8. Begroting 2023 DG&J..pdf
Tekst van het document
Begroting 2023 Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ
Begroting 2023
14 april 2022
Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt de begroting 2023 van GR Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ). Hierin leest u wat voor 2023 de doelen zijn, wat hiervoor gedaan gaat worden, hoe de resultaten meetbaar zijn en wat de begrote kosten zijn. De rode draad is dat wij de uitvoering van wettelijke taken op een effectieve en efficiënte manier uitvoeren en dat doen op basis van de behoeften van gemeenten en maatschappelijke opgaven in de regio Zuid-Holland Zuid. De missie van DGJ is het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van de ontwikkelingskansen van onze inwoners. Een bekend spreekwoord zegt dat voorkomen beter is dan genezen. Dat geldt voor het individu, voor de samenleving en voor de gemeentefinanciën. Vandaar dat we in de volle breedte werken aan preventie. In het meerjarenbeleidsplan (MJP) zijn door de gemeenten vier maatschappelijke opgaven benoemd waarop DGJ zich focust: (1) gezond en veilig opgroeien, (2) iedereen doet mee, (3) vitaal ouder worden, (4) gezonde leefomgeving, gezonde mensen. Door COVID-19 is daar een extra opgave bijgekomen: (5) toekomstgerichte infectieziektebestrijding en – preventie. COVID-19 heeft de verschillen in gezondheid en ontwikkelingskansen vergroot. De risico’s van niet of onvoldoende vaccineren, overgewicht, stress, sociaaleconomische onzekerheid et cetera zijn niet gelijkmatig over de bevolking verdeeld.
Dat geldt ook voor de impact die de sluiting van scholen en lockdowns op jongeren heeft gehad. Openbaar bestuur en maatschappelijke partners staan samen aan de lat om de verschillen in gezondheid en ontwikkelingskansen aan te pakken. We kunnen niet berusten in het feit dat tussen inwoners met een hoge versus lage sociaaleconomische positie een verschil bestaat van gemiddeld 7 levensjaren, en van 15 levensjaren in als goed beleefde gezondheid. Met het vaststellen van deze begroting geven de gemeenten van Zuid-Holland Zuid aan wat ze in 2023 van DGJ verwachten.
Cees Vermeer Algemeen directeur DGJ, tevens directeur Publieke Gezondheid Zuid-Holland Zuid
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 2
Inhoudsopgave Begroting 2023 Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ
1
1.
4
Beleidsbegroting
1.1 Dienst Gezondheid en Jeugd 4 1.1.1. Publieke Gezondheid .......................................................................... 6 1.1.2. Veilig Thuis ......................................................................................18 1.1.3. Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt ................................................22 1.1.4. Jeugdgezondheidszorg ......................................................................27 1.1.5. Kennisprogramma ............................................................................28 1.2 Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) 29 1.3 Algemene Dekkingsmiddelen 37
2.
3
4
Verplichte paragrafen
38
Weerstandvermogen en risicobeheersing Financiële kengetallen Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering
38 44 46 46 47
Financiële begroting
52
Overzicht van baten en lasten Taakvelden
52 55
Vaststelling
57
Dagelijks Bestuur Algemeen Bestuur
57 57
Bijlagen
58
Bijlage 1a. Inwoner- en leerlingenbijdrage 2023 58 Gehanteerde verdeelsleutels ........................................................................60 Bijlage 1b. Tarieventabel 2023 61 Bijlage 2 Beleidsindicatoren 62 Bijlage 3 Verdelingsprincipe producten GR DGJ naar taakvelden 63 Bijlage 4 Meerjarenverloop van reserves, voorzieningen en investeringen 64
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 3
1. Beleidsbegroting De Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ) bestaat op dit moment nog uit twee organisatieonderdelen: Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ) en Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). In deze beleidsbegroting zijn de twee organisatieonderdelen afzonderlijk weergegeven. De achterliggende bestuursperiode is besloten om de beide organisatieonderdelen te integreren. Dit zal naar verwachting in de tweede helft van 2022 zijn geëffectueerd met een wijziging van de gemeenschappelijke regeling.
1.1 Dienst Gezondheid en Jeugd Beleidsontwikkelingen Gezond en Veilig Opgroeien Leven in een liefdevolle huiselijke omgeving, zonder geweld, in goede gezondheid en met voldoende ontwikkelingsmogelijkheden; het klinkt zo vanzelfsprekend. Dat is het in sommige gevallen echter niet. Soms hebben volwassenen en kinderen een beetje ondersteuning en advies nodig. Soms hebben ze wat hulp of zorg nodig. En helaas moeten we soms ook ingrijpen om te zorgen dat kinderen, vrouwen, mannen en ook ouderen veilig blijven. Gezond en veilig opgroeien is één van de kerntaken van de Dienst Gezondheid & Jeugd. Een taak die in veel gedaanten terugkomt binnen DGJ. We willen de samenwerking binnen DGJ verbeteren en we willen de samenwerking met gemeenten en ketenpartners versterken. Daarom starten we in 2022 met een meer integrale aanpak binnen het nieuwe dienstverleningsconcept Gezond en Veilig Opgroeien. Een concept waarin niet alleen de taken van Veilig Thuis en de Serviceorganisatie Jeugd worden samengebracht, maar waarin alle vraagstukken rondom jeugd binnen DGJ worden verbonden in domeinoverstijgende opgaven. Financiële begroting 2023 De begroting 2023 is geïndexeerd volgens de kaders zoals deze in de kaderbrief 2023 zijn aangegeven: de lonen zijn met 2% geïndexeerd en de materiële budgetten met 1,5%.
De totale omvang van de indexatie bedraagt € 680.000, hiervan is € 223.000 verlegd naar subsidies, offertes en overige externe inkomsten. Voor Het restende deel, € 457.000, wordt voorgesteld om de inwonerbijdrage op te hogen. Voor de gevraagde gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van de in 2019 vastgestelde bijdrageverordening. Met deze bijdrageverordening is de bijdrage van de deelnemers op een eenvoudige, objectieve en kostenefficiënte manier opgebouwd, waarbij een verdeelsleutel wordt gehanteerd die aansluit bij de doelgroep. Deze verordening is voor het eerst toegepast bij de begroting 2021. Om financiële effecten van deze verordening geleidelijk bij gemeenten te laten landen, is afgesproken om een ingroeimodel te hanteren. Het ingroeimodel kende een looptijd van twee jaar, wat betekent dat deze begroting de eerste begroting is waar het ingroeimodel niet meer van toepassing is. In onderstaande tabel staat de begroting voor 2023. In deze begroting zijn diverse beleidsvoorstellen verwerkt waarover in 2021 of 2022 besluitvorming heeft plaatsgevonden. Het betreft hier de volgende voorstellen:
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 4
-
-
OGGZ – uitbreiding meldpunt zorg en overlast met 0,7 fte, totale financiële omvang € 81.250. Vastgesteld door Algemeen Bestuur in juli 2021. Seksuele gezondheid - € 47.000 voor bijdragen aan ontwikkeling en kennis bij de inwoners van ZHZ op het gebied van seksuele gezondheid. Vastgesteld door Algemeen Bestuur in juli 2021. JGZ – uitbreiding RVP met Meningokokken ACWY vaccinatie € 108.000. Vastgesteld door Algemeen Bestuur in november 2021 JGZ – uitbreiding RVP met HPV voor jongens € 78.700. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van april 2022. JGZ – Prenatale huisbezoeken € 137.200. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van april 2022. Veilig Thuis – uitbreiding diverse functies € 615.000. Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van april 2022.
Aanvullende toelichting voorstel Veilig Thuis In de meerjarenplanning van Veilig Thuis was per 2022 een afbouw van een aantal formatieplaatsen voorzien op basis van de afspraak dat het lokale veld een aantal taken zou overnemen. We hebben voor 2022 al vastgesteld dat deze overname nog onvoldoende tot stand komt. Veilig Thuis heeft hiervoor een begrotingswijziging voor 2022 ingediend. We stellen nu vast dat deze overname ook in 2023 nog uitermate onzeker is. De aanpak 'Veilig Opgroeien is Teamwerk' is nog steeds maar in één gemeente operationeel in regio ZHZ. Om te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek is Veilig Thuis genoodzaakt om voldoende formatie beschikbaar te houden. De bovengenoemde wijzigingen ten opzichte van de begroting 2022 worden in de tabel hieronder gerecapituleerd: (bedragen x € 1.000) Begroting 2022
35.136
OGGZ – uitbreiding meldpunt zorg en overlast
82
Seksuele gezondheid
47
JGZ
325
Veilig Thuis
616
Indexering
680
Begroting 2023
36.887
(bedragen x € 1.000) Realisatie 2021 Lasten
Baten
Begroting 2022 Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2023 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Publieke Gezondheid
66.235
8.007
-58.228
7.172
7.172
0
7.321
7.321
0
Veilig Thuis
6.690
6.662
-28
6.853
6.853
0
7.479
7.479
0
Onderwijs
2.285
2.459
174
1.893
1.893
0
1.930
1.930
0
JGZ
12.065
12.214
149
12.311
12.311
0
12.816
12.816
0
962
862
-100
850
850
0
1.018
1.018
0
88.236
30.203
- 58.032
29.079
29.079
0
30.564
30.564
0
Kennisprogramma Saldo baten en lasten Mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Geraam d resultaat
88.236
30.203
- 58.032
29.079
29.079
0
30.564
30.564
0
Overhead
10.757
5.674
-5.083
6.057
0
-6.057
6.322
0
-6.322
216
62.689
62.472
0
5.836
5.836
0
6.106
6.106
99.209
98.566
- 643
35.136
34.915
- 221
36.887
36.670
- 216
0
643
643
0
221
221
0
216
216
99.209
99.209
0
35.136
35.136
0
36.887
36.887
0
Algemene baten en lasten Saldo baten en lasten Mutaties reserves Totaal DGJ
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 5
Beleidsvoorstellen begroting 2023 Het Meldpunt Zorg en Overlast (OGGZ) heeft structureel te maken met een verhoogde instroom van nieuwe cliënten en een substantiële verhoging van het aantal recidive meldingen. Tevens is de complexiteit van de casuïstiek toegenomen, met name in de categorie "personen met verward gedrag". Steeds meer mensen vallen tussen de wal en het schip. In de jaarrekening 2021 en de gemeentelijke jaarrapportages 2020/2021 is hierover gerapporteerd en is een analyse gemaakt van de oorzaken. Met gemeenten samen is de afgelopen jaren geïnvesteerd in preventieve aanpakken, zoals de lokale persoonsgerichte aanpak, de regionale aanpak personen met verward gedrag en de inzet van de Wijk GGD'ers. Toch moeten we vaststellen dat de benodigde inzet door de verhoogde instroom en complexiteit van meldingen groter is dan de door gemeenten gefinancierde capaciteit van het Meldpunt Zorg en Overlast. Dit betekent dat DGJ jaar op jaar een financieel tekort heeft op de uitvoering van de OGGZ-taken. Voor een effectieve preventieve aanpak van de zorg voor deze kwetsbare OGGZ-doelgroepen is het nodig dat het Meldpunt en gemeenten samen optrekken, waarbij complexe OGGZ-casuïstiek via een interventie van het Meldpunt moet leiden tot een passende lokale aanpak of een (bemoei-)zorgtraject.
Deze werkwijze vraagt om voldoende professionele inzet op het Meldpunt met de daarbij behorende middelen. Hiermee kunnen kwetsbare cliënten blijvend de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben en kunnen overlast situaties in wijken, buurten en dorpen worden verminderd. Om dit te kunnen realiseren zijn extra middelen benodigd. Daarom wordt in deze begroting voorgesteld extra middelen, € 120.500, (1 fte), structureel op te nemen in de begroting.
1.1.1.
Publieke Gezondheid
Wat willen wij bereiken? De inwoners van Zuid-Holland Zuid mogen rekenen op bescherming van hun gezondheid tegen invloeden waartegen zij zichzelf niet, of niet voldoende, kunnen beschermen. Het programma Publieke Gezondheid heeft de volgende maatschappelijke doelstellingen: 1. Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en waar nodig het bestrijden van infectieziekten, waaronder SOA’s en TBC en het bevorderen van het hygiënebesef en het op juiste wijze toepassen van hygiënemaatregelen. 2. Het voorkomen van de introductie van import infectieziekten in ZHZ en het beschermen van reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico’s. 3. Het adviseren over de gezondheidseffecten van milieuvraagstukken. 4. Het bevorderen van kwalitatief hoogwaardige kinderopvang voor een goede ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde omgeving. 5. Het bevorderen van een gezonde leefstijl en gezondheid gedrag (preventieve publieke gezondheid). Het verbeteren van de (ervaren) fysieke en psychische gezondheid en het verminderen van de psychosociale problematiek van kwetsbare doelgroepen van 0 tot 100 jaar. 6. Het beschermen van de gezondheid van inwoners bij rampen en crises. 7.
Het coördineren van de preventieve Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) voor de gehele bevolking, preventieve zorg voor risicogroepen en zorg voor kwetsbare personen die zelf geen hulp zoeken zoals dak- en thuislozen en zorgwekkende 'zorgmijders'. Het Meldpunt Zorg en Overlast is in de regio ZHZ belast met de uitvoering van OGGZ taken. Het Meldpunt Zorg en Overlast ZHZ is gericht op het aannemen/triageren van meldingen en coördineren van de zorg en hulpverlening aan de OGGZ doelgroep.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 6
De afgelopen twee jaar is gebleken dat een toekomstgerichte infectieziektebestrijding en –preventie een majeure maatschappelijke opgave is die niet in het meerjarenbeleidsprogramma 2020-2023 (MJP) was voorzien. Aan de wel in het MJP opgenomen opgaven levert het programma publieke gezondheid de volgende bijdragen. Opgave 1: Gezond en Veilig Opgroeien De GGD ZHZ draagt aan deze opgave bij door advies en ondersteuning te geven bij het voorkomen en bestrijden van infectieziekten. Het op peil houden van de vaccinatiegraad in de regio draagt eveneens bij aan deze opgave. Hetzelfde geldt voor het toezicht kinderopvang, waarmee de GGD ZHZ bijdraagt aan een veilige en goede opvang van kinderen, en voor gezondheidsadviezen bij evenementen. Gezondheidsbevordering en Jeugdgezondheidzorg zetten gezamenlijk in op Kansrijke Start en gezondheid bevorderende activiteiten gericht op een gezonde leefstijl, een gezonde seksuele ontwikkeling en mentale gezondheid voor kinderen en jeugd. Opgave 2: Iedereen doet mee De activiteiten in het kader van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) zijn gericht op het bieden van zorg aan de meest kwetsbare groepen in onze samenleving en het minimaliseren van overlastsituaties. De zorg en ondersteuning voor deze doelgroepen zijn gericht op het zoveel mogelijk kunnen deelnemen aan de maatschappij.
Met het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) levert de GGD ZHZ aan gemeenten informatie op basis waarvan zij nog beter kunnen zorgen voor passende en kwalitatief goede voorzieningen voor kwetsbare inwoners. Opgave 3: Vitaal ouder worden De activiteiten voor volwassenen en ouderen in het kader van Gezonde leefstijl richten zich op een gezonde en vitale bevolking in zijn algemeenheid en gezond langer thuis wonen van ouderen in het bijzonder. Wij zetten daarbij in op preventieve activiteiten voor groepen volwassenen en ouderen die een langetermijneffect hebben op het vitaal ouder worden. Opgave 4: Gezonde leefomgeving, gezonde mensen Het programma Gezonde leefomgeving, gezonde mensen ondersteunt gemeenten bij het creëren van een gezonde leefomgeving die tevens uitdaagt tot gezond gedrag. Gezondheid en Milieu, Infectiepreventie en Gezondheidsbevordering bundelen hier hun krachten. De deskundigen Gezondheid & Milieu voorzien gemeenten gevraagd en ongevraagd van advies op een breed spectrum van Omgevingsvraagstukken, veelal in samenspraak met de Omgevingsdienst ZHZ en de Veiligheidsregio ZHZ. Specifiek wordt de implementatie en uitvoering van de Omgevingswet ondersteund. Hieronder worden de zeven doelstellingen van het programma publieke gezondheid nader uitgewerkt. 1.
Infectieziektebestrijding en hygiënezorg De Wet Publieke Gezondheid (WPG) bevat regelgeving die een belangrijke taak in het voorkomen en bestrijden van infectieziekten neerlegt bij de GGD. De uitbraak van COVID-19 heeft ons geconfronteerd met het feit dat infectieziekten niet 'weg' zijn. Deze uitbraak bevestigt het belang van goede infectieziektebestrijding. In de WPG is vastgelegd dat professionals in de eerste en tweedelijns gezondheidszorg, de behandelend arts en het laboratorium die de diagnose stelt een aantal infectieziekten bij de GGD moeten melden. De taak van de GGD is het om verdere verspreiding van de infectieziekte zoveel mogelijk te voorkomen. De GGD wil in 2023, net als in voorgaande jaren, conform haar wettelijke taak maximale bescherming bieden aan de inwoners van
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 7
de regio Zuid-Holland Zuid tegen infectieziekten. Dit doet de GGD als partner in het regionale netwerk met (zorg)instellingen, maar ook in een wereldwijd netwerk van instellingen voor publieke gezondheid, waaronder de RIVM/LCI, ECDC en WHO. Een proactieve inzet (primaire preventie) is nodig om verspreiding van infecties en infectieziekten te voorkomen. Het ligt in de lijn der verwachting dat ‘oude’ infectieziekten verhevigd terugkomen omdat er minder immuniteit onder de bevolking is opgebouwd door de contact beperkende maatregelen in het kader van de COVID-19 bestrijding. Een extra noodzaak voor een proactieve inzet vormt de vluchtelingenstroom uit de Oekraïne, een land waar infectieziekten zoals TBC, mazelen en rode hond veel voorkomen, waar veel resistentie tegen antibiotica is en waar de vaccinatiegraad laag is. Verder moeten we rekening houden met nieuwe infectieziekten, veranderd reisgedrag, veranderende vaccinatiegraad en meer kwetsbare inwoners als gevolg van vergrijzing. De GGD heeft drie belangrijke instrumenten in de bestrijding van infectieziekten: infectiepreventie, bron- en contactonderzoek, en vaccineren. Infectiepreventie Infectiepreventie is een belangrijk instrument om de (verdere) verspreiding van infecties en infectieziekten te voorkomen.
Goede hygiënemaatregelen door zorgverleners, zorgvuldige gegevensoverdracht bij patiëntverplaatsingen, training en voorlichting van medewerkers in sectoren zoals de thuiszorg, gehandicaptenzorg en de kinderopvang zijn daarin aandachtgebieden waarop de deskundigen van de GGD ook in 2023 actief zijn. De GGD ZHZ is partner in het Infectiepreventie & Antibioticaresistentie Zorgnetwerk Zuidwest Nederland om antibioticaresistentie te beperken, en de gevolgen ervan te beheersen. Voor de beheersing van antibioticaresistentie is het noodzakelijk verspreiding van resistente bacteriën te voorkomen door hygiënemaatregelen en infectiepreventie, onnodig antibioticagebruik te beperken, infecties met resistente bacteriën tijdig vast te stellen en verdere verspreiding te voorkomen door bron- en contactonderzoek en het tijdig informeren van nakomende zorgverleners (transmurale informatieoverdracht). Doet de GGD dit niet, dan kunnen (eenvoudige) infecties zoals een longontsteking in de toekomst niet meer behandeld of voorkomen worden met vele doden tot gevolg. De GGD zet zich, in samenwerking en afstemming met het IP&ABR-zorgnetwerk, nadrukkelijk in voor infectiepreventie in het netwerk van zorginstellingen, thuiszorg en mantelzorg. Hiertoe heeft de GGD in 2023 twee opgeleide deskundigen infectiepreventie in dienst.
Bron- en contactonderzoek Bron- en contactonderzoek (BCO) is een essentieel onderdeel van de bestrijding van infectieziekten. Het doel van BCO is om contacten te identificeren, hen te informeren over de blootstelling en risico op besmetting, hen te wijzen op maatregelen die genomen moeten worden om verdere verspreiding te voorkomen en hen hierin te begeleiden. In het contactonderzoek bij COVID-19 gaat bijzondere aandacht uit naar kwetsbare contacten en contacten die werken met deze kwetsbare personen, zoals zorgmedewerkers. Door de omvang van de COVID-19 uitbraak heeft de GGD ZHZ tientallen extra medewerkers moeten inhuren. De meerkosten worden in ieder geval tot en met 2022 door het Rijk vergoed. We volgen de landelijke ontwikkelingen rondom voortzetting van BCO bij COVID-19 besmettingen. Op basis daarvan worden inhoud en capaciteit bepaald. Wat we verder willen bereiken: - Moderniseren informatievoorziening conform landelijke ontwikkelingen. - Borgen ontwikkelde werkprocessen in het kader van pandemische paraatheid (vasthouden ontwikkelde kennis) - Uitbraken in instellingen voor kwetsbare inwoners maximaal voorkomen en inperken.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 8
Vaccineren Voor de COVID-pandemie leek de vaccinatiegraad onder kinderen niet verder te dalen. Als gevolg van verschillende bewegingen in de maatschappij is het draagvlak voor vaccinaties echter afgenomen. Dit heeft ook een negatief effect op de vaccinatiegraad voor het Rijksvaccinatieprogramma. Het toenemende infectierisico als gevolg van de afnemende vaccinatiegraad van kinderen is zorgelijk. De GGD wil bereiken dat iedereen, ook heel jonge kinderen en mensen die vanwege hun gezondheid niet gevaccineerd kunnen worden, door het bestaan van groepsimmuniteit beschermd zijn tegen ernstige infectieziekten zoals mazelen en polio. Daarvoor is een voldoende hoge vaccinatiegraad nodig. Dit vraagt van de GGD een nieuw antwoord om gehoor te geven aan twijfel bij voornamelijk ouders, en tegelijkertijd de bescherming tegen ernstige infectieziekten voorop te stellen. De vraag naar vaccinaties die (nog) niet binnen het Rijksvaccinatieprogramma worden gegeven is de afgelopen jaren toegenomen. Daarnaast neemt de vraag naar advies en vaccinaties toe van onder andere cliënten met immuniteitsproblemen. De in 2020 ingezette ontwikkeling naar een Regionaal Vaccinatie Expertisecentrum werd door COVID-19 vertraagd, maar wordt in 2023 gecontinueerd. We volgen de landelijke ontwikkelingen rondom het vaccinatiebeleid. Op basis daarvan worden inhoud en capaciteit bepaald.
Wat we verder willen bereiken: -
Een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad in de regio ZHZ. Hierin werken we nauw samen met Jong JGZ Borgen van de in het kader van COVID-19 ontwikkelde werkprocessen en vasthouden ontwikkelde kennis. Voldoen aan de landelijke vaccinatie-opdracht.
Testen De minister van VWS heeft in het kader van de COVID-19 bestrijding het testen van de inwoners opgedragen aan de GGD. We volgen de landelijke ontwikkelingen. Op basis daarvan wordt inhoud en benodigde uitvoeringscapaciteit bepaald. Het is niet duidelijk of de GGD een langdurige inzet op testen moet leveren, of dat testen op termijn overgaat naar private partijen. De doelstellingen voor 2023 zijn: - Testen is in 2023 ondergebracht bij de GGD, of gaat over naar private partijen. - Borgen ontwikkelde werkprocessen en vasthouden ontwikkelde kennis. - Indien testen in 2023 nog bij de GGD is ondergebracht: (her)inrichting samenwerking met reeds gecontracteerde, of nieuwe laboratoria. Tuberculose Tuberculose (TBC) is een infectieziekte die in West-Europa goed onder controle is, maar zeker niet is uitgeroeid. Het voorkómen van de verspreiding van TBC door gedegen onderzoek naar bron en contacten is essentieel. De GGD heeft, als onderdeel van het Regionaal Expertise Centrum Tuberculosebestrijding Zuid-Holland, tevens een actieve rol bij behandeling van patiënten. Dit laatste gebeurt in toenemende mate in samenwerking met wijkverpleging. Centrum Seksuele Gezondheid Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA's) blijven een serieuze bedreiging voor de publieke gezondheid.
Het centrum verwacht in 2023 inwoners met klachten die duiden op een soa weer het aantal spreekuren te kunnen aanbieden dat vóór 2020 werd aangeboden, namelijk: minimaal 1700. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 9
Inwoners kunnen bij het Centrum Seksuele Gezondheid ook terecht voor vragen over seksualiteit, geaardheid, ongewenste zwangerschap en andere aspecten van de seksuele gezondheid. De GGD voert daarnaast preventieve activiteiten uit zoals het project ''Nu Niet Zwanger'', aanpak van seksueel geweld en ondersteuning van kwetsbare jonge gezinnen. De GGD werkt vanaf april 2021, in nauw overleg met gemeenten en ketenpartners, aan de uitvoering van het DGJ-brede programma seksuele gezondheid en veiligheid. Inhoudelijk gaat dit over: -
-
Vergroten van het bereik van voorlichting aan jongeren over seksuele gezondheid, met meer aandacht voor weerbaarheid en voor diversiteit, en veel samenwerking met de scholen in onze regio, Stimuleren van condoomgebruik en SOA-testen, Meer aandacht voor (voorkomen van) grensoverschrijding en geweld, Stimuleren vergroten acceptatie seksuele diversiteit, Bewustere omgang met kinderwens, Versterken verbinding CSG met (lokale) netwerken, Versterking monitoring. Dit programma is verbonden aan de opgave Gezond en veilig opgroeien (een groot deel van het programma is gericht op jongeren) en de opgave 'Iedereen doet mee' (seksuele diversiteit).
2. Voorkómen import infectieziekten Nederlanders reizen veel en graag ver. We verwachten dat met het verminderen, en mogelijk internationaal harmoniseren, van COVID-19 gerelateerde reisbeperkingen het aantal verre reizen weer zal toenemen. Het is belangrijk voor reizigers en voor de thuisblijvers dat zij op reis geen infectieziekten oplopen en die mee terug nemen naar huis. Wij willen bereiken dat inwoners die (verre) reizen maken gezond blijven tijdens en na hun reis. Door de import en verspreiding van (nieuwe) infectieziekten te voorkomen kan de publieke gezondheid maximaal worden beschermd. De GGD biedt daartoe reizigersadvisering, vaccinaties en het voorschrijven van medicatie aan. 3. Medische milieukunde (Gezondheid & Milieu) Gezondheid en de inrichting van de omgeving hebben alles met elkaar te maken. De leefomgeving heeft namelijk een grote impact op de gezondheid, zowel positief als negatief. De leefomgeving hangt samen met nieuwe uitdagingen voor de toekomst zoals klimaatverandering, woningbouw, energietransitie en met kansen zoals slimme technologie en nieuwe vormen van mobiliteit. De adviseurs van de GGD geven advies aan burgers en gemeenten over het stimuleren van een veilige en gezonde leefomgeving, het beperken van contact met milieuverontreiniging en het beoordelen van de daarbij horende gezondheidsrisico’s.
Voorbeelden hiervan zijn (gezondheidseffecten van) luchtverontreiniging, bodemverontreiniging, geluidbelasting, veehouderijen, asbest, gezond binnenmilieu en klimaatadaptatie. Onze adviseurs kunnen gemeentelijke beleidsplannen toetsen op mogelijke gezondheidsrisico’s. Wanneer een gemeente in een vroeg stadium de GGD betrekt, kunnen ongewenste situaties voorkomen worden. Bij milieu-incidenten kan het team de gemeenten ondersteunen, met name bij de medische milieukundige nazorg.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 10
De Omgevingswet en de deels daarmee samenhangende veranderingen rondom (burger)participatie vragen om ander beleid en een andere werkwijze van gemeenten ten aanzien van gezondheid en de fysieke leefomgeving. De GGD wil ervoor zorgen dat gezondheid structureel onderdeel wordt van het maken van afwegingen in relatie tot de fysieke leefomgeving en denkt graag mee over de implementatie van ruimtelijke interventies ter bevordering en bescherming van gezondheid. 4. Toezicht kinderopvang en Wmo Toezicht kinderopvang Goede kinderopvang draagt bij aan een goede start voor kinderen in de maatschappij. De toezichthouder kinderopvang geeft de gemeenten op basis van de uitkomsten van inspecties een beeld over de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen. De landelijke kijk op toezicht en handhaving kinderopvang is aan het veranderen. Waar toezicht voorheen vooral werd beschouwd als een controlemiddel, is de laatste jaren een ontwikkeling gaande richting meer preventief en lerend toezichthouden en handhaven. In 2022 wordt flexibilisering van het toezicht mogelijk. De nieuwe werkwijze is gericht op: - verbreden van de set geïnspecteerde items; - verminderen van voorspelbaarheid van toezicht; - vergroten van de ruimte voor maatwerk. Het invoeren van flexibel toezicht in 2022 heeft als einddoel een verhoging van de kwaliteit van de kinderopvang.
Juist omdat er meer ruimte komt voor maatwerk is verbinding nodig met het lokale beleid van de gemeenten. Er ontstaat dan een betere aansluiting bij de behoeften in de praktijk met als resultaat meer draagvlak voor deze manier van toezicht houden. Het ontwikkelen van een regionaal uitvoeringsbeleid op diverse onderwerpen is daarom nodig. Toezicht kinderopvang zal hiermee beter aansluiten op andere beleidsterreinen, waaronder jeugdzorg en het voorkomen van kindermishandeling. Ook verwachten wij dat het aantal locaties waar "kinderopvang en zorg" geboden wordt zal toenemen. Toezicht Wmo De GGD voert toezicht uit op Wmo-voorzieningen binnen het met de gemeenten afgesproken kader. Een belangrijke samenwerkingspartner is de Sociale Dienst Drechtsteden. De GGD brengt toezichtbezoeken en geeft op basis daarvan adviezen aan aanbieders van Wmo-voorzieningen, bestuurders, beleidsmakers, inkopers, contractmanagers en handhavers. Zo dragen wij bij aan goede Wmo-voorzieningen voor de inwoners van ZHZ die op deze voorzieningen zijn aangewezen. Aanbieders van maatschappelijke ondersteuning zijn verplicht calamiteiten of geweld te melden bij de toezichthoudend ambtenaar. Het toezicht van de GGD is gericht op kwaliteitsverbetering en daarom is melden belangrijk. Naar aanleiding van het toezicht kan de toezichthouder de aanbieder adviseren of stimuleren tot het nemen van verbetermaatregelen.
Zo draagt het Wmo-toezicht bij aan de kwaliteit van maatwerk- en algemene Wmo-voorzieningen. Onder maatwerkvoorzieningen valt bijvoorbeeld beschermd wonen, dagbesteding, individuele begeleiding en huishoudelijke ondersteuning. Algemene voorzieningen verschillen per gemeente en worden verstrekt zonder indicatie. Hieronder valt bijvoorbeeld maatschappelijke opvang, niet-medische ondersteuning door een wijkteam en soms respijtzorg.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 11
5. Crisisorganisatie Voor de bescherming van de gezondheid van inwoners bij rampen en crisis heeft DGJ samen met de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) de beschikking over een georganiseerde, voorbereide en altijd beschikbare crisisorganisatie voor calamiteiten die de volksgezondheid raken. Jaarlijks wordt een zogeheten OTO-plan opgesteld, dat gericht is op het opleiden, trainen en oefenen van de crisisorganisatie medewerkers. 6. Preventieve Publieke Gezondheid In het laatste uitvoeringsjaar van het programma Samen voor Gezond zetten wij in op een versterking van de preventie aanpak (post-COVID) gericht op een gezonde en vitale bevolking in onze regio. Daarnaast wordt 2023 ook het jaar waarin we samen met gemeenten en onze partners het nieuwe lokale beleid Publieke gezondheid en het nieuwe preventieprogramma Samen voor Gezond 2024 – 2027 opstellen. Nieuwe beleidsmatige accenten kunnen dan worden gelegd en succesvolle preventieve aanpakken kunnen worden voortgezet of uitgebreid. De GGD ZHZ zal de voorbereidingen treffen voor dit gezamenlijke beleidsproces en zorgen voor analytisch inhoudelijke onderbouwing vanuit ons Kennisprogramma. 7. Meldpunt Zorg & Overlast / OGGZ De ambitie voor 2023 is dat de lokale preventieve aanpakken worden versterkt.
In het bijzonder wordt gewerkt aan de introductie van Wijk GGD'ers en het organiseren van een zogenaamde vangnetaanpak in alle gemeenten in onze regio. Op 1 januari 2023 wordt de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) van kracht. Deze wet biedt samenwerkingspartners meer mogelijkheden voor onderlinge informatieuitwisseling. Tevens krijgen de regionale Meldpunten Zorg en Overlast hierdoor een wettelijke borging en worden nader te bepalen landelijke kwaliteitsnormen ontwikkeld. De kosten en de baten (inwonerbijdrage) van het regionaal Meldpunt Zorg en Overlast zijn al enkele jaren niet in balans. In 2021 heeft een eerste financiële reparatie plaatsgevonden met een extra structurele inwonerbijdrage. Dit laat onverlet dat ook in het begrotingsjaar 2023 aanvullende middelen moeten worden gevonden voor een sluitende financiering van het Meldpunt Zorg en Overlast. De voortzettende volumegroei van complexe casuïstiek in onze regio en de daarbij noodzakelijke inzet vanuit de GGD ZHZ brengt jaar op jaar hogere kosten met zich mee (zie inhoudelijke en financiële analyse). Goede zorg voor kwetsbare OGGZ-doelgroepen valt of staat met een goede procesregie en interactie met gemeenten en de partners in het lokale veld vanuit het Meldpunt Zorg en Overlast. In de begroting 2023 worden om deze reden extra middelen gevraagd voor een structureel sluitende financiering.
Wat gaan wij daarvoor doen? 1. Infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg De artsen en verpleegkundigen van de GGD zorgen voor bron- en contactopsporing van gemelde infectieziekten. Met de uitvoering van deze kerntaak draagt de GGD bij aan de bescherming van inwoners tegen gezondheidsbedreigingen. Tevens blijft de GGD inzetten op het voorkomen en bestrijden van antibioticaresistentie en op het verkleinen van infectierisico's door het op peil houden van de vaccinatiegraad. Bij de uitvoering van infectiepreventie en technische hygiënezorg ligt de nadruk op preventie van de verspreiding van infecties en infectieziekten in instellingen waar veel kwetsbare burgers bijeen zijn, waaronder instellingen voor ouderen- en gehandicaptenzorg.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 12
De GGD heeft hiertoe een medewerker opgeleid tot deskundige infectiepreventie. Een uitbreiding met een tweede deskundige infectiepreventie is gerealiseerd en deze wordt in 2022 verder opgeleid. Op verzoek van ondernemers of scheepsagenten voeren wij inspecties uit in verband met het verlenen van certificaten voor ship-sanitation bij zeeschepen en vergunningen voor tattoo, piercing en permanente make-up (Warenwet). Bij het uitvoeren van de scheepsinspecties werken wij samen met de GGD West-Brabant om continuïteit te kunnen bieden in de havengebieden van Dordrecht en Moerdijk. Op verzoek en binnen de kaders van het gemeentelijk beleid worden inspectiebezoeken gebracht aan seks- en relaxgelegenheden. Bovengenoemde taken worden gefactureerd aan de opdrachtgevers. In samenwerking met de GHOR ZHZ adviseert de GGD organisatoren van evenementen over hygiënemaatregelen en voert zij inspecties uit. Gemeenten kunnen op basis van deze inspecties handhavend optreden. Bij uitbraken van infectieziekten, bijvoorbeeld legionella, wordt bemonstering verzorgd of worden locaties bezocht voor bronopsporing. Wanneer van toepassing in onze regio wordt invulling gegeven aan inspectietaken in verband met hygiëne bij asielzoekerscentra en opvanglocaties voor vluchtelingen(Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers).
De GGD gaat verder met de ontwikkeling van een regionaal Vaccinatie Expertisecentrum, om vragen van inwoners te beantwoorden op het gebied van vaccinaties en aanvullende vaccinaties aan te bieden aan inwoners en professionals. Als onderdeel van de infectieziektebestrijding is de GGD verantwoordelijk voor TBCscreening, bron- en contactopsporing en patiëntenzorg. De uitvoering is ondergebracht in het Regionaal Expertise Centrum (REC) TBC Zuid-Holland, waarin de vier GGD'en van de provincie samenwerken. Opsporing en behandeling, ter voorkoming van verdere verspreiding en het ontstaan van resistente TBC, vergen nog steeds veel aandacht en specialistische capaciteit. Als onderdeel van het Regionaal Centrum Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland biedt de GGD SOA-testen en advies aan risicodoelgroepen. Het aantal SOA-consulten bij de GGD ZHZ en het vindpercentage SOA's is de afgelopen jaren stabiel gebleven. Dit is ook het uitgangspunt voor 2023. Seksuele gezondheid is een breed thema, waarbij niet alleen de bestrijding van SOA's hoort, maar ook een preventieve en voorlichtende taak ten aanzien van seksuele & relationele vorming bijvoorbeeld Wat is fijne seks?, het tegengaan van seksueel grensoverschrijdend gedrag, het tegengaan van discriminatie van mensen op basis van seksuele geaardheid en het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen.
De GGD verbindt vanaf 2021 deze thema's in een programmatische aanpak seksuele gezondheid en zal de uitvoering daarvan in 2023 continueren. Het ondersteunen van scholen in de aanpak Relaties en Seksualiteit, het geven van gastlessen en bekend maken van de dienstverlening door de GGD aan inwoners via het CSG (door gezonde schooladviseurs en verpleegkundigen Centrum Seksuele Gezondheid) zijn belangrijke voorbeelden waaraan ook in 2023 wordt gewerkt. Het is ook belangrijk dat we het netwerk warm houden met wijkteams, jeugdteams, jeugdgezondheidszorg en jongerenwerkers. Zo weten we van elkaar wat er speelt op het gebied van seksuele gezondheid en kunnen we elkaar aanvullen in de dienstverlening daaromtrent, met in het bijzonder aandacht voor wensen en grenzen bij seksualiteit.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 13
Met gemeenten blijven we in gesprek over gezamenlijke inzet op het tegengaan van discriminatie in relatie tot seksuele geaardheid. Afhankelijk van de uitkomsten van de verkenning op Nu Niet Zwanger in 2022 met de acht gemeenten die nog niet zijn aangesloten bij dit project, worden werkzaamheden hieromtrent in 2023 uitgevoerd. Borging hiervan vindt plaats in Dordrecht en Zwijndrecht. COVID-19 Testen - We testen conform landelijke werkinstructies. - Samenwerking met landelijke en regionale partners wordt gecontinueerd en verder geïntensiveerd. BCO - We voeren BCO uit volgens de landelijke werkinstructies. - Samenwerking met GGD GHOR NL en de unit Zuid-Holland (de vier GGD'en van de provincie Zuid-Holland) wordt gecontinueerd. - De GGD'en uit de unit wisselen dossiers uit en pakken deze op. Vaccineren - We voeren het vaccinatieprogramma uit volgens de landelijke werkinstructies. - We hebben tijdig voldoende capaciteit (personeel en locaties) beschikbaar om aan de landelijke vraag te voldoen. - We hebben een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad te verhogen. 2. Voorkómen import infectieziekten De GGD biedt klantvriendelijke reizigersconsulten aan op de locaties Dordrecht en Gorinchem. Klanten kunnen advies krijgen over gezondheidsrisico's op hun reisbestemming en de wijze waarop zij zich tegen die risico's kunnen beschermen.
Indien vaccinaties of medicatie nodig zijn, worden deze gegeven. In 2023 gaat de GGD verder met het (door)ontwikkelen van het Vaccinatie Expertisecentrum en reizigersadvies. Hiermee wil de GGD voorbereid zijn op het landelijk vaccinatieprogramma dat mogelijk bij de GGD belegd gaat worden. 3. Gezondheid en milieu De taak van de afdeling Gezondheid en Milieu is het beschermen en bevorderen van de gezondheid van inwoners door het contact met milieuverontreiniging te beperken en een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te bevorderen die uitnodigt tot gezond gedrag. De adviseurs signaleren mogelijke gezondheidsrisico's als gevolg van milieufactoren en adviseren gemeenten en inwoners hoe deze risico's te beperken. Hiernaast adviseren zij gemeenten bij beleid op het gebied van onder andere milieu, klimaat, mobiliteit en ruimtelijke ordening. In verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zullen de adviseurs steeds meer toewerken naar integraal adviseren, zowel intern binnen DGJ als met de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio. 4. Toezicht kinderopvang en Wmo Toezicht kinderopvang Goede kinderopvang draagt bij aan een goede start voor kinderen in de maatschappij. De toezichthouder kinderopvang geeft de gemeenten een beeld van de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen op basis van de uitkomsten van inspecties.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 14
In 2022 maakt de GGD ZHZ met de gemeenten afspraken over de invulling van de flexibele inspectie items, zodat hiermee in 2023 gestart kan worden. In verband met intensivering van het toezicht op de gastouderopvang is de verwachting dat de verplichting van jaarlijkse onderzoeken in 2023 wordt verhoogd van 5% naar 50% van het aantal geregistreerde gastouders. Vanaf 2022 ontvangen de gemeenten via het gemeentefonds hiervoor een structurele bijdrage. Toezicht Wmo De GGD voert ook in 2023 toezicht uit op de kwaliteit van Wmo-voorzieningen. Wij doen dat voor gemeenten, binnen afgesproken kaders. Onze opdrachtgevers zijn centrumgemeente Dordrecht, de Sociale Dienst Drechtsteden, gemeente Gorinchem en gemeente Molenlanden. Ook het uitvoeren van toezicht in opdracht van gemeente Hoeksche Waard behoort tot de mogelijkheden. Het Wmo-toezicht is een taak die voortdurend in ontwikkeling is. Bij dat proces betrekken we onze opdrachtgevers. Ook trekken we samen op met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, GGD GHOR NL en andere GGD’en. Het toezicht vindt plaats naar aanleiding van een calamiteit of signaal, maar ook proactief (lees: preventief).
Op basis van een rapport met aanbevelingen adviseren wij zorgaanbieders en gemeentelijke inkopers, contractmanagers, beleidsmakers en handhavers over welke verbeteringen er noodzakelijk zijn bij specifieke zorgaanbieders en wat er beter kan in de ketensamenwerking als geheel. 5. Crisisorganisatie Ook in 2023 zullen we zorgen voor een optimale bemensing van de crisisorganisatie, zodat de beschikbaarheid en kwaliteit gewaarborgd blijft. Er zijn daarvoor een aantal poules van functionarissen, welk bij toerbeurt bereikbaarheidsdienst hebben. Zij worden ook in 2023 bijgeschoold, getraind en beoefend. 6. Preventieve Publieke gezondheid Het programma Samen voor gezond 2020 -2023 zet in op het verhogen van de fysieke en mentale weerbaarheid van onze inwoners in relatie tot infectieziekten (post-COVID-19 aanpak). Het programma voor 2023 is gericht op de implementatie van Kansrijke Start, gezonde leefstijl, mentale gezondheid en een gezonde leefomgeving (per 1 januari 2023 wordt de nieuwe Omgevingswet naar verwachting van kracht). Naast onze preventieve programma's gericht op jeugd zal ook de gezondheidsbevordering van de volwassenen en ouderen meer aandacht krijgen in onze preventieve aanpak. 7.
Meldpunt Zorg & Overlast / OGGZ In 2023 werken wij aan versterking van het Meldpunt Zorg en Overlast gericht op een (persoonsgerichte) aanpak van complexe casuïstiek, waarbij preventie, het voorkomen van (herhaalde) escalatie, door adequate zorg en ondersteuning, de centrale opgave wordt voor een coalitie van GGD ZHZ, gemeenten en lokale/regionale partners. Het (samenwerkende) lokale veld speelt een belangrijke rol in de preventie en vroegsignalering voor kwetsbare OGGZ-doelgroepen. De lokale inzet van Wijk GGD'ers is hierbij een effectief instrument gebleken. Instrumenten zoals de WvGGZ (verplichte zorg en ondersteuning) en de Toegang Maatschappelijke Opvang zijn hierbij aanvullend.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 15
Indicatoren Product
Prestatie-indicator
Norm
Infectieziektebestrijding
Bezetting artsen en verpleegkundigen op orde
100% van de formatie
Infectieziektebestrijding
Vindpercentage SOA's
17%
Infectieziektebestrijding
Aantal reizigersconsulten
6.000
Infectieziektebestrijding
Aantal TBC patiënten
< 15
Infectieziektebestrijding
Aantal latente TBC infecties
< 25
Gezondheid en milieu
Klanttevredenheid gemeenten over adviseurs en adviezen
7,0
Toezicht kinderopvang
Percentage inspectie dat is uitgevoerd binnen de wettelijke termijn
100%
Percentage verplichte jaarlijkse inspecties kinderopvang uitgevoerd
100 %
Realiseren van doelstellingen van het programma dat voortkomt uit de lokale nota volksgezondheid 20202023
Volgens jaarlijkse verantwoording die per gemeente wordt opgesteld
Gezondheidsbevordering
Tevredenheid gemeenten
8,0
Gezondheidsbevordering
Tevredenheid ketenpartners
8,0
Toezicht kinderopvang
Gezondheidsbevordering
Crisisorganisatie
Crisisorganisatie
OGGZ
OGGZ
Realiseren optimale bezetting van de (piket) poule voor uitvoering van de taken van de GGD ZHZ in crisissituaties
Minimaal 1 OTO (opleiden, trainen en oefenen) activiteit per werkproces per jaar Totaal aantal meldingen Percentage recidive van het totaal aantal meldingen (recidive is dossier gesloten of laatste meldingen is meer dan 6 maanden geleden)
4x (wnd.) Directeur Publieke Gezondheid 4 x procesleider Psychosociale Hulpverlening 4 x procesleider Infectieziektebestrijding 4x procesleider communicatie 4x procesleider geneeskundig onderzoek 100 % 2.200 (marge 10%)
Meting in 2020
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 16
Toelichting: Voor de infectieziektebestrijding is een nieuwe prestatie-indicator opgenomen. De COVID-19 pandemie heeft ons laten zien dat het op orde hebben van de bezetting door artsen en verpleegkundigen essentieel is. De bezetting is gelijk aan de formatie. De norm voor het aantal consulten voor reizigers en beroepsgroepen is voorzichtigheidshalve verlaagd van 9.000 naar 6.000. Op het moment van totstandkoming van de begroting kan nog onvoldoende worden ingeschat in welke mate de markt voor verre reizen zich zal herstellen. COVID-19 Indicatoren die ondersteunen wat we willen gaan doen en die meetbaar zijn om in de loop van 2023 te kunnen toetsen of we hetgeen we hebben voorgenomen realiseren. Prestatie-indicator
Kwantiteit: gemiddeld aantal testen per dag
Kwaliteit van de testafname
Kwantiteit: gemiddeld aantal BCO per dag
Kwantiteit: personele capaciteit administratie BCO en clusters Kwaliteit vastlegging BCO Kwaliteit BCO/Clusters
Kwantiteit vaccinaties: gemiddeld aantal vaccinaties per dag
Kwaliteit vaccinaties
Norm De testcapaciteit (middelen en personeel) in ZHZ zijn conform de afspraken tussen VWS en GGD GHOR Nederland. Daarmee kunnen we aan het aandeel ZHZ van de landelijke test-opdracht voldoen. We voldoen aan landelijke instructies zoals blijkt uit IGJ audits. Minder dan 1% MIC-meldingen ten opzichte van het aantal testafnamen
Het aantal uitgevoerde BCO komt gemiddeld overeen met het normatief berekende aantal BCO. De norm wordt berekend op basis van risicogestuurd en geprioriteerd werken, gegeven de beschikbare capaciteit en het aantal positief geteste inwoners We zetten de landelijk voorgeschreven capaciteit in voor administratie, BCO en clusters Minimaal 90% van de dossiers is volledig ingevuld Minder dan 1% MIC-meldingen en/of klachten ten opzichte van het aantal positief geteste inwoners De vaccinatiecapaciteit (middelen en personeel) in ZHZ zijn conform de afspraken tussen VWS en GGD GHOR Nederland. Daarmee kunnen we aan het aandeel ZHZ van de landelijke vaccinatie-opdracht voldoen. Alle werkprocessen zijn geborgd in het interne kwaliteitssysteem en voldoen aan landelijke instructies en eisen gesteld vanuit de Inspectie Gezondheid en Jeugd.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 17
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021 Lasten
Baten
Begroting 2022 Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2023 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Infectieziektebestrijding
863
498
-364
1.156
1.156
0
1.179
1.179
0
SOA/Sense
461
490
29
392
392
0
434
434
0
TBC
426
432
6
442
442
0
449
449
0
Marktgerichte taken
376
283
-93
546
546
0
555
555
0
Medische Milieukunde
168
149
-19
174
174
0
177
177
0
Toezicht Hygiëne Zorg
113
102
-11
0
0
0
0
0
0
Toezicht Kinderopvang
1.086
1.030
-56
815
815
0
874
874
0
0
0
0
143
143
0
145
145
0
1.880
2.056
175
1.743
1.743
0
1.654
1.654
0
145
210
65
207
207
0
211
211
0
OGGZ
1.994
1.985
-9
1.553
1.553
0
1.643
1.643
0
COVID-19
58.722
770
-57.952
0
0
0
0
0
0
Saldo baten en lasten
66.235
8.007
- 58.228
7.172
7.172
0
7.321
7.321
0
Toezicht WMO Gezondheidsbevordering Crisisorganisatie
Mutaties reserves Geraam d resultaat
0
0
0
0
0
0
0
0
0
66.235
8.007
- 58.228
7.172
7.172
0
7.321
7.321
0
Toelichting De afwijking tussen de jaren 2022 en 2023 is het gevolg van indexatie en een tweetal ontwikkelingen. SOA/Sense Aan de begroting 2023 zijn de middelen toegevoegd vanuit het beleidsvoorstel Seksuele Gezondheid (€ 47.000). OGGZ In juli 2021 is door het Algemeen Bestuur besloten om structureel het Meldpunt Zorg en Overlast uit te breiden met 0,7 fte (€ 81.250). COVID-19 Voor 2023 is het niet mogelijk om een financiële begroting op te stellen. De ontwikkeling van het virus en de opdracht van VWS aan de GGD voor 2023 zijn nog niet bekend. Zo lang COVID-19 een infectieziekte type A is, is de GGD bij melding van een besmetting verplicht om bron- en contactonderzoek in te stellen. In de Wet Publieke Gezondheid is namelijk vastgelegd dat de GGD bij een infectieziekte type A dergelijk onderzoek moet doen. In beginsel zijn gemeenten dan ook verplicht om hiervoor capaciteit (en daarmee samenhangende financiële middelen) beschikbaar te stellen.
1.1.2.
Veilig Thuis
Wat willen wij bereiken? "Alle mensen, of ze nu jong of oud zijn, moeten in regio Zuid-Holland Zuid in een gezonde en veilige leefomgeving kunnen leven. We zetten ons in voor alle huishoudens in de regio én we zetten ons met name in voor de volwassenen en kinderen die een extra steuntje in de rug kunnen gebruiken." We zetten hierbij in op verstevigde samenwerking met de gemeenten, zodat de opgaven en waardeproposities aansluiten op de lokale beleidsplannen. Dat gaat niet vanzelf. Daarvoor gaan we actief in gesprek met beleidsambtenaren, directeuren, bestuurders en raadsleden. Dat doen we in nauwe samenwerking en afstemming met onze ketenpartners in het onderwijs, de jeugdgezondheidszorg, de jeugdhulp, de veiligheidsketen en zo meer.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 18
Opgavegericht werken In 2022 zijn we gestart met een aantal domeinoverstijgende opgaven op het vlak van Jeugd en Veiligheid. De opgaven staan niet voor jaren vast, omdat het werkveld in ontwikkeling is. Doordat opgaven veranderlijk zijn, is het belangrijk dat tussentijds geëvalueerd en bijgesteld wordt en de organisatie wendbaar en flexibel is. We starten met de onderstaande opgaven en verwachten dat die ook in 2023 nog door lopen: Opgave 1: Gezond en Veilig Opgroeien Zowel DGJ als JGZ houdt zich bezig met de publieke gezondheid en veiligheid van haar inwoners. Aangezien beide organisaties dezelfde doelen voor ogen hebben, werken we vanuit een gezamenlijke agenda aan elkaars doelen, met als hoofddoel: het beschermen, bewaken en bevorderen van de sociale veiligheid en de gezondheid van de inwoners van onze regio. Samen met de gemeenten werken we vanuit deze opgave bijvoorbeeld aan een Kansrijke Start voor ieder kind. We streven naar hulp en ondersteuning zo dicht als mogelijk in de leefwereld van het kind en het gezin (thuis, op school, in de buurt). Dat vraagt om passende voorzieningen in de regio, zeker bij zwaardere zorg of crisissituaties. DGJ werkt vanuit deze opgave aan het verbeteren van de doorgaande lijn van hulp en ondersteuning voor jeugd/jongvolwassenen tussen 16 en 23 jaar.
Opgave 2: Iedereen doet mee Het volgen van onderwijs is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Onderwijs bereidt kinderen voor op participatie in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. We willen daarom dat zo veel mogelijk kinderen zo veel mogelijk onderwijs op school volgen. Dat geldt dus ook voor ‘zorgleerlingen’, bijvoorbeeld kinderen met een handicap, dyslexie, gedragsproblemen of kinderen die geen verblijfsvergunning hebben. Door gezamenlijke inspanning van de SOJ, LVS/RMC en netwerkpartners als samenwerkingsverbanden, jeugdhulp en scholen, willen we het aantal kinderen dat geen onderwijs volgt terugdringen. Opgave 3: Vitaal ouder worden Hoe eerder problemen bij kinderen en volwassenen gesignaleerd worden, hoe beter. Achter een melding bij Veilig Thuis, de JGZ, de OGGZ of bij Leerplicht zitten vaak onderliggende problemen. Door samen te werken en inzichten te delen kunnen we kwetsbare kinderen en volwassenen eerder en beter helpen. Door vroegsignalering in te zetten en te koppelen aan preventie kan voorkomen worden dat de zorg in een later stadium fors opgeschaald moet worden. Opgave 4: Gezonde leefomgeving, gezonde mensen We zorgen ervoor dat iedereen zich veilig kan voelen. Dat is teamwerk. Waar mogelijk zetten we in op preventie, omdat voorkomen beter is dan genezen.
We ondersteunen vanuit DGJ – als onderdeel van het programma Veilig Opgroeien is Teamwerk - de lokale teams met kennis en kunde om deze rol steeds beter te vervullen. Daarbij doet DGJ ook onderzoek naar de effectiviteit van interventies.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 19
Wat gaan wij daarvoor doen? Veilig Thuis is gericht op interventies in situaties waar de veiligheid in het geding is van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis zet in op de borging van de veiligheid en stabilisatie van de situatie. Veilig Thuis doet dit in samenwerking met politie en de hulpverlening. Daarnaast is Veilig Thuis een expertisecentrum waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Het is de taak van Veilig Thuis te werken aan directe veiligheid. Pas daarna kunnen oorzaken van de onveiligheid die was ontstaan worden opgepakt. Het aanpakken van de oorzaken wordt "risicogestuurde zorg" genoemd en moet leiden tot stabiele veiligheid van het gezin. De werkwijze is dus gefaseerd, waarmee wordt aangesloten bij het natuurlijke herstelproces van het gezin. Ondersteuning door professionals van Veilig Thuis is derhalve voor een langere periode, waarbij de ontwikkeling van het gezin wordt ondersteund en de veiligheid van slachtoffer wordt gemonitord. Uitvoering De taken van Veilig Thuis laten zich als volgt samenvatten:
Veilig Thuis is een expertisecentrum waar kinderen, volwassenen, betrokkene(n) en professionals deskundige steun en advies krijgen bij hun vragen op het gebied van (vermoedens) van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Veilig Thuis is het regionale meldpunt waar inwoners en professionals vermoedens en signalen van kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling kunnen melden. Veilig Thuis beoordeelt en weegt de meldingen (triage) om vervolgens een interventie te plegen of toe te leiden naar passende hulpverening. Als het nodig is, vindt er nader onderzoek door Veilig Thuis plaats. Veilig Thuis onderneemt direct gerichte interventies in situaties waar de veiligheid in het geding is van kinderen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties. Het Crisisinterventieteam van Veilig Thuis is 7 x 24 uur bereikbaar en beschikbaar. Tevens voeren zij de hoortaak van de Wvggz uit. Veilig Thuis voert de coördinatie van de Wet Tijdelijk Huisverbod uit. Veilig Thuis zorgt voor de coördinatie tussen strafketen en zorgketen. Veilig Thuis voert zowel binnen en buiten kantoortijden (bereikbaarheidsdienst) de risicotaxatie van slachtoffer en pleger uit, rapporteert en adviseert de burgemeester en fungeert als eerste aanpreekpunt voor politie en zorginstanties. Veilig Thuis coördineert de uitvoering van de ‘Geplande Screening huisverbod bij kindermishandeling’.
Dit is een aparte maatregel die kan worden ingezet bij kindermishandeling. Veilig Thuis voert de coördinatie en screening van aanvragen m.b.t. Aware, Ambulante trajecten en Opvang uit. Veilig Thuis voert het voorzitterschap van het regionale Netwerk Aanpak Seksueel Geweld. Veilig Thuis geeft vorm aan de ontwikkeling en uitvoering van MDA++ methode.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 20
Ambitie Veilig Thuis ziet voor de regio ZHZ de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op verlaging van de instroom van meldingen door de beweging meer naar voren te maken. Dit ligt in de lijn van het landelijk toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Het regionale programma Veilig Opgroeien is Teamwerk legt hiervoor de basis. Deze beweging is natuurlijk afhankelijk van de beschikbare capaciteit en de mate van kennis en deskundigheid bij het lokale veld m.b.t. het adequaat oppakken van casuïstiek aan de voorkant om voortijdig escalatie te voorkomen en langdurig begeleiding te bieden bij complexe gezinssituaties. De verschillende programma’s rondom Kind- en Gezinsbescherming zijn in 2022 gebundeld in het meerjarenprogramma Veilig Opgroeien is Teamwerk. Hiervoor zijn middelen beschikbaar vanuit het Rijk, maar dit programma’s zal ook meer inzet vragen van Veilig Thuis. Voor zover deze voorzienbaar zijn, zijn deze opgenomen in de begroting (bijvoorbeeld MDA++ en ZSM). Waar nodig worden tijdig aanvullende afspraken gemaakt met de centrumgemeenten Dordrecht en Nissewaard, en met de tien gemeenten in ZHZ. Versterken lokale teams Eerder is in het meerjarenperspectief 2018-2022 van Veilig Thuis aangegeven dat het de verwachting was dat door 'Veilig opgroeien is teamwerk' het aantal meldingen bij Veilig Thuis zou afnemen. Tot op heden is dit niet uit de cijfers op te maken.
In 2019, 2020 en 2021 was er sprake van een behoorlijke toename van het aantal meldingen. Ook voor 2022 is de prognose dat er nog een stijging zal zijn in het aantal meldingen, in afwachting van de effecten van ‘Veilig Opgroeien is Teamwerk’. Om lokale teams beter in positie te brengen voor de begeleiding van complexe (veiligheids)situaties zal Veilig Thuis ook in 2023 blijven investeren in de samenwerking met de jeugdteams en sociale wijkteams in Zuid-Holland Zuid. Dit zal gebeuren in de vorm van het actief participeren van Veilig Thuis in 'Veilig opgroeien is teamwerk'. Door het eerder samen optrekken in casuïstiek aan de voorkant kan escalatie voorkomen worden. Dit vraagt ook een ontwikkelslag bij die jeugdteams en sociale wijkteams om hun handelingsbekwaamheid te vergroten, zeker in meer complexe casuïstiek. Ouderenmishandeling Het thema ouderenmishandeling vraagt ook in 2023 aandacht. Het aantal meldingen van ouderenmishandeling en huiselijk geweld neemt door de vergrijzing nog altijd toe. Ouderen blijven langer zelfstandig wonen en zijn daardoor meer afhankelijk van zowel professionele zorg als van familie. Het risico op onder meer financiële uitbuiting van ouderen wordt hierdoor groter. De inzet van mantelzorgers wordt steeds belangrijker en veeleisender.
Het beroep wat op mantelzorgers gedaan wordt, brengt in sommige gevallen stress en gevoelens van onmacht met zich mee. Dit kan een negatieve uitwerking op de betrokken ouderen hebben. Aandacht hiervoor blijft daarom essentieel. Veilig Thuis zal vanuit haar expertise voorlichtingen en adviezen geven rond dit thema.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 21
Indicatoren Prestatie-Indicator Meldingen Veilig Thuis ZHZ Doorlooptijden Veilig Thuis ZHZ
Direct overdragen van meldingen Overdracht met Ondersteuning Onderzoek Behandeling advies aanvragen Klanttevredenheid Specifiek Crisisinterventieteam Geleverde crisisinterventies (doelgroep 0 – 100) Bijdrage aan huisverbod buiten kantooruren Uitvoering hoor functie in het kader van de wet verplichte ggz Direct overdragen van casus aan lokaal
Norm Aantal meldingen op jaarbasis 3.900 - 4.100 Triage: binnen 5 werkdagen (norm: 95100%) Onderzoek: binnen 10 weken afgerond (norm: 85-100%) 62% 24% 14% Aantal adviezen op jaarbasis 2750 7,5 Aantal aanvragen op jaarbasis 690 Aantal risicotaxaties op jaarbasis 35 Aantal aanvragen op jaarbasis 400* 45% binnen 48 uur**
* Het betreft hier het percentage van het aantal genomen besluiten na triage en niet het percentage van het aantal feitelijk overgedragen zaken. ** De hier genoemde norm is een streefnorm gebaseerd op de wenselijkheid crisissituaties zo snel mogelijk over te dragen in het belang van de continuïteit van de zorg voor de cliënt.
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021 Lasten
Baten
Begroting 2022 Saldo
Lasten
Baten
Begroting 2023 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Volwassenen
1.141
1.043
-98
1.163
1.163
0
1.284
1.284
0
Jeugd
4.563
4.659
96
4.651
4.651
0
5.136
5.136
0
986
960
-27
1.040
1.040
0
1.059
1.059
0
6.690
6.662
-28
6.853
6.853
0
7.479
7.479
0
Crisisdienst Saldo baten en lasten Mutaties reserves Geraam d resultaat
0
0
0
0
0
0
0
0
0
6.690
6.662
-28
6.853
6.853
0
7.479
7.479
0
Toelichting In de begroting 2023 is de uitbreiding van Veilig Thuis (€ 615.000) op een aantal functies verwerkt. Verder is in nu nog geen rekening gehouden met een mogelijke daling in de benodigde capaciteit die kan worden gerealiseerd indien het lokale veld de meldingen kan overnemen (tot maximaal 3,67 fte maatschappelijk werker/ca. € 315.000).
1.1.3.
Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt
Wat willen wij bereiken? We zetten in op het waarborgen van het recht op onderwijs en ontwikkeling. We bieden perspectief op onderwijs of een passend leerwerktraject, zodat de ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren worden benut. De COVID-19 pandemie heeft de kansenongelijkheid in het onderwijs en op de arbeidsmarkt pijnlijk blootgelegd. Door lockdowns en thuisonderwijs raakten kinderen en jongeren uit beeld. Anderen liepen achterstanden op doordat ze geen rustige leeromgeving hadden thuis of niet over goede digitale voorzieningen beschikten. Schoolbezoek en het behalen van minimaal een startkwalificatie zijn wezenlijk voor een goede start in het leven. Nationaal en regionaal bestaan zorgen over het te grote aantal kinderen en jongeren dat spijbelt of helemaal geen onderwijs volgt. Wij willen bereiken Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ | Begroting 2023 22