A13. 20210115 Water Natuurlijk, Nieuwsbrief.pdf
Tekst van het document
Natuurlijk Water Jaargang 7, nr.1, januari 2021 Nieuwsbrief Water Natuurlijk voor Midden-Nederland - waterschappen Vallei en Veluwe, Rijn en IJssel en Rivierenland
Herstel de natuurlijke overstromingsvlakten! Natte overstromingsvlakten vormen een belangrijk onderdeel van natuurlijke riviersystemen, maar ondanks rivierherstel ontbreken ze nog vrijwel geheel in Nederland. In de uiterwaarden van de Rijntakken liggen lokaal goede kansen om deze ‘missing link’ te herstellen. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het kennisnetwerk Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit (O+BN), waarin onder meer het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV) en 12 provincies participeren. De oorspronkelijke situatie, waarin de grootschalige komgebieden in het rivierengebied functioneerden als tijdelijke natte overstromingsvlakten, kan vrijwel nergens meer worden hersteld. Er zijn echter wel mogelijkheden om uiterwaarden in het rivierengebied zodanig in te richten en het
waterpeil te beheren, dat ze in ecologisch opzicht functioneren als een tijdelijke overstromingsvlakte. Het gaat daarbij vooral om uiterwaarden waar (hoog)water gecontroleerd via een inlaatwerk (sluis in zomerkade of oeverwal) kan worden in- en uitgelaten. Nu de uiterwaarden meer en meer een natuurstatus krijgen, biedt dat kansen om het waterbeheer juist af te stemmen op het vasthouden van water in plaats van het voorkomen van inundatie en het zo snel mogelijk afvoeren van water. De zomerkaden die ooit aangelegd zijn om het water zo lang mogelijk uit de uiterwaarden te weren, bieden nu juist kansen om het water in de uiterwaarden in te vangen en langer vast te houden. Daarmee kan het waterpeil zodanig beheerd worden dat de uiterwaarden ecologisch functioneren als een periodieke overstromingsvlakte. Het gaat daarbij vooral om uiterwaarden waar (hoog)water gecontroleerd via een inlaatwerk (sluis in zomerkade of oeverwal) kan worden in- en uitgelaten. Om duurzame populaties van onder meer broedvogels te kunnen herbergen is het belangrijk dat de overstromingsvlakten groot genoeg zijn of dat meerdere kleinere overstromingsvlakten bijeen liggen.
De selectie van de meest kansrijke locaties langs de Rijntakken is op één kaart afgebeeld, waarbij onderscheid is gemaakt in gebieden die op korte termijn te realiseren zijn omdat ze binnen het Natuurnetwerk liggen en in gebieden waarop voor de langere termijn kan worden ingezet. Hieruit komen drie clusters van gebieden naar voren: Gelderse Poort en Beneden-Waal, de IJssel tussen Zutphen en Zwolle en het Zwarte Water in de delta van de IJssel en de Vecht. Ook de Bovenste Polder bij Wageningen is een kansrijk gebied. Water Natuurlijk vindt dat deze uiterwaarden nu snel een natuurlijker karakter kunnen krijgen, zeker als ze al onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk.
Overzicht van kansrijke gebieden voor tijdelijke overstromingsvlakten langs de Rijntakken. Binnen het huidige natuurnetwerk Nederland (NNN) zijn er 3 clusters te onderscheiden: Gelderse Poort, BenedenWaal en het Zwarte Water. Ook de Bovenste Polder bij Wageningen is een kansrijk gebied. 1
Dijkversterking Spijk - Westervoort van start
De 27 kilometer dijk tussen de landsgrens bij Spijk en de A12 bij Westervoort – in beheer bij Waterschap Rijn en IJssel – wordt versterkt. Dit is nodig om ook in de toekomst veilig in het gebied achter de dijk te kunnen blijven wonen en werken. Het dagelijks bestuur van Waterschap Rijn en IJssel heeft in de vergadering van 15 december ingestemd met de indeling en fasering van dit dijktraject. De gehele dijk is naar verwachting in 2040 volledig versterkt. Een nieuwe norm uit de Waterwet bepaalt dat dit dijktraject uiterlijk in 2050 aan de moderne veiligheidsnormen moet voldoen. Dit geldt voor veel dijken in Nederland: 30% hiervan wordt de komende decennia versterkt in de grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken. Zo ook een groot aantal van de dijken in beheer bij het waterschap. Sinds dit voorjaar werken Waterschap Rijn en IJssel en de provincie Gelderland, de gemeenten Westervoort, Duiven en Zevenaar en Rijkswaterstaat samen in de voorbereiding op het vergroten van de waterveiligheid in de Liemers en een deel van de IJsselvallei. De dijk tussen Spijk en Westervoort is verdeeld in drie deelprojecten. Eind volgend jaar start de verkenningsfase van het eerste deelproject Westervoort - Pannerdensche Waard. Dan wordt ook onderzocht of twee stukken dijk van ieder ca.
500 meter – bij de landsgrens en ten oosten van Pannerden – gelijktijdig met deelproject 1 kunnen worden opgepakt, of dat beter kan worden gewacht tot het betreffende deelproject. Deelproject 2 loopt vanaf de Pannerdensche Waard tot de noordelijke bebouwing van Tolkamer. Deelproject 3 tenslotte loopt van Tolkamer tot de landsgrens bij Spijk. Op dit moment onderzoekt het waterschap meer in detail de conditie van dijk. Daarvoor vindt al in 2021 onderzoek buiten plaats op en rond de dijk. Vanaf najaar 2021 start de verkenningsfase van het deelproject tussen Westervoort en de Pannerdensche Waard. Het onderzoek naar welke versterkingsmaatregelen mogelijk zijn op welke plek en het gesprek met de omgeving – bewoners, bedrijven, en andere belanghebbenden – staat in deze fase centraal.
Betrokkenen kunnen dan versterkingsmaatregelen, kansen en/of initiatieven aandragen. Ook vinden gesprekken plaats met het Rivierklimaatpark IJsselpoort gezien de nabije ligging en de kansen die ontstaan door samen te werken. Dit alles leidt aan het einde van de verkenningsfase, over circa drie jaar, tot een voorkeursalternatief. Dat is ook het moment dat meer in detail bekend is wat de impact van de versterking op perceelniveau is.
Planvorming IJsseldijk Apeldoorns Kanaal De primaire waterkering van de IJssel tussen Wapenveld en Hattem ligt langs het Apeldoorns kanaal. Dit deel van de IJsseldijk beschermt het gebied ten westen van het Apeldoorns kanaal tussen Wapenveld en Hattem tegen overstromingen vanuit de IJssel. Deze dijk voldoet niet meer aan de landelijk geldende veiligheidseisen en moet daarom worden verbeterd. De dijkverbetering is opgenomen in het landelijke hoogwaterbeschermingsprogramma en moet uiterlijk in 2022 zijn uitgevoerd. Waterschap Vallei en Veluwe stelt voor de dijkverbetering IJsseldijk Apeldoorns Kanaal een projectplan Waterwet op. Voor de realisatie van deze dijkverbetering is ook een aantal vergunningen nodig. De ontwerpbesluiten met bijlagen liggen daarvoor vanaf 4 januari gedurende 6 weken ter inzage.
Dijkversterking Noordelijke Randmeerdijk De Noordelijke Randmeerdijk beschermt het achterliggende gebied tegen het water vanaf de Randmeren. De dijk, die loopt van Doornspijk, via Elburg naar Noordeinde tot aan de zuidelijke dijk van het Reevediep moet over een traject van circa 1 kilometer worden verbeterd. Daarnaast moet een aantal kunstwerken versterkt worden. Waterschap Vallei en Veluwe samen met waterschap Drents Overijsselse Delta plannen gemaakt voor de dijkversterking. Deze plannen liggen nu ter inzage. 2
Vallei en Veluwe subsidieert aanpak verdroging
Waterschap Vallei en Veluwe draagt financieel bij aan maatregelen in het landelijk gebied om water vast te houden en zo droogte tegen te gaan. Water vasthouden in de bodem en de haarvaten van het systeem is dringend noodzakelijk. We hebben daarbij de hulp nodig van grondeigenaren. Grondeigenaren in het landelijk gebied worden uitgenodigd om maatregelen te nemen die een bijdrage leveren aan het tegengaan van verdroging, die het vasthouden van water bevorderen en die water toevoegen aan de grondwatervoorraad. Dergelijke maatregelen worden ook wel samengevat als 'watersparen'. Om droogte(schade) tegen te gaan is het van belang water vast te houden als er nog meer dan voldoende water is. Er zijn verschillende bewezen manieren, effectieve maatregelen, om water vast te houden, maar het waterschap staat ook open voor nieuwe ideeën. De bijdrage van 400.000 euro is bedoeld om op korte termijn concrete maatregelen in het landelijk gebied te realiseren die bijdragen aan het tegengaan van verdroging, het vasthouden van water en het vergroten van de grondwatervoorraad. Een voorwaarde is onder andere dat de effectiviteit van de maatregel objectief aantoonbaar is. Waterschap Vallei en Veluwe heeft een lijst met voorbeelden van ‘Effectieve maatregelen’ opgesteld, maar staat ook open voor andere vernieuwende ideeën om het grondwater aan te vullen.
Europese Commissie: landbouwsubsidie inzetten voor herstel sponswerking en waterkwaliteit De Europese Commissie wil dat Nederland de sponswerking van het watersysteem herstelt. De Commissie stelt vast dat het intensieve gebruik van het platteland door de landbouw heeft geleid tot een verlaging van het grondwaterpeil. De afvoer van water versneld door het droogleggen van land en het kanaliseren van beken en rivieren. Dat heeft tot gevolg gehad dat de sponsfunctie van het platteland aanzienlijk is verminderd. “Ernstige droogtes hebben de afgelopen 3 jaar tot aanzienlijke economische schade geleid.” Dit zegt de Europese Commissie in de aanbevelingen voor de Nederlandse uitwerking van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
Ook moet de Nederlandse landbouw de belasting van het milieu met schadelijke stoffen fors verminderen. Gebeurt dat niet dan loopt Nederland het risico zich niet aan internationale milieu- en klimaatverdragen te houden, zoals de doelstellingen in het Klimaatakkoord van Parijs en de Kaderrichtlijn Water. De Commissie signaleert dat de uitspoeling van nutriënten in Nederland met 200 kg stikstof maar liefst vier keer zo groot als het gemiddelde van de 27 Europese lidstaten. Nederland zal volgens de Commissie de GLB-gelden moeten gebruiken om de stikstofemissies naar water en lucht terug te brengen om de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater te verbeteren en bescherming te bieden aan de Natura 2000-gebieden. Verder wil de Commissie dat in Nederland het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen sterk wordt teruggebracht.
De stikstofbelasting vanuit de landbouw in Nederland is hoog Bron: Europese Milieuagentschap
Verdroging en waterkwaliteit laten meeliften met stikstofaanpak De natuur op de Veluwe ervaart weinig voordeel bij het zomaar opkopen van landbouwbedrijven door de provincie. Dat blijkt uit onderzoek naar stikstofmaatregelen van Wageningen University en Research. Daaruit blijkt ook dat stikstofmaatregelen het meeste effect hebben op plekken waar het natuurprobleem het grootst is. De provincie Gelderland is van mening dat niet de uitstoot, maar de totale neerslag van stikstof moet bepalen welke bedrijven worden uitgekocht. Te veel stikstofneerslag is één van de redenen waarom het slecht gaat met de natuur. Om de stikstofuitstoot te verminderen heeft het Rijk bijna 3 miljard euro beschikbaar gesteld voor natuurherstel- en versterking en circa 2 miljard euro voor (bron)maatregelen om de stikstofuitstoot van landbouw, verkeer, bouw en industrie te verminderen. Het onderzoek heeft gekeken naar één maatregel: gerichte opkoop van piekbelastende veehouderijbedrijven. Voor de selectie van piekbelasters zijn drie strategieën doorgerekend: 0. Referentie: Selectie van de bedrijven met de hoogste emissie (hoogste emissie) 3
1. Selectie van bedrijven die de hoogste depositiebijdrage geven op een locatie op een nabijgelegen s tikstofgevoelige Natura 2000-gebied in Gelderland (hoogste piek) 2. Selectie van bedrijven die de grootste totale depositiebijdrage leveren op de stikstofgevoelige in Natura 2000gebieden (grootste vracht; dit is de insteek geweest van de provincie Gelderland in de vrijwillige kalverhouderij regeling van de provincie). 3. Selectie van bedrijven die relatief de grootste bijdrage leveren aan het verminderen van overschrijding van de kritische depositiewaarde (maximaal doelbereik; dit is de doelstelling van het Rijk, 50% van de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden onder de kritische depositiewaarde in 2030). De berekeningen laten zien dat strategie 2, waarbij de reductie van de totale vracht aan ammoniakdepositie bij een gewenste emissiereductie maximaal is, tevens de grootste gemiddelde depositiereductie oplevert waarbij het kleinste aantal bedrijven moet opgekocht worden. Per ton ammoniakemissie die wordt opgekocht is deze strategie ook meest
effectief. Verder geeft strategie 2 ook aan dat met het opkopen van 25 tot 75 bedrijven, vooral gelegen ten westen van de Veluwe, al een veel hogere stikstofdepositiereductie bereikt wordt in vergelijking met hetgeen het Rijk beoogde met het landelijk opkopen van 200 bedrijven. Water Natuurlijk vindt dat niet alleen het terugdringen van de stikstofdepositie op de natuur belangrijk is. Het verbeteren van de waterkwaliteit en het beperken van de verdroging zouden zo goed mogelijk moeten meeliften met deze opkoopregeling. In de optie die de voorkeur van de provincie heeft, zouden vooral landbouwbedrijven aan de westkant van de Veluwe uitgekocht moeten worden. Dat biedt kansen om in dit oostelijk deel van de Gelderse Vallei tegelijkertijd de waterkwaliteit te verbeteren en het water langer vast te houden. Maar ook bij die optie blijft het van belang om te werken aan de luchtkwaliteit, de waterkwaliteit en het tegengaan van verdroging in met name het zuidelijk deel van de IJsselvallei en het gebied rond Winterswijk.
Indicatieve ligging van piekbelasters voor 3 strategieën (strategie 0 is niet op kaart wegens te weinig bedrijven) Bron: Wageningen Research
4
Overheden: neem verantwoordelijkheid voor funderingsschade! Tot de jaren ’70 is in Nederland op klei- en veengronden gebruik gemaakt van ondiepe (op staal) funderingen en houten paalfunderingen. Niet alleen gebouwen met houten paalfunderingen kunnen funderingsproblemen krijgen. Ook gebouwen op zee- of rivierklei zoals het Rivierengebied kunnen funderingen hebben die gevoelig zijn voor beschadiging door zetting en lage grondwaterstanden. De oorzaak van deze funderingsproblemen ligt vaak buiten de invloedssfeer van de bewoner maar deze draait wel op voor de volledige herstelkosten. Volgens het Verbond van Verzekeraars is deze schade in Nederland niet verzekerd. Hoewel het om veelal trage processen gaat, kan er versneld schade ontstaan bij een plotselinge grondwaterverlaging of zetting door werkzaamheden. Ook een droger klimaat kan funderingsproblematiek door sterkere bodemdaling en lagere grondwaterstanden in gang zetten of versnellen. Tot hoeveel extra schade klimaatverandering kan leiden verschilt per gemeente: met name het westen van het land,
Friesland en de gemeenten langs de IJssel lijken op basis van de analyse extra gevoelig voor klimaatverandering. De droogte van de afgelopen zomers zorgde voor extra aandacht voor bodemdaling en schade aan funderingen. Het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematie (KCAF) heeft een aantal informatieve brochures uitgebracht. De ruimtelijke spreiding van verwachte schade komt op hoofdlijnen overeen met het beeld van gemeenten waarvan op dit moment bij KCAF meldingen bekend zijn. Een quickscan van Deltares biedt inzicht in de ruimtelijke spreiding en ordegrootte van de schadekosten in de periode 2018 – 2050 op gemeenteniveau. Op basis van gegevens van Deltares heeft Sweco deze kaart gemaakt waarin de risicogebieden van funderingsproblemen inzichtelijk zijn gemaakt. Funderingsherstel is erg duur. Een grote groep eigenaarbewoners kan de kosten niet dragen. Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is bedoeld voor de financiering van noodzakelijk funderingsherstel. Het fonds heeft een omvang van € 100 miljoen, waarvan 20 miljoen euro van de rijksoverheid. Op een totale schadelast van tientallen miljarden is dit bedrag natuurlijk een schijntje en bovendien gaat het om een lening. Water Natuurlijk vindt dat overheden inwoners niet zomaar in de kou laten staan. Dat vraagt drie dingen.
