20240404 Presentatie Water- & rioleringsprogramma en Strategie Klimaatadaptatie.pdf

Water- en rioleringsprogramma Strategie Klimaatadaptatie Beeldvormend 4 april 2024

Doel bijeenkomst • Informeren • Oriëntatie op de keuzes voor uitwerking • Aandachtspunten en accenten ophalen

Aanleiding AANLEIDING OPSTELLEN WATER- EN RIOLERINGSPROGRAMMA (WRP) • Onderbouwing Rioolheffing • Omgevingswet • WRP = GRP 2.0 (toekomstige koppeling thema water) AANLEIDING OPSTELLEN STRATEGIE KLIMAATADAPATIE • Update Strategie 2017 -> nieuwe inzichten en ontwikkelingen • Koppeling naar het WRP • Strategie als kader/input voor opgaven en projecten

Strategie klimaatadaptatie VISIE LOKAAL Bewoners Ondernemers Woonkracht10 VVE / stichtingen

STRATEGIE

UITVOERING

RUIMTELIJK, TECHNISCH & SOCIAAL relatie met andere opgaven Papendrecht: - omgevingsvisie - woonvisie - beheerplan openbare ruimte

- gezondheidsbeleid - mobiliteitsplan - prestatieafspraken WK10

RECREATIE SCHOLEN GEZONDHEID GEBIEDSONTWIKKELING GROEN OPENBARE RUIMTE

WONEN

BOUWEN

REGIONAAL Werkregio A5H Waterschap Rivierenland Drechtsteden Provincie

Wat doen we (riolering) ? Rioolvervanging afgelopen 5 jaar

Vervanging gemalen

Onderhoud riolering Gefaseerde uitvoering

Participatie

Riolering Wat wij hebben in Papendrecht • 171 km riolering • 84 rioolgemalen • 62 grondwaterpeilbuizen • 9.900 m² waterbergende fundering • 630.000 m² wateroppervlak Bij reconstructies, groot onderhoud en nieuwbouw • Scheiden van afval- en hemelwaterafvoer in de openbare ruimte • Waterberging in wegfunderingen voor opvangen van neerslag • Minder verharding/ meer vergroening van de openbare ruimte waar mogelijk • Maatregelen bij nieuwbouw; 20 mm extra waterberging per project

Rioolvervanging Doel riolering: Afvoeren van het vuil- en regenwater. Voorkomen verstoppingen, stank, grondwaterproblemen en instorten riolering Jaarlijkse vervanging riolering: 1.800 meter per jaar (gemengd riool van 40 tot 50 jaar oud) Vorige rioolplan (prijspeil 2018) • 1.800 meter per jaar vervangen voor circa € 2.5 miljoen per jaar Huidige situatie (prijspeil 2024) • Om 1.800 meter per jaar te blijven vervangen is meer budget nodig (€ 3.2 miljoen) • OORZAAK: o.a. prijsstijgingen van materiaal en arbeidskosten • Waar mogelijk vindt combinatie van aanleg warmtenet plaats

Water- en rioleringsprogramma Focus tot op heden: afvalwater, grondwater en hemelwater In onderzoek voor het Water- en rioleringsprogramma: • Meerjarenplanning/vervangingsplan riolering • Afdoen van de motie ‘Eerlijke tariefverdeling’ • Koppeling naar het thema oppervlaktewater vergroten In de afhandeling van de motie ‘eerlijke tariefverdeling’ gaan we in op:  Onderzoek tariefverdeling één- en meerpersoonshuishoudens  Onderzoek tariefverdeling naar waterverbruik  Bedrijven anders belasten in de tariefverdeling  Verdeling naar WOZ waarde

Water- en rioleringsprogramma Afvalwater • Rol gemeente: doelmatige inzameling en transport afvalwater • Aanbieden aan afvalwaterzuivering (waterschap Rivierenland) Hemelwater • Verwerken van neerslag, zoveel mogelijk daar waar het valt • Voorkomen van wateroverlast bij korte hevige neerslag Grondwater • Met drainage zorgen dat het grondwater een niveau heeft wat past bij de bestemming • Geen schade aan groen, wegen en bebouwing Oppervlaktewater • Waterkwaliteit en ecologie verbeteren o.a. door doorstroming te verbeteren en andere oevers

Wat doen we (klimaat) ?

INFORMEREN & STIMULEREN, INRICHTEN OPENBARE RUIMTE, SAMENWERKEN WOONKRACHT 10

Klimaatverandering is een feit

heden

EFFECTEN OP: huidig klimaat NL

toekomst

Gezondheid en Welzijn Flora en Fauna Economische schade

Aanpak en situatie Papendrecht 2017 eerste strategie klimaatadaptatie – Focus op hemelwater opvangen in de openbare ruimte – Stimuleren bewoners en bedrijven voor meer groen in tuinen – Bij nieuwbouw 20 mm extra waterberging

Wat doen we – eerste goede stappen zijn gezet – Meest kwetsbare plekken voor neerslag aangepakt of komende jaren doen (met Rijksbijdrage) – Structureel waterberging meenemen bij reconstructies in de openbare ruimte – Vergroeningsprojecten met Woonkracht10, scholen en particulieren

VOORBEREIDEN TOEKOMST - blik op 2050 - zorg volgende generatie(s) - kosten gaan voor de baten

Aanpak en situatie Papendrecht Wat missen we nog? – Aandacht en aanpak voor hitte (en gezondheid): - schaduw openbare ruimte - binnenklimaat - lokaal hitteplan – Kwetsbaarheid Papendrecht voor droogte  effecten op waterkwaliteit, groen en bodemdaling

Oriëntatie op keuzes

1. Openbare ruimte 2. Privaat terrein – tuinen en daken 3. Gebiedsontwikkeling 4. Gebouwen en wonen

Mentimeter

Openbare ruimte De herinrichting van de openbare ruimte is het moment om de klimaatbestendigheid van Papendrecht verder te vergroten. Waar zetten we op in? Huidige praktijk: inzetten op waterberging in de wegfundering en onnodige verharding omzetten naar groene ruimte. Keuzerichting 1: Versoberen van de klimaatadaptieve maatregelen Keuzerichting 2: Bestaande praktijk komende jaren doorzetten Keuzerichting 3: Meer inzetten op bomen voor schaduw bij routes van voetgangers en fietsers Keuzerichting 4: Meer inzetten op waterberging in grote groenzones/ op gazons Keuzerichting 5: Optimale inzet! Keuzerichting 1, 3 en 4 combineren

Particuliere tuinen en daken Circa 60% binnen de bebouwde kom is privaat terrein. Wat verwachten we van onze inwoners, ondernemers en gebouweigenaren? Huidige praktijk: bij reconstructies informeren we bewoners over groene tuinen en op eigen terrein verwerken van hemelwater. We hebben een tegeltaxi. Met Woonkracht10 jaarlijks enkele projecten. Bij scholen stimuleren we groene schoolpleinen. Inzet organisatie circa 0,4 FTE Keuzerichting 1: Nul situatie; mooi als tuinen groener worden en jammer als er meer steen is Keuzerichting 2: Bestaande praktijk komende jaren doorzetten Keuzerichting 3: Meer inzet en aandacht vanuit gemeente door stimuleren/verplichten

Gebiedsontwikkeling en nieuwbouw Hoe gaan we om met nieuwbouw, gebiedsontwikkeling en (sloop- en) nieuwbouw? Huidige praktijk: ontwikkelaars ‘verplichten’ om 20 mm waterberging extra te realiseren NB: Het Rijk heeft een kamerbrief gestuurd met daarin richtlijnen voor klimaatadaptatie bij nieuwbouw. Traject Nationale juridische borging loopt maar duurt nog jaren. Oproep aan decentrale overheden is om nu al zoveel mogelijk te handelen in lijn met de richtlijnen; geen kansen missen. Richtlijn is o.a.: 40 – 70 mm waterberging + 30% schaduw + droogte in ontwerp + bodemdaling Keuzerichting 1: Klimaatadaptatie niet meenemen bij gebiedsontwikkeling en nieuwbouw Keuzerichting 2: Bestaande praktijk komende jaren doorzetten Keuzerichting 3: Aansluiten bij richtlijnen Rijk (eventueel stimuleren, bijdrage of verplichten)

Bestaande gebouwen en wonen Klimaatverandering en extreem weer heeft ook effecten binnen (schade gebouw en gezondheid). Welke rol heeft en, of wil de gemeente ten aanzien van het gebouw en het binnenklimaat? Huidige praktijk: geen inzet Keuzerichting 1: Bestaande praktijk komende jaren doorzetten; geen specifieke inzet Keuzerichting 2: Inwoners informeren over oorzaken, gevolgen en mogelijke maatregelen Keuzerichting 3: Stimuleren en ondersteunen van bepaalde groepen Papendrechters NB: Er zijn mensen die meer impact ervaren bij extreem weer en, of mensen die vanwege hun fysieke, mentale en, of financiële situatie slecht(er) in staat zijn om maatregelen te nemen

Vervolgtraject • Opstellen Concept WRP • Opstellen Concept Strategie Klimaatadaptatie • Vaststelling 4e kwartaal college en gemeenteraad

Vragen en aandachtspunten