20210527 Kaderbrief 2022-2026.pdf

Afvalverwerking – HVC Wat we zien over 2020 is dat zowel de prijzen als hoeveelheden afwijken ten opzichte van de begroting. Ondanks afval kan worden aangemerkt als een openeindregeling is een reële budgettering wel van belang. Hogere lasten voor de afvalverwerking zal doorwerken in de afvalstoffenheffing. Bij de behandeling van de begroting 2022 zal tegelijkertijd de tariefontwikkeling van de lokale lasten worden betrokken. Een risico is aanwezig dat de tarieven voor de afvalstoffenheffing gezien de oplopende kosten van verwerking en lagere prijzen van de grondstoffen op de wereldmarkt rond de 8% stijgen. Organisatie Er wordt gewerkt aan het omvormen van de huidige GR Drechtsteden naar een nieuwe GR Sociaal Drechtsteden. Aangezien alle (beleids)kaders en verordeningen naar de gemeente komen, verschuiven de werkzaamheden vanuit de regio deels naar de gemeenten. Bijna alle voorstellen die voorheen in de Drechtraad werden behandeld moeten nu lokaal ingebracht worden (met de vraag of we hier lokaal op willen differentiëren of niet) en via het college aan de raad worden aangeboden. Dit zal in samenwerking (co-creatie) met de nieuwe GR gebeuren, maar zal leiden tot extra werkzaamheden, inclusief bedrijfsvoering, van tenminste 1,5 fte. Afhankelijk van de te maken keuzes in de toekomst kan dit verder oplopen.

Keuzes voor geen of beperkt maatwerk en delegatie (kan alleen voor collegebevoegdheden) leveren aanvullend het minste werk op lokaal. Indien er bij besluitvorming uiteindelijk voor meer maatwerk, mandaat en/of uitvoering lokaal wordt gekozen zal dit tot extra werkzaamheden leiden, met een risico dat uitbreiding nodig is tussen de ca. 1,5 tot 4 fte, inclusief de bedrijfsvoeringstaken. Op dit moment is het nog te vroeg hieraan concrete bedragen te koppelen omdat de uitwerking nog verder gestalte moet krijgen. Indicatief moet rekening worden gehouden met een extra claim van tussen € 150.000 tot € 400.000. Daarnaast wordt nader onderzoek gedaan naar de doorontwikkeling van het vastgoed. De verwachting is dat er administratieve ondersteuning nodig is om beter grip te krijgen op de kostprijsberekeningen, budgettering en meerjarige onderhoud – en investeringsplannen. Indicatief moet rekening worden gehouden met een bedrag van € 70.000 vanaf 2023. Vanaf 2021 is het College zelf verantwoordelijk voor het afleggen van de rechtmatigheidsverklaring, die in de jaarstukken wordt opgenomen. De accountant legt alleen nog een controleverklaring af, waarin de getrouwheid van de rechtmatigheidsverklaring wordt getoetst.

Het doel van de verandering is om meer transparantie te geven in de totstandkoming van de gemeentelijke financiën, en om een beter gesprek tussen de gemeenteraad en het college mogelijk te maken. Afhankelijk van de randvoorwaarden die de gemeenteraad stelt, maar ook het intern borgen van de interne audit verwachten we dat uitbreiding van de interne controle nodig is. Indicatief, afhankelijk van de keuze, is een bedrag nodig van € 80.000. ICT verandert Met de voorgenomen transitie wordt vanaf 2021 verder gegaan met de beweging van ICTinvesteringen naar exploitatie. Er wordt steeds minder besteed aan de eigen infrastructuur en hulpmiddelen maar steeds meer aan diensten die marktpartijen leveren. Het SCD wordt zo steeds minder ‘eigenaar’ en steeds meer ‘afnemer’. Het programma vraagt veel i-capaciteit vanuit de gemeenten, terwijl duidelijk is dat de benodigde capaciteit vanuit de gemeenten (opdrachtgevers) onvoldoende is. De ruimte voor aanvullende capaciteit komt, als daartoe lokaal wordt besloten, door een lagere bijdrage op zijn vroegst in 2023 beschikbaar. Uitgangspunt van het programma is zoveel mogelijk eigen personeel in te zetten. Voor de realisatie van het jaarplan voor dit jaar levert dit capaciteitstekort knelpunten op. Deze knelpunten kunnen waarschijnlijk deels ingevuld worden met externe expertise die beschikbaar is vanuit het programma.

