A07. 20210112 OP, Zorg om reputatie weerhield chemiereus DuPont niet om dood en verderf te zaaien.pdf

Van: Aan: Onderwerp: Datum: Bijlagen:

Ruud Lammers Onafhankelijk Papendrecht Zorg om reputatie weerhield chemiereus DuPont niet om dood en verderf te zaaien dinsdag 12 januari 2021 15:42:44 Zorg om reputatie weerhield chemiereus DuPont niet om dood en verderf te zaaien.pdf PFAS-REACH-Tip-Sheet_immune-effects-web-5.pdf Effects of exposure in human health - final.png info.vcf

Geachte griffiers, Een groot bedrijf met een ‘groene’ reputatie nam een beslissing met verschrikkelijke gevolgen: chemieconcern DuPont maakte duizenden mensen ernstig ziek door de schadelijke stof PFOA in het milieu te dumpen. Een vergissing? De Amerikaanse econoom en bestsellerauteur Luigi Zingales dook in de zaak. In zijn studie over de vraag of vervuiling aandeelhouderswaarde maximaliseert laat hij zien dat DuPont een bewuste keuze maakte. Luigi Zingales heeft zich door een enorme stapel interne memo’s, e-mails en rapporten van chemieconcern DuPont heen geworsteld. De documenten zijn naar buiten gekomen vanwege de rechtszaken tegen het chemieconcern. ‘Zelden krijgen we zo’n inkijk in de keuken van een multinational. Nu kunnen we zien wat klopt van onze ideeën over hoe deze grote bedrijven te werk gaan.’ Zijn studie Is pollution value-maximizing? is aanleiding hem uit te nodigen voor een seminar op Universiteit Tilburg dat vanwege corona noodgedwongen via Zoom plaatsvindt. De Amerikaanse hoogleraar economie vertelt over zijn paper vanuit de studio van Stigler Center van de Universiteit van Chicago dat hij leidt. Voor wie deze zaak niet heeft gevolgd: DuPont dumpte tientallen jaren de gevaarlijke stof PFOA in het milieu. De stof zit in consumentenartikelen zoals pannen met een teflon antiaanbaklaag en Gore-Tex jassen, maar ook in producten als vloerbedekking en bluswater.

PFOA werd in de rivier geloosd en kwam op stortplaatsen terecht. Omwonenden kregen er vooral mee te maken door vervuild drinkwater. Het is een akelige stof want een forever chemical: de stof bouwt zich in het lichaam op. Blootstelling in zeer lage concentraties kan daardoor over langere tijd toch schadelijk zijn. Duizenden mensen kregen door blootstelling nier- en zaadbalkanker, schildklieraandoeningen, chronische darmontsteking, hoog cholesterol en hoge bloeddruk, zo blijkt uit het grootste volksgezondheidsonderzoek ooit uitgevoerd. DuPont heeft in 2017 met 3.500 getroffenen geschikt. Het bedrijf moet honderden miljoenen dollars aan schadevergoedingen betalen. Al eerder moest DuPont boetes betalen in schikkingen met toezichthouders. Blootstelling aan PFOA gebeurde niet alleen in de Verenigde Staten, thuishaven van de multinational, maar over de hele wereld. Ook medewerkers en omwonenden van DuPonts teflon-fabriek in Dordrecht zijn bezorgd. DuPont heeft nooit schuld bekend. Lees er meer over: https://www.onafhankelijkpapendrecht.nl/2021/01/11/zorg-om-reputatie-weerhieldchemiereus-dupont-niet-om-dood-en-verderf-te-zaaien/ Wilt u dit bericht met bijlagen graag opnemen op de Lijst van ingekomen stukken van uw raad? Alvast hartelijk dank.

Ruud Lammers.

Virusvrij. www.avg.com

Zorg om reputatie weerhield chemiereus DuPont niet om dood en verderf te zaaien Een groot bedrijf met een ‘groene’ reputatie nam een beslissing met verschrikkelijke gevolgen: chemieconcern DuPont maakte duizenden mensen ernstig ziek door de schadelijke stof PFOA in het milieu te dumpen. Een vergissing? De Amerikaanse econoom en bestsellerauteur Luigi Zingales dook in de zaak. In zijn studie over de vraag of vervuiling aandeelhouderswaarde maximaliseert laat hij zien dat DuPont een bewuste keuze maakte. Luigi Zingales heeft zich door een enorme stapel interne memo’s, e-mails en rapporten van chemieconcern DuPont heen geworsteld. De documenten zijn naar buiten gekomen vanwege de rechtszaken tegen het chemieconcern. ‘Zelden krijgen we zo’n inkijk in de keuken van een multinational. Nu kunnen we zien wat klopt van onze ideeën over hoe deze grote bedrijven te werk gaan.’ Zijn studie Is pollution value-maximizing? is aanleiding hem uit te nodigen voor een seminar op Universiteit Tilburg dat vanwege corona noodgedwongen via Zoom plaatsvindt. De Amerikaanse hoogleraar economie vertelt over zijn paper vanuit de studio van Stigler Center van de Universiteit van Chicago dat hij leidt. Voor wie deze zaak niet heeft gevolgd: DuPont dumpte tientallen jaren de gevaarlijke stof PFOA in het milieu.

De stof zit in consumentenartikelen zoals pannen met een teflon antiaanbaklaag en goretex jassen, maar ook in producten als vloerbedekking en bluswater. PFOA werd in de rivier geloosd en kwam op stortplaatsen terecht. Omwonenden kregen er vooral mee te maken door vervuild drinkwater. Het is een akelige stof want een forever chemical: de stof bouwt zich in het lichaam op. Blootstelling in zeer lage concentraties kan daardoor over langere tijd toch schadelijk zijn. Duizenden mensen kregen door blootstelling nier- en zaadbalkanker, schildklieraandoeningen, chronische darmontsteking, hoog cholesterol en hoge bloeddruk, zo blijkt uit het grootste volksgezondheidsonderzoek ooit uitgevoerd. DuPont heeft in 2017 met 3.500 getroffenen geschikt. Het bedrijf moet honderden miljoenen dollars aan schadevergoedingen betalen. Al eerder moest DuPont boetes betalen in schikkingen met toezichthouders. Blootstelling aan PFOA gebeurde niet alleen in de Verenigde Staten, thuishaven van de multinational, maar over de hele wereld. Ook medewerkers en omwonenden van DuPonts teflon-fabriek in Dordrecht zijn bezorgd. DuPont heeft nooit schuld bekend. Het bedrijf heeft in 2013 PFOA vervangen door een andere stof waarvan het risico voor de volksgezondheid nog onbekend is.

Onderzoek naar vriendjespolitiek Luigi Zingalesi Het milieuschandaal beroert Zingales, vertelt hij in een persoonlijk interview. Hij is een van de weinige economen die structureel onderzoek doet naar witteboordencriminaliteit, dus hij is wel wat gewend, maar deze zaak slaat alles wat hij tot nog toe gezien heeft. ‘Boekhoudschandalen treffen mensen in de portemonnee, dat is vervelend, maar hier jaagt een bedrijf moedwillig mensen de dood in. En dit was geen vergissing.’

Zingales is in de zaak gedoken nadat hij las over het werk van advocaat Rob Bilott in de New York Times. Het is aan Bilott te danken dat DuPont na jarenlange rechtzaken schadevergoedingen moet betalen. Zingales: ‘Ik heb Bilott meteen uitgenodigd in Chicago om een lezing te geven.’ Hij wist DuPont na jarenlange rechtzaken tot eerder genoemde schikking te dwingen, maar DuPont heeft nooit schuld bekend. De strijd van Bilott is verbeeld in de begin vorig jaar uitgekomen speelfilm Dark Waters en was het onderwerp van de documentaire The Devil We Know. Nieuwe rechtszaken zijn in voorbereiding, zo vertelde advocaat Rob Bilott eerder aan FTM. Dankzij het verzamelen en ordenen van een enorme hoeveelheid documenten door deze advocaat kan Zingales nu de beslisprocessen binnen de multinational stap voor stap nagaan, zonder zich in allerlei bochten te wringen om toegang te krijgen tot dergelijke gegevens. ‘Weinig economen bestuderen bedrijven van binnenuit.

De meesten van hen verworden tot instrumenten van propaganda voor deze bedrijven, omdat ze anders geen toegang tot gegevens krijgen.’ "Boekhoudschandalen treffen mensen in de portemonnee, dat is vervelend, maar hier jaagt een bedrijf moedwillig mensen de dood in" ‘Dumpen was goedkoper’ Zingales werkt binnen een bolwerk van vrije markt predikende economen, de Universiteit van Chicago, maar ziet grote bedrijven die voornamelijk zichzelf reguleren als groot gevaar voor ons welzijn. ‘Het kapitalisme zoals we dat nu hebben georganiseerd heeft gefaald. Dat nodigde DuPont uit medewerkers en omwonenden moedwillig de dood in te jagen.’ Zingales heeft een andere kijk dan die van de beroemde Chicago-econoom Milton Friedman die stelde dat managers zich alleen dan zorgen moeten maken om het milieu als dat in het directe, financiële belang is van de aandeelhouders. De managers van DuPont deden precies wat Friedman stelde, maar dit leidde volgens Zingales evident niet tot een maatschappelijk gewenste uitkomst. Hij laat een memo uit 1984 zien met een berekening op basis waarvan DuPont besloot door te gaan met dumpen van PFOA. ‘Direct betrokkenen wisten heel goed dat de stof levensgevaarlijk was.

Maar doorgaans maximaliseerde de aandeelhouderswaarde.’ Zelfs een goedkope manier om de milieu- en gezondheidsschade in ieder geval fors te beperken door PFOA te verbranden en schadelijke uitstoot af te vangen, kwam er niet door. Deze optie had toentertijd elke discussie over de aanvaardbaarheid van blootstelling aan PFOA kunnen afkappen, zegt Zingales. ‘Maar dumpen was goedkoper.’ Het gevolg: duizenden mensen rond de teflon-fabriek in Parkersburg, West Virginia kregen kanker en andere ziekten. Zingales wijst erop dat het hier gaat om een meer dan tweehonderd jaar oud bedrijf dat zich nadrukkelijk profileert als milieubewust. Het chemieconcern heeft zelfs een tak die zich volledig richt op veilig omgaan met gevaarlijke stoffen. Het schandaal gaat recht in tegen het verhaal dat het bedrijf over zichzelf verkoopt, aldus Zingales. ‘Rob Bilott vertelde me dat de toenmalige bestuursvoorzitter van DuPont tijdens het proces echt pissed werd over de manier waarop het bedrijf werd geportretteerd.‘ Die voorzitter was Chad Holliday, iemand met een uitgesproken groen imago. Het schandaal heeft zijn carrière niet in de weg gezeten: de inmiddels 73-jarige Holliday is sinds 2015 chairman van Shell, een functie die vergelijkbaar is met president-commissaris.

‘Het kapitalisme zoals we dat nu hebben georganiseerd heeft gefaald’ Toen hij de leiding had over DuPont – en dus ook eerst verantwoordelijke was voor het PFOAschandaal – schreef Holliday het boek Walking the talk. Daarin promoot hij duurzame ontwikkeling als businessmodel. Bij Shell was Holliday in 2015 ook nog voorzitter van het Corporate and Social Responsibility Committee; later waren dit onder meer Hans Wijers en Gerrit Zalm. Op de website van Shell staat te lezen dat Holliday als bestuursvoorzitter van DuPont niet alleen ‘veel ervaring heeft

opgedaan op het gebied van veiligheid en risicomanagement’, maar dat hij zich ook sterk heeft ingezet ‘voor het bereiken van de hoogste standaarden op het gebied van corporate governance, veiligheid, ethiek en naleving van regels’. ‘Je kan hier dus mee weg komen,’ zegt Zingales. ‘Dit is misdaad zonder gezicht.’ ‘Twintig jaar is een eeuwigheid’ Zorg om een goede reputatie heeft Holliday en andere leidinggevenden van DuPont dus niet weerhouden van het begaan van misstappen, vervolgt Zingales. ‘Nogal wat collega’s van mij hier in Chicago schermen met het reputatiemechanisme als reden om de markt zijn werk te laten doen.’ Hoe kan het dat dit niet zo werkt? Het antwoord is volgens Zingales eenvoudig: vertraging. ‘Tussen Bilotts eerste juridische stappen tegen het bedrijf en de uiteindelijke schikking zat twintig jaar. Dat was dertig jaar na bovengenoemd memo van 1984. Als het zo lang duurt voordat de zaak rond is, dan zijn alle prikkels weg. Daar heeft het management van DuPont op gegokt.’ Het is volgens Zingales beleid van grote bedrijven als DuPont om juridische processen maximaal te traineren. Dat kan decennia tijdswinst opleveren.

‘Zeker met de beursgekte van de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw was twintig jaar een eeuwigheid.’ Het gevolg: ‘Van de 29 direct betrokken directeuren waren er 19 al overleden of met pensioen toen de pers in 2003 lucht kreeg van het schandaal. Voor de overige tien die nog actief waren, vonden we in de berichtgeving geen link tussen hun naam en het schandaal. Holliday is een van die tien.’ Het is beleid van grote bedrijven als DuPont om juridische processen maximaal te traineren Voor boetes geldt hetzelfde verhaal. De eerste boete werd opgelegd in 1997 vanwege de dood van de koeien van een boer met land naast een vuilnisbelt met veel PFOA.

Twee andere boetes volgden in 2005. De boete van de federale toezichthouder was bovendien ‘maar een fractie van wat kon worden opgelegd’. Zingales laat in zijn studie over de vraag of vervuiling aandeelhouderswaarde maximaliseert zien dat de vertraging niet toevallig is. Medewerkers van DuPont stapten over naar de toezichthouder, waar zij op leidinggevende posities terecht kwamen. Medewerkers van de toezichthouder werden weer geronseld door DuPont. ‘Bedrijven kunnen handhaving van de wet tegenhouden zonder dat er koffers met geld van eigenaar wisselen.’ Op het niveau van het bedrijf werkt het reputatiemechanisme ook niet goed, stelt Zingales. Precies rond de tijd dat DuPont serieus moest bloeden voor het schandaal werden de ‘besmette’ activiteiten afgesplitst. Dochter Chemours gaat er sinds 2015 over, niet DuPont zelf. Ook op het fabriekscomplex in Dordrecht prijkt nu deze naam. DuPont probeert zich duidelijk te distantiëren van het schandaal. ‘Wie Chemours belt krijgt te horen: dat was van voor onze tijd,’ zegt Zingales.

Ook investeert het bedrijf fors in pr-campagnes die een imago schetsen van een fatsoenlijk, duurzaam bedrijf. Nog voor uitfasering van de stof PFOA werd de open science-campagne gelanceerd om de boodschap over te brengen dat het bedrijf steden ‘veiliger en duurzamer’ maakt. ‘Het is een open vraag of investeren in corporate social responsibility een betere verzekering biedt tegen imagoschade dan daadwerkelijk milieumaatregelen nemen,’ zegt Zingales. De macht van multinationals als DuPont om aanklachten en ook boetes te vertragen en zich van misstappen te distantiëren door veranderingen in de bedrijfsstructuur zorgt er dus voor dat de mensen achter deze misstappen er weg mee kunnen komen. "DuPont was groen als het eraan kon verdienen" Losgezongen van de gemeenschap Het probleem ligt volgens Zingales in hoe bedrijven als DuPont zijn georganiseerd. Ze zijn te groot en te zeer over de landkaart verspreid om de effecten van wanbeleid direct te voelen. ‘Verantwoordelijkheden zijn door die groei zo versnipperd geraakt, dat niemand zich meer echt verantwoordelijk voelt.’ De relatie tussen beslissingen van managers op het hoofdkantoor en de uiteindelijke gevolgen rond een fabriek ergens honderden kilometers verderop is zeer indirect. Laat staan als het gaat om gevolgen hier te lande in Dordrecht.

Wanneer de slachtoffers onbekend zijn, is het voor een manager makkelijker schadelijke beslissingen te nemen. Dat liet Zingales al in eerder werk naar boekhoudschandalen zien (zie kader ‘Onderzoek naar vriendjespolitiek’), bij milieucriminaliteit is dat niet anders. Grote bedrijven zijn losgezongen van een gemeenschap waaraan ze rekenschap hebben af te leggen, zegt Zingales. ‘Het zijn gezichtsloze molochs. Het is wat anders als de bestuursvoorzitter ter kerke gaat met medewerkers, zijn kinderen naar school gaan met de kinderen van medewerkers en aandeelhouders voornamelijk lokaal zijn.’ De betrokken leidinggevenden van DuPont ziet Zingales niet als afwijkend: ‘Ze waren simpelweg afgeschermd van de schadelijke gevolgen van hun handelen.’ ‘Wie de kennis heeft, heeft de macht’ Maar hoe zit het dan met het zogenaamde groene imago van DuPont? ‘Tsja, in andere gevallen dan PFOA viel de rekensom anders uit en namen ze wel maatregelen,’ zegt Zingales. Aan de ene kant milieuvriendelijk zijn en aan de andere kant de gemeenschap vergiftigen is dus niet strijdig met elkaar, beide zijn het resultaat van het maximaliseren van aandeelhouderswaarde. In dit licht moeten we de veelgeprezen beslissing van DuPont zien om de productie van CFK’s stop te zetten in de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Deze stoffen werden gebruikt in airconditioners en koelkasten, maar droegen ook bij aan het toen snel groeiende gat in de ozonlaag. DuPont maakte goede sier met dit besluit, genomen toen het voor iedereen duidelijk was dat CFK’s direct bijdroegen aan dit milieuprobleem. Alternatieven waren toen al uit-ontwikkeld en concurrenten waren er al mee bezig. Kortom, DuPont was groen als het eraan kon verdienen. ‘Bilott wist eerst niet waar hij het moest zoeken’ Het beter benutten van klokkenluiders ziet Zingales als een belangrijke manier om dit soort witteboordencriminaliteit in te dammen. Bedrijven monopoliseren informatie, ook informatie over de schadelijkheid van hun producten. Daar gaat volgens Zingales een externe onderzoeker niet achter komen, zeker niet als bedrijven hen actief tegenwerken, zoals DuPont dat deed. Advocaat Bilott kreeg de informatie uiteindelijk wel boven water, maar het kostte hem jaren gepuzzel en bijna zijn huwelijk en eigen gezondheid.

‘Bilott wist eerst ook totaal niet waar hij het moest zoeken,’ benadrukt Zingales. ‘Niemand kende PFOA, zelfs de chemische expert op zijn kantoor niet. Een klokkenluider had schadelijke blootstelling aan de stof met tientallen jaren kunnen bekorten. Een kleine cirkel van mensen binnen DuPont wist van het gezondheidsrisico van het dumpen van PFAS. Als een van hen had geopenbaard dat de stof in het drinkwater zat, dan was het schandaal direct naar buiten gekomen.’ Het fors verhogen van beloningen voor klokkenluiders is effectief Medewerkers klappen alleen niet vaak uit de school, omdat ‘de kosten daarvan groter zijn dan de beloning’, zegt Zingales. Het fors verhogen van beloningen voor klokkenluiders is effectief, zo heeft hij in eerder onderzoek naar boekhoudschandalen laten zien. De Amerikaanse beurstoezichthouder SEC betaalt sinds 2012 klokkenluiders 10 tot 30 procent van de boetes die dankzij de melding zijn geïnd. Zo ontving afgelopen oktober een klokkenluider 114 miljoen dollar als beloning, een record. ‘Het trekt mensen over de drempel. Het helpt om het belang van de gemeenschap boven het belang van de eigen werkomgeving te plaatsen.’ Klokkenluiders kunnen de beloning goed gebruiken om advocaten van hun werkgever van het lijf te houden.

Zingales lacht: ‘De beloning is niet zozeer voor de klokkenluider, maar voor zijn of haar advocaat.’ Uiteindelijk draait het volgens Zingales allemaal om het doorbreken van het informatiemonopolie. ‘Wie de kennis heeft, heeft de macht. DuPont heeft hier maximaal van geprofiteerd.’ Het centraliseren en ontoegankelijk maken van informatie over milieuvervuiling zet burgers buiten spel. ‘Dat is een serieus gevaar voor de democratie.’

De auteur Ben Vollaard is misdaadeconoom. Hij is als universitair hoofddocent verbonden aan de Universiteit van Tilburg, waar hij TiFUN leidt, de Tilburg University Fraud Unit. Hij houdt van forensic economics: verborgen, illegaal gedrag op een slimme manier boven water krijgen aan de hand van kwantitatieve gegevens, geïnformeerd door een model van het gedrag van de fraudeur. Voor zijn academische loopbaan werkte hij als redacteur economie bij NRC Handelsblad en als onderzoeker bij het Centraal Planbureau (CPB). Hij is gepromoveerd aan de RAND Graduate School in Santa Monica, California. Twijfel zaaien om een dodelijk product aan de man te brengen: PR vermomd als wetenschap i

Luigi Zingales is hoogleraar aan de University of Chicago Booth School of Business. Hij richt zijn onderzoek op de schadelijke gevolgen van wat hij vriendjespolitiek-kapitalisme (‘crony capitalism’) noemt. De overheid moet er alles aan doen om niet in de greep van grote bedrijven te komen. Beleid moet in zijn ogen niet pro-business zijn, maar pro-market. Het eerste zorgt voor schandalen zoals dat van DuPont; het tweede zorgt voor gezonde concurrentie tussen bedrijven die niet met alles wegkomen. Zingales heeft zijn ideeën over hoe kapitalisme zou moeten werken vervat in twee boeken: Saving Capitalism from Capitalists (2004) en A Capitalism for the People: Recapturing the Lost Genius of American Prosperity (2012). ‘Zeker hier in de VS zie je dat de meeste mensen óf de vrije markt prediken óf die willen afschaffen,’ zegt Zingales. ‘Ik zit er tussenin.’ Op dit onderwerp heeft hij ook de podcast Capitalisn’t , samen met Bethany McLean van Vanity Fair.

PFAS and the Immune System: What Do We Know? PFAS (per- and polyfluoroalkyl substances) are a class of chemicals that manufacturers add to a wide variety of consumer products to make them non-stick, waterproof, and stain-resistant. There are currently at least 9,000 different chemicals classified as PFAS, making them among the most ubiquitous synthetic chemicals in the world. Scientists are concerned about people’s exposures to PFAS because they have been linked to a range of health effects including high cholesterol and cancers, even at low levels of exposure. There is also growing evidence that PFAS can affect the immune system by suppressing the ability of the immune system to make antibodies critical to fighting infectious diseases. In light of the current COVID-19 pandemic and the many risks facing communities, scientists are starting to consider whether communities with higher exposures to PFAS, whether through contaminated drinking water or other sources, may be more vulnerable to COVID-19 and other infectious diseases.

What is the state of the science? PFOS and PFOA—two of the most common PFAS—are each “presumed to be an immune hazard to humans.” That was the conclusion of a 2016 report by the National Toxicology Program (NTP 2016). The federal body reviewed 153 studies in humans, animals, and other laboratory experiments, and found evidence linking exposures with a range of immune system effects: • Strong evidence: Suppressed production of antibodies, including suppressed response to vaccines, for PFOS and PFOA • Moderate evidence: Increased rates of hypersensitivity-related outcomes, which can include conditions like asthma, allergic responses, and rhinitis (runny nose, sneezing, and stuffiness) for PFOA • Weak evidence: Increased occurrence of infectious diseases such as the common cold, flu, gastroenteritis, and ear infections; increased rates of autoimmune diseases such as ulcerative colitis; suppressed activity of natural killer cells—immune cells that are important for warding off viruses and cancer cells Children may be especially sensitive to the effects of PFAS because their immune systems are still developing. In a 2017 review by the US Environmental Protection Agency (EPA), scientists looked at 64 studies in children and found links between prenatal and/or childhood exposure to PFAS and a variety of health effects, including a diminished response to vaccines (Rappazzo 2017):

PFAS-REACH is a five-year project funded by the National Institute of Environmental Health Sciences (NIEHS) under grant R01ES028311.

PFAS-REACH is led by Silent Spring Institute in collaboration with Northeastern University and Michigan State University. Community partners include Testing for Pease, Massachusetts Breast Cancer Coalition, and Community Action Works.

• Studies in the Faroe Islands found children with higher blood levels of PFAS had lower levels of diphtheria and tetanus antibodies two years after receiving their DTaP vaccination at age five (Grandjean 2012). • Study of US children ages 12 to 19 found those with higher levels of PFOS also had lower levels of antibodies to rubella as well as mumps (Stein 2016). • In Norway, researchers found that children at age three, whose mothers had higher blood levels of PFAS at the time of their birth, experienced more colds and episodes of gastroenteritis. The children also had lower levels of antibodies to rubella (Granum 2013).

What are the implications? Because PFAS can interfere with the immune system, scientists are concerned that exposures to these contaminants could make populations more vulnerable to infectious diseases, such as COVID-19, and may reduce the effectiveness of routine vaccinations. Additionally, changes to the developing immune system early in life could affect health later in life. Given the evidence, leading experts say current drinking water guidelines are not adequately protective, especially for young children (Grandjean 2015). What’s more, contaminated drinking water often contains many types of PFAS, therefore more research is needed to better understand the health of effects of these complex mixtures. For more information about PFAS contaminants in drinking water, sources of exposures, and how to protect your health, visit the PFAS Exchange at www.pfas-exchange.org.

References Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR). (2020, June 24). What are the health effects of PFAS? Statement on Potential Intersection between PFAS Exposure and COVID-19. Retrieved from https://www.atsdr.cdc.gov/pfas/health-effects/

Recent studies have found the effects of PFAS on the efficacy of childhood vaccinations may persist through early adolescence (Grandjean 2017), and other studies are now suggesting a possible link between PFAS and asthma in children (Dong 2013, Averina 2019). New research in animals continues to strengthen the link between PFAS and the immune system and more studies are underway, such as the Multi-site Health Study by the Centers for Disease Control and Prevention’s (CDC) Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR).

PFAS-REACH is a five-year project funded by the National Institute of Environmental Health Sciences (NIEHS) under grant R01ES028311.

Averina M, et al. 2019. Serum perfluoroalkyl substances (PFAS) and risk of asthma and various allergies in adolescents. The Tromsø study Fit Futures in Northern Norway. Environmental Research. 169: 114-121. DOI: 10.1016/j.envres.2018.11.005 Dalsager L, et al. 2016. Association between prenatal exposure to perfluorinated compounds and symptoms of infections at age 1–4 years among 359 children in the Odense Child Cohort. Environment International. 96: 58-64. DOI: 10.1016/j.envint.2016.08.026 Dong GH, et al. 2013. Serum polyfluoroalkyl concentrations, asthma outcomes, and immunological markers in a case-control study of Taiwanese children. Environmental Health Perspectives. 121:507–13. DOI: 10.1289/ehp.1205351

PFAS-REACH is led by Silent Spring Institute in collaboration with Northeastern University and Michigan State University. Community partners include Testing for Pease, Massachusetts Breast Cancer Coalition, and Community Action Works.

Fromme H, et al. 2017. ADONA and perfluoroalkyl substances in plasma samples of German blood donors living in South Germany. International Journal of Hygiene and Environmental Health. 220: 455-460. DOI: 10.1016/j.ijheh.2016.12.014 Grandjean P, et al. 2012. Serum vaccine antibody concentrations in children exposed to perfluorinated compounds. Journal of the American Medical Association. 307: 391-7. DOI: 10.1001/jama.2011.2034 Grandjean P and Clapp R. 2015. Perfluorinated alkyl substances: emerging insights into health risks. New Solutions. 25(2): 147–163. DOI: 10.1177/1048291115590506

Perfluorooctanoic Acid (PFOA) or Perfluorooctane sulfonate (PFOS); Office of Health Assessment and Translation, Division of the National Toxicology Program, National Institute of Environmental Health Sciences: Research Triangle Park, NC. https://ntp.niehs.nih.gov/ntp/ohat/pfoa_pfos/pfoa_pf osmonograph_508.pdf Pennings JL, et al. 2016. Cord blood gene expression supports that prenatal exposure to perfluoroalkyl substances causes depressed immune functionality in early childhood. Journal of Immunotoxicology. 13(2): 173-180. DOI: 10.3109/1547691X.2015.1029147

Grandjean P, et al. 2017. Serum vaccine antibody concentrations in adolescents exposed to perfluorinated compounds. Environmental Health Perspectives. 125(7): 77018. DOI: 10.1289/EHP275

Rappazzo KM, et al. 2017. Exposure to perfluorinated alkyl substances and health outcomes in children: A systematic review of the epidemiologic literature. International Journal of Environmental Research and Public Health. 14: 691. DOI: 10.3390/ijerph14070691

Granum B, et al. 2013. Pre-natal exposure to perfluoroalkyl substances may be associated with altered vaccine antibody levels and immune-related health outcomes in early childhood. Journal of Immunotoxicology. 10(4): 373-379. DOI: 10.3109/1547691X.2012.755580

Stein CR, et al. 2016. Perfluoroalkyl and polyfluoroalkyl substances and indicators of immune function in children aged 12-19 y: National Health and Nutrition Examination Survey. Pediatric Research. 79(2): 348-357. DOI: 10.1038/pr.2015.213

National Toxicology Program (NTP). 2016. Systematic Review of Immunotoxicity Associated with Exposure to

Learn more at www.pfas-exchange.org

PFAS-REACH is a five-year project funded by the National Institute of Environmental Health Sciences (NIEHS) under grant R01ES028311.

PFAS-REACH is led by Silent Spring Institute in collaboration with Northeastern University and Michigan State University. Community partners include Testing for Pease, Massachusetts Breast Cancer Coalition, and Community Action Works.