A06. 20230608 SUN Drechtsteden, jaarverslag 2022.pdf

Geachte heer, mevrouw, Namens het bestuur van Stichting Urgente Noden (SUN) Drechtsteden bied ik u, bestemd voor uw burgemeester, wethouders en raad, ons jaarverslag over 2022 aan. In 2022 is SUN Drechtsteden 573 keer gebeld om een aanvraag voor te bespreken. Dat heeft geresulteerd in 445 aanvragen, waarvan 301 zijn toegekend ter waarde van bijna €100.000. Opvallend is de groei van het aantal aanvragen betreffende leefgeld en medische kosten, met name mondzorg. Regelmatig is geconstateerd dat voorliggende voorzieningen beschikbaar zijn. Dergelijke aanvragen zijn meestal ingetrokken. SUN Drechtsteden is gestart met het Sociaal Leenfonds. In 2022 zijn 22 leningen toegekend. De stichting werkt samen met Humanitas Thuisadministratie en Schuldhulpmaatje. Met het Sociaal Leenfonds helpt SUN mensen met een renteloze lening en af en toe met een deel als gift. Als voorwaarde geldt dat leencapaciteit aanwezig is die kan worden aangewend om bijvoorbeeld verhoging van boetes te voorkomen en om een aantal kleinere schulden in één keer af te lossen en slechts één renteloze schuldeiser over te houden (SUN Drechtsteden). We zullen dit jaar onze netwerkbijeenkomst houden op dinsdag 19 september vanaf 19.30 uur. Ontwikkelingen en signalen komen aan de orde. Belangstellenden kunnen zich aanmelden door een mail te sturen naar info@sundrechtsteden.nl.

Een bevestiging en informatie over de locatie zal van te voren worden toegezonden. Indien belangstelling bestaat voor de nieuwsbrief van SUN Drechtsteden kan men zich ook hiervoor aanmelden via info@sundrechtsteden.nl. Indien u naar aanleiding van het jaarverslag vragen of opmerkingen heeft, wilt u dan contact met ons opnemen? Dat kan per telefoon (06-29802511) of mail (info@sundrechtsteden.nl). Namens Kees Vos (voorzitter SUN Drechtsteden), Met vriendelijke groet, Ellen van ’t Zelfde

SUN Drechtsteden Stichting Urgente Noden Ellen van ’t Zelfde Coördinator 06-29802511 Postbus 8001 3301CA Dordrecht

SUN Drechtsteden

Sociaal Jaarverslag 2022

“Het nieuwe Sociaal Leenfonds helpt hogere schulden voorkomen”

1

Inhoud Jaarverslag 2022 ........................................................................................................................... 3 Voorwoord ................................................................................................................................................... 3

Algemeen..................................................................................................................................... 5 Doelstelling .................................................................................................................................................. 5 Financiële noodsituaties .............................................................................................................................. 5 De stichting in het jaar 2022 in grote lijnen .................................................................................................. 5 Vormen van hulpverlening ........................................................................................................................... 6 Leefgeldregeling: verkorte aanvraag van leefgeld tot € 100,- ....................................................................... 6 Noodfonds: eenmalige bijdrage bij bijzondere omstandigheden of financiële noden .................................. 6 Sociaal Leenfonds: een renteloze lening ........................................................................................................ 6 Energiefonds...................................................................................................................................................

7 Realisering van geplande doelen ................................................................................................................. 7 Versterking contact met de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) .................................................................... 7 Relatie met kerkelijke fondsen ....................................................................................................................... 8 Mondzorg ....................................................................................................................................................... 8 Verbeterpunten .............................................................................................................................................. 8 Samenwerking met hulpverleners ................................................................................................................. 8 Contact met wethouders ............................................................................................................................... 9 Landelijke ontwikkeling binnen SUN Nederland (SUNN) ............................................................................... 9

Signaleringen, belangrijkste ontwikkelingen ............................................................................... 10 Verloop resultaten van alle aanvragen ........................................................................................ 11 Doorverwijzingen ....................................................................................................................................... 12 Samenwerking ........................................................................................................................................... 13 Vertegenwoordiging .................................................................................................................................. 13 Resultaat op basis van schriftelijke aanvragen ........................................................................................... 13 Afwijzingen ................................................................................................................................................ 14 Ingetrokken aanvragen .............................................................................................................................. 14 Aard van toegekende aanvragen ...............................................................................................................

14 Aantal aanvragen per gemeente ................................................................................................................ 15 Aanvragers ................................................................................................................................................ 16 Bijdragen van Fondsen ............................................................................................................................... 17 Sociaal Leenfonds ...................................................................................................................................... 18

Jaarrekening .............................................................................................................................. 18 Jaarplan 2023 ............................................................................................................................. 18 Bestuur en medewerkers ............................................................................................................ 19 Bestuur en vergaderingen ............................................................................................................................ 19 Bureaumedewerkers .................................................................................................................................... 19 Bereikbaarheid ............................................................................................................................................. 19

2

Jaarverslag 2022 Voorwoord Een bewogen jaar ligt achter ons. Een groeiend aantal mensen kwam in de financiële problemen en deed via hun hulpverlener een beroep op hulp van ons en van andere instellingen. De klant van de hulpverlener gaat gebukt onder een urgente nood die van grote invloed is op zijn dagelijkse leven. In zo’n situatie kan SUN Drechtsteden (SUND) met een gift helpen om het leven van de klant weer in balans te krijgen; soms voor altijd maar vaak ook slechts tijdelijk want veel mensen die een gift van SUND ontvangen, hebben moeite om een stabiele plek in de samenleving te vinden. Jarenlang leven van een uitkering, geen netwerk, moeite om voor zichzelf te zorgen, problemen met de complexiteit van de samenleving, geen financiële reserves en regelmatig een combinatie hiervan, zijn de veroorzakers van deze problemen. Ondersteuning door de hulpverleners is voor deze groep noodzakelijk en dat SUND daarbij een rol kan spelen, maakt haar werk van waarde. In deze turbulente tijden bleek ook dat er behoefte was aan een uitbreiding van onze instrumenten om hulp op maat te kunnen leveren. In het verslagjaar heeft SUND op verzoek en in samenwerking met de Sociale Dienst Drechtsteden een Sociaal Leenfonds opgericht.

Het Zoetermeerse model heeft in den lande zijn waarde overtuigend bewezen en dankzij de hulp van de medewerkers en het bestuur van het genoemde noodfonds konden wij in de Drechtsteden snel en goed het leenfonds vormgeven. Als uitvloeisel daarvan hebben wij ons eigen administratiesysteem vervangen door het breed gebruikte Pivio-systeem dat het mogelijk maakt ons aan te sluiten bij het landelijke dashboard van noodhulpbureaus. Daarnaast richtten de kerken in Dordrecht, verenigd in Samen Dordt, een energiefonds op om mensen te helpen die in financiële nood komen door de hoge energielasten. De uitvoering daarvan werd in handen gelegd van SUND. De andere Drechtstedengemeenten kunnen in voorkomende gevallen overigens ook een beroep doen op hulp via SUND, maar dan met gelden uit onze reguliere fondsen. Deze ontwikkelingen hebben veel gevraagd van onze medewerkers en het werk is nog niet helemaal af. Wij zijn echter trots op het feit dat de start van deze uitbreiding op ons instrumentarium per 1 april 2022 al mogelijk is gebleken. Dat schept vertrouwen in de toekomst, ook omdat wij menen dat het beroep op ons de komende tijd zal toenemen. Daarvoor zijn een aantal verklarende factoren te noemen. Allereerst de nasleep van de corona-jaren. Steeds meer publicaties wijzen op een verdiepte kloof tussen arm en rijk als rechtstreeks gevolg daarvan.

Problemen die in 2020 ontstonden kwamen in 2021 verscherpt aan het licht. Daarnaast wordt steeds duidelijker dat mensen die leven op het bestaansminimum stelselmatig geld tekortkomen en geen enkele buffer hebben om tegenvallende noodzakelijke uitgaven te betalen, zoals een onverwacht hoge afrekening van het energiebedrijf. En misschien speelt ook het groeiend gebrek aan vertrouwen van burgers in de overheid een rol. Daardoor wachten mensen (te) lang met hulp zoeken en verergeren financiële problemen. De kloof tussen arm en rijk kan SUND niet oplossen. Wel kunnen we door onze ervaring en kennis signaleren waardoor mensen financieel in de knel komen. Dat komt door regelgeving die vaak haaks staat op wat we bedoelen te realiseren met elkaar. Maar ook de wijze van organiseren zorgt dat hulp regelmatig niet of niet op tijd mensen bereikt, waardoor ze in de financiële problemen komen. Door hier als SUND op te wijzen en suggesties te doen hoe het anders kan, helpen we voorkomen dat mensen in financiële nood komen. 3

Wij verheugen ons bij ons werk dat wij veel vertrouwen ervaren bij al die organisaties (fondsen, bedrijven, particuliere donateurs, de Sociale Dienst Drechtsteden) die ons werk met een financiële bijdrage mogelijk maken. De ervaring van een gedeeld gevoel van urgentie en zorg voor de meest kwetsbare huishoudens in de Drechtsteden was afgelopen jaar voor ons een grote steun in de rug. In dit jaarverslag vertellen we u graag nader over de belangrijkste ontwikkelingen van SUND in 2022. Voorzitter SUN Drechtsteden Kees Vos

4

Algemeen Doelstelling Stichting SUN Drechtsteden is in oktober 2015 opgericht en heeft als doel het verzachten dan wel wegnemen van materiële noden van personen of groepen van personen, met name in die gevallen waarin bestaande wettelijke regelingen daarin niet afdoende, niet of niet tijdig voorzien. De stichting tracht haar doel onder meer te verwezenlijken door het werven van fondsen, zowel bij private als publiekrechtelijke (rechts-) personen, organisaties en instellingen, en het bieden van een coördinerend platform voor iedere (rechts-) persoon die bij de dienst- en hulpverlening van de doelgroep van de stichting is betrokken.

Financiële noodsituaties Hoewel Nederland tot de rijkste landen van Europa behoort, bestaat ook hier armoede. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat eenoudergezinnen, mensen met een niet-westerse achtergrond, bijstandsontvangers en alleenstaanden onder de 65 jaar een grote kans op ernstige armoede hebben. Er groeien verhoudingsgewijs veel kinderen op in armoede. 584.000 huishoudens – 7,9 procent van de huishoudens in Nederland – leven in armoede (Nibud 2019). Bij langdurige problemen vormen zij een groep met een verhoogd risico om met urgente en bijzondere noden te maken te krijgen, terwijl niet tijdig of op andere gronden onvoldoende een beroep kan worden gedaan op voorzieningen. Vaak gaat het om calamiteiten die te maken hebben met bijvoorbeeld schulden, ziekte, handicap, echtscheiding, werkloosheid of samenvallende tegenvallers bij alleenstaande ouders. Er blijken altijd mensen tussen wal en schip te geraken. De stichting is van mening dat hulp niet van toeval afhankelijk dient te zijn en dat brede samenwerking nodig is.

