A19. 20230830 GR Sociaal, Reactie op zienswijze voorjaarsbrief 2023, begroting 2024, financiele verordening, controleverordening.pdf

Aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten

Telefoon: 078-770 8910 E-mail: bestuurgrsociaal@drechtsteden.nl Bijlage(n): geen

Behandeld door: H.Polderman Onderwerp: Reactie Dagelijks Bestuur op zienswijzen voorjaarsbrief 2023 en begroting 2024

Datum: 1 augustus 2023 Ons kenmerk: 2023-0098385 Uw kenmerk: NVT

Geachte gemeenteraad, Via uw colleges heeft u, medio april, vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal de (concept)jaarrekening over 2022, de voorjaarsbrief 2023, het concept van de begroting 2024 en de nieuwe controleverordening en financiële verordening van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal aangeboden gekregen. Op deze manier heeft u de gelegenheid gekregen om op deze documenten uw zienswijzen kenbaar te maken. De termijnen van het indienen van de zienswijzen op de (concept)jaarrekening 2022 en de overige stukken (voorjaarsbrief, concept begroting en verordeningen) zijn verschillend. Voor de jaarrekening gold de uiterste datum van 29 mei 2023. Voor de overige stukken was dit 29 juni 2023. Eerder hebben wij u onze reactie op uw zienswijze voor de jaarrekening al gezonden. Bij deze brief ontvangt u onze reactie op uw zienswijze op de voorjaarsbrief 2023, concept begroting 2024 en verordeningen. We hebben op basis van de ingediende zienswijzen één reactie gemaakt en uitgewerkt per gemeente. U ontvangt bewust onze reactie op alle zienswijzen van de 7 gemeenteraden. Op deze manier zijn we optimaal transparant en krijgt u tevens inzicht in onze reacties aan de andere deelnemende gemeenten.

De onderhavige stukken zullen, inclusief ontvangen zienswijzen, worden besproken en voor vaststelling voorgelegd in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal van 14 september 2023.

Hoogachtend, het Dagelijks Bestuur van de GR Sociaal, Alblasserdam / Dordrecht / Hardinxveld-Giessendam / Hendrik-Ido-Ambacht / Papendrecht / Sliedrecht / Zwijndrecht

Pagina 1 van 2

Datum: 1 augustus 2023 Ons kenmerk: 2023-0098385

drs. D.J. van Maanen

drs. P.J. Heijkoop

secretaris

voorzitter

Afschrift aan: bijlage(n):

Algemeen Bestuur GR Sociaal Reactie Dagelijks Bestuur op de zienswijzen Voorjaarsbrief 2023, Begroting 2024 en diverse verordeningen

Pagina 2 van 2

Gemeente Alblasserdam Algemeen 1. Waardering voor de verrichte inspanningen Zoals u al opmerkt is er in 2022 veel op de GR Sociaal afgekomen. Er is gewerkt aan de gevolgen van de ontvlechting van de GR Drechtsteden. Daarnaast hebben verschillende nationale en internationale ontwikkelingen veel van de organisatie gevraagd. Zo hebt u zich beziggehouden met onder meer de energietoeslag (vanwege de hoge inflatie), het verstrekken van leefgeld (vanwege de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne), de afronding van TOZO (een maatregel die genomen is om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis) en ondersteuning aan toeslagenouders (vanwege de toeslagenaffaire). We brengen u bij deze onze waardering over voor de verrichte inspanningen. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. 2. Informatievoorziening We vinden dat de leesbaarheid van de verschillende stukken verbetering verdient. Daarnaast hebben we, zoals al eerder aangegeven, behoefte aan informatie die specifiek betrekking heeft op Alblasserdam. We willen graag voor Alblasserdam per opgave inzicht hebben in de voorzieningen die zijn ingezet, de kosten daarvan, de kosten aan overhead, en de effecten. Dit zouden we graag zien afgezet tegen het budget dat we per opgave van de Rijksoverheid ontvangen.

Het beschikken over deze informatie is voor ons nodig om de rol die onze gemeente heeft gekregen na de ontvlechting van de GR Drechtsteden adequaat te kunnen invullen. Wat betreft de informatievoorziening hebben we ook nog een opmerking over het betrekken van de wethouders financiën bij de financiële stukken. We vinden het belangrijk dat ze worden betrokken voorafgaand aan het moment waarop de stukken worden aangeboden met het oog op het indienen van een zienswijze. Reactie: Graag gaan wij verder met u als raad in gesprek over uw specifieke wensen ten aanzien van de informatievoorziening. Om op die manier met elkaar te zorgen dat er een informatievoorziening ontstaat die aan ieders behoefte voldoet. Wij merken daarbij op dat er ambtelijk een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld.

Tot slot zijn wij van mening dat het afzetten tegen het budget dat gemeenten ontvangen voor het sociaal domein (breed) een gemeentelijke verantwoordelijkheid of taak is, zij ontvangen immers de middelen daar hebben wij als GRSociaal geen zicht op. Uiteraard denken en werken wij graag mee om ook dit onderdeel concreter te maken met elkaar. Wellicht is het ook een optie om te kijken wat het Onderzoekscentrum Drechtsteden hier regionaal in kan betekenen. Binnen de (voormalige) GRD was destijds gekozen om de wethouders financiën een adviserende rol aan het Dagelijks Bestuur (DSB) te geven via het PFO middelen. Voor de GR Sociaal is hiervoor niet gekozen. Wel is er in het reglement van het Algemeen Bestuur opgenomen dat de wethouders financiën worden uitgenodigd bij de behandeling van de p&c-stukken in de vergadering van het Algemeen Bestuur. Het betrekken van de wethouders financiën vroegtijdig bij deze processen is echter een lokale verantwoordelijkheid geworden. Ambtelijk wordt samengewerkt aan de opstelling van de uitgangspunten en begroting waarin de lokale bestuurlijke verantwoordelijkheid meeloopt in de inbreng per gemeente. Primaire begroting 2024 1. Verklaring grote verschil tussen 2023 en 2024 Dank voor het opsturen van de conceptbegroting 2024-2027. In 2024 wordt er van de Drechtstedengemeenten ten opzichte van de Voorjaarsbrief 2023 bij elkaar € 2,6 mln. extra gevraagd.

1

De omvang van dit extra bedrag is dus gering in vergelijking met de 20 mln. verhoging uit de voorjaarsbrief. Wij vragen ons af hoe dit grote verschil verklaard kan worden. Het is immers goed denkbaar dat de hoge inflatie, die zo'n sterke invloed heeft op de verhoging uit de voorjaarsbrief, zich in 2024 in min of meer gelijke mate zal doorzetten. Reactie: De primaire begroting 2024 toont een toename van de gemeentelijke bijdragen ten opzichte van de primaire begroting 2023 (jaarschijf 2024) van per saldo € 22,6 mln. Dit is opgebouwd uit een stijging van circa € 20 mln., wat verklaard wordt door de structurele doorwerking vanuit ontwikkelingen die zich in 2023 voordoen van niet beïnvloedbare/ autonome kostenstijgingen. Dit is tevens opgenomen en uitgelegd in de Voorjaarsbrief 2023 GR Sociaal. Daarnaast zit er een stijging in van € 2,6 miljoen die zijn oorsprong heeft in en vanaf 2024. Beide bedragen zijn opgenomen als stijging in de begroting 2024 en niet alleen de extra € 2,6 mln.