Er is een onderzoek gestart (Berenschot; in spoor 1 van dit programma; kosten gedekt vanuit programma) naar de structureel benodigde capaciteit aan de opdrachtgeverskant.

20

IV.

OMBUIGINGSPROCES INCLUSIEF MEERJARENPERSPECTIEF

Bij het ombuigingsproces is gebruik gemaakt van indelingscategorieën. Iedere indelingscategorie bevat meerdere ombuigingsvoorstellen. Uiteindelijk moeten keuzes uit deze ombuigingsvoorstellen leiden tot een dekkingsvoorstel voor in ieder geval het begrotingsjaar 2022. In veel gevallen zijn ook voor de jaren daarna keuzes gemaakt. Bij het maken van keuzes hoort ook het aangeven welke ombuigingsmogelijkheden wij niet inboeken. Het college doet daarbij een voorstel aan de gemeenteraad. Om dat keuzeproces inzichtelijk te maken hebben wij wederom gekozen voor een specifieke presentatiemethodiek met gekleurde vakjes, waarbij de kleuren keuzes duiden. Zo zijn de mogelijkheden die het college realistisch acht om een bijdrage aan de ombuigingen te kunnen leveren groen gekleurd. Wel is een aantal gevallen daarbij een ombuiging geduid in de ++ variant, die technisch wel kan, maar het college pas in het allerlaatste stadium wenst in te zetten (min of meer als een noodoplossing). De omvang van de bijdragen is in alle gevallen in de afzonderlijke uitwerkingen geduid. Voorstellen die het college niet realistisch acht zijn oranje/bruin gekleurd. In een enkel geval is de kleur blauw gebruikt, hetgeen aangeeft dat de ombuiging door omstandigheden met voorrang moet worden ingevoerd of doorgevoerd.

Aan het einde van dit hoofdstuk is een financieel overzicht opgenomen van de financiële effecten van de ombuigingsvoorstellen op de meerjarenbegroting 2022-2026. Het visiedocument 'Richting voor Papendrecht' is als kader gebruikt bij de keuzes die het college eind 2020 heeft gemaakt. Vanwege de tussentijdse stand van zaken heeft het college opdracht gegeven aanvullende voorstellen uit te werken om tot een sluitende begroting 2022 te kunnen komen. Hierover is de gemeenteraad apart geïnformeerd. Ook zijn de organisaties die dit betreft door de portefeuillehouders geïnformeerd. Een aantal van deze voorstellen rekt de toepassing van het visiedocument als kader op. We buigen om, maar houden de voorziening – in grote mate – in stand. Een paar voorbeelden. Bij de zorg voor de kwetsbaren, in de visie als zeer belangrijk gekenschetst, is gedegen gekeken naar cumulatieve effecten. Er worden wel keuzes ten aanzien van de budgetten met betrekking tot zorgtaken gemaakt, maar een aantal ombuigingen wordt ook minder sterk doorgevoerd, om het cumulatieve effect te dempen. De sociale infrastructuur blijft in hoofdzaak in stand. Bij sport, ook een speerpunt in het visiedocument, worden wel bezuinigingen doorgevoerd, maar is de keuze gemaakt niet voor de maximale variant te gaan. Bij groen en wegen worden maatregelen voorgesteld, maar de merkbare effecten lijken beheersbaar.

Bij een ander speerpunt, economie, wordt wel opnieuw een ombuiging doorgevoerd. Van belang is dat veel van de aanvullende ombuigingen in financieel betere tijden weer gerepareerd kunnen worden. De harde ombuigingsnoodzaak maakt dat wij ook die onderdelen die tot de speerpunten van het college behoren moeten raken, waarbij de speerpunten zoveel mogelijk zijn gespaard.

21

I.

Indelingscategorieën

We hebben gewerkt met de volgende indelingscategorieën (overeenkomend met de categorieën in de oorspronkelijke ambtelijke ombuigingscatalogus): •

Verbonden partijen

•

Subsidies

•

Economie

•

Beheer openbare ruimte

•

Zorgtaken

•

Cultuur

•

Sport

•

Lokale lasten

•

Overhead en organisatie

•

Inkomsten verhogen

•

Financieel technisch

22

I.1

Verbonden partijen Regionale project portfolio (RPP) verlagen €0

1 Stoppen met bijdrage Groeiagenda €0

Taakstelling Veiligheidsregio ZHZ €0

Taakstelling Omgevingsdienst OZHZ €0

2

3

Meer taken onderbrengen bij OZHZ €0 4

5 Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 1. Regionale project portfolio (RPP) verlagen Motivering: De regionale verhoudingen komen (verder) onder druk te staan en het budget is wellicht nodig om de ict transitie en ontwikkelingen te bekostigen. 2. Taakstelling veiligheidsregio ZHZ Motivering: Op kortere termijn wordt deze ombuiging als niet realistisch gezien. De veiligheidsregio heeft al veel efficiencymaatregelen genomen. De verwachting is dat juist dat de taken met de huidige budgetten moeilijk zijn uit te voeren. Op korte termijn starten we de discussie over ombuigingsmogelijkheden. De eventuele effecten verwachten wij op langere termijn, zodat deze ombuigingsmogelijkheid wordt meegenomen in de ++ variant voor de langere termijn. 3. Taakstelling omgevingsdienst OZHZ Motivering: Op kortere termijn wordt deze ombuiging als niet realistisch gezien. De omgevingsdienst heeft al veel efficiencymaatregelen genomen en het aantal vergunningen is toegenomen. Op korte termijn starten we de discussie over ombuigingsmogelijkheden. De eventuele effecten verwachten wij op langere termijn, zodat deze ombuigingsmogelijkheid wordt meegenomen in de ++ variant voor de langere termijn. 4. Meer taken onderbrengen bij OZHZ Motivering: Op kortere termijn wordt deze ombuiging als niet realistisch gezien.

Per 2022 is sprake van nieuwe wetgeving (Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging). Als de effecten van de invoering van deze wet zijn uitgekristalliseerd, zou een onderzoek meer voor de hand liggen. Dit is vanaf 2025 het geval. 5. Stoppen met bijdrage Groeiagenda Motivering: Gezien de complexiteit van de ombuiging en het mogelijk zeer negatieve effect in de regio wordt voorgesteld deze ombuiging niet door te voeren. Ook zijn recent overeenkomsten voor onbepaalde tijd getekend. De geloofwaardigheid en betrouwbaarheid zijn daarmee in het geding. Het is raadzaam om ons te focussen op Papendrechtse projecten die passen bij de Groeiagenda.

23

I.2

Subsidies

Stoppen subsidie Stichting Beeldenpark € 7.918 6 Stoppen subsidie Rekreatie Sport Vereniging Dordrecht € 722 10

Stoppen subsidie sportgala Papendrecht € 9.900

14

18

Verlagen subsidie Stichting Sociale Basis/Sterk Papendrecht € 100.000

Stoppen bijdrage ijsbaan aan stichting huiskamer Papendrecht € 40.000 7 Verlagen subsidie RTV Papendrecht € 5.000

8

11

12

15

Verlagen subsidie Tandem Support € 1.500

Verlagen subsidie Careyn/Jong JGZ € 10.000

Verlagen subsidie instandhouding molens (SIMAV) € 3.900 Verlagen subsidie TOP / Intens BV € 10.140

Stoppen subsidie Logopedische Kring/Studievaart € 12.670

Stoppen subsidie Stichting vrienden van de Papenhoeve € 21.500 9 Verlagen subsidie speeltuinvereniging De Wipwap € 3.732 13

Verlagen subsidie Stichting Yulius voor inloop De Spil € 7.500

16

17

20

21

Halvering budget Incidentele subsidies € 3.750

19

Verlagen subsidie Bibliotheek AanZet € 130.000

22

Stoppen subsidie Stichting Jumelage Papendrecht Blomberg € 7.500

Stoppen Jeugdsportsubsidie deel 2 € 10.000

Stoppen incidentele subsidie St. Wasko – BSO op SBO De Kameleon € 10.000

23

24

De hoogte van de korting is aangegeven in de aparte verantwoording over de ombuigingen bij de subsidies. Dit geldt ook voor de motