A19. 20230830 GR Sociaal, Reactie op zienswijze voorjaarsbrief 2023, begroting 2024, financiele verordening, controleverordening.pdf

Waardering voor de nieuwe opzet van de P&C cyclus en documenten Het doet ons goed om te zien dat geluisterd is naar de inbreng uit onze eerdere zienswijzen en een herziening van de planning en control cyclus heeft plaatsgevonden. Dit, in combinatie met de wetswijziging op de gemeenschappelijke regelingen, stelt ons in staat om onze bestuurlijke verantwoordelijkheid te laten gelden. Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. 2. Toename lasten in voorjaarsbrief In de voorjaarsbrief presenteert u een stijging van de lasten met € 3,2 miljoen. Dit laat zich grotendeels verklaren door de stijging van de kosten op de inkomensvoorzieningen vanwege de verhoging van de uitkeringen met 10,2%, de integratie van de begroting Drechtwerk, het uitkeren van leefgeld aan de Oekraïense vluchtelingen, autonome groei van het Wmo gebruik maar ook de algemene effecten van de loon en prijsontwikkelingen op diensten. Het verbaast ons om te constateren dat de middelen voor participatie worden afgeraamd. U stelt dat er een mismatch is tussen het bijstandsbestand en de vraag van de arbeidsmarkt. Gezien onze zorgen over het gerealiseerde netto resultaat op ons bijstandsbestand kunnen wij deze lijn niet volgen.

Wij verzoeken u te onderbouwen hoe u tot deze keuze bent gekomen en welke maatregelen u voornemens bent te treffen om het Sliedrechtse bijstandsbestand te ontwikkelen en extra uitstroom richting de arbeidsmarkt te realiseren. Mede gezien de lokale inspanningen op participatie en het behoudt van de sociale werkvoorziening maken dat wij een netto resultaat verwachten dat ten minste gelijkstaat aan het Drechtstedelijk gemiddelde.

Reactie: 19

De lasten en baten worden bij Participatie per saldo verlaagd met € 4,7 mln. Reden hiervan is dat vanaf 2023 de financiering van personeel ten laste van het participatiebudget wordt afgebouwd. Dit betekent dat er € 4,8 miljoen minder participatiemiddelen bij participatie worden verantwoord maar onder bedrijfsvoering. Het betreft dus een verplaatsing van de financiering van apparaatskosten vanuit het participatie naar bedrijfsvoering. Dat betekent een budgetneutrale verschuiving binnen de begroting van de GR Sociaal en geen aframing. De middelen worden nog altijd ingezet voor participatie, het ontwikkelen van inwoners en het begeleiden naar en op werk. Financiële verordening 1. Het ontbreekt aan verordeningen met wijzigingen bijhouden U heeft ons ook gevraagd om een zienswijze uit te brengen op de gewijzigde controleverordening en de financiële verordening. Het moet daarbij gezegd worden dat het ontbreken van een overzicht met wijzigingen niet helpend is. Reactie: Het klopt dat bij ons oorspronkelijke verzoek voor zienswijzen, de versies waarin de wijzigingen zichtbaar zijn gemaakt, ontbraken. Later zijn deze alsnog verstrekt. 2.

De financiële verordening uitbreiden met te leveren informatie op gemeenteniveau Met betrekking tot de financiële verordening merken wij graag op dat we geëxpliciteerd willen zien dat de op te leveren informatie op gemeenteniveau inzicht biedt in de te realiseren doelstellingen en de te bereiken resultaten. Zo neemt de waarde van de planning en control cyclus toe en brengt u de raden in positie om hun bestuurlijke rol te laten gelden. Reactie: Een financiële verordening wordt opgesteld om artikel 212 vanuit de Gemeentewet vorm te geven. Dat betekent dat in de verordening uitgangspunten rondom het financiële beleid, het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie worden vastgelegd. Voor het expliciet vastleggen van informatie per gemeente is een financiële verordening o.i. niet bestemd. Wel heeft de GR een informatieplicht. Een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) wordt op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Daarin zijn ook diverse cijfers per gemeente, beschikbaar.

Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld. Graag gaan wij verder met u als raad in gesprek over uw specifieke wensen ten aanzien van de informatievoorziening. Om op die manier met elkaar te zorgen dat er een informatievoorziening ontstaat die aan ieders behoefte voldoet. Controle verordening 1. Het ontbreekt aan verordeningen met wijzigingen bijhouden U heeft ons ook gevraagd om een zienswijze uit te brengen op de gewijzigde controleverordening en de financiële verordening. Het moet daarbij gezegd worden dat het ontbreken van een overzicht met wijzigingen niet helpend is. Reactie: Het klopt dat bij ons oorspronkelijke verzoek voor zienswijzen, de versies waarin de wijzigingen zichtbaar zijn gemaakt, ontbraken. Later zijn deze alsnog verstrekt.

20

Gemeente Zwijndrecht Primaire begroting 2024 1. In de primaire begroting 2024 GR Sociaal zit ruimte De begroting van onze gemeente staat zwaar onder druk. Nu we inzicht hebben in de uitkomst van de begroting constateren wij dat wat ons betreft enige ruimte in de GRS begroting zit. Ruimte die de gemeenten kan helpen zonder de continuïteit van de GRS als verbonden partij in gevaar te brengen. Naar onze inzichten betekent dit voor onze gemeente een verlaging van de bijdrage met minimaal € 500.000 voor onderstaande drie punten: - De apparaatskosten van de overhead stijgen met € 1,7 miljoen. Dit is gebaseerd op de uitgangspunten dat de overhead meegroeit met de klantenaantallen. Het huidige financiële klimaat biedt ons inziens geen ruimte voor deze luxe. Wij verwachten bij noodzakelijke uitbreiding van de overhead een goede onderbouwing van nut en noodzaak. Wij stellen daarom voor deze post op te nemen in de risicoparagraaf tot de noodzaak zich (al dan niet gedeeltelijk) voordoet. - Bij zowel de kosten van WMO vervoer als woningaanpassing (onderdeel van hulpmiddelen) is rekening gehouden met stijgingen op grond van extrapolaties van de werkelijke lasten 2022 naar 2023 en 2024. Op grond van de uitganspuntennotitie mag dat maar hiermee wordt de raming in het geval van woonaanpassingen soms onrealistisch hoog en haalt daarmee ten onrechte financiële ruimte weg bij de gemeente.

Wij verzoeken u dringend een raming op te nemen in lijn met de werkelijke lasten van voorgaande jaren, zonder eenmalige uitschieters. - Voor WMO vervoer is de vraag of de stijging zich ook voordoet qua volume. Als het aanbod achterblijft, compenseert dat de stijging door hogere prijzen. Wij stellen voor om deze stijging op te nemen in de risicoparagraaf waardoor deze niet hoeft te worden opgehaald met de begroting. Indien de stijging zich alsnog voordoet meldt u dat bij de voorjaarsbrief 2024. - De stijging van de kosten voor WMO Vervoer en hulpmiddelen vloeien voort uit de voorjaarsbrief 2023. Bovenstaande opmerkingen gelden dus ook voor de voorjaarsbrief 2023. Reactie: Allereerst is geen sprake van een automatische stijging van de overheadkosten. Zo hebben we in 2023, ondanks stijging van de klantaantallen geen verhoging doorgevoerd. Echter, wij zien in de praktijk met de groei van het klantenbestand en een toenemende complexiteit de behoefte ontstaan aan de meer spreekwoordelijke 'handen aan het bed', zodat wij onze inwoners de aandacht kunnen geven die nodig is, wettelijke termijnen kunnen blijven halen als het gaat om het afhandelen van meldingen en aanvragen en kunnen blijven participeren in noodzakelijke projecten/trajecten zowel landelijk als regionaal om ook innovatie te kunnen blijven omarmen.

Tegelijkertijd snappen we dat bij druk op de uitgaven ook op de GR-Sociaal een beroep gedaan mag worden om te matigen en zullen wij maatregelen nemen om de groei te beperken tot € 1,1 miljoen (in tegenstelling tot de eerder gepresenteerde 1.7 miljoen euro). Omdat wij niet kunnen garanderen dat het lukt om met een beperktere groei van het apparaat toch de gewenste resultaten te bereiken, zal € 0,6 miljoen in de risicoparagraaf worden opgenomen. In de bijdrageverordening gemeenten is het volgende afgesproken over de wijze waarop de Wmo wordt begroot: De financiële bijdrage van gemeenten voor de bekostiging van de Wmo individuele voorzieningen (vervoersvoorzieningen, rolstoelen en woonvoorzieningen), collectief vervoer de Drechthopper en de Huishoudelijke Ondersteuning, worden overgedragen op basis van voorcalculatie. De realisatiecijfers van het voorgaande boekjaar vormen de basis voor de hoogte van de voorcalculatorische budgetoverdracht in enig jaar. De afrekening zal plaatsvinden door middel van nacalculatie. Bij de hulpmiddelen vallen de lasten hoger uit als gevolg van een sterke stijging van de tarieven van de voorzieningen in 2023. De stijging van de lonen en de prijzen van materialen, grondstoffen en de energiekosten, werken via de contractueel overgekomen jaarlijkse prijsindexatie door in de tarieven van de aanbieders.

Deze stijging zie je vooral terug in de verwachte uitgaven 2023. Voor 2024 hebben we de ontwikkeling van de tarieven bewust lager gehouden dan in 2023 omdat de verwachting is dat de ontwikkeling van de tarieven van de aanbieders normaliseert. Bij de woonvoorzieningen heb je altijd te maken met een mix van grote dure woningaanpassingen en kleinere goedkopere aanpassingen. Echter, op uw verzoek zullen wij de raming voor woningaanpassingen voor de gemeente Zwijndrecht lager ramen en een bedrag van € 300K opnemen in de risicoparagraaf. Enige houvast vormt de realisatie van het voorgaande jaar. Komende maanden 21

blijven we de realisatie van de woonvoorzieningen monitoren en bij de najaarsbrief komen we hierop terug. Daarnaast blijft het belangrijk om gezamenlijk de ontwikkelingen te bezien van de gehele Wmo. Als het gaat om de bekostiging van het collectieve vervoer met de Drechthopper, ligt het beeld iets anders dan wordt geschetst. Dit wordt veroorzaakt door een andere afrekensystematiek binnen het collectief vervoer. Er wordt namelijk niet per verreden rit of km met de vervoerder afgerekend, maar op basis van aanwezigheid/beschikbaarheid van bussen en chauffeurs. Dit is ongeacht hoeveel er daadwerkelijk wordt gereden binnen een tijdvak. De gemeente stelt dat als het aanbod achterblijft, compenseert dat de stijging door hogere prijzen. Dit is niet aan de orde. De nu ingekochte beschikbaarheid (het huidige aanbod) wordt conform begroting geleverd en afgerekend met Stroomlijn. Voorjaarsbrief 2023 1. Complimenten voor het nieuwe proces van informeren en verantwoorden We complimenteren u dat het gelukt is een nieuw proces van informeren en verantwoorden in relatief korte tijd uit te werken en te implementeren. Het in eens aanbieden van de documenten begroting, voorjaarsbrief en jaarrekening draagt bij aan het totaal beeld in de tijd, van de realisatie over 2022 via de bijstelling van het lopende jaar 2023 naar de begroting van 2024.

Reactie: Het Dagelijks Bestuur dankt de raad voor de uitgesproken waardering. 2. Biedt nog onvoldoende inzicht voor gemeentelijke sturing De stukken bieden echter nog onvoldoende inzicht om de prestaties van de GRS te beoordelen, (lokale) beleidswijzigingen voor te bereiden en/of bij te sturen. De toelichtingen zijn weliswaar uitgebreid, maar geven te weinig inzicht in hoeverre vooraf gestelde doelen zijn gehaald en prestaties kunnen worden beoordeeld ten opzichte van beoogde en landelijke ontwikkelingen. Graag zien wij dat doelen concreter geformuleerd worden en dat hierop te verantwoorden wordt - gehaald of niet gehaald- om met behulp van KPI's en benchmarkgegevens prestaties te beoordelen. Door een betere verbinding te leggen tussen de financiële middelen en de daarvoor gerealiseerde doelen en voor de verschillende begrotingsonderdelen aan te geven wat de kosten en realisaties per gemeente zijn, worden gemeenten (meer) in staat gesteld effecten van de gemaakte beleidskeuzes te meten. Gemeenten kunnen dan concreter aangeven hoe ze inhoudelijk willen bijsturen om de kosten te drukken. Doordat er geen duidelijke verbinding wordt gelegd tussen de te maken beleidskeuzes enerzijds en de financiële consequenties anderzijds, kunnen gemeenten geen goed onderbouwde beleidskeuzes maken. Gemeenten stellen het beleid vast.

De expertise om dit beleid te maken, knoppen te onderkennen waar aan gedraaid kan worden en scenario's te ontwikkelen is bij uw organisatie aanwezig. Reactie: Een eerste conceptopzet van periodieke, gemeente specifieke overzichten (kosten en effecten van beleid per gemeente) wordt op korte termijn aan de gemeenten zal worden verstrekt. Deze overzichten zullen ambtelijk worden besproken om verder doorontwikkeld en verbeterd te worden. Daarnaast kunnen gemeenten inmiddels een groot deel van de beleidsmatige cijfers terugvinden in het gemeentelijk dashboard dat ambtelijk (en bestuurlijk) beschikbaar is. Daarin zijn ook diverse cijfers per gemeente, beschikbaar. Ook deze wordt continu met elkaar door ontwikkeld. Graag gaan wij verder met u als raad in gesprek over uw specifieke wensen ten aanzien van de informatievoorziening. Om op die manier met elkaar te zorgen dat er een informatievoorziening ontstaat die aan ieders behoefte voldoet. Financiële verordening Geen opmerkingen Controle verordening Geen opmerkingen

22