een prettige uitstraling en wordt voor de dagelijkse boodschappen ondersteund door winkelcentra in de buurten. De horeca is uitgebreid en divers met een fijne boulevard aan de Merwede. Een eigen theater is een kwaliteit die niet veel dorpen kennen. Het sluitstuk vormt een uitgebreide keuze aan scholen en een compleet aanbod van zorg. Papendrechts voorzieningen zijn een stad waardig.

•

Mooi verenigingsleven

Papendrechters roemen het bloeiende verenigingsleven in het dorp. Een breed aanbod van sporten dat gebruik kan maken van prima voorzieningen als sportvelden en sporthallen (hoewel het zwembad op mooie dagen soms te klein is). Naast sport is er een breed aanbod van sociale en culturele activiteiten die gebruik maken van diverse verenigings- en multifunctionele gebouwen (waarbij ‘dubbelgebruik’ genoemd wordt als verbeterpunt. Hoewel de Papendrechter tevreden is kan meer ontmoeting tussen jong en oud bijdragen aan het dorp.

Groen dorp

Papendrecht kent een ruime mate aan groen en dat wordt zeer gewaardeerd door de Papendrechters. Het dorp telt negen parken en een uitgebreid netwerk van groene verbindingen die de parken en het omliggende landschap met elkaar verbinden. Bovendien zijn vrijwel alle hoofdwegen aangeplant met bomen tot lanen. Een groen dorp om trots op te zijn.

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 8

Kernwaardenkaart Papendrecht

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 9

5. Opgaven & Papendrechtcafe Op basis van de Dag van de Toekomst werden vijf opgaven benoemd die centraal stonden in het Papendrechtcafe. Deze opgaven vormen samen met de antwoorden input voor de omgevingsvisie. Ten overvloede vermelden we dat antwoorden op de opgaven door individuen werden geformuleerd en daarmee niet per definitie op draagvlak van alle inwoners van Papendrecht kunnen rekenen. De opgaven waren: • Opgave 1: Hoe optimaliseren we het openbaar vervoersnetwerk? • Opgave 2: Hoe maken we Papendrecht energiek voor jong en oud? Waar is ruimte voor energiek Papendrecht met speel- en evenementen ruimtes? • Opgave 3: Wat is de rol van de auto in de openbare ruimte van de toekomst? Hoe maken we het verkeer veiliger? Welke wegen worden 50 en welke 30 km/u? • Opgave 4: Waar kunnen we in de toekomst woningen bouwen voor jong en oud? Waar kunnen woningbouwopgaven een plek vinden (is onderdeel tafel 3 en input komt mede van die tafel)? • Opgave 5: Hoe wordt Papendrecht energieneutraal in 2050? Waar halen we voldoende duurzame energie vandaan? De opgaven werden op de Papendrechtcafe in deze volgorde besproken. De opgaven waren voorbereid met een opgavenkaart waar zowel suggesties uit ‘de Dag van de Toekomst’ waren weergegeven als mogelijke andere alternatieven die door de atelierleiding werden gesuggereerd (aangeduid als ‘aanvullende onderdelen’ op de kaarten).

Op de opgavenkaarten, die in dit rapport bladvullende zijn afgebeeld, is dit onderscheid nadrukkelijk aangegeven. Tijdens het Papendrechtcafe werd de maquette steeds aangevuld met de nieuwste inzichten waardoor een toekomstschets voor Papendrecht ontstond.

De waarden verbeeld in de maquette bij start van Papendrechtcafe CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 10

Eindbeeld maquette Papendrechtcafe

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 11

Opgave 1: Hoe kunnen we het openbaar vervoer verbeteren?

