20240620 Beantwoording Technische vragen CDA - LT visie vluchtelingen.pdf

Oordeelsvormende raadsvergadering 20 juni 2024 Technische vragen CDA – Langetermijnvisie vluchtelingenopvang

Vraag 1: Wat zouden eventueel consequenties kunnen zijn als de Spreidingswet teruggedraaid zou worden door de nieuwe regering? Antwoord: Gezien de complexiteit, het internationale speelveld en de vele afhankelijkheden zijn op de langere termijn diverse scenario’s denkbaar. Welke scenario zich voor gaat doen, is koffiedik kijken. Vooralsnog is de Spreidingswet actief en zal gemeente Papendrecht hiernaar handelen, binnen de kaders van de nu voorliggende langetermijnvisie. Op de korte termijn zijn er al wel consequenties zichtbaar, ten gevolge van het voornemen van het nieuwe kabinet om de Spreidingswet in te trekken. Het COA ervaart op dit moment al negatieve gevolgen. Enkele gemeenten hebben aangekondigd opvangplekken niet te realiseren of besluitvorming hierover uit te stellen. Het COA berichtte op 24 mei jl. dat het gaat om circa 2.000 tot 2.500 opvangplekken. Dit vergroot op korte termijn de druk op de opvanglocaties. Hierdoor staat de leefbaarheid en veiligheid voor bewoners en medewerkers op locaties onder spanning. Vanwege de toenemende druk op de opvangketen heeft de minister-president op 14 juni alle colleges en woningcorporaties per brief geïnformeerd over de nijpende situatie.

Daarbij is de oproep gedaan met de hoogste urgentie te bezien of op korte termijn aanvullende opvangplekken gerealiseerd kunnen worden en de uitstroom van statushouders uit de asielopvang kan worden versneld.

Vraag 2: We zouden als CDA-fractie graag nog wat meer achtergrondinformatie ontvangen waarom wij, als Papendrecht, ons specifiek extra willen inzetten voor de opvang van AMV-ers met de bijbehorende voorziening onderwijs? Antwoord: Er zijn in feite drie, samenhangende redenen om als Papendrecht specifiek in te zetten op de opvang van AMV-ers. In de eerste plaats heeft elke gemeente van het Rijk een indicatieve opgave gekregen voor het aantal te huisvesten asielzoekers. Binnen die opgave is ook een relatief beperkt aantal plekken voor AMV-ers benoemd. De indicatieve opgave voor Papendrecht is bepaald op 183 plekken, waarvan 16 AMV. De minimale omvang van een reguliere AMV-opvang is 50 plekken. Dit maakt dat niet elke gemeente een AMV opvang kan openen, maar deze op een aantal plekken in de regio gerealiseerd moeten worden. Daarnaast heeft Papendrecht nu ruim een jaar ervaring met de opvang van AMVers. In die periode hebben het COA en de gemeente geïnvesteerd in het opbouwen van een netwerk met maatschappelijke partners, om de benodigde voorzieningen te kunnen realiseren. Onder andere is een onderwijslocatie

geopend voor een Internationale Schakel Klas (ISK), in samenwerking met het Dalton Lyceum. Ook zijn verbindingen gelegd met bijvoorbeeld sportverenigingen. Dit netwerk zorgt ervoor dat de jongeren goed opgevangen en begeleid worden, en zich onderdeel gaan voelen van Papendrecht. Dit is voor Papendrecht een waardevolle basis om op door te bouwen. Derde reden om als Papendrecht specifiek in te zetten op AMV-opvang is dat dit aansluit bij de locaties die Papendrecht kan bieden en bij de uitgangspunten voor huisvesting in de voorliggende langetermijnvisie. Een reguliere asielopvang heeft een minimale omvang van 250 à 300 plekken. Daarvoor wordt binnen het stedelijk gebied van Papendrecht geen ruimte gezien. Een AMV-opvang heeft een veel kleinere omvang (circa 50 plekken) en is daarmee gemakkelijker in te passen in bestaand vastgoed.

Vraag 3: Op pagina 3/4 wordt gemeld, dat Papendrecht via het gemeentefonds (Faciliteitenbesluit Opvangcentra) een vergoeding ontvangt voor gerealiseerde opvangplaatsen. Hoe hoog is het bedrag per gerealiseerde opvangplaats? En is het bedrag voor een ingevulde/bezette opvangplaats gelijk aan het bedrag voor een wel reeds gerealiseerde, maar nog niet opgevulde opvangplaats? Antwoord: Gemeenten met een asielopvang hebben recht op verschillende financiële vergoedingen. Deels zit dit ook verdisconteerd in de maatstaven van het gemeentefonds. Op welke vergoedingen een beroep kan worden gedaan verschilt per type opvang. De financiële regelingen voor gemeenten met een opvang voor asielzoekers zijn vastgelegd in het Faciliteitenbesluit opvangcentra. Voor gemeenten bestaan de volgende regelingen: -

Vergoeding capaciteitsplaatsen Vergoeding wooneenheden Vergoeding voor (vrijwilligers)werkgroepen Vergoeding voor voorlichtingskosten Huisvestingsbudget basisonderwijs Vergoeding bij een noodopvang

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt jaarlijks de normbedragen vast voor de vergoedingen ervan en publiceert ze in de septembercirculaires van het gemeentefonds. Het COA verzoekt gemeenten elk jaar om een opgave van het aantal asielzoekers dat op 1 januari van dat jaar op het adres van de COA-opvang staat ingeschreven in de Basisregistratie personen (BRP). Op basis van die opgaven berekent het COA de bijdrage voor dat jaar. De feitelijke uitkering wordt gebaseerd op het aantal door asielzoekers permanent te bezetten capaciteitsplaatsen verminderd met het op 1 januari van het uitkeringsjaar aantal in de basisregistratie personen ingeschreven bewoners van het opvangcentrum. Om gemeenten te stimuleren vrijwillig plekken aan te bieden, zijn er voor gemeenten verschillende bonusregelingen in het kader van de Spreidingswet. De hoogte van de bonus varieert en is afhankelijk van het soort plek dat aangeboden wordt en het aantal aangeboden plekken.

Vraag 4: En tenslotte nog deze laatste vraag: We lezen dat “de financiële effecten pas verwerkt gaan worden bij de perspectief-nota 2025-2023”. Zijn er dan “significante effecten” te verwachten, daar waar we aanvankelijk van een kostenneutrale opvang uitgingen? Zo ja, welke significante effecten zijn dat dan en waardoor ontstaan ze, of waaruit bestaan ze. Antwoord: Financieel is er nog veel onduidelijk over de effecten van de Spreidingswet. Het ministerie van Justitie & Veiligheid (J&V) werkt de financiële component op dit moment nog uit. Daardoor is nog niet inzichtelijk welke extra inkomsten gemeenten gaan ontvangen. Aan de kostenkant zijn er ook onzekerheden, maar ook nog keuzes te maken. In de tweede helft van dit jaar wordt de langetermijnvisie uitgewerkt naar een concreet maatregelenpakket inclusief kostenraming. Op dat moment wordt inzichtelijk wat dat kosten van dat maatregelenpakket zijn en hoe deze opwegen tegen de inkomsten die we als gemeente ontvangen in het kader van de opvang. Mocht blijken dat kosten en baten niet met elkaar in evenwicht zijn, dan kan de raad altijd de keuze maken de lokale ambities te verlagen of extra budget beschikbaar te stellen. De effecten van die keuzes worden verwerkt in de Perspectiefnota.