2. Inzicht in compensatie door Rijksoverheid U merkt op (pagina 9) dat gemeenten volledig worden gecompenseerd voor de stijging van de gemeentelijke bijdragen in 2024. We willen graag helder onderbouwd krijgen waarom u ervan overtuigd bent dat Alblasserdam de betreffende middelen in 2024 verstrekt zal krijgen. Ook horen we graag wélke specifieke uitkeringen hiervoor verhoogd zullen worden. Verder zien we graag beargumenteerd waarom het passend is dat wij (een deel van de) hogere uitkering uit het gemeentefonds besteden aan het financieren van de GR Sociaal. Het is voor ons nodig om deze informatie te ontvangen om te kunnen bepalen of we akkoord zijn met de begroting 2024. Reactie: Op uw verzoek is er een berekening gemaakt van de beschikbare dekking in het Gemeentefonds en andere financieringsbronnen. Zo worden er aan het gemeentefonds middelen toegevoegd voor de financiering van de uitkomsten van ambtenaren CAO en middelen voor de uitvoering van de wettelijke taken zoals de Participatiewet en de WMO. Onze doorberekening van de beschikbare middelen uit het Gemeentefonds laat zien dat dit toereikend zou moeten zijn. De berekening is zowel ambtelijk via het RCO als politiek via een gezamenlijke informatieavond met de Omgevingsdienst, de Veiligheidsregio en de Dienst Gezondheid en Jeugd met u gedeeld. In de stukken is het overzicht ook opgenomen.

Uiteraard is het inzetten van de middelen een lokale keuze en heeft de gemeente de vrijheid te bepalen waarvoor zij de middelen gaat bestemmen. 3. Anticiperen op negatief beeld lange termijn In de aanbiedingsbrief wordt gemeld dat er op lange termijn mogelijk een negatief beeld ontstaat. Dat is iets dat ons zorgen baart, zeker gelet op het feit dat door de herijking van het gemeentefonds gemeenten vanaf 2026 in een financieel ravijn dreigen te belanden. We verwachten dat de GR Sociaal daar rekening mee houdt in de ontwikkeling van haar bedrijfsvoering, en vernemen graag hoe ze daaraan vorm denkt te gaan geven. Reactie: Los van de uitgangspunten en de begroting, wordt er een traject opgestart om de effecten van teruglopende Rijksfinanciering samen met de gemeentelijke concerncontrollers (verenigd in het Regionaal Controllers Overleg (RCO)) in kaart te brengen. Tevens zal dit punt ook worden meegenomen bij het opstellen van de uitgangspuntennotitie voor 2025, die start in het najaar van 2023.

2

4. Verbinding met lokale initiatieven In de meerjarenbegroting missen we het voornemen om cliënten te plaatsen bij Alblasserdamse organisaties die participatieplekken aanbieden en bij Kansrijk Alblasserdam. Zie in dit kader ook onze zienswijze op de jaarrekening 2022. . Reactie: Sinds 1 januari 2023 zijn Drechtwerk en de Sociale Dienst Drechtsteden samengegaan in 1 gemeenschappelijke regeling. Daar liggen de kansen om met elkaar het ontwikkelen van inwoners en het werken verder vorm te gaan geven. Het motto is dat iedereen kan werken. Echter, niet iedereen kan dat werk doen in een betaalde baan. Werken in vrijwilligerswerk, mantelzorg/buurtzorg zijn ook vormen van werken. Met de samenvoeging hebben we een aantal goede instrumenten in handen om arbeidspotentieel te bepalen, een groter netwerk en begeleidingsinstrumenten om succesvoller te kunnen zijn. Samenwerking met lokale initiatieven hoort daar onlosmakelijk bij. Het Algemeen Bestuur heeft hierover voor het eerst verkennend van gedachten gewisseld in hun vergadering van 25 mei 2023. Recent is de directie van de GR Sociaal ook bij uw raad (voor het zomerreces) langs geweest om hier op door te praten als het om de verbinding met uw lokale organisaties gaat. We zien daarin net als u voldoende kansen en mogelijkheden om participatiekansen in het lokale domein verder vorm te geven.

Onze medewerkers zijn inmiddels actief in onder meer het Brughuis, het gemeentehuis en werken samen met de matchingsunit voor participatieplekken. 5. Kansen samenvoeging met Drechtwerk In de meerjarenbegroting worden voornemens beschreven over het bevorderen van de uitstroom naar werk. Daarbij wordt ook aandacht geschonken aan de kansen die de samenvoeging met Drechtwerk oplevert. Er staan een aantal behartigenswaardige opmerkingen. Tegelijk zien we niet veel expliciete aandacht voor de verschillen tussen Drechtwerk en de Sociale Dienst, en hoe die verschillen benut kunnen worden. Zo is Drechtwerk een organisatie die goede relaties onderhoudt met een variëteit aan bedrijven. Als het gaat om het detacheren van personeel van Drechtwerk is er, voor zover ons bekend, veel aandacht voor de vraag of de persoon in kwestie past bij het bedrijf en de te verrichte werkzaamheden, en is er aandacht voor begeleiding op de werkvloer. De Sociale Dienst is een ander type organisatie. Ze is belast met de uitvoering van de Participatiewet; een wet waarin 'dwang en drang' een belangrijke plek heeft. Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in allerlei verplichtingen aan bijstandsgerechtigden, met bij niet-navolging de dreiging met sancties. Het punt dat wij willen maken is dat de werkwijze van Drechtwerk inspirerend en leerzaam kan zijn voor de Sociale Dienst.

Het is namelijk op z'n minst aannemelijk dat (een deel van de) bijstandsgerechtigden baat heeft bij kenmerken van de aanpak die door Drechtwerk wordt gehanteerd. Graag vernemen we hoe u dit ziet, en hoe uw opvatting zich vertaalt in de werkzaamheden van de GR Sociaal. Reactie: Wij delen volledig uw mening dat beide organisaties van elkaar kunnen leren. In dat licht heeft het Algemeen Bestuur op 25 mei jl. een eerste aanzet voor een toekomstvisie op het ontwikkelen van inwoners en het integreren van elkaars aanpak hierin met elkaar besproken en gedeeld. Hierin vormt de positionering van Drechtwerk in relatie tot de SDD en vice versa een substantieel deel. Naast de presentatie is een position paper opgesteld als aanzet voor een verdere bestuurlijke discussie, die in de loop van 2023 wordt gevoerd en aan de hand daarvan verder zal worden uitgewerkt. Landelijk is inmiddels ook duidelijk dat de huidige Participatiewet aan het einde van haar werking is. Voor de kabinetsval werd daarom landelijk hard gewerkt aan de herijking van de Participatiewet (Participatiewet in balans) waarin expliciet meer aandacht voor de menselijke maat en maatwerk was opgenomen. Het is afwachten hoe met deze wetsvorming wordt omgegaan nu het kabinet demissionair is geworden.

De Sociale Dienst Drechtsteden blijft echter stappen zetten om haar dienstverlening steeds meer op de persoon af te stemmen, maatwerk toe te passen en stress sensitief aan de slag te zijn. Daarin maakt ook zij mooie stappen, ondanks strenge landelijke regels.

3

Voorjaarsbrief 2023 Dank voor het opsturen van de voorjaarsbrief, die de vroegere eerste bestuursrapportage vervangt. 1. Inzicht in verhoging kosten en in compensatie door Rijksoverheid en niet akkoord met verhoging In de voorjaarsbrief wordt gemeld dat de bijdragen van gemeenten in vergelijking met de begroting 2023 naar verwachting met maar liefst 20 mlj. euro stijgen. Dit is een erg hoog bedrag, dat voor een belangrijk deel samenhangt met de hoge inflatie. U geeft stellig aan dat de verhoging van € 20 mlj. door het Rijk zal worden vergoed. Tegelijk missen we een overtuigende en concrete onderbouwing over waarom u daar zo zeker van bent. De 20 mlj. verhoging is verdeeld over de verschillende gemeenten. Aan onze gemeente wordt ten opzichte van de primaire begroting 2023 (versie 30 juni 2022) ruim 1,5 mlj. extra gevraagd. We vinden het belangrijk dat het aanvragen van extra gelden aan onze gemeente wordt onderbouwd door informatie over kostenstijgingen. Daar ontbreekt het echter aan. Ons concrete verzoek is dan ook in de bijlagetabel "bijdragen per gemeenten" de mutaties per gemeente inzichtelijk te maken en deze mutaties toe te lichten. Daarnaast willen we graag helder en concreet onderbouwd krijgen waarom Alblasserdam dit jaar nog door het Rijk zal worden gecompenseerd voor de verhoging, en daarmee dus ook hoe deze verhoging is opgebouwd qua typen financieringsstromen.