Ten eerste een substantiëler nationaal fonds dat rekening houdt met de draagkracht van bewoners, die geheel buiten hun schuld voor ingrijpende investeringen staan. Ten tweede moeten bewoners zonder meer schadeloos worden gesteld, als de schade het gevolg is van werkzaamheden. De overheid als opdrachtgever mag omwonenden niet in de kou laten staan. Ten derde is een heroverweging nodig van het waterpeilbeheer in die gebieden waar bijvoorbeeld verdergaande peilverlaging voor de landbouw zorgt voor veel extra schade aan woningen. Dat is een taak voor provincies en waterschappen.
Risicogebieden voor funderingsproblemen Bron: SWECO 5
Rivierenland maakt nog geen keuzes
heeft ook gevolgen gehad voor landschappelijke en ecologische waarden in het beekdal. Meanders zijn kortgesloten, overstromingsvlakten zijn verdwenen en typische beekdalflora en -fauna zijn aangetast. Om de verschillende aspecten van beekherstel te belichten, heeft STOWA een speciaal 'beekfeuilleton' uitgegeven. Het Handboek Geomorfologisch Beekherstel vormt het eerste deel van dit feuilleton. In dit deel staan de geologische en morfologische processen van beken centraal. Het verscheen voor het eerst in 2015 en is nu aangevuld met de meest recente inzichten uit onderzoek.
Minister Van Nieuwenhuizen traineert democratisering waterschappen In het najaar van 2020 bracht waterschap Rivierenland zijn fraai vormgegeven Watervisie 2050 uit. De visie benoemt de opgaven waarvoor het waterschap staat, en geeft een aantal leidende principes voor het toekomstige waterbeheer. De visie blijft heel abstract. Er worden nog geen duidelijke keuzes gemaakt. De visie bevat ook geen kaart, zoals dat bijvoorbeeld wel het geval is bij de Blauwe Omgevingsvisie van waterschap Vallei en Veluwe. De watervisie vormt het uitgangspunt voor het Waterbeheerprogramma. Dit is inmiddels in ontwerp gereed. De Watervisie blijkt nog niet echt door te werken. De meeste thema's kennen in de planperiode 2022-2027 een vergelijkbaar investeringsniveau als in de periode daarvoor. Voor circulariteit en klimaatneutraliteit is er nog geen extra geld. Voor klimaatadaptatie en biodiversiteit is het ambitieniveau licht verhoogd. In totaal neemt het jaarlijks netto kostenniveau van het waterschap als gevolg van dit WBP toe met afgerond € 0,4 miljoen, waarvan € 0,3 miljoen voor de aanpak van droogte. De unaniem aangenomen droogte-motie van Water Natuurlijk lijkt zijn werk te doen!
Handboek geomorfologisch beekherstel
In de vorige eeuw is op veel plaatsen gewerkt aan 'normaliseren' (veelal rechttrekken en bedijken) van beken. Dit vergrootte de afvoercapaciteit en verkleinde de kans op wateroverlast. Maar inmiddels kennen we hiervan ook de nadelen. De beken voeren het water nu vaak té snel af, waardoor al kort na perioden van overvloedige neerslag weer water moet worden aangevoerd. Ze snijden te diep in het landschap, waardoor de beken drainerend werken en het omliggende land verdroogt. De veranderde hydrologie
Waterschapspartij Water Natuurlijk is een groot voorstander van een verdere democratisering van de waterschappen. Maar de Waterschapswet bepaalt op dit moment nog dat in ieder waterschap tenminste 7 en maximaal 9 van de 30 zetels zijn gereserveerd voor de zogeheten ‘geborgde categorieën’. Deze zetels worden niet democratisch gekozen, maar aangewezen door belangengroeperingen (bedrijven, landbouw, natuur). De kiezer heeft hierdoor een beperktere invloed op de samenstelling van het algemeen bestuur. Overigens gaan de waterschappen niet zelf over afschaffing van de geborgde zetels; dat is aan de Tweede Kamer. We vinden het aanwijzen van zetels, buiten democratische verkiezingen om, gewoon niet meer van deze tijd. We bevinden ons met die opvatting gelukkig in goed gezelschap. Ook de Commissie Boelhouwer vindt dat. Deze commissie oordeelde dat de gekozen vertegenwoordigers van de (politieke) partijen in de waterschappen zijn uitstekend in staat om in de bestuurlijke discussies alle specifieke belangen in hun afwegingen een plaats te geven. Eind juni is door Laura Bromet, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, een initatiefwet ingediend om te zorgen dat die afschaffing nog voor de verkiezingen in 2023 een feit is. Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Water stelde de commissie Boelhouwer zelf in. Maar helaas durfde ze niet door te pakken.