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 12

Opgave 1: Hoe openbaarvervoer verbeteren? De bereikbaarheid van Papendrecht werd genoemd als een van de kernkwaliteiten. Desalniettemin is het ontbreken van een fijnmazig openbaarvervoerssysteem waarbij je met openbaarvervoer tot dicht bij je huis kunt komen en de lage frequentie op de avonden en in het weekend als probleem benoemd. Innovaties in de toekomst bieden diverse mogelijkheden voor verbetering. In het Papendrechtcafe werden de volgende oplossingen benoemd:

•

• •

•

Hoofdlijn OV tussen R’dam, Sliedrecht en Dordrecht opwaarderen tot metrosysteem. De essentie van een metrosysteem is dat de frequentie van het vervoer zo hoog is dat een dienstregeling niet meer nodig is. Men kan altijd naar de halte gaan omdat er elke 5 min wel een metro komt ook ’s avonds en in het weekend! Rails of ondergronds is niet de essentie (roodgeel touw op de maquette). Aanvullend een snellijn via scholencluster en centrum naar waterbus naar Dordrecht (rode touw op de maquette). Aansluitend op (niet te veel) hoofdhaltes - een kleinschalig openbaar vervoersysteem georganiseerd per wijk (witte touwtjes). Elke wijk heeft dus zijn eigen busje dat naar de wijk rijdt en daar een ronde maakt. In de toekomst worden dat autonoom rijdende busjes die mensen voor de deur op verzoek oppikken en afzetten. Ook ’s avonds en in het weekend! Waterbus is al een mooie verbinding maar nog niet in de avonden. De frequentie van de dienstregeling moet in de toekomst worden verhoogd.

Aantekeningen van het Papendrechtcafe op de opgavenkaart

Tussenresultaat van de maquette CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 13

Opgave 2: Hoe maken we Papendrecht energiek voor jong en oud?

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 14

Opgave 2: Hoe maken we Papendrecht energiek voor jong en oud? ‘In Papendrecht is te weinig te doen’, is een veel gehoord probleem. Niet in alle leeftijdscategorien is het een probleem. Voor sommige leeftijden wordt gezocht naar nieuwe plekken voor evenementen. Voor andere leeftijden werd een tekort aan ontmoetingsplekken genoemd ook voor jong en oud om elkaar te ontmoeten. In het Papendrechtcafe werden de volgende oplossingen benoemd:

•

• • • • •

14-18 jaar is dé doelgroep die meeste aandacht behoeft. Die voelen zich te groot voor de kinderactiviteiten maar hebben nog niet de mogelijkheid om te gaan stappen in Rotterdam oid. Een filmhuis (bijv achter de oude bieb) of extra activiteiten door bijvoorbeeld sportclubs speciaal voor deze doelgroep is een goed idee. Spelen tot 8 jaar – moet in de buurten zelf opgelost worden. In de oudere buurten is dat vooral een probleem door slecht onderhoud of het ontbreken van speelruimte/ tuintjes, in de nieuwere buurten is het beter. Voor de ouderen is het ook niet altijd goed geregeld – in Molenwijk zit de Spil. Daar zijn wel activiteiten maar worden niet echt druk bezocht ivm Yulius (moeilijk opvoedbare kinderen) – dat is een lastige combi want dat vinden ze niet prettig. Bloemenbuurt, ’t Zand en de Kerkbuurt zijn ook plekken waar veel ouderen wonen en waar het aanbod niet altijd groot is voor ouderen. De Boeieraak is wel gekomen voor deze doelgroep maar die is maar beperkt open. Voor evenementen is er de Markt en het Vondelpark, dat voldoet wel aan de behoefte - later tijdens het atelier worden de sportvelden aan de Merwede hier aan toegevoegd. Ruimte is niet altijd nodig voor evenementen (bij Sliedrecht Baggerfestival is voor een paar honderd mensen en is een klein terrein). Wel een probleem is een gemeente die geen vergunningen durft te geven.

Dat is dodelijk voor je initiatieven in de stad. De ervaringen op de Markt (wonen teveel ouderen omheen) heeft de gemeente voorzichtig gemaakt, ze zijn bang voor teveel klachten. Maar dat maakt je stad ook doods. Als gemeente moet je niet willen organiseren maar juist partijen faciliteren, dan krijg je weer leven in de stad én krijg je vanzelf ook initiatieven voor de jeugd van 14-18 jaar (die moeten tot 2-3 uur ‘s nachts uitkunnen in Papendrecht)

Aantekeningen van het Papendrechtcafe op de opgavenkaart

Tussenresultaat van de maquette CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 15

Opgave 3: Wat is de rol van de auto

in de openbare ruimte van de toekomst?

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 16

Opgave 3: Wat is de rol van de auto in de openbare ruimte van de toekomst? In het centrum van Papendrecht wordt overlast ervaren van geparkeerde auto’s, te snel rijdende auto’s, vrachtverkeer etc. Daarom wordt de discussie gevoerd over autoverkeer. De discussie spitste zich toe op snelheden binnen de bebouwde kom. De discussie over een centrumrondweg en parkeerbeleid werd (nog) niet gevoerd. In het Papendrechtcafe werden de volgende oplossingen benoemd:

• • •

• •

Voor bijna alle straten in Papendrecht kan de maximum snelheid worden teruggebracht tot 30 km/u Het mag 50 km/u blijven voor alle doorgaande wegen tot vlak bij het centrum. Vanaf de rand van het centrum wordt de snelheid 30 km/u (50km/u is rood dik touw in de maquette) Discussie (geen eenduidige conclusie) over rondwegen door de wijken of deze 30 of 50 km/u moeten worden in de toekomst. Men is het wel eens over: • Bij de scholen 30 km per uur • PC Hooftlaan bij de Action 30 km • Wel extra aandacht schenken aan de kruisingen waar veel scholieren komen, nu elke week wel een (bijna) ongeluk - diverse gevaarlijke punten aangegeven op de kaart. Discussie: tussen de wijken in ook 50km/u? Bijvoorbeeld bij PKC Korfbal (aan de noordkant) is dat ook een slecht idee ivm veel overstekende kids. Lastig om op de kaart aan te geven waar het wel geschikt is voor 50 km/u Parkeerdruk niet besproken (wel tijdens dag van de toekomst).

Aantekeningen van het Papendrechtcafe op de opgavenkaart

Tussenresultaat van de maquette CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 17

Opgave 4: Waar kunnen we in de toekomst woningen bouwen voor jong en oud?

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 18

Opgave 4: Waar kunnen we in de toekomst woningen bouwen voor jong en oud? Om een vitaal dorp te blijven moet Papendrecht in de toekomst op zoek naar plekken om woningen te bouwen. De trend dat minder mensen in een huis wonen, ‘verdunning’, zet in de toekomst door waardoor meer woningen nodig zijn om het aantal inwoner op peil te houden. Op dit moment zijn er nog diverse plekken waar Papendrecht nieuwe woningen kan bouwen. In de Dag van Toekomst werd wel specifiek aandacht voor senioren- en starterswoningen gevraagd. In het Papendrechtcafe werden de volgende oplossingen benoemd:

• • •

•

• • • •

Behoud de groene ruimtes in Papendrecht. Zoek in de toekomst innovatieve plekken en manier om te bouwen die ook andere problemen zoals geluidsoverlast en fijnstof kunnen oplossen. Optie: hoogspanning aan de A15 onder de grond - hier bouwen voor jongeren in hoogbouw - tevens geluidsscherm en fijnstofbuffer (vraagt een speciale gevel). Later komen diverse reacties van anderen om groene ruimte langs de A15 te sparen en daar niet te bouwen. Optie: bouwen op de N3 - N3 in een bak leggen t.b.v. fijnstof- en geluidsbuffer woningen erop of ernaast in een groene ruimte die parken aan weerszijde van de N3 met elkaar verbindt - Later komt een reactie dat dit is een route gevaarlijke stoffen is die niet eenvoudig in een tunnel/bak kan. Optie: drijvend bouwen aan de Merwede langs het bedrijventerrein in het oosten. Later geopperd werd ook bouwen in de Alblasserwaard geopperd. Daarover lopen de meningen uiteen. Ook geopperd (op dag van de toekomst) inbreiden in de buurt van Jacob Catslaan. Deze flats zijn aan vervanging toe en dat biedt kansen.