Uitgaande van het landelijk gemiddelde betekent het bovenstaande dat SUN Drechtsteden als vangnet, met in totaal 302 toegekende aanvragen in 2022, 1,4% van de huishoudens in de Drechtsteden die in armoede en/of financiële problemen leven, via hulpverleners met een gift of lening heeft bereikt. Door de oorlog in Oekraïne en de ermee samenhangende energiecrisis is de situatie voor veel gezinnen nog nijpender geworden. Elders in dit verslag gaan we er verder op in.

De stichting in het jaar 2022 in grote lijnen Ons werkgebied omvat de gemeenten Zwijndrecht, Hendrik Ido Ambacht, Dordrecht, Alblasserdam, Papendrecht, Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam. De stichting kan beschikken over een parttime betaalde medewerker en drie vrijwilligers voor de behandeling van de aanvragen. De hieraan verbonden personele lasten en bureaukosten zijn in 2022 vastgesteld op een bedrag van € 91.980, gesubsidieerd door de Drechtsteden via de Sociale Dienst Drechtsteden. Dit bedrag is verhoogd ten opzichte van 2021 ten behoeve van het Sociaal Leenfonds dat in 2022 is gestart. In 2022 is op basis van aanvragen van hulpverleners aan 301 huishoudens een bijdrage verstrekt, 5

waarmee een bedrag is gemoeid van ruim € 99.000. Van dat bedrag werd €12.000 besteed aan de bijdrage voor leefgeld, waarover hierna meer zal worden vermeld. Deze gelden zijn afkomstig van bijdragen van fondsen. Daarnaast werd een bedrag van ruim € 30.000 besteed aan het Sociaal Leenfonds. Dit Leenfonds beheren wij op verzoek van de Sociale Dienst Drechtsteden.

Vormen van hulpverlening Wij onderscheiden inmiddels vier vormen van financiële hulpverlening:  Leefgeldregeling  Noodfondsregeling  Sociaal Leenfonds  Energiefondsregeling 2022

Leefgeldregeling: verkorte aanvraag van leefgeld tot € 100,De leefgeldregeling is bedoeld voor het oplossen van acute tekorten, met name gebrek aan voeding of andere primaire levensbehoeften. Deze aanvragen worden bijvoorbeeld ingediend als er beslag is gelegd op het inkomen van cliënt, zijn rekening is geblokkeerd of als een aanvraag Voedselbank in behandeling is. In 2022 is bovendien leefgeld verstrekt aan cliënten die in de problemen kwamen omdat zij in afwachting waren van energiecompensatie.

Noodfonds: eenmalige bijdrage bij bijzondere omstandigheden of financiële noden Steeds vaker raken mensen door financiële omstandigheden tussen wal en schip. Er zijn bijvoorbeeld geen (wettelijke) regelingen (meer) waar ze gebruik van kunnen maken of ze komen er niet (meer) voor in aanmerking. Soms duurt het aanvraagproces te lang. En als er dan niets gebeurt, verergeren de problemen snel. Met een financiële bijdrage kan vaak erger worden voorkomen. Hoewel sprake is van maatwerk, wordt in het algemeen hulp geboden voor of bij: elementaire, liefst energiezuinige huisraad, ID-bewijs als toegang tot hulpverlening, voorkoming huisuitzetting, fietsen voor werk of dagbesteding, bevordering overstap van intramuraal wonen naar zelfstandig wonen, onverzekerde zorgbehoefte (alleen bij verklaring arts), acute tandartshulp en de niet te verzekeren kosten voor een bril. Geen hulp wordt in het algemeen geboden bij:  Gezinshereniging vanuit het buitenland  Reizen naar het buitenland  Medische behandeling van (huis)dieren  Bij het niet benutten van voorliggende voorzieningen.

Sociaal Leenfonds: een renteloze lening Sinds april 2022 heeft SUN Drechtsteden de mogelijkheid om renteloze leningen te verstrekken. Het doel daarvan is het voorkomen van snel oplopende schulden in situaties die nog redelijk beheersbaar zijn. Daarbij valt te denken aan een overbruggingsperiode als bepaalde inkomens op zich laten wachten. Of voor het samenvoegen van een aantal kleine vorderingen om zo meerdere incassotrajecten te voorkomen. Het Leenfonds is een initiatief van SUN Drechtsteden en Sociale Dienst Drechtsteden, waarbij

6

wordt samengewerkt met meerdere maatschappelijke organisaties in de Drechtsteden. Humanitas en Schuldhulpmaatje adviseren bij de beoordeling van aanvragen. SUN Drechtsteden beheert het fonds en regelt de financiële afhandeling. Hulpverleners kunnen een beroep doen op het Sociaal Leenfonds voor cliënten die in de Drechtsteden wonen. Het te lenen bedrag is maximaal € 1.750 voor alleenstaanden. Voor meerpersoonshuishoudens geldt een bovengrens van € 2.500. Het aantal verstrekte leningen in 2022 bedraagt 22. Er is afgerond € 30.000 aan leningen verstrekt. Hiervan zijn in 2022 drie leningen afgelost ter waarde van € 4.500. We hebben het jaar afgesloten met een uitstaand saldo aan leningen van € 25.500. Een voorbeeld van een verstrekte lening: Tandartskosten die oplopen Cliënt kan weer aanvullend worden verzekerd vanaf 2023. Er staat echter nog een tandartsrekening open over 2021 die blijft oplopen. Met een lening worden deze kosten betaald en kan cliënt de kosten over een langere termijn spreiden zonder dat de kosten oplopen.

Energiefonds Er is door Samen Dordt (een diaconale netwerkorganisatie) een Energiefonds Dordrecht opgericht en ook andere fondsen hebben voor de Drechtsteden financiële middelen ter beschikking gesteld voor inwoners die in de problemen komen ten gevolge van de stijgende energiekosten. Deze fondsen zijn aan te spreken bij aantoonbare verhoging van de energietarieven, die niet op een andere wijze wordt gecompenseerd. Het Energiefonds heeft tot doel warmte door te geven aan hen die dit nodig hebben. Alle huishoudens hebben compensatie van de overheid ontvangen ten behoeve van de verhoogde energiekosten. Niet iedereen heeft dit geld nodig en daarmee is het idee ontstaan een energiefonds op te richten waarin men een compensatie kan storten voor hen die dit wel nodig hebben. Het betreft hier, zo was de verwachting, aanvragen voor (extra) energie bijdragen ten behoeve van kosten die niet worden gecompenseerd op een andere (voorliggende) wijze. In de praktijk blijkt het aantal aanvragen zeer gering te zijn. De oorzaken daarvan zijn niet geheel duidelijk. Een grote rol spelen de compensatiemaatregelen van de regering, maar de verwachting is ook dat cliënten het probleem als het ware voor zich uitschuiven. In 2023 zal in overleg met Samen Dordt en hulpverleners moeten worden nagegaan of en zo ja hoe deze regeling moet worden voortgezet.

Realisering van geplande doelen In ons jaarplan 2022 hebben wij doelen beschreven. Elders in het jaarverslag zijn de ontwikkelingen en resultaten beschreven met betrekking tot het Sociaal Leenfonds en energieproblematiek.

Versterking contact met de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) SUN Drechtsteden vormt het vangnet in de Drechtsteden voor noodzakelijk geachte hulp (financieel en materieel) ten behoeve van cliënten die in de knel zijn geraakt. De sociale dienst wordt

7

veelal voorliggend aangesproken. Wanneer elders de mogelijkheden zijn uitgeput wordt SUN Drechtsteden (mede) aangesproken. Er blijken nog altijd noden te bestaan die niet onder voorzieningen, wetten en regelingen vallen of die ontstaan door nieuwe, dan wel veranderende situaties en mogelijkheden. Met de SDD vond in 2022 hierover frequent overleg plaats. Daarbij is naast het oprichten van een Sociaal Leenfonds aandacht geweest voor de problemen en mogelijkheden m.b.t. de stijgende kosten van energie (zie elders in dit jaarverslag). Onze signalering m.b.t. noodzakelijk geachte medische kosten, die door cliënten niet kunnen worden bekostigd is door de SDD opgepakt. Het niet kunnen betalen van met name noodzakelijke tandartskosten bleek een structureel probleem te zijn. De SDD heeft contact met de Dordtse Tandarts Vereniging (DTV) gezocht ten behoeve van afstemming van een (nieuwe) regeling voor de Drechtsteden. SUN Drechtsteden verwacht dat hiermee haar rol met betrekking tot medische noodzorg aanzienlijk zal worden beperkt. Immers, een aanzienlijk deel van de aanvragen en toekenningen betreft in 2022 medische kosten, vooral mondzorg. SUN Drechtsteden is DTV zeer erkentelijk voor de fijne samenwerking in de afgelopen jaren en voor de bijdragen die de opgegeven tandartsen hebben gedaan door een groot deel van hun werk om niet te verstrekken.

Relatie met kerkelijke fondsen De relatie met het Sociaal Fonds van de Kerken in Dordrecht is hecht. Dat resulteert in een gezamenlijke en/of aanvullende invulling van aanvragen. De mogelijkheden van het leggen van een relatie in de andere gemeenten zijn nog onvoldoende verkend, behalve in Alblasserdam. Dat heeft geleid tot afspraken die eenzelfde werkwijze als in Dordrecht beogen.

Mondzorg In 2022 hebben we met DTV de regeling voor het behandelen van noodsituaties in geval van zeer ernstige pijnklachten voortgezet. Het aantal verzoeken om financiële hulp nam afgelopen jaar echter sterk toe. Daarbij waren de gevraagde bedragen van dien aard dat deze onze mogelijkheden ver overschreden. Dit heeft geleid tot nader contact met de SDD. Zie daarvoor de paragraaf over de relatie met de SDD.

Verbeterpunten Over onze eigen verbeterpunten kan het volgende worden opgemerkt:  De afhandeling van aanvragen binnen 1 dag kan – binnen enkele voorwaarden – worden gegarandeerd.  Het digitaal formulier is vereenvoudigd en klantvriendelijk; hoewel met name beginnende medewerkers van wijkteams soms moeite hebben met de hoeveelheid gegevens die moet worden aangeleverd. Niet in alle gevallen is, om uiteenlopende redenen, de gevraagde informatie beschikbaar. Soms is er onvoldoende ervaring met het aanleveren van een casusomschrijving en/of de berekening van het besteedbaar inkomen. Mede daarom adviseren wij hulpverleners om altijd eerst vooraf telefonisch contact met ons te leggen. Een instructiebijeenkomst voor nieuwe medewerkers is als wens naar voren gebracht, waaraan SUN Drechtsteden gehoor zal gaan geven.  De Leefgeldregeling blijkt in een grote behoefte te voorzien.

Samenwerking met hulpverleners De samenwerking beperkt zich al geruime tijd niet meer tot het reguliere hulpverleningscircuit, zoals dat met name gevormd wordt door wijkteams.

8

Ook stellen wij niet meer de voorwaarde dat met ons een convenant wordt afgesloten. Ons uitgangspunt blijft evenwel onverkort dat het organisaties moet betreffen voor welzijn en maatschappelijke dienstverlening, jeugdhulpverlening en (geestelijke) gezondheidszorg en budgetbeheerbeheerders, schuldhulpverleners en bewindvoerders. De Sociale Dienst Drechtsteden ontwikkelt zich steeds meer tot een financieel dienstverlener. Bij achterstanden en schulden kunnen cliënten voor hulp bij de Sociale Dienst terecht. Bij afwijzing van bijzondere bijstand lopen de hulpverleners aan tegen de beperkingen die wet- en regelgeving soms met zich meebrengen. In deze situaties is het voor hulpverleners van de Sociale Dienst mogelijk om een aanvraag bij SUN Drechtsteden in te dienen. Een aanvraag indienen is voor deze hulpverleners in één opzicht aangepast: er dient verklaard te worden dat (voorliggend) alle beschikbare mogelijkheden voortkomend uit wet- en regelgeving zijn geprobeerd en zijn getoetst door de interne commissie.

Contact met wethouders Ons voornemen om na de gemeenteraadsverkiezingen een kennismakingsgesprek te voeren met de welzijnswethouders is niet uitgevoerd. In plaats daarvan hebben wij een ronde gedaan langs de coördinatoren van de wijkteams in de verschillende gemeenten. Daaruit bleek dat onze inspanningen ten aanzien van de communicatie bij het indienen en afhandelen van aanvragen zeer op prijs werden gesteld. Hetzelfde geldt voor onze vraagbaakfunctie. Tijdens de bezoeken zijn geen fundamentele wensen aan de orde gekomen die wij niet zouden kunnen honoreren. Althans: uiteraard binnen onze beperkte reikwijdte.

Landelijke ontwikkeling binnen SUN Nederland (SUNN) Op verzoek van SUNN hebben de lokale noodfondsen op 14 november 2022 gezamenlijk een vereniging opgericht: de Vereniging Urgente Noden Nederland, de VUNN. Ondanks de bestuurlijke overleggen tussen SUNN en VUNN bleek het (nog) niet mogelijk om tot een begin van een overeenstemming te komen over een gemeenschappelijk toekomstbeeld. De gesprekken daarover, waar wij ook nauw bij betrokken zijn, verlopen zeer moeizaam. Het is onmiskenbaar in het belang van beide organisaties om tot een bevredigende oplossing in deze te komen.

9

Signaleringen, belangrijkste ontwikkelingen 1. Nu SUN Drechtsteden al wat langer bestaat, begint het op te vallen dat aanvragen zich, bij een groeiend aantal cliënten, beginnen te herhalen en/of dat opnieuw aanvragen voor cliënten worden gedaan. We hebben dan te maken met terugval of situaties die niet veranderen. Regelmatig zijn nieuwe en/of andere hulpverleners betrokken en is hulpverlening tussentijds afgesloten. We komen onder meer cliënten tegen waarvoor vaker een beroep wordt gedaan op Leefgeld en cliënten die blijvend niet reserveren voor risico’s en noodzakelijke inrichtingsitems of witgoed. SUN Drechtsteden draagt in principe eenmalig bij in noodsituaties. Wij zullen bezien of wij dit uitgangspunt willen en kunnen vasthouden. 2. Met het nieuwe administratiesysteem blijken andere gegevens te kunnen worden opgeleverd dan in het oude. Zo blijkt dat 65+-cliënten slechts voor 5% vertegenwoordigd zijn in het aantal aanvragen en giften. In een tijd dat er meer ouderen bijkomen die langer thuis wonen en armoede onder ouderen toeneemt is dit een opvallend gegeven. SUN Drechtsteden zal hulpverleners benaderen met betrekking tot hun ervaring. 3. SUN Drechtsteden zet zich ook in voor hulpaanvragen van bewindvoerders. Bewindvoerders hebben de taak om budgetplannen van cliënten, vaak met hoge schulden, sluitend te krijgen.

We ervaren soms grote verschillen in wat cliënten beschikbaar hebben aan budget voor basale zaken als voeding en kleding en (aanvullende) zorgverzekering. We zien bijvoorbeeld clienten die minder dan € 50,- per week beschikbaar hebben voor voeding, dat medicijnkosten niet zijn gereserveerd, dat er geen budget is voor kleding. Reserveren wordt door enkele bewindvoerders niet zinnig en/of mogelijk geacht, mede omdat kwijtschelding van gemeentelijke belasting hiermee al gauw komt te vervallen. SUN Drechtsteden zal een afvaardiging van (verschillende) bewindvoerders uitnodigen om met SUN Drechtsteden mee te denken over hoe hiermee om te gaan. 4. Mondzorg verzekeren Ook in 2022 waren veel mensen in de Drechtsteden niet in staat om naar de tandarts te gaan omdat ze het niet konden betalen. Extra (aanvullend) verzekeren is vaak niet mogelijk vanwege een schuld bij een zorgverzekeraar en onvoldoende financiële middelen voor het te verzekeren bedrag en een reservering voor het eigen risico. Bijvoorbeeld een ontstoken kies kan daardoor groeien tot grote problemen; niet alleen voor de gezondheid van degene die ermee te kampen heeft, maar uiteindelijk ook voor de maatschappij.

Uit de groei van het aantal aanvragen en de steeds hogere bedragen die hiermee gemoeid zijn, hebben we moeten vaststellen dat de problematiek die dit alles met zich meebrengt de mogelijkheden van SUN Drechtsteden in samenwerking met DTV (Dordtse Tandartsen Vereniging voor de Drechtsteden) en spoedtandarts Dental365, begint te overstijgen. Het blijkt een structureel probleem. De SDD treft, na overleg, daarom een regeling om dit op te vangen. Deze regeling zal in 2023 ingaan. De SDD heeft m.b.t. de regeling contact met DTV. Problemen en medische noodzaak van het niet kunnen uitvoeren van tandartsbehandelingen worden veroorzaakt door het niet aanvullend verzekerd (kunnen) zijn. Sinds 2020 hebben DTV en SUN Drechtsteden de noodzakelijke behandelingen, voor cliënten die dit (deels) niet kunnen betalen, gezamenlijk opgepakt. Eerder en vaker is aangegeven dat een structurele regeling noodzakelijk is. De veronderstelde regeling betreft het weer (aanvullend) verzekeren van mondzorg. SUN Drechtsteden wil deze mogelijkheid benadrukken en hierin graag van betekenis zijn met de mogelijkheden van het Noodfonds en het Sociaal Leenfonds, gezien de

10

hoogte van de zorgverzekeringsschulden dient hier zo spoedig mogelijk actie op te worden ondernomen. De verzekeringspremie dient vervolgens te worden betaald. Met het mogelijk maken van de (aanvullende) zorgverzekering voor mondzorg wordt niet alleen de nood weggenomen, maar teven een structurele oplossing geboden. De aanvullende verzekering mogelijk maken is in 2022 regelmatig voorwaarde geweest om mondzorg voor cliënten te betalen vanuit ons noodfonds, immers er komen het jaar erna vaak vervolgbehandelingen en onderhoud is ook van belang. Voorstel: DTV en SUN Drechtsteden willen nadrukkelijk de mogelijkheid onder de aandacht brengen om de verzekeringspremie mondzorg voor cliënten met een bijstandsuitkering, rechtstreeks over te laten maken door de SDD. Dit naar voorbeeld van bewindvoeringskosten die direct worden geïnd. Een structureel probleem voor een basale noodzaak wordt hiermee opgelost.

Verloop resultaten van alle aanvragen In 2022 is een nieuw registratiesysteem in gebruik genomen. Dit is een registratiesysteem waarmee in het land door steeds meer SUN-bureaus gewerkt wordt. Dit systeem is landelijk beschikbaar, onder andere voor het Sociaal Leenfonds, een belangrijke reden voor SUN Drechtsteden om erop over te stappen. Het nieuwe systeem heeft nieuwe, andere mogelijkheden, ook voor wat betreft het rapporteren van resultaten. Volgers van de jaarverslagen van SUN Drechtsteden zullen in onderstaande rapportage wat verschuivingen waarnemen: met name de categorieën die zijn aangehouden. Voorheen zijn deze door SUN-medewerkers ingevuld, terwijl ze vanaf april 2022 door de aanvragende hulpverleners, middels het volledig gedigitaliseerde aanvraagformulier, worden opgegeven. De nieuwe indeling sluit aan op de meest landelijk gehanteerde indeling. Het tellen van aanvragen verloopt tevens anders dan in voorgaande jaren. Omdat lopende het jaar het nieuwe systeem in gebruik is genomen, zijn de tellingen waar nodig met betrekking tot categorieën gecorrigeerd aan de hand van de gewijzigde indeling. Er is in 2022 in totaal 573 keer telefonisch overleg over (mogelijke) aanvragen gevoerd, waarvan er 445 hebben geresulteerd in een schriftelijke aanvraag. In totaal zijn 301 aanvragen toegekend, tezamen ter waarde van € 99.465.

Corona heeft zijn weerslag gehad in het aantal aanvragen dat is ingediend in de eerste vijf maanden van 2022. Vanaf juni is het aantal aanvragen gestaag toegenomen. Hierna is het verloop van toegekende aanvragen in de afgelopen jaren, per maand visueel gemaakt.

11

61 60 59 58 57 56 55 54 53 52 51 50 49 48 47 46 45 44 43 42 41 40 39 38 37 36 35 34 33 32 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

jan

feb

2016

mrt

2017

apr

mei

juni

2018

juli

2019

aug

sep

2020

okt

nov

2021

dec

2022

Doorverwijzingen SUN Drechtsteden vraagt om eerst telefonisch contact op te nemen alvorens een aanvraag schriftelijk in te dienen. Als er een andere mogelijkheid bestaat dan een gift van SUN Drechtsteden om de urgente financiële nood op te lossen, wordt de hulpverlener op deze mogelijkheid gewezen. SUN Drechtsteden komt in principe niet in beeld indien er een voorliggende voorziening voorhanden is. Het belang van het telefonisch contact blijkt uit de doorverwijzingen die SUN Drechtsteden regelmatig kan doen. In 2022 is er doorverwezen naar onder meer Sociaal Wijkteams, Stichting Anders, Stichting Present, een ander fonds of SUN-bureau buiten de Drechtsteden (omdat cliënt elders woont of staat ingeschreven), fondsen voor huisdieren, bijzondere bijstand, Wmo, (basis) zorgverzekering en Stichting Leergeld. In 2022 is het aantal aanvragen gegroeid voor een aanvullende gift bovenop de bestaande voorliggende voorzieningen. Hulpverleners ervaren dit als omslachtig. De vraag volgt dan of SUN Drechtsteden niet direct de hele gift kan verstrekken. De hulpverlener dient in dit geval twee aanvragen in te dienen voor een volledig bedrag ten behoeve van noodzakelijke hulp voor diens cliënt. Voorbeeld Cliënt ontvangt een bedrag voor een matras uit de bijzondere bijstand. Dit bedrag is volgens de regels toegekend. Cliënt heeft echter rugklachten.

Het bedrag blijkt onvoldoende voor een matras die geschikt is voor de rug van cliënt. Een duurdere matras is noodzakelijk. Dit wordt bevestigd door de behandelend arts. SUN Drechtsteden vult het bedrag aan.

12

Samenwerking In onze samenwerking met hulpverleners is een beroep op SUN Drechtsteden vooral aan de orde wanneer reguliere hulpverlening niet, niet adequaat of niet tijdig in een oplossing kan voorzien. SUN helpt waar andere loketten gesloten blijven. SUN zoekt de samenwerking met organisaties die (deel)oplossingen kunnen bieden. In 2022 is bijvoorbeeld voor de aanschaf van laptops samengewerkt met Stichting Anders, een initiatief van lokale ondernemers met hun eigen producten. Voor het opknappen van woningen is samengewerkt met Stichting Present, een vrijwilligersorganisatie. Voor de aanschaf van (gebruikte) fietsen is diverse keren samengewerkt met Geef het Dordt. In dit jaarverslag leest u over meer samenwerking, waaronder die met tandartsen.

Vertegenwoordiging SUN Drechtsteden staat graag in verbinding met haar omgeving en met de initiatieven in de Drechtsteden. SUN Drechtsteden laat zich voorlichten over ontwikkelingen en SUN Drechtsteden geeft voorlichting over de mogelijkheden die ze te bieden heeft. SUN Drechtsteden draagt bij aan Platforms in de Drechtsteden en is regelmatig aanwezig bij netwerk- en studiebijeenkomsten. Terwijl de afgelopen jaren tot in 2022 vooral aan digitale bijeenkomsten is deelgenomen in verband met de corona ontwikkelingen, is daarna ook weer tot deelname aan fysieke bijeenkomsten over gegaan.

Resultaat op basis van schriftelijke aanvragen Op basis van schriftelijke aanvragen is het volgende resultaat bereikt (fig. 1):

Nog in behandeling / on hold 8% Ingetrokken 16% Afgewezen 10%

Toegekend 66%

Fig. 1

13

‘Nog in behandeling’ en ‘on hold’ betreffen aanvragen die eind 2022 niet waren afgerond en in 2023 worden opgevolgd, en aanvragen die nog niet zijn afgehandeld omdat sprake is van bijvoorbeeld veranderende omstandigheden, ziekte of het afronden van een (tandarts)behandeling.

Afwijzingen De aanvragen die SUN Drechtsteden ontvangt, worden niet allemaal afgerond met het verstrekken van een gift. Als er geen sprake is van een urgente financiële nood, bijvoorbeeld als er genoeg saldo op de bankrekening van de betreffende cliënt staat, of als een gift de problemen niet oplost, dan wordt de aanvraag afgewezen.

Ingetrokken aanvragen Aanvragen worden ingetrokken om verschillende redenen. Er is bijvoorbeeld toch nog een voorliggende voorziening gevonden of de voorliggende voorziening heeft (toch nog) tijdig kunnen reageren. Er is een andere oplossing gevonden, een cliënt wordt overgeplaatst, verhuisd of wordt opgenomen in een ziekenhuis of instelling. Ook worden aanvragen ingetrokken omdat de hulpverlener niet meer reageerde op herhaaldelijk verzoek om (aanvullende) informatie.

Aard van toegekende aanvragen De toekenningen van giften levert het volgende beeld op (fig. 2):

Overig 10%

Woninginrichting 7%

Huishoudelijke apparatuur 8% Medische kosten 19%

Schuldaflossing 6% Vervoer 2%

Diversen 48%

Fig. 2 Wanneer we naar subcategorieën kijken zien we dat diversen, vooral het aantal aanvragen voor levensonderhoud (voorheen broodnood/voeding) betreft. Medische kosten bestaan vooral uit tandartskosten. Onder ‘Overig’ zijn vooral de aanvragen terecht gekomen die voorheen onder categorie woning terecht kwamen. Het betreft hier vooral de eerste huur en/of verhuiskosten wanneer cliënten voor een nieuwe woning in aanmerking komen.

14

Aantal aanvragen per gemeente Procentueel is de verdeling van giften over de verschillende gemeenten als volgt (fig.3): Zwijndrecht 12%

Sliedrecht 6%

Alblasserdam 7%

Papendrecht 7% Hendrik-IdoAmbacht 1% HardinxveldGiessendam 1% Dordrecht 66%

Fig. 3

Het aantal toegekende giften met de bijbehorende bedragen per gemeente: Plaats

Aantal 2022

Aantal 2021

Toegekende bedragen 2022

Toegekende bedragen 2021

Alblasserdam

20

8

7.679,97

4.569,80

Dordrecht

198

179

64.341,81

52.045,11

Hardinxveld/Giessendam

4

6

1099

1.709,25

Hendrik-Ido-Ambacht

4

10

766

3.292,09

Papendrecht

21

26

8.528,31

12.625,25

Sliedrecht

19

26

6.844,27

10.985,43

Zwijndrecht

34

31

10.106,51

6.165,49

Ridderkerk

1

Totaal

301

100 286

15

99.465,87

91.392,42

Aanvragers De top 5 aanvragers bij SUN Drechtsteden in aantal aanvragen is als volgt: Top-5 aanvragers 1. De Sociale Basis

132

2. GNG Bewindvoering

39

3. Bilancio Budget

19

4. De Hoop GGZ

19

5. Leger des Heils

15

Totaal

224

Het aantal verstrekte giften in 2022 is 301 ten opzichte van 286 verstrekte giften in 2021. In leeftijdsopbouw ziet de verdeling er als volgt uit (fig. 4): 65+ 5%

0-18 1%

18-23 10%

23-65 84%

Fig. 4 Opvallend is het lage aantal aanvragen die SUN Drechtsteden ontvangt voor cliënten boven de 65 jaar. Het lage aantal aanvragen voor cliënten onder de 18 jaar is te verklaren vanwege de minderjarigheid. Aanvragen worden in dit geval door ouders of vertegenwoordigers ingediend.