Zo lang de toelichting op de kostenstijging en de informatie over de compensatie niet hebben, kunnen we niet akkoord gaan met de verhoging. Reactie: Op uw verzoek is er een berekening gemaakt van de beschikbare dekking in het Gemeentefonds en andere bronnen. Zo wordt de stijging van de uitkeringen met 10% als gevolg van de 10% stijging van het Wettelijk minimumloon volledig door het kabinet vergoed dat is voor onze regio al zo'n 11 mln euro. De doorberekening van de beschikbare middelen uit het Gemeentefonds laat zien dat dit toereikend is. De berekening is zowel ambtelijk via het RCO als politiek via een gezamenlijke informatieavond met de Omgevingsdienst, de Veiligheidsregio en de Dienst Gezondheid en Jeugd met u gedeeld. Uiteraard is het inzetten van de middelen het een lokale keuze en heeft de gemeente de vrijheid te bepalen waarvoor zij deze gaat bestemmen. Financiële verordening We kunnen niet instemmen met wat er staat onder artikel 3.3. In dat artikel staat dat er alleen een zienswijzeprocedure richting de raden wordt gevolgd indien er voorstellen worden gedaan voor het bestemmen van een resultaat dat meer dan € 250.000 bedraagt. Wij willen echter altijd onze zienswijze kenbaar kunnen maken over een resultaatbestemming, ongeacht de omvang. Reactie: Een zienswijze op de jaarrekening is niet verplicht vanuit de Wgr.

De financiële verordening is hierop gewijzigd en met de nieuwe verordening worden de jaarstukken ter informatie aan de gemeenten gezonden. Op grond van de bijdragenverordening van de GR Sociaal worden de financiële resultaten, die bij de jaarrekening ontstaan, grotendeels met de gemeenten afgerekend via resultaatbepaling. Dat betekent dat er weinig resultaat overblijft, om nader door het Algemeen Bestuur te laten bestemmen. Om het bestemmen van resultaat werkbaar en praktisch te houden is nu in de aangepaste verordening voorgesteld om resultaatbestemming van kleinere bedragen (onder de € 250.000) op te nemen in de verordening. Uit de zienswijzen van gemeenten zien wij echter de meningen op dit punt verschillen. We vragen daarom het Algemeen Bestuur om hier in de vergadering van 14 september 2023 een definitief besluit op te nemen, waarbij de verschillende meningen zullen worden afgewogen. Controle verordening Geen opmerkingen

4

Gemeente Dordrecht Algemeen 2. Algemene beschouwing Met deze brief maken wij onze zienswijze kenbaar op de door ons van u ontvangen stukken: Jaarrekening 2022 (GRS en Drechtwerk), de Voorjaarsbrief 2023 en de Primaire begroting 20242027. Voordat wij overgaan op de inhoudelijke behandeling van de stukken achten we het noodzakelijk om kort stil te staan bij een aantal algemene punten die ons in de stukken zijn opgevallen. - Het valt ons op dat de stukken omvangrijk zijn en dat de toelichting in uw stukken uitgebreid is. Tegelijkertijd geeft het weinig inzicht in hoeverre vooraf gestelde doelen daadwerkelijk worden behaald. In volgende stukken verwachten wij een concretere vertaling van de beoogde activiteiten uit de begroting naar behaalde resultaten in de jaarstukken. - De stukken geven nog onvoldoende (direct) inzicht in de financiële consequenties en mutaties per taakveld c.q. beleidsterrein per gemeente. Omdat de solidariteit is losgelaten en beleid per gemeente verschilt, is meer inzicht per gemeente noodzakelijk. - In onze gemeente leeft de zorg over de kostenstijging die in uw stukken zichtbaar is gemaakt. De onzekerheid over rijksbijdragen aan gemeenten neemt toe en het 'ravijnjaar' 2026 nadert, waarin gemeenten op dit moment nog tegen grote tekorten aankijken. Tegelijkertijd is er sprake van toenemende incidentele financiering.

Deze toenemende onzekerheid vraagt om wendbaarheid en het voorbereiden van scenario's en strategieën om snel te kunnen handelen als het nodig is. Mogelijk dienen wij ook ombuigingen te (laten) doorvoeren gezien het verslechterde financiële perspectief van onze gemeente. Wij vragen u om samen met het college, actief met dit vraagstuk aan de slag te gaan. Reactie: De GR Sociaal is inmiddels een traject gestart om met andere en meer concrete doelen, inclusief KPI's (indicatoren) haar activiteiten te richten en vervolgens te verantwoorden. Dit is een ontwikkeltraject dat de komende periode steeds verder vorm zal krijgen en waarvan de 1e resultaten in de primaire begroting 2025 zullen worden opgenomen. Het traject hiervan start in het najaar van 2023. Wij merken op dat er ambtelijk een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld.

Los van de uitgangspunten en de begroting, wordt er een traject opgestart om de effecten van teruglopende Rijksfinanciering samen met het RCO in kaart te brengen. Tevens zal dit punt ook worden meegenomen bij de opstelling van de uitgangspuntennotitie voor 2025, die start in het najaar van 2023. Primaire begroting 2024 De primaire begroting 2024-2027 is veelal een staand beleid begroting en daarmee "beleidsarm/neutraal". Nieuw beleid in 2024, nieuwe wetgeving, gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen, de voortgang van de oorlog in Oekraïne, inflatie of andere ontwikkelingen die leiden tot aanpassingen zullen dan worden verwerkt in een geactualiseerde begroting 2024 of de GR Sociaal neemt het mee in de Voorjaarsbrief 2024. 3. Doorvertaling aannames De aannames die gedaan worden in de voorjaarsbrief 2023 zijn in de begroting door vertaald. Over de aannames in de voorjaarsbrief hebben wij u hieronder een aantal vragen gesteld. Wij ontvangen graag antwoord op deze vragen en gaan er vanuit dat u deze meeneemt in de vertaling naar de primaire begroting.

5

Reactie: Ambtelijke vragen hebben we inmiddels beantwoord. Als er nog raadsvragen openstaan, dan horen wij dit graag. 4. Stijging overhead In de primaire begroting komt naar voren dat de apparaatskosten van de overhead stijgen met €1,7 miljoen. Dit is gebaseerd op het uitgangspunt dat de overhead meegroeit met de klantenaantallen. Eerder is gevraagd noodzakelijke toename van overhead inhoudelijk te onderbouwen. Wij vragen u deze extra kostenpost uit de begroting te schrappen of alsnog inhoudelijk te onderbouwen waarvoor deze extra middelen worden ingezet. Reactie: Allereerst is geen sprake van een automatische stijging van de overheadkosten. Zo hebben we in 2023, ondanks stijging van de klantaantallen geen verhoging doorgevoerd. Daarnaast moet een onderscheid gemaakt worden in de soort kosten. Zaken als huisvestingskosten volgen de gemaakte afspraken volgens het onderhavige contract en zijn geen onderdeel van de personele kosten als gevolg van gewijzigde omvang van de taak.