Aantekeningen van het Papendrechtcafe op de opgavenkaart

Tot slot werd door diverse mensen benadrukt niet te bouwen op sportvelden aan de Merwede!

Tussenresultaat van de maquette CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 19

Opgave 5: Hoe wordt Papendrecht energieneutraal in 2050?

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 20

Opgave 5: Hoe wordt Papendrecht energieneutraal in 2050? Duurzame energievoorziening is een landelijk vraagstuk waar ook Papendrecht in de toekomst niet aan ontkomt. Het plaatsen van zonnepanelen op het dak van het zwembad is een mooie eerste stap maar levert slechts energie op voor een paar huishoudens. Om Papendrecht energieneutraal te maken in 2050, zoals de wens is van de politiek, zal een combinatie van duurzame energiebronnen nodig zijn. Alle daken van zonnepanelen voorzien is daarbij overigens nog niet voldoende. In het Papendrechtcafe werden de volgende oplossingen benoemd:

• • • • • •

Zonnepanelen op alle huizen, bedrijven. Ook in vensterglas verwerken (innovatie). Men is enthousiast over initiatief van zonnepanelen op zwembad waar men een aandeel in kan kopen - wordt op gemeentewerf herhaald. Zijn er andere geschikte gebouwen? Getijde energie in Merwede (groene vlaggen op de kaart) toepassen. Daarbij wel eerst onderzoeken of dat geen overlast scheepvaart oplevert voor de scheepvaart. Windturbines (aan de rand van) bedrijventerreinen oost en west (zie maquette). Ook genoemd zonnepanelen in de Alblasserwaard maar daar is zeker discussie over. Energiebanen - energie opwekken door wrijving en beweging met behulp van een magneetplaat onder auto’s (innovatieve techniek).

Aantekeningen van het Papendrechtcafe op de opgavenkaart

Tussenresultaat van de maquette CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 21

Eindbeeld maquette Papendrechtcafe

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 22

In de laatste ronde op het Papendrechtcafe kon iedereen met briefjes reacties plaatsen op het eindbeeld van de maquette. De volgende opmerkingen werden gemaakt: • N3 is ADR route (gevaarlijke stoffen) die nu niet in een tunnel mag. • Liever helikopter dan metrolijn • Ligweide zwembad terug • Veerweg is niet veilig • Bereikbaarheid Rotterdam sneller, ook avond en nacht • 30 kmu in wijk ‘wilgendonk’ • Langs A15 is wandelgebied: niet bouwen en geen molens • Geen windmolens langs A15 - Park Noord en Hoekse Wiel • Niet teveel windmolens bij wijken • Noordhoeksewiel is wandel en vogelgebied • Maak autoluwe zones - oa bij scholen (zie kaart) • Stadsstrand bij Fokkervijver • Overkap de N3 • A15 overkappen met groen

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 23

6. Toekomstschets

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 24

Op basis van input uit het Papendrechtcafe is deze toekomstschets opgesteld. De schets heeft geen andere status dan het uitkomst uit de ateliers. Ze vormt input voor de omgevingsvisie.

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 25

7. concept - Advies Tot slot van dit rapport formuleren we een enkele adviezen voor Papendrecht:

Colofon:

Bouw voort op het enthousiasme en betrokkenheid die met deze participatie is bereikt. Het is gebleken dat de Papendrechter niet de makkelijkste doelgroep is om bij interactieve planvorming betrekken. Zeker bij een relatief abstract onderwerp als de omgevingsvisie bleek dat lastig. Desalniettemin bereikte het proces veel mensen met de party-tent op de markt en waren er veel betrokken mensen bij het Papendrechtcafe. Blijf bij de omgevingsvisie alle communicatiekanalen inzetten en behoud een digitaal platform waar regelmatig nieuws te vinden is. Benut het nu opgebouwde potentieel uit deze eerste stappen van het proces met een vervolg, anders moet je later weer vanaf nul beginnen.

25 September 2019

Laat straks in de omgevingsvisie zien hoe de punten uit de ateliers zijn meegenomen zodat het voor de burgers die meegedacht hebben duidelijk wordt wat er met hun inbreng is gedaan en dat participatie daadwerkelijk heeft bijgedragen en geen verplicht nummer was.

Opdrachtgever: Gemeente Papendrecht Markt 22, 3351 PB Papendrecht Projectteam gemeente Papendrecht • Projectleider - Wilco van Oosten: • Communicatie adviseur - Nancy Kaya • RO/Ontwerper Papendrecht - Danielle Wijnen • Secretariële ondersteuning - Cynthia Spaans.

Selecteer enkele acties uit de groslijst en onderneem daar concrete actie op. Dat is de manier om te laten zien als gemeente dat het geen woorden maar daden zijn. Er zit bijzonder veel ‘laaghangend fruit’ in de oogst die niet in een omgevingsvisie past maar wel eenvoudig uitgevoerd kan worden.

Opdrachtnemers: Xi-ontwerp - Jan Maurits van Linge Landschapsarchitect - specialist interactieve planvorming - vrijdenker M: 06 – 129 65 760 E: janmaurits@xi-ontwerp.nl A: Herenstraat 102 3911jh Rhenen I: www.xi-ontwerp.nl

Neem klimaatverandering en duurzame energie serieus. In de interactie lijken dit geen thema’s die breed leven in de Papendrechte samenleving, maar ook Papendrecht ontkomt er niet aan. Ontwikkel een actieplan om Papendrecht klimaatproof en energieneutraal te maken. Dat is een combinatie van concrete maatregelen en een communicatiestrategie.

Buitenruimte.nu - Dorine Epping ontwerper openbare ruimte - ‘buiten-de-ruimte-denker’ - adviseur klimaatadaptatie M: 06-27 22 93 13 E: dorine@buitenruimte.nu I: buitenruimte.nu

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 26

bijlage 1: groslijst In deze groslijst zijn alle items opgesomd die genoemd zijn in de participatie, geordend naar thema. Elk item is door minimaal een persoon genoemd. De groslijst vormt het basismateriaal voor doorwerking in het verslag en kan gebruikt worden voor de omgevingsvisie.

Over Papendrecht • In Papendrecht vind je veel aardige mensen • Maak van Papendrecht geen stad; nu kent de bevolking elkaar nog • Papendrecht moet een dorp blijven en niet verder groeien • Papendrecht niet verder laten groeien anders verdwijnt de dorpse uitstraling • Boerderijen en scheepswerven zijn weg, er komen alleen maar huizen voor terug, • • • • • • • • • • • • •

geen werkgelegenheid Rust is de kracht van Papendrecht Papendrecht is al heel goed Papendrecht is gezellig, vriendelijk en groen We moeten eens normaal doen in Papendrecht. Er is nu verloedering dus meer aandacht voor opvoeden. Papendrecht is de meest groene gemeente met een super onderhoud Papendrecht is gewoon goed! Je hebt alles in Papendrecht, je hoeft niet naar Dordrecht Alles is op fietsafstand Papendrecht ligt lekker centraal, met goede verbindingen en er wordt veel georganiseerd (behalve op zondag) Het is goed wonen in Papendrecht. Je kan er leven en werken. Goede ligging en positie tov de Drechtsteden aan de Merwede en aan de snelwegen A15/ A16 Papendrecht moet zijn eigen identiteit behouden Papendrecht doet zijn best voor sport

Erfgoed • Men moet zijn zuinig zijn op de historie die we nog hebben

•

Behoudt wat er nog is van historisch Papendrecht

Energie • Duurzame energie is belangrijk • Meer zonnepanelen op daken, geen zonneweides • Geen windmolens • Groene daken met zonnepanelen • Meer zonnepanelen zoals op het sportcentrum • Zonnepanelen op het sportcentrum is een goed initiatief • Inzetten op duurzame energie is heel belangrijk • Meer zonnepanelen op de huizen en integreren in het dak Openbaar Vervoer • Goede verbinding naar Dordrecht met het openbaar vervoer • Zorg voor een betere busverbinding op zondag • Lightrail of ondergrondse metro tussen Sliedrecht en Alblasserdam/ Rotterdam • Openbaar vervoer op maat naar de verschillende wijken • Waarom is er akkoord gegaan met het huidige OV, de bereikbaarheid is namelijk • • • • • • •