Ze vroeg aan het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) om alle standpunten nog weer eens in beeld te brengen. Helaas leende deze club zich voor haar uitstelstrategie. Onlangs is hun rapport met de al zeer lang bekende standpunten uitgekomen. Fijntjes wijst het OFL erop dat het nu te laat is om de wet nog op tijd voor de volgende waterschapsverkiezingen te veranderen. We zitten dus waarschijnlijk nog tot in ieder geval de waterschapsverkiezingen van 2027 vast aan dit verouderde en ondemocratische systeem. 6
Word nú lid van Water Natuurlijk!
Webinar Biodiversiteit en Verdroging
Ook voor een meer natuurlijk waterbeheer? Word nú lid van Water Natuurlijk!
Regiobestuur weer bijna op volle kracht! We hadden een goed en prettig werkend regiobestuur van drie personen. Inmiddels zijn we twee kandidaatbestuursleden rijker! Kandidaat; want de officiële benoeming moet nog volgen op de eerstkomende regionale ledenvergadering (waarschijnlijk voorjaar 2021). In de volgende nieuwsbrief zullen we ons voorstellen. We vinden een goede betrokkenheid met onze leden belangrijk. Ook werken we aan een hechte relatie met de groene en recreatieorganisaties in ons gebied, met de fracties en heemraden van Water Natuurlijk in de waterschappen Rijn en IJssel, Rivierenland en Vallei en Veluwe, en met de provinciale politiek. Een keer per vier jaar zorgen we ervoor dat Water Natuurlijk met mooie kandidatenlijsten de waterschapsverkiezingen in kan. Er is nog plaats voor een extra bestuurslid, bij voorkeur uit het gebied van waterschap Rijn en IJssel. Bij Water Natuurlijk zijn we allemaal anders. Wat ons bindt is een warm hart voor een natuurlijk waterbeheer. Wil je graag je organisatietalent inzetten voor Water Natuurlijk? Neem dan contact op met onze voorzitter Rienk Kuiper via WaterNatuurlijkMN@gmail.com.
De problemen die verdroging voor natuur veroorzaakt zijn al zeker een halve eeuw bekend. Gaan we deze eindelijk oplossen nu, na drie gortdroge zomers op een rij, verdroging niet alleen een probleem voor natuur blijkt, maar ook de landbouw schade berokkent en funderingsproblemen veroorzaakt bij gebouwen? Dat verdroging nog steeds een probleem is roept de vraag op of waterschappen wel genoeg doen, en of ze wel de goede dingen doen. Hoe kunnen we er wél voor zorgen dat het probleem wordt opgelost? Water Natuurlijk gaat hierover in gesprek met: • Frans ter Maten, Heemraad van waterschap Vallei en Veluwe namens Water Natuurlijk • Piet Verdonschot, hoogleraar Wetland Restoration Ecology aan de Universiteit van Amsterdam • Jan Aalbers, wethouder gemeente Epe met o.a. klimaat en leefomgeving in zijn portefeuille • Gert-Jan Blankema, ecoloog, auteur van Veluwe, Buitengewoon Deelnemers aan het webinar kunnen via de chat meepraten, vragen stellen en een reactie geven op stellingen. Webinar 28 januari 2021, 20.00-21.00u Schrijf je hier in.
Natuurlijk Water Redactie: Rienk Kuiper
Contact: WaterNatuurlijkMN@gmail.com
Deze nieuwsbrief automatisch toegestuurd krijgen kan via deze link
Komt de nieuwsbrief in je spambox terecht? Neem dan ons mailadres WaterNatuurlijkMN@gmail.com op in je adressenlijst.
Bijdragen voor deze nieuwsbrief (ook van niet-leden van Water Natuurlijk) zijn van harte welkom!
Steun Water Natuurlijk! Doe mee en word lid!
7