20260129 A3 - Amendement D66 Verordening Jeugdhulp - Criteria draagkracht & draaglast.pdf

In te vullen door griffie Nummer amendement: Uitslag stemming

AMENDEMENT 2 - ARTIKEL 10 LID 5: TOETSBARE CRITERIA DRAAGKRACHT/DRAAGLAST

De gemeenteraad van Papendrecht, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, behandelend agendapunt 9, Verordening Jeugdhulp 2026,

Besluit: Besluitpunt 1 te wijzigen, dat luidt: "1. De verordening Jeugdhulp Papendrecht 2026 vast te stellen," in: "1. De verordening Jeugdhulp Papendrecht 2026 vast te stellen, waarbij artikel 10 lid 5 van de verordening wordt vervangen door: 'Bij de beoordeling of sprake is van overbelasting of dreigende overbelasting als bedoeld in het vierde lid, onder c, hanteert het college de volgende criteria: a. Duur en intensiteit van de benodigde inzet, waarbij geldt dat de inzet ook tot overbelasting kan leiden indien dit redelijkerwijs blijkt uit de combinatie van duur en intensiteit; b. stapeling van zorgtaken binnen het gezin, waarbij als uitgangspunt geldt dat de aanwezigheid van meer dan één zorgtaak kan leiden tot overbelasting; c. fysieke en mentale conditie van de verzorgers en overige gezinsleden; d. de mogelijkheid om de benodigde inzet te combineren met arbeid, opleiding of maatschappelijke participatie zonder onevenredige gevolgen voor inkomen, arbeidsparticipatie of maatschappelijke participatie van verzorgers en overige gezinsleden; e. de aanwezigheid en feitelijke beschikbaarheid van een ondersteunend sociaal netwerk, dat in staat is de benodigde inzet geheel of gedeeltelijk te verrichten; f. aanwezige competenties om de benodigde inzet te verrichten, waaronder ook de mentale competenties, bij de verzorgers en overige gezinsleden; g.

de noodzaak voor verzorgers om in een toereikend inkomen te voorzien voor de bestaanszekerheid van het gezin.

Het college beoordeelt de aanwezigheid van overbelasting of dreigende overbelasting aan de hand van een totaalafweging van alle genoemde criteria, waarbij het college rekening houdt met de onderlinge samenhang en versterking van de criteria. Voor de toepassing van deze verordening wordt onder 'de financiële aspecten van draagkracht en draaglast' niet verstaan een inkomenstoets of de vraag of ouders zelf hulp kunnen inkopen. Het betreft uitsluitend de beoordeling of, gelet op de balans tussen draagkracht en draaglast, van ouders redelijkerwijs kan worden verwacht dat zij (tijdelijk) zelf voorzien in (onderdelen van) de hulp, zonder dat dit leidt tot onevenredige gevolgen voor de bestaanszekerheid van het gezin. Het college werkt de wijze van beoordeling van de criteria uit in een beleidsregel, waarbij gebruik wordt gemaakt van voorbeelden en richtlijnen.'"

Toelichting: Probleemstelling: 1. GEEN TOETSBARE CRITERIA (Ouderplatform Zuid-Holland Zuid, inspraak 13 november 2025, pagina 2): "In dit artikel zijn 'eigen kracht' en 'probleemoplossend vermogen' vervangen door 'draagkracht' en 'draaglast'. Dat klinkt misschien mooi, maar het maakt de beoordeling juist vager. De Centrale Raad van Beroep heeft op 29 mei 2024 duidelijk geoordeeld dat gemeenten in hun Verordening precies moeten vastleggen hoe zij beoordelen wat een gezin nog zelf kan. Dat gebeurt hier onvoldoende. Door nieuwe termen te introduceren zonder toetsbare criteria, wordt die uitspraak feitelijk omzeild. Dat is geen zorgvuldige besluitvorming, maar gewoon willekeur." 2. WERK-ZORG BALANS ONTBREEKT (Adviesraad Sociaal Domein Papendrecht, december 2025, punt 10): "Bij het bekijken van draaglast en draagkracht (...) adviseren wij om in ogenschouw te houden dat sommige ouders juist hun werk nodig hebben om niet nog meer overbelast te raken. (...) Het is belangrijk, dat er een balans gevonden wordt tussen hulp en zorg en het feit dat ouders en gezinnen ook inkomen moeten verwerven voor bestaanszekerheid." Juridische grondslag: • CRvB 29 mei 2024 (ECLI:NL:CRVB:2024:1563): Gemeente moet in verordening concreet vastleggen hoe "eigen kracht" wordt beoordeeld • Jeugdwet art. 2.3: Individuele beoordeling vereist • Awb art.

3:4: Evenredigheid en zorgvuldige belangenafweging Waarom artikel 10 lid 5 vervangen (niet toevoegen): Het huidige lid 5 bevat een opsomming van criteria (a t/m f) die het college "ook" moet meewegen bij de beoordeling van overbelasting. Deze criteria zijn echter: 1. Onvolledig (missen bijvoorbeeld stapeling, competenties, financiële situatie) 2. Onduidelijk geformuleerd (wat is "planbaarheid", wat is "ondersteuningsintensiteit") 3. Niet concreet genoeg voor toetsing Door lid 5 te vervangen ontstaat een duidelijke, volledige en toetsbare set criteria die voldoet aan de CRvB-uitspraak. STRUCTUUR NIEUW LID 5: Het nieuwe lid 5 bestaat uit drie onderdelen: 1. CRITERIA (a t/m g): Zeven toetsbare criteria voor beoordeling overbelasting 2. TOTAALAFWEGING: Hoe het college de criteria moet toepassen

3. FINANCIËLE VERDUIDELIJKING: Wat financiële aspecten WEL en NIET betekenen Toelichting criteria (onderdeel 1): a. Duur en intensiteit: Duur en intensiteit zijn omgekeerd evenredig. Korte duur maar hoge intensiteit kan nog steeds tot overbelasting leiden (tijdelijk). Lage intensiteit maar lange duur stapelt op en leidt ook tot overbelasting. Bijvoorbeeld: 24/7 zorg gedurende enkele weken (kort maar intensief) versus dagelijks enkele uren extra zorg gedurende jaren (lang maar minder intensief per dag). b. Stapeling: Meer dan één zorgtaak tegelijk (meerdere kinderen met zorgbehoefte, mantelzorg aan ouders, eigen beperking) leidt eerder tot overbelasting. Het uitgangspunt is dat stapeling al een indicator is voor mogelijk te beperkte draagkracht. c. Fysieke en mentale conditie: Fysieke beperkingen (rugklachten, chronische ziekten) of mentale conditie (depressie, burn-out) van verzorgers beïnvloeden de draagkracht direct. d. Combinatie met arbeid/participatie: Dit criterium adresseert specifiek het punt van de Adviesraad Sociaal Domein (punt 10): "Sommige ouders hebben juist hun werk nodig om niet nog meer overbelast te raken. (...) Het is belangrijk, dat er een balans gevonden wordt tussen hulp en zorg en het feit dat ouders en gezinnen ook inkomen moeten verwerven voor bestaanszekerheid." Belangrijk: Dit criterium stelt NIET dat ouders altijd minder moeten werken.

Het stelt dat als het combineren van zorg met arbeid onevenredige gevolgen heeft (verlies van inkomen, gedwongen ontslag), dit meeweegt in de beoordeling van overbelasting. e. Sociaal netwerk: De CRvB heeft uitgesproken dat "aanwezigheid" van netwerk niet hetzelfde is als "beschikbaarheid" ervan. Dit criterium borgt dat beide aspecten worden meegewogen. f. Competenties: Niet alleen fysieke vaardigheden, maar ook mentale competenties (kunnen omgaan met gedragsproblematiek, psychiatrische problematiek) wegen mee. Specifieke training kan nodig zijn. g. Financiële bestaanszekerheid: Sluit aan bij punt d. Als het gezin afhankelijk is van beide inkomens voor bestaanszekerheid, weegt dit mee in de beoordeling of van ouders gevraagd kan worden arbeid te verminderen. Toelichting totaalafweging (onderdeel 2): Het college moet een totaalafweging maken van alle criteria, niet elk criterium afzonderlijk beoordelen. Dit betekent: • Niet elk criterium afzonderlijk scoren en dan optellen • Wel: kijken naar de onderlinge samenhang en versterking • Bijvoorbeeld: stapeling (b) + beperkte conditie ouders (c) + geen netwerk (e) = in combinatie eerder overbelasting dan elk criterium op zichzelf Het college heeft ruimte voor maatwerk binnen deze toetsbare kaders, maar moet wél toetsen aan deze criteria en de afweging motiveren.

Toelichting financiële verduidelijking (onderdeel 3): In artikel 1 staat bij de definitie van draagkracht expliciet: "(niet de financiële) vermogens". Dit kan tot verwarring leiden.

Dit onderdeel verduidelijkt: WAT HET NIET IS: • Geen inkomenstoets (college mag niet vragen: "Hoeveel verdient u?") • Geen vraag of ouders hulp kunnen inkopen (college mag niet zeggen: "U kunt het zelf betalen") WAT HET WEL IS: • Beoordeling of ouders (tijdelijk) zelf kunnen voorzien in hulp • Zonder onevenredige gevolgen voor bestaanszekerheid van het gezin Dit sluit aan bij: • Adviesraad punt 10: Werk-zorg balans en inkomen voor bestaanszekerheid • Criterium d: Combinatie arbeid zonder onevenredig gevolg • Criterium g: Noodzaak toereikend inkomen WAAROM BREDE UITZONDERINGEN GESCHRAPT: Oorspronkelijk stonden er drie uitzonderingen: a. Onevenredige gevolgen bestaanszekerheid b. Verlies arbeidsparticipatie die essentieel is voor inkomen c. Gedwongen beëindiging maatschappelijke activiteiten Dit is teruggebracht tot alleen: "zonder dat dit leidt tot onevenredige gevolgen voor de bestaanszekerheid van het gezin" Waarom b en c geschrapt: b. "Verlies arbeidsparticipatie die essentieel is": → Impliceert: arbeidsparticipatie die NIET essentieel is mag verloren gaan → Alle werk boven sociaal minimum mag je verliezen? → Dit is te breed en onbedoeld c.

"Gedwongen beëindiging maatschappelijke activiteiten": → De formulering is al zo dat beëindiging een gevolg is van zelf voorzien → Dus "gedwongen" is overbodig → En dit maakt de tekst te breed Door alleen te focussen op "onevenredige gevolgen voor bestaanszekerheid" is de norm: ✓ Helder (niet vaag) ✓ Toetsbaar (wat is bestaanszekerheid) ✓ Niet te breed (geen onbedoelde consequenties) Beleidsregel (niet nadere regels): De uitwerking gebeurt in een "beleidsregel" (formele beleidsnorm) in plaats van "nadere regels". Dit borgt: • Transparantie (beleidsregel moet worden gepubliceerd) • Consistentie (beleidsregel bindt het college) • Toetsbaarheid (burger kan zich op beleidsregel beroepen) Dit amendement: ✓ Voldoet aan CRvB-uitspraak 29 mei 2024 ✓ Biedt houvast voor medewerkers én inwoners ✓ Voorkomt willekeur door toetsbare normen ✓ Maatwerk mogelijk binnen toetsbare kaders ✓ Sluit aan bij Adviesraad Papendrecht punt 10 (werk-zorg balans) ✓ Verduidelijkt financiële aspecten (geen inkomenstoets)

✓ Vervangt onduidelijke criteria door concrete, toetsbare criteria

Ondertekening: D66-fractie

GroenLinks-fractie

PvdA-fractie

Niels van Heteren

Chris Grimmius

Derya Yildiz-Karso