verslechterd. Vanuit Oostpolder moet je nu overstappen en dan verder lopen. Qbuzz is tov Arriva een verslechtering, het lijnenpakket moet ook afgestemd worden op Papendrecht zelf ipv alleen op de regio. Vooral voor oudere inwoners (bijvoorbeeld van Oostpolder naar de Meent) Waterbushalte Noordhoek om eventueel rustig te wandelen Beter OV naar Sliedrecht en Dordrecht. Je moet nu overdag overstappen en ‘savonds en op zondag is er geen verbinding. Binnen Papendrecht moet je nu meer lopen dan voorheen. Goede busverbinding tussen Papendrecht en Dordrecht Er zijn buslijnen weg waardoor je nu verder moet lopen De frequentie van de waterbus niet verlagen. De verbinding met Zwijndrecht kan beter. Betere bereikbaarheid vooral van het ziekenhuis CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 27

Verkeer • Let op snelheid in de bebouwde kom • Geen drempels • Eenrichtingsroute rond het centrum • Een zebrapad op de de PC Hooftlaan ter hoogte van de Action • Het bruggetje bij Slobbengors is te klein voor vrachtwagens • Geen 50km zones maar 30 km zones • Er is veel verkeer op de dijk, graag veiliger maken voor de wandelaar en/of fietser • Een fietspad onder de dijk langs • De rotonde Veerweg – Burgemeester Keijzerweg verbeteren • Te druk, te zwaar en teveel verkeer. • Reviusstraat e.o. was vroeger een rustige straat • Sluipverkeer van de A15 • Zebrapad bij Beatrix Viermaster Aanpakken van overlast • Geluid verminderen op de N3 • Fijnstof van bedrijven aanpakken • Waterverontreiniging en Fijnstof komt van Sliedrecht en Dordrecht • Huisvuil naast de containers wordt niet opgehaald. Mensen meer begeleiden hoe ze • • • • • • •

met afval moeten omgaan. De hondenbelasting afschaffen was niet zo’n goed idee ivm de hondenpoep Fijnstof- en geluidsoverlast is een systeemprobleem Bij ingang van de Meent is geen fietspad; meer handhaven Veel hondenpoep in het Vijverpark Er moet volop aandacht zijn voor het groen en milieu gelet onze ligging aan drukke (vaar)wegen. Fijnstof moet worden teruggedrongen (ook landelijke aanpak). Dus plant meer bomen en groen. Overlast van duiven aanpakken De visboer veroorzaakt stank op vrijdag en zaterdag

Spelen en jeugd • Er is weinig te doen voor jeugd en pubers; de OMAH – SOOS moet terug met • • • • • • • • • •

activiteiten zoals een disco Meer activiteiten op het plein; braderie, optredens, concerten Er is te weinig voor jongeren, denk aan; Festival – Vondelpark, Bowling, McDonalds, Theehuis, Sportzaak/-winkel Een hele grote speeltuin (met hoge glijbaan, draaimolen, kabelbaan, klimmuur, zandbak en ruimte voor een kermis) in de buurt van de scouting Wat is het speelbeleid van de gemeente? Busken Huetstraat 24 missen speeltuintjes na incident en nu is er niets meer te spelen. Er wonen wel heel veel kinderen. Er wordt in de parkjes teveel ingezet op ouderen ipv op jongeren. Het spelen verdwijnt daar voor de jeugd. Het gevolg is hangjongeren. In Oostpolder is een kinderdisco voor de jeugd maar die ligt niet centraal en is maar heel klein Speeltoestellen moeten vervangen worden; ze zijn vaak oud en/of kapot. Dan zijn nieuwe plekken misschien niet echt nodig Meer te doen voor jongeren en kinderen Het spelen in de Kamperfoeliestraat is verouderd (schommels, glijbaan, zandbak, wip, voetbalkooi, streetrunning Meer speeltoestellen

