20260921 Pact van Papendrecht

Pact van Papendrecht 1 Pact van Papendrecht Bouwstenen voor samenwerking en omgangsvormen in de gemeenteraad. Advies van de informateurs Jan Nathan Rozendaal en Frederik Zevenbergen, op basis van de informatiegesprekken van 12, 14, 18 en 19 september 2026. Wat is dit? Het Pact van Papendrecht is geen bestuursakkoord. Het is ook geen coalitieakkoord. Zo'n akkoord gaat over beleid: wat de gemeente de komende jaren gaat doen. Dit pact gaat daar niet over. Het Pact van Papendrecht gaat over hoe de raad en het college met elkaar omgaan. Hoe zij samenwerken. En hoe zij met de inwoners van Papendrecht praten. Beleid, geld en wie er in het college komt, staan niet in dit stuk. Dat regelt de raad apart. Dit stuk geeft voorbeelden en ideeën van de verkenners. De raad beslist zelf hoe zij hiermee verder gaat, en wanneer. 1. Voor alle Papendrechters • We betrekken inwoners uit alle delen van Papendrecht en houden rekening met uiteenlopende achtergronden, leeftijden en meningen, met inwoners die zich minder snel laten horen, met nieuwe inwoners en met toekomstige generaties. • We communiceren begrijpelijk en zijn bereikbaar en aanspreekbaar. • We werken vanuit een bestuursstijl van actief luisteren. College en raadsleden zijn zichtbaar in de gemeente en zoeken het contact ook buiten de gebruikelijke inspraakmomenten.

• We staan open voor maatschappelijke initiatieven en maken duidelijk welke ruimte daarvoor bestaat en hoe de inbreng in de besluitvorming is betrokken. • We werken constructief samen met buurgemeenten en binnen de regio en betrekken regionale belangen in onze afwegingen. • We zijn transparant over de afweging van belangen en laten zien wat we met de inbreng van inwoners, organisaties en regionale partners doen. 2. Het vertrouwen herstellen • We erkennen dat de afgelopen formatieperiode persoonlijke en politieke verhoudingen heeft beschadigd. Herstel van vertrouwen is een zelfstandige opgave, ongeacht de uiteindelijke collegevorming. • We gaan uit van elkaars goede intenties, zonder kritiek of zorgvuldig onderzoek naar feiten uit de weg te gaan. • We maken onderscheid tussen politieke kritiek en persoonlijke aanvallen. Politieke kritiek mag scherp zijn; persoonlijke aanvallen, intimidatie en beschadiging van de privéomgeving zijn niet aanvaardbaar. Pact van Papendrecht 2 • Zodra de raad met dit pact aan de slag gaat, organiseert zij, onder externe begeleiding, een gezamenlijke bijeenkomst over onderlinge verhoudingen, vergadercultuur, sociale veiligheid en de manier waarop we elkaar aanspreken. • Na verloop van tijd bespreken de fractievoorzitters, de burgemeester en de griffier de voortgang. De uitkomsten worden met de raad gedeeld. 3.

Respectvol en integer • We leven de geldende gedragscodes voor raadsleden, duo-raadsleden en bestuurders na. De gedragscode voor raadsleden en duo-raadsleden wordt geactualiseerd en vervolgens iedere raadsperiode herijkt. • We hebben oog voor de positie en rechten van minderheden en zijn terughoudend met het publiek bespreken van individuele kwesties. • We benaderen elkaar, elkaars fractieleden, medewerkers en privéomgeving niet intimiderend of persoonlijk belastend, ook niet via sociale media, de pers of derden. • We zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de sociale en fysieke veiligheid in het gemeentehuis en daarbuiten wanneer wij namens de gemeente optreden. Raad en college vervullen daarin een voorbeeldfunctie. • Signalen over mogelijke integriteitsschendingen behandelen we zorgvuldig volgens de vastgestelde procedures. We voorkomen voorbarige publieke kwalificaties en maken integriteitsprocedures niet tot politiek drukmiddel. 4. Open en voorspelbaar werken • We beoordelen voorstellen op hun inhoud en niet uitsluitend op de partij of persoon van wie zij afkomstig zijn. • Het recht om moties, amendementen en initiatiefvoorstellen in te dienen blijft onverkort bestaan. Bij politiek, financieel of bestuurlijk ingrijpende voorstellen informeren fracties elkaar waar mogelijk vooraf, zonder dat daarmee instemming wordt verondersteld.

• We bereiden beeldvormende, oordeelsvormende en besluitvormende bijeenkomsten zorgvuldig voor en benutten deze fasen overeenkomstig hun doel. • Raadsvoorstellen en andere stukken worden tijdig, volledig en in begrijpelijke taal aangeboden. De agendacommissie bewaakt de kwaliteit en behandelrijpheid van de agenda. • We vragen het college kaderstellende voorstellen waar mogelijk van reële scenario's, gevolgen en keuzemogelijkheden te voorzien. • Fracties die niet deelnemen aan de vorming van een college krijgen gelegenheid onderwerpen aan te dragen en op een conceptakkoord te reageren. De opstellers maken zichtbaar wat met die inbreng is gedaan. • Nieuwe en minder ervaren raads- en duo-raadsleden krijgen op verzoek introductie, training en begeleiding van de griffie. Pact van Papendrecht 3 5. Goede informatie en duidelijke rollen • De raad stelt kaders, controleert en vertegenwoordigt de inwoners. Het college bestuurt en voert raadsbesluiten uit. De burgemeester vervult zijn/haar wettelijke en verbindende rol. De griffie ondersteunt de raad onafhankelijk. • Het college informeert de raad actief, tijdig en volledig, ook over risico's, afwijkingen en relevante regionale ontwikkelingen. • Raad en college respecteren de onafhankelijke positie van de griffie en de ambtelijke organisatie en benaderen medewerkers professioneel.

• Met vertrouwelijke en geheime informatie gaan we zorgvuldig om. We delen die informatie niet met derden of via publieke kanalen en spreken vooraf af wat wel openbaar kan worden gecommuniceerd. • Vragen aan het college en verzoeken om ondersteuning worden via de daarvoor afgesproken routes ingediend, zodat gelijke toegang en een zorgvuldige beantwoording zijn gewaarborgd. 6. Ruimte voor vrije kwesties en wisselende meerderheden • Niet ieder principieel of politiek verschil hoeft vooraf in een coalitie-, raads- of bestuursakkoord te worden opgelost. Partijen kunnen onderwerpen als vrije kwestie aanmerken. • Per vrije kwestie wordt vooraf vastgelegd wat het onderwerp en de beslisruimte zijn, wanneer de raad besluit, welke scenario's het college uitwerkt en hoe uitvoering wordt gegeven aan het raadsbesluit. • Op onderwerpen die niet in een inhoudelijk akkoord zijn vastgelegd, kunnen wisselende meerderheden ontstaan. Coalitiepartijen zijn niet automatisch verplicht ieder collegevoorstel te steunen. • Een inhoudelijke nederlaag van het college of een coalitiepartij is niet vanzelf een vertrouwenskwestie. Als een partij wel een vertrouwenskwestie aan de orde stelt, maakt zij dat expliciet en motiveert zij dit. • Een genomen meerderheidsbesluit wordt uitgevoerd. Minderheden behouden het recht hun afwijkende politieke standpunt uit te dragen. 7.

Zorgvuldig omgaan met financiën en uitvoerbaarheid • We nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor tijdige vaststelling van een rechtmatige en structureel sluitende begroting. • Voorstellen en amendementen met financiële gevolgen bevatten een duidelijke raming en, waar nodig, een reële dekking. • Bij besluitvorming betrekken we uitvoerbaarheid, capaciteit, juridische houdbaarheid, risico's en gevolgen voor inwoners en organisaties. • Alle fracties hebben gelijke toegang tot financiële informatie en ondersteuning die nodig is om voorstellen en amendementen uit te werken. Beleidswensen worden afgewogen binnen een gezamenlijk vastgesteld financieel kader. • Raad en college leggen bij grote afwijkingen of nieuwe financiële risico's tijdig de mogelijke keuzes en gevolgen aan de raad voor. Pact van Papendrecht 4 8. Verantwoordelijk communiceren • In de raad, in de media en op sociale media maken we duidelijk wanneer we namens onszelf, onze fractie of de gemeenteraad spreken. • We verspreiden geen persoonlijke beschuldigingen of niet-geverifieerde informatie en corrigeren aantoonbaar onjuiste informatie die wij zelf hebben gedeeld. • We bespreken een dreigend conflict bij voorkeur eerst rechtstreeks met de betrokkene, eventueel met ondersteuning van de fractievoorzitter, burgemeester of griffier.

• We respecteren de persoonlijke levenssfeer van raadsleden, bestuurders, medewerkers, inwoners en hun naasten. 9. Conflicten zorgvuldig oplossen Bij een conflict volgen we, afhankelijk van de aard en ernst, zoveel mogelijk deze route. 1. De betrokkenen voeren eerst rechtstreeks een gesprek. 2. Als dit niet volstaat, worden de fractievoorzitters betrokken. 3. Zo nodig vervullen de burgemeester en/of griffier een bemiddelende of procedurele rol. 4. Bij ernstige of aanhoudende conflicten kan externe begeleiding worden ingezet. 5. Integriteitsmeldingen, klachten en incidenten waarvoor een formele procedure bestaat, worden volgens die procedure behandeld. 10. Gebruik, evaluatie en doorontwikkeling • Iedere fractie is zelf verantwoordelijk voor het naleven van de werkafspraken die zij, mede op basis van dit pact, met elkaar maakt. Fractievoorzitters spreken elkaar daarop aan. • De burgemeester en griffier kunnen vanuit hun rol signaleren dat een afspraak aandacht vraagt. Zij nemen geen politieke beoordeling van standpunten over. • De raad evalueert het gebruik van het pact regelmatig, bijvoorbeeld na zes en twaalf maanden en vervolgens jaarlijks, en past het zo nodig aan. • Nieuwe of tussentijds benoemde raads- en duo-raadsleden worden bij hun aantreden over het pact geïnformeerd.

• Onderdelen die een formele grondslag vereisen, kan de raad desgewenst apart verwerken in het Reglement van Orde, de gedragscodes of andere raadsbesluiten. Hoe verder De raad bepaalt zelf hoe zij deze bouwstenen wil gebruiken: als gespreksstof, als basis voor eigen werkafspraken, of in een andere vorm. De informateurs geven dit advies; de uitwerking is aan de raad.