16

Bijdragen van Fondsen Fondsen landelijk Fonds DBL

€ 35.000

M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting

€ 5.000

Fundatie Van den Santheuvel, Sobbe

€ 5.000

Stichting Nalatenschap De Drevon

€ 9.849

Fondsen via SUN Nederland

€ 9.921

Dekkersfonds

€ 800

T-Fonds

€ 500

Bluyssen Fonds

€ 1.000

Fondsen regionaal Fonds Anoniem

€ 20.000

Sociaal Fonds van de Kerken Dordrecht (lening) Sociaal Fonds van de Kerken Dordrecht (gift)

€ 2.000 € 550

Energiefonds Dordrecht

€ 2.841

Stichting Van Gijn-Roodenburg Scholingsfonds

€ 1.228

Interkerkelijk Noodfonds Zwijndrecht

€ 350

Diaconaal Platform Alblasserdam

€ 875

In Natura Fonds DTV

€ 1.687

Fonds Dental365

€ 114

Geef het Dordt

€ 100

Stichting Anders

€ 2.650

Totaal

€ 99.465

Het werk van SUN Drechtsteden wordt mogelijk gemaakt door fondsen en andere bijdragen. Wij danken deze fondsen en organisaties van harte voor hun onmisbare bijdragen!

17

Sociaal Leenfonds Het aantal verstrekte leningen vanaf april 2022 bedraagt 22. Er is afgerond € 30.000 aan leningen verstrekt. Hiervan zijn in 2022 drie leningen afgelost ter waarde van € 4.500. We hebben het jaar afgesloten met een uitstaand saldo aan leningen van € 25.500.

Het aantal toegekende leningen per gemeenten ziet er als volgt uit (fig. 5):

Alblasserdam 13%

Zwijndrecht 18%

Sliedrecht 13%

Dordrecht 39%

Papendrecht 13% Hendrik-IdoAmbacht 4%

Fig. 5 Voor inwoners van Hardinxveld-Giessendam zijn geen leningen in 2022 aangevraagd. Meer informatie over het in april gestarte Sociaal Leenfonds is elders in dit jaarverslag opgenomen.

Jaarrekening Voor de jaarrekening verwijzen wij naar onze website: sundrechtsteden.nl/verantwoording

Jaarplan 2023 Voor meer informatie over ontwikkelingen en doelstellingen verwijzen wij naar ons Jaarplan 2023: sundrechtsteden.nl/verantwoording

18

Bestuur en medewerkers Bestuur en vergaderingen Het dagelijks bestuur kwam 9 keer in 2022 bijeen en bestaat per 1 januari 2023 uit de volgende personen:  J. (Jan) Baan (penningmeester) vanaf 04-07-2017  mr J. (Hans) Bruggeman vanaf 29-10-2015  J.A. (Johan) Lavooi vanaf 24-11-2015  S. (Sandra) van de Merwe vanaf 29-10-2015  drs. C.J. (Kees) Vos (voorzitter) vanaf 29-10-2015  A.M. (Ton) Wulfert (secretaris) vanaf 29-10-2015 In 2022 zijn tijdens de bestuursvergaderingen met name de volgende onderwerpen aan bod geweest:  Inhoudelijke voortgang aan de hand van de rapportages;  Jaarplan en begroting;  De opzet en inrichting van het Sociaal Leenfonds;  De signaleringsfunctie van SUN Drechtsteden;  Overleg met- en de subsidie via de Sociale Dienst Drechtsteden;  Jaarverslaglegging en jaarrekening;  Personele aangelegenheden en ziektevervanging;  Samenwerking en beleid tandartskosten;  Verantwoording fondsen;  Energiefonds(en) en energiecompensatie;  Werving nieuwe bestuursleden;  ICT en omschakeling naar nieuw administratiesysteem Pivio;  Bezoeken Sociale Wijkteams en (jaarlijkse) netwerkbijeenkomst;  Landelijke samenwerking en datadashboard

Bureaumedewerkers    

A.L. (Anthony) van Gelder; administratieve ondersteuning en weging, vanaf 01-04-2017 M. (Marleen) Kleijn; administratieve ondersteuning en weging, vanaf 01-11-2016 H.A. (Hans) van den Brink; administratieve ondersteuning en weging, vanaf 25-10-2021 E.A. (Ellen) van ’t Zelfde; weging en coördinatie, vanaf 01-01-2016

Bereikbaarheid Richtlijnen voor het indienen van aanvragen en het aanvraagformulier zijn direct voorhanden op de website sundrechtsteden.nl . Voor meer informatie kan men tijdens werkdagen terecht bij het bureau van SUN Drechtsteden. Bij geen gehoor kan men een bericht inspreken of een sms of e-mail sturen, waarna telefonisch contact door SUN Drechtsteden wordt opgenomen. Telefoon 06-29802511 E-mail info@sundrechtsteden.nl Bankrekening NL58 RABO 0307 7761 31 - Stichting Urgente Noden Drechtsteden KvK 64450104

Foto omslag: Paul van de Velde

19