Voorzieningen • Kunstmuseum moet terug • Capaciteit van het zwembad is te klein • Repair cafe moet meer aandacht krijgen • De begraafplaats en gemeentewerf zijn vernieuwd • De bibliotheek paste goed in het centrum en is daar nu verdwenen • Het zwembad is te klein, de kinderen krijgen vaak nee te horen bij de kassa • Er moet een nieuwe bioscoop komen • Bibliotheek in het centrum en theater behouden maar niet groots maken • Er is behoefte aan een botanische tuin met kas of een arboretum of vlindertuin met CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 28

• • • • • • • • • • • • • •

• • •

ook tropische vlinders De overkapping van De Meent moet beter Jeu de Boules in de bibliotheek. Plantjes zetten in de bestaande Jeu de Boules baan. Een dansgelegenheid voor 50+ers Meer ‘opzoekplekken’ om samen koffie te drinken Philadelphia binnentuin voor de bewoners; zonder overlast en als zitplek voor ouderen. Het zwembad is te klein De bibliotheek als ontmoetingsplek en dagbesteding voor jongeren Papendrecht heeft alle voorzieningen die nodig zijn Er moet een Aldi komen aan de kant van de spoorlijn Er is een middelbare school van VMBO tot VWO in Papendrecht. Met aandacht voor toneel, muziek en kunst Vroeger was er een Hofplein Theater in Papendrecht Papendrecht heeft een multifunctioneel centrum nodig zoals Sterrenburg in Dordrecht Het is een energieke gemeente met activiteiten; verenigingsleven, buitenzwembad en onderwijsfaciliteiten Ontwikkel een multifunctioneel muziek- en cultuurcentrum naast de huidige Willem bij herinrichting van nieuwbouw VO-school Willem de Zwijger. Met kleine zaal voor ca 300 mensen en ruimten voor Excelsia Papendrecht en andere cultuur en muziek. Extra winst is een locatie voor congressen etc. Het zwembad moet warmer en overkapt Functies combineren; kickboxarena, survivalpark Organiseer voldoende evenementen voor jong, midden en oud

Openbare ruimte • Niet alleen de markt onderhouden maar ook aandacht voor de plekken eromheen •

• • • • • • • • •

Je kan goed wandelen en hardlopen langs de Merwede Avialandapad doortrekken naar de Fast Ferry In het Noordhoeksewiel en Oostpolderpark een pad maken voor buitensport met trimtoestellen (route voor digitale tijdmeting zoals de Mijl van Utrecht) De openbare ruimte is rommelig/ verloederd. Er moet meer groen komen want dat is mooi. Er moet een losloopveld komen langs het Wilgenpad Beelden en kunst langs de rivier Maak goede, recreatieve routes naar het buitengebied Comfortabele bankjes met leuning op het plein en bij de rivier Er zijn te weinig parkeerplaatsen want men wil niet in de parkeergarage staan

Groen • Vergroenen bij school de Zuidkil • Meer groen in de openbare ruimte • Er staan gevaarlijk hoge bomen achter de garage van de Karel Doormanlaan 52 • • • • • • • •

(eigen terrein, ingang bij kwekerij), eigenaar woont op Kerkbuurt 44 Groen behouden Hoveniers moeten zich inzetten voor groenere tuinen Bloembakken bij de winkels is gezellig Meer fleurige bloemen op de markt Een pluktuin met bloemen om samen aan te werken en dat is ook goed voor het klimaat Gesubsideerde regentonnen actie om leidingwater te sparen De Alblasserwaard nabij is goed voor de rust Meer bomen en groen ivm fijnstof. Bij een voedselbos kan je ook een vlindertuin aanleggen.

(Marnixstraat/ hoek Erasmusplein) Er zijn mooie routes langs het water maar de beleving kan beter door bijvoorbeeld bankjes en prullenbakken op voldoende afstand te plaatsen CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 29

Markt/ Centrum • Het is nu ook op zondag gezellig in het centrum • De terrassen zijn goed • Marktplein vanaf de schoolstraat afsluiten voor verkeer • Er mogen meer activiteiten op de markt plaatsvinden zoals een kleedjesmarkt. Dus • • • • • • • • • •

niet alleen horeca en evenementen maar een plek voor bewoners De markt van Papendrecht is een soort huiskamer aan het worden Papendrecht heeft een leuk winkelcentrum Het winkelcentrum is een tochtgat Er moet een witgoed- en electronicawinkel komen Een horeca-, koffietent met terras naas de Bristol op de Markt. Dan krijgt het plein meer aantrekkingskracht. Dat kan ook door bijv schaakstukken op het plein. Een fietsenstalling in het centrum is ook goed voor de gezondheid Prima winkelaanbod, beter dan in Sliedrecht De Markt kan gezelliger met terrassen, horeca en een ijssalon Het plein mag best meer gebruikt worden Het centrum heeft volop winkels

Wonen • Geen woningbouw of bedrijven boven de A15 • Woningen voor ouderen met slaapkamer op begaande grond • Er moet een ander vastgoed systeem komen (eerst in Oost); meer in zorgclusters • Geen ronde gebouwen in het centrum • Er is behoefte aan gemengd wonen; jong en oud mixen (dus niet het centrum alleen • • • • •

voor ouderen) De huizenprijzen zijn te hoog, er zijn te weinig betaalbare woningen. Niet bouwen onder hoogspanningsmasten Zorg voor voldoende woningen voor ouderen en starters (dus zowel duur als goedkoop segment). Denk aan de vergrijzing. Niet het Dijkunit volproppen met nieuwe huizen Meer jongerenwoningen, studio’s of kleinere woningen (huur)

•

De ruimte die vrijkomt door sloop oid moet efficient gebruikt worden voor woningen voor senioren en starters (huur en koop)

Communicatie • Waardering voor uitnodiging naar bewoners na evenement met kerst • Goed contact met bewoners bij herinrichting straat (De Kooi) • Let als gemeente op het voorkomen van ambtelijke taal • Fijn dat de gemeente de markt opgaat voor de toekomstvisie • De voorlichting van de gemeente moet in meerdere talen • Goede actie dat men luistert naar de bewoners • Beter communiceren over Samen Sterk Papendrecht • Bewustwording over afval en energie is in eerste instantie een overheidstaak En wat verder ‘ter tafel’ kwam • Aandacht voor goede doelen op basisscholen • Durf knopen door te haken in plaats steeds halve compromissen te sluiten • Prins Floris is een leuke school • Veel proteststemmen gekregen voor plannen bij de Pap • Maak gebruik van de goede ideeën van de actieve bewoners van Wilgendonk • Er is een leuke pauw op de kinderboerderij • Al het landschap verdwijnt • Ouderenzorg verdient de aandacht, er is te weinig tijd. De familie kan niet alles • • • •

oplossen. Er is meer zorg(zaamheid) nodig Inwoners zijn negatief op social media De dijk moet hoger Menno van Kleef en Willem Donk zijn jonge artsen die nog wel willen nadenken over de toekomst

CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 30

bijlage 2: historische kaarten

Papendrecht rond 1917

Papendrecht rond 1957

Papendrecht rond 1961

Papendrecht rond 1970

Papendrecht rond 1997

Papendrecht rond 2018 CONCEPT Atelierverslagen Omgevingsvisie Papendrecht | Xi-ontwerp | 31

Concept Eindrapport Atelierverslag omgevingsvisie Papendrecht 16 oktober 2019 In opdracht van: Gemeente Papendrecht Uitgevoerd door: Xi- Ontwerp i.s.m. Buitenruimte.nu

Jan Maurits van Linge landschapsarchitect specialist interactieve planvorming vrijdenker

Herenstraat 102 | 3911 JH | Rhenen 06 129 65 760 janmaurits@xi-ontwerp.nl www.xi-ontwerp.nl