Echter, wij zien in de praktijk met de groei van het klantenbestand en een toenemende complexiteit de behoefte ontstaan aan de meer spreekwoordelijke 'handen aan het bed', zodat wij onze inwoners de aandacht kunnen geven die nodig is, wettelijke termijnen kunnen blijven halen als het gaat om het afhandelen van meldingen en aanvragen en kunnen blijven participeren in noodzakelijke projecten/trajecten zowel landelijk als regionaal om ook innovatie te kunnen blijven omarmen. Tegelijkertijd snappen we dat bij druk op de uitgaven ook op de GR-Sociaal een beroep gedaan mag worden om te matigen en zullen wij maatregelen nemen om de groei te beperken tot € 1,1 miljoen (in tegenstelling tot de eerder gepresenteerde 1,7 miljoen euro). Omdat wij niet kunnen garanderen dat het lukt om met een beperktere groei van het apparaat toch de gewenste resultaten te bereiken, zal € 0,6 miljoen in de risicoparagraaf worden opgenomen. Voorjaarsbrief 2023 De voorjaarsbrief vervangt de 1te Burap. U geeft aan dat de brief vooral zal worden gebruikt om tot een actualisatie van de begroting voor 2023 te komen. Op deze manier sluit u qua planning en werkwijze beter aan op de gemeentelijke begrotingscyclus. In de voorjaarsbrief geeft u aan op een aantal posten een kostenstijging te verwachten.

In het algemeen, maar voor bijstand en WMO in het bijzonder, missen wij bijsturingsmogelijkheden om deze kosten toch beheersbaar te houden. We staan kort stil bij enkele punten die in de verschillende opgaven aan bod komen: 1. Bestaanszekerheid versterken - Zoals in de zienswijze bij de jaarstukken 2022 al beschreven, verzoeken we u meer inzicht te geven in het niet-gebruik van de minimaregelingen en de trend in het gebruik van de afgelopen jaren. Daarnaast verzoeken wij u om een nieuwe Management Effect Rapportage uit te voeren zodra deze beschikbaar is, om meer inzicht te krijgen in het de financiële positie van minima en de effecten van de herijking. - Wij vragen u de begroting voor het SMS kinderfonds aan te passen aan onze prognose van 3.450 Dordtpassen met een kind-tegoed eind 2023. Reactie: Er bestaat een duidelijk verschil tussen de groep feitelijk rechthebbenden en aanvragers van de voorziening. Een deel van de doelgroep moet actief gevonden en benaderd worden. Op dit punt vraagt dit een aangepaste aanpak, waarvan we verwachten met een gerichtere nieuwe aanpak betere resultaten te kunnen behalen. Er is inmiddels een vernieuwde communicatieaanpak met de gemeenten gestart om het bereik te gaan vergroten. Dit krijgt verder vorm in 2023.

Verder is het zo dat door de herijking van het minimabeleid (en deels verbreding van de doelgroep) we verwachten dat er in 2023 een ander beeld za ontstaan van het gebruik van de minimaregelingen. We houden dit nauwlettend in de gaten en zullen hierover in de Najaarsbrief uitgebreider rapporteren. Voor Dordrecht is uitgegaan van 3.231 kinderen. Dit aantal is gebaseerd op realisatie 2022 + herijking minimabeleid + groei 5% één en ander conform de (regionaal) vastgestelde uitgangspunten.

6

We houden de ontwikkeling in de gaten en zullen hierover in de Najaarsbrief verder rapporteren en ambtelijk afstemmen richting de op te stellen uitgangspunten voor de begroting 2025 ev. Mocht er aanleiding zijn om de begroting 2024 op dit punt te actualiseren later dit jaar, dan loopt dit mee in de voorjaarsbrief van 2024. 2. Ontwikkelen naar werk In uw voorjaarsbrief en begroting geeft u aan dat de reguliere formatie groeit als gevolg van de afbouw impuls Statushouders. Wij vragen u nader te onderbouwen waarom de afbouw van deze impuls leidt tot een groei van de reguliere formatie. Ten aanzien van financiering inburgering wordt gewerkt aan een passend systeem. Wij verzoeken u om binnen de beschikbare rijksmiddelen te blijven. U geeft aan dat er in 2023 wordt gewerkt aan een inhoudelijk plan van aanpak SDD/Drechtwerk in relatie tot participatie. Wij zijn benieuwd naar uw visie op hoe de vervlechting met Drechtwerk verder kan bijdragen aan de participatiemogelijkheden van het bijstandsbestand. Reactie: Om de afbouw van Impuls Statushouders te realiseren, zal het huidige klantenbestand (1000 dossiers) over een aantal jaar verspreid worden overgedragen naar de reguliere dienstverlening 'Ontwikkelen naar Werk' van de SDD.

Waar de formatie binnen Impuls Statushouders wordt afgebouwd, is er ter voorkoming van te hoge caseloads reguliere dienstverlening extra formatie nodig om deze klanten op te vangen. De SDD zal ook na deze overdracht aandacht houden voor de specifieke ondersteuningsbehoeften van statushouders. Bestuurlijk zijn hierover reeds eerder besluiten genomen, voor een verdere onderbouwing verwijzen wij u daarom ook naar deze stukken. Op 1 juni jl. is door de SDD de concept capaciteitsplanning Wet inburgering 2021 aan de gemeenten verstuurd. Op 8 juni 2023 zijn de uitkomsten besproken met de beleidsmedewerkers van de 7 gemeenten tijdens de werkgroep Inburgering. De gevraagde capaciteit is in lijn met de beschikbare rijksmiddelen.

Sinds 1 januari 2023 zijn Drechtwerk en de Sociale Dienst Drechtsteden samengegaan in 1 gemeenschappelijke regeling. Daar liggen de kansen om met elkaar het ontwikkelen van inwoners en het werken verder vorm te gaan geven. Het motto is dat iedereen kan werken. Echter, niet iedereen kan dat werk doen in betaalde baan. Werken in vrijwilligerswerk, mantelzorg/buurtzorg zijn ook vormen van werken. Met de samenvoeging hebben we een aantal goede instrumenten in handen om arbeidspotentieel te bepalen, een groter netwerk en begeleidingsinstrumenten om succesvoller te kunnen zijn. In het AB van 25 mei j.l. is daarom een eerste aanzet voor een toekomstvisie voor de GR Sociaal gepresenteerd. Hierin vormt de positionering en herontwikkeling van Drechtwerk een substantieel deel. Naast de presentatie is een position paper opgesteld als aanzet voor een verdere bestuurlijke discussie, die in de loop van 2023 wordt gevoerd. Uiteraard nemen wij u later dit jaar als raad graag verder mee in deze ontwikkelingen als daar behoefte aan is.

3. Zorgen voor ondersteuning U geeft aan dat er sprake is van een toename in kosten op de Wmo als gevolg van stevige prijsindexaties in combinatie met aanhoudende toename in gebruik. In de herijking van het Wmo beleid en verordening bespreken wij graag met u de mogelijke beheersmaatregelen. Reactie: De herijking is in beginsel niet bedoeld om beheersmaatregelen uit te werken. We zien echter wel mogelijkheden voor een kostenbeheersing in de Wmo door bijvoorbeeld het op orde brengen dan wel versterken van preventie, het aanbod aan algemene voorzieningen en inzet van vrijwilligers. Als normaliseren niet mogelijk is, dan kan het bieden van lichte ondersteuning via de algemene voorzieningen leiden tot voorkoming, afschaling of uitstel van maatwerkvoorzieningen. Uitgangspunt van de Wmo is "zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig". 7

Financiële verordening Geen opmerkingen

Controle verordening Geen opmerkingen

8

Gemeente Hardinxveld-Giessendam Algemeen Om de behandeling van onze zienswijze in het Dagelijks Bestuur mogelijk te maken, verzoekt u ons onze zienswijze op de (concept) jaarrekening uiterlijk 1 juni a.s. aan te leveren. Dit is voor ons een erg krappe aanlevertermijn; u ontvangt daarom hierbij – vooruitlopend op behandeling van uw jaarstukken en begroting in onze raadsvergadering van 22 juni 2022 – alvast ons voorlopig collegestandpunt. Mocht onze raad tot een andere zienswijze komen, dan zullen wij dat na de raadsvergadering van 22 juni a.s. zo snel mogelijk laten weten. Primaire begroting 2024 1. Beschikbaarheid van zorg Ook in de begroting lezen we de toenemende groei in relatie tot de krapte op de arbeidsmarkt. De schaarste van zorg is een actueel thema. De vergrijzing speelt hier ook een belangrijke rol in. Wij verzoeken de GR Sociaal om een strategie op te leveren hoe te anticiperen op de toenemende schaarste in de zorg. We vragen u om hierover het gesprek aan te gaan en daar met ons keuzes in te maken. Het sociaal domein is de optelsom van de dienstverlening via de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) en de lokale voorzieningen. In de herijking WMO (Zorgen voor Ondersteuning) geven we expliciet aandacht aan betere aansluiting tussen regionale en lokale voorzieningen. We zien er naar uit om deze beweging verder door te zetten op alle pijlers van de GR Sociaal.

De co-creatie van gemeenten en SDD. Reactie: In de herijking staan we nadrukkelijk stil bij de aansluiting tussen regionale en lokale voorzieningen. Waar mogelijk wordt onderzocht of ondersteuning vanuit het lokale voorveld geboden kan worden, in plaats van of in aanvulling op de maatwerkvoorziening. Met het voorveld of voorliggend veld wordt bedoeld: het totaal aan algemene en algemeen gebruikelijke voorzieningen dat beschikbaar is in een wijk of gemeente en waarvan zonder indicatiestelling gebruik kan worden gemaakt. Door samenwerking tussen het sociaal team, sociale dienst, maar ook met maatschappelijke partners, kan eerder worden afgeschaald en is er beter zicht op een integraal ondersteuningsaanbod. We zullen dit samen met gemeenten na besluitvorming op de herijking verder uitwerken. De behandeling in de raad van de stukken van de herijking van de Wmo staan gepland voor na het zomerreces. Het anticiperen op schaarste van zorg en ondersteuning ligt hoofdzakelijk op terrein van vitaliteit, sociale cohesie en voorzieningen in de wijk en een slimme combinatie van wonen, zorg en nabijheid. Dat zijn primair gemeentelijke verantwoordelijkheden. Vanuit de GR Sociaal kan uiteraard wel inzet zijn op de beschikbaarheid en houdbaarheid van de maatwerkvoorzieningen. Hier vindt al gedachtevorming over plaats, in co-creatie met gemeenten wordt een eerste voorstel uitgewerkt. 2.

Stijging in kosten Terecht constateert u in uw begroting dat we te maken hebben met onzekerheden. We hebben in de afgelopen jaren gezien dat ontwikkelingen niet altijd te voorspellen zijn. We zien door de inflatie, stijgende kostprijzen en cao-lonen. Deze ontwikkelingen hebben impact op het besteedbaar inkomen, met name bij minima. Tegelijkertijd neemt de financiële druk op de gemeentelijke begrotingen door de financiële ontwikkelingen bij de verschillende verbonden partijen toe. De daling van de BUIG uitkering heeft voor onze gemeente grote gevolgen. Vele kosten worden toegewijd aan stijgende loonkosten, toename huisvesting en energiekosten. Autonome kostenstijgingen waar wij als gemeente weinig invloed op kunnen uitoefenen. Vanuit de nieuwe kostenverdeelsystematiek rekenen we de kosten volledig af op nut. De GR Sociaal heeft invloed op de toegang tot zorg en zo ook op het budget. In onze zienswijze 2022 schreven we: 'We vinden het belangrijk dat inwoners naar eigen vermogen mee kunnen doen in onze maatschappij, maar hoe kunnen we dit realiseren binnen het beschikbare budget? Door de steeds stijgende zorgkosten zijn we genoodzaakt om onze indicaties opnieuw onder de loep te nemen en kritisch te zijn op de toegang tot voorzieningen'.

Gezien de schaarste in de zorg die voor een nijpend tekort zal zorgen geven we de SDD de opdracht om scherp te zijn op de indicatiestelling en vooral samen te werken met lokale voorzieningen. Voor WMO vervoer is de vraag of de stijging zich, door de personeelstekorten, ook voordoet qua volume. Als het aanbod achterblijft, compenseert dat de stijging door hogere prijzen. Deze ontwikkeling zou ook als risico opgenomen kunnen worden in de risicoparagraaf. We kijken met een tevreden gevoel

9

terug op de aanpak vanuit Stroomlijn over het vervoersprobleem en vragen de SDD om op eenzelfde manier met onze gemeente op te trekken. Reactie: De indicatiestelling aan de voorkant gebeurt altijd zorgvuldig en kritisch waarbij altijd wordt gekeken naar mogelijkheden in het voorveld (algemene voorzieningen), voorliggende voorzieningen en normalisatie. Tegelijk zijn er voor de grotere vervoersbehoefte nauwelijks voorliggende voorzieningen beschikbaar.Als er een vervoersprobleem ontstaat zal een inwoner daarom toch snel zijn aangewezen op het gebruik van de Drechthopper. Als het gaat om de bekostiging van het collectieve vervoer met de Drechthopper, ligt het beeld iets anders dan wordt geschetst. Dit wordt veroorzaakt door een andere afrekensystematiek binnen het collectief vervoer. Er wordt namelijk niet per verreden rit of km met de vervoerder afgerekend, maar op basis van aanwezigheid/beschikbaarheid van bussen en chauffeurs. Dit is ongeacht hoeveel er daadwerkelijk wordt gereden binnen een tijdvak. De gemeente stelt dat als het aanbod achterblijft, dit de stijging compenseert door hogere prijzen. Dit is niet aan de orde. De nu ingekochte beschikbaarheid (het huidige aanbod) wordt conform begroting geleverd en afgerekend met Stroomlijn. 3.

Informatievoorziening U schrijft dat met het verder ontwikkelen van de informatievoorziening u gemeenten steeds beter kunt faciliteren in de behoefte aan realtime informatie. Daarnaast werkt u aan de wijze waarop het bestuur en de gemeenten periodiek te informeren over de stand van zaken. Eerder in de onze brief spreekt de gemeenteraad de wens uit om voornamelijk lokale cijfers te ontvangen. Deze vraag is eerder door onze gemeente en door regiogemeenten gesteld. Gezien de afrekening op nut, is deze informatie van essentieel belang om als raad te kunnen sturen en de passende keuzes te maken voor de inwoners van Hardinxveld-Giessendam. We dringen aan op het spoedig aanleveren van hebben van de bovenstaande ontwikkelingen. Reactie: Graag gaan wij verder met u als raad in gesprek over uw specifieke wensen ten aanzien van de informatievoorziening. Om op die manier met elkaar te zorgen dat er een informatievoorziening ontstaat die aan ieders behoefte voldoet. Wij merken op dat er ambtelijk een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden.

Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Daarin zijn ook diverse cijfers per gemeente, beschikbaar. Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld. Voorjaarsbrief 2023 1. Complimenten voor de nieuwe opzet rapportage, maar wens naar meer lokale informatie blijft We zijn blij met het moment dat voorjaarsbrief aan ons aangeboden wordt samen met de andere P&C producten. U schrijft dat de volgende voorjaarsbrief meer inhoudelijke duiding van de gepresenteerde ontwikkelingen zal bevatten. In eerdere zienswijze hebben wij de wens uitgesproken naar een meer lokale rapportage. Wat ons betreft zou de inhoudelijke duiding dan ook lokaal per gemeente moeten zijn. Dit geeft ons meer handvatten om te sturen. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. Wij merken op dat er ambtelijk een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Daarin

10

zijn ook diverse cijfers per gemeente, beschikbaar. Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld. 2. Compensatie begrotingswijziging van € 20 mln. door het Rijk Er wordt in de voorjaarsbrief een begrotingswijziging voorgesteld van € 20 mln. U noemt in uw brief een aantal voorbeelden van uitgaven die niet beïnvloedbaar zijn, en waarvoor de gemeente naar verwachting gecompenseerd wordt vanuit het rijk. We zouden willen opmerken dat de vergoeding vanuit het gemeentefonds de gestegen kosten niet altijd volledig dekken. Als gemeente moeten we daarom met enige voorzichtigheid omgaan met het aannemen dat kosten volledig gedekt zullen worden. Ook blijft de het een lokale keuze waar middelen vanuit het gemeentefonds voor te bestemmen. Reactie: Op uw verzoek is er een berekening gemaakt van de beschikbare dekking in het Gemeentefonds. Onze doorberekening van de beschikbare middelen uit het Gemeentefonds laat zien dat dit toereikend is. De berekening is zowel ambtelijk via het RCO als politiek via een gezamenlijke informatieavond met de Omgevingsdienst, de Veiligheidsregio en de Dienst Gezondheid en Jeugd met u gedeeld.. Uiteraard is het inzetten van de middelen het een lokale keuze en heeft de gemeente de vrijheid te bepalen waarvoor zij deze gaat bestemmen. Financiële verordening 1.

Instemmen verordening We danken de GR Sociaal voor de voorbereiding van de wijziging van de ingroeiperiode voor de kostenverdeelprincipes en dat deze reeds verwerkt is. We kunnen dan ook instemmen met de noodzakelijke aanpassingen in de financiële verordening en de controleverordening. De flexibiliteit die de GR Sociaal biedt in het bieden van maatwerk op de uitvoering van verschillende regelingen, zoals de energietoeslag, stellen wij op prijs. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. Controle verordening 1. Instemmen verordening We danken de GR Sociaal voor de voorbereiding van de wijziging van de ingroeiperiode voor de kostenverdeelprincipes en dat deze reeds verwerkt is. We kunnen dan ook instemmen met de noodzakelijke aanpassingen in de financiële verordening en de controleverordening. De flexibiliteit die de GR Sociaal biedt in het bieden van maatwerk op de uitvoering van verschillende regelingen, zoals de energietoeslag, stellen wij op prijs. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering.

11

Gemeente Hendrik Ido Ambacht Algemeen 1. Waardering voor SDD voor inzicht en inspanning voor inwoners Dit is het eerste jaar dat alle financiële stukken die wij van u ontvingen betrekking hebben op de GR Sociaal. Hierdoor krijgen wij meer inzicht in de financiële effecten van de overgang van de GR Drechtsteden naar de GR Sociaal. De veranderende rol van de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) en gemeenten in de GR Sociaal komt steeds meer tot zijn recht. We waarderen de inzet die de SDD pleegt om gemeenten mee te nemen in de financiële ontwikkelingen zodat zij invulling kunnen geven aan hun sturende rol. De voorjaarbrief 2023 is hiervan een positief voorbeeld. Bovenal danken wij de SDD voor de inspanningen die zij verricht om onze inwoners waar nodig te ondersteunen. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. Primaire begroting 2024 1. De betaalbaarheid van het beleid staat onder druk In uw aanbiedingsbrief geeft u aan dat met deze begroting 2024 een financieel negatief beeld ontstaat voor de langere termijn. De deelnemende gemeenten staan hiermee voor een uitdaging als het gaat om de financiering van de activiteiten van de GR Sociaal op de langere termijn. Wij geven daarom nadrukkelijk een waarschuwingssignaal af over de betaalbaarheid van dit onderdeel van het sociaal domein.

Ondanks dat u in uw aanbiedingsbrief opmerkt dat er een financieel negatief beeld voor gemeenten ontstaat, zien wij dit niet weerspiegeld in de meerjarenbegroting van de GR Sociaal. Zoals u weet staan gemeenten vanaf 2026/2027 voor een spreekwoordelijk financieel 'ravijn' dat in combinatie met de herijking van de Algemene Uitkering een zorgelijk financieel perspectief biedt. Met de huidige financiële vooruitzichten voor onze gemeente is het denkbaar dat wij op termijn genoodzaakt zijn financiële afwegingen te maken. Hierbij kan de ondersteuning aan onze inwoners onder druk komen te staan. Wij verwachten daarom van de GR Sociaal dat deze zich in termen van de bedrijfsvoering en de eigen organisatie op een dergelijk scenario voorbereidt. Wij vernemen graag van u een aantal concrete voorstellen, wellicht in de vorm van scenario's, over hoe deze financiële uitdaging het hoofd geboden kan worden. Graag zien wij daar ook een scenario in terug aan de hand waarvan wij de trap-op/trap-af-discussie kunnen voeren. Reactie: Allereerst is geen sprake van een automatische stijging van de overheadkosten. Zo hebben we in 2023, ondanks stijging van de klantaantallen geen verhoging doorgevoerd.

Echter, wij zien in de praktijk met de groei van het klantenbestand en een toenemende complexiteit de behoefte ontstaan aan de meer spreekwoordelijke 'handen aan het bed', zodat wij onze klanten de aandacht kunnen geven die nodig is en kunnen participeren in noodzakelijke projecten/trajecten. Tegelijkertijd snappen we dat bij druk op de uitgaven ook op de GR-Sociaal een beroep gedaan mag worden om te matigen en zullen wij maatregelen nemen om de groei te beperken tot € 1,1 miljoen (in tegenstelling tot de eerder gepresenteerde 1.7 miljoen euro).. Omdat wij niet kunnen garanderen dat het lukt om met een beperktere groei van het apparaat toch de gewenste resultaten te bereiken, zal € 0,6 miljoen in de risicoparagraaf worden opgenomen.

2. Transparantie omtrent opmerking dekking extra kosten uit algemene uitkering Meer technisch van aard schrijft u overigens in de stukken dat een deel van de extra kosten wordt gedekt uit de algemene uitkering. Een nadere onderbouwing hiervan ontbreekt nog. In het kader van transparantie verzoeken wij u deze alsnog aan te leveren. Reactie: Op uw verzoek is er een berekening gemaakt van de beschikbare dekking in het Gemeentefonds. Onze doorberekening van de beschikbare middelen uit het Gemeentefonds laat zien dat dit toereikend is. De berekening is zowel ambtelijk via het RCO als politiek via een gezamenlijke informatieavond met de Omgevingsdienst, de Veiligheidsregio en de Dienst Gezondheid en Jeugd met u gedeeld. Uiteraard is het inzetten van de middelen het een lokale keuze en heeft de gemeente de vrijheid te bepalen waarvoor zij deze gaat bestemmen. 12

3. Formatieoverzicht bij de jaarrekening als de begroting Een uitgangspunt is dat het gebruikelijk is dat de formatie bij de GR Sociaal automatisch meegroeit met het klantenbestand van de Sociale Dienst Drechtsteden. Wij hebben hier echter geen inzicht in via de nu voorliggende P&C-documenten. In dit kader zouden wij graag een basaal inzicht hebben in de formatie. Wij verzoeken u daarom bij de jaarrekening 2023 en de begroting 2025 een formatieoverzicht op te nemen. Reactie: Allereerst is het geenszins de bedoeling dat de formatie van de GR Sociaal automatisch meegroeit met het klantenbestand. De GR Sociaal onderzoekt steeds of er een noodzaak is om tot formatieve groei te komen. Daarbij gaat het vrijwel altijd om noodzakelijke groei van de spreekwoordelijke ‘handen aan het bed’. Uw onderliggende zorg gaat over het beheersbaar houden van de kosten. Vooral ook met het oog op de verwachte krimp in 2026. Deze zorg onderschrijven wij en wij zullen met u het gesprek blijven voeren over het beheersbaar houden van de kosten. Voorjaarsbrief 2023 1. Complimenten voor de nieuwe opzet rapportage In de eerste plaats uiten wij onze dank en complimenten voor het opleveren van de eerste Voorjaarsbrief 2023 van de GR Sociaal. De Voorjaarsbrief vervangt de eerste bestuursrapportage en biedt inzicht in de voortgang van het huidige begrotingsjaar.

De bedoeling van dit document was om beter aan de sluiten bij de gemeentelijke P&C-cyclus en de mogelijkheden tot tussentijdse bijsturing te vergroten. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. 2. Uitbreiding Voorjaarsbrief 2024 met meer informatie per gemeente Wij verzoeken u bij de Voorjaarsbrief 2024 meer specifieke informatie per gemeente te bieden In de voorjaarsbrief presenteert u op pagina 11 een overzicht van de bijdrage per gemeente naar taakveld, opgave en product. Het is voor ons prettig om een dergelijk inzicht te hebben. Echter, wij missen informatie rondom bijvoorbeeld klantenaantallen per gemeente. Wij hebben hierdoor de indruk dat de bijsturingsmogelijkheden op dit moment nog beperkt zijn. Wij verzoeken u dan ook om bij de volgende voorjaarsbrief met specifiekere informatie per gemeente te komen. Reactie: Een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) wordt op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Daarin zijn ook diverse cijfers, per gemeente, beschikbaar.

Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld. Financiële verordening 1. Niet akkoord: geen zienswijze over resultaatbestemming jaarrekening onder € 250.000 In de nieuwe versie van de financiële verordening staat onder artikel 3.3 dat indien er bij de jaarstukken een resultaat van meer dan € 250.000 bestemd wordt, hiervoor een zienswijzeprocedure van toepassing is. Wij concluderen hieruit dat u bij de bestemming van een resultaat onder de € 250.000 geen zienswijzeprocedure toepast en de GR Sociaal dit resultaat zonder inbreng vanuit de gemeenteraden voor ieder gewenst doel kan aanwenden. In aansluiting op onze redenering hierboven stemmen wij hier niet mee in. Wij zijn van mening dat dit gaat over het budgetrecht van de raad en zijn in dit verband geen voorstander van drempelbedragen. Wij willen als gemeenteraad onze zienswijze op de resultaten van de GR Sociaal kenbaar kunnen maken, ongeacht de hoogte daarvan. Reactie: Een zienswijze op de jaarrekening is niet verplicht vanuit de Wgr. De financiële verordening is hierop gewijzigd en met de nieuwe verordening worden de jaarstukken ter informatie aan de gemeenten gezonden.

13

Op grond van de bijdragenverordening van de GR Sociaal worden de financiële resultaten, die bij de jaarrekening ontstaan, grotendeels met de gemeenten afgerekend via resultaatbepaling. Dat betekent dat er weinig resultaat overblijft, om nader door het Algemeen Bestuur te laten bestemmen. Om het bestemmen van resultaat werkbaar en praktisch te houden is nu in de aangepaste verordening voorgesteld om resultaatbestemming van kleinere bedragen (onder de € 250.000) niet formeel voor zienswijze aan te bieden maar het op te nemen in de verordening. Uit de zienswijzen van gemeenten zien wij echter de meningen op dit punt verschillen. We vragen daarom het Algemeen Bestuur om hier in de vergadering van 14 september 2023 een definitief besluit op te nemen, waarbij de verschillende meningen zullen worden afgewogen. Controle verordening Geen opmerkingen

14

Gemeente Papendrecht Primaire begroting 2024 1. Waardering voor (meerjaren)begroting Wij danken u voor de conceptbegroting 2024 e.v. van de GR Sociaal. Alle waardering voor de opzet van de (meerjaren)begroting waaruit blijkt dat er goed rekening gehouden wordt met de te verwachten ontwikkelingen in de komende jaren. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. 2. Kanttekening: uitgangspunt is autonome groei, terwijl gemeentefinanciën onder druk staan Wel geeft deze begroting alleen blijk van de opgave in het licht van de groeiende aantallen klanten en kostprijzen. De gemeente staat echter voor een dubbele opgave aangezien het vanaf 2026 steeds lastiger zal zijn om een sluitende begroting op te leveren. Gezamenlijk zullen we dus extra alert en inventief moeten zijn om komende jaren de beleidsopgaven uiteraard goed, maar ook financieel behapbaar te kunnen blijven uitvoeren. Wij verwachten dat u ook voor deze opgave oog zult hebben en daarom kritisch zult zijn op ontwikkeling van de uitvoering en het doen van toekomstige uitgaven. Reactie: De GR Sociaal realiseert zich dat door financiële ontwikkelingen de situatie kan ontstaan dat de betaalbaarheid van beleid onder druk komt te staan.

Gelet op deze betaalbaarheid onderzoekt de GR al de mogelijkheid om een noodzakelijke uitbreiding op apparaat van € 1,7 mln (waar het gaat om de uitbreiding van de spreekwoordelijke 'handen aan het bed') de kosten van de groei op apparaat te beperken. Daarnaast neemt de GR Sociaal al de regie in de verschillende herijkingsoperaties. Zeker met het oog op de individuele verschillen tussen gemeenten zal de GR Sociaal graag een rol spelen om tot passende keuzes te komen. In dat verband zal het gesprek met het RCO worden gestart om te onderzoeken hoe aan uw verzoek kan worden voldaan. Voorjaarsbrief 2023 1. Dank voor de nieuwe opzet bestuurlijke rapportage Dank voor de eerste bestuurlijke rapportage in de vorm van de nieuwe Voorjaarsbrief waarbij informatie specifieker per gemeente wordt gedeeld. Uw doel hierbij was om beter aan te sluiten bij de gemeentelijke planning- en controlcyclus. Dit is gelukt en dat vinden wij een prettige ontwikkeling. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. 2. Doorontwikkeling inhoud en vorm voorjaarsbrief U geeft aan dat de volgende Voorjaarsbrief ook meer inhoudelijke duiding van de ontwikkelingen en gevolgen zal bevatten. Om echt te kunnen sturen is een integraal beeld van financiële informatie in relatie tot onder meer klantaantallen en ontwikkelingen van doelgroepen nodig.

In onze zienswijzebrief op de eerste bestuursrapportage van 2022 hebben wij hier ook eerder om verzocht. Wij vertrouwen erop dat u dit inderdaad ook opneemt in dit groeidocument, zoals u het noemt. Graag doen wij dat ook samen, zodat de verwachtingen rondom het eindresultaat gedeeld kunnen worden en het einddocument haalbaar en naar tevredenheid van ons allen zal zijn. Reactie: De GR Sociaal is nadrukkelijk bezig om de Voorjaarsbrief verder te ontwikkelen en zal dit ook doen in nauw overleg met gemeenten. Financiële verordening 1. Niet akkoord: geen zienswijze over resultaatbestemming jaarrekening onder € 250.000 U stelt met deze concept financiële verordening voor dat er alleen een zienswijzeprocedure zal plaatsvinden op een resultaatbestemming, als het bedrag boven €250.000 uitkomt. Hier stemmen wij niet mee in. Wij willen vasthouden aan ons budgetrecht. Ook bij bedragen onder €250.000 willen wij de gelegenheid hebben om eventueel een zienswijze kenbaar te maken

15

Reactie: Een zienswijze op de jaarrekening is niet verplicht vanuit de Wgr. De financiële verordening is hierop gewijzigd en met de nieuwe verordening worden de jaarstukken ter informatie aan de gemeenten gezonden. Op grond van de bijdragenverordening van de GR Sociaal worden de financiële resultaten, die bij de jaarrekening ontstaan, grotendeels met de gemeenten afgerekend via resultaatbepaling. Dat betekent dat er weinig resultaat overblijft, om nader door het Algemeen Bestuur te laten bestemmen. Om het bestemmen van resultaat werkbaar en praktisch te houden is nu in de aangepaste verordening voorgesteld om resultaatbestemming van kleinere bedragen (onder de € 250.000) niet formeel voor zienswijze aan te bieden maar op te nemen in de verordening. Uit de zienswijzen van gemeenten zien wij echter de meningen op dit punt verschillen. We vragen daarom het Algemeen Bestuur om hier in de vergadering van 14 september 2023 een definitief besluit op te nemen, waarbij de verschillende meningen zullen worden afgewogen.

Controle verordening Geen opmerkingen

16

Gemeente Sliedrecht Algemeen 1. Lastig om P&C document bestuurlijk te maken door het ontbreken van vertaling naar gemeenteniveau Wij wensen op te merken dat het lastig is een bestuurlijk oordeel te vellen over de jaarrekening, voorjaarsbrief en de begroting. Het ontbreekt in de stukken aan doelstellingen, resultaten en sturingsinformatie op gemeenteniveau. Wij verwachten in het vervolg dat zowel in de jaarrekening, de voor- en najaarsbrief en de begroting hier invulling aan wordt gegeven. Ons inziens kan dit gelijk oplopen met de ontwikkeling van de verbeterde informatievoorziening en sluit dit ook aan op de afspraken zoals opgenomen in de financiële verordening. Daarnaast zien we dat de kosten voor het sociaal domein aanzienlijk stijgen en de tekorten oplopen. Dit baart ons zorgen en vraagt om maatregelen. Reactie: Een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) wordt op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Daarin zijn ook diverse cijfers per gemeente, beschikbaar. Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld.

Graag gaan wij verder met u als raad in gesprek over uw specifieke wensen ten aanzien van de informatievoorziening. Om op die manier met elkaar te zorgen dat er een informatievoorziening ontstaat die aan ieders behoefte voldoet. Bij de primaire begroting 2024 wordt een meerjarenraming opgenomen voor de drie volgende jaren. Bij de begroting 2024 hoort dus een meerjarenraming voor 2025 tot en met 2027. Er zal zeker sprake zijn van groei, de mate waarin is echter onzeker. Daarom wordt er in de meerjarenraming een bandbreedte gehanteerd van -/-2% voor 2025, -/-4% voor 2026 en -/-6% voor 2027; Los van de uitgangspunten en de begroting, wordt er een traject opgestart om de effecten van teruglopende Rijksfinanciering samen met gemeenten in kaart te brengen en daarvoor scenario's te bedenken. Primaire begroting 2024 1. Toename begroting door autonome ontwikkelingen, tevreden met toepassing bandbreedte De begroting van 2024 is een beleidsarme begroting die net als de voorjaarsbrief een forse stijging van de kosten laat zien. Deze laat zich grotendeels verklaren door de loon- prijsontwikkelingen, de autonome groei van het voorzieningengebruik en wijzigingen volgend uit Rijksbeleid. Het stemt ons tevreden dat in het meerjarenperspectief is gewerkt met een financiële bandbreedte van 2%/+2%.

Gelijktijdig zien wij ook dat het tekort op de BUIG toeneemt, de WSW in kosten is gestegen en ook de Wmo aanzienlijke kostenstijgingen laat zien. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. Los van de uitgangspunten en de begroting, wordt er een traject opgestart om de effecten van teruglopende Rijksfinanciering samen met het RCO in kaart te brengen. Tevens zal dit punt ook worden meegenomen in de uitgangspuntennotitie voor 2025, die start in het najaar van 2023. 2. Maatregelen voor beheersen van de groei en resultaten in voorjaarsbrief 2024 Wij maken ons zorgen over de groeiende bestaansonzekerheid van inwoners en de vraag naar voorzieningen. De uitdagingen waar we als gemeente voor gesteld staan zijn groot. De omvang en de afstand van het bijstandsbestand naar werk neemt toe en de vraag naar Wmo voorzieningen groeit mede als gevolg van de dubbele vergrijzing. Wij zien ons geconfronteerd met fors stijgende kosten waardoor de druk op de financiële houdbaarheid van het sociaal domein toeneemt. Wij zien graag terug in de voorjaarsbrief 2024 of er beheersmaatregelen mogelijk zijn om de kostengroei vanaf 2024 en verder in uw begroting structureel te dempen; of dat met name de gang naar het rijk voor oplossingen moet zorgen. 17

Reactie: De GR Sociaal realiseert zich dat door financiële ontwikkelingen de situatie kan ontstaan dat de betaalbaarheid van beleid onder druk komt te staan. Gelet op de betaalbaarheid wordt er terughoudend omgegaan met de uitbreiding van capaciteit van de eigen organisatie. Daarnaast wordt er regie gevoerd in de verschillende herijkingsoperaties. Zeker met het oog op de individuele verschillen tussen gemeenten speelt de GR Sociaal graag een rol om tot passende keuzes te komen. Wij zien het nemen van beheersmaatregelen echter ook als een gezamenlijke verantwoordelijkheid, omdat er naar onze mening ook beleidsmatige keuzes gemaakt moeten worden door de lokale raden, die inwoners ook kunnen gaan raken. De Gr Sociaal heeft in 2023, ondanks stijging van de klantaantallen geen verhoging doorgevoerd op de uitvoeringskosten. Tegelijkertijd snappen we dat bij druk op de uitgaven ook op de GR-Sociaal een beroep gedaan mag worden om te matigen en zullen wij maatregelen nemen om de groei te beperken tot € 1,1 miljoen (in tegenstelling tot de eerder gepresenteerde 1.7 miljoen euro)..

18

Omdat wij niet kunnen garanderen dat het lukt om met een beperktere groei van het apparaat toch de gewenste resultaten te bereiken, zal € 0,6 miljoen in de risicoparagraaf worden opgenomen. Uiteraard zullen wij hierover verder rapporteren in de volgende P&C documenten. 3. Betere afstemmingen van instrumenten en voorzieningen op de burger geeft hogere rendement Binnen Sliedrecht streven we naar integrale hulp en ondersteuning waarbij niet de organisaties maar de hulpvraag van de inwoner centraal staat. Daarbij passen we principes toe als normaliseren, werken vanuit de bedoeling en budgetbewust handelen. De ondersteuning wordt zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig ingezet. Dit betekent dat op en afgeschaald moet kunnen worden in de ondersteuning en de aangeboden voorzieningen. Wij zien ruimte voor ontwikkeling in de verbinding participatie, dagbesteding, sociale werkvoorzieningen en de toeleiding naar de arbeidsmarkt. Onze aanname is dat het persoonlijke, maatschappelijke en het financiële rendement toeneemt wanneer deze voorzieningen beter op elkaar worden afgestemd. Wij horen graag van u hoe u deze verbinding gaat realiseren en hoe dit geplaatst wordt in de Sliedrechtse context.

Reactie: Zowel door de fusie met Drechtwerk als met de invoering van Opgavegericht werken, hopen wij wendbaarder te worden en meer in samenwerking met andere ketenpartners onze rol op te kunnen pakken en de gestelde ambities te realiseren. Een streven wat we al langer hebben, maar in de praktijk ook in uw gemeente oppakken. Onze medewerkers werken al langer intensief samen binnen uw gemeente in het Bonkelaarhuis, een mooie ontwikkeling die ook wij stimuleren en omarmen. In relatie tot de verandering van het bestand is het niet voor niets zo dat Drechtwerk en de Sociale Dienst Drechtsteden sinds 1 januari 2023 samengegaan zijn in 1 gemeenschappelijke regeling. Ook daar liggen de kansen om met elkaar het ontwikkelen van inwoners en het werken verder vorm te gaan geven. Daar hoort wat ons betreft ook een samenwerking met lokale initiatieven bij en de uitbreiding hiervan. Het Algemeen Bestuur heeft hierover voor het eerst verkennend van gedachten gewisseld in hun vergadering van 25 mei 2023. Dit jaar zal dit verder geconcretiseerd worden en gaan wij graag ook met u in gesprek om tot een concretere invulling en verdere versterking te komen. Voorjaarsbrief 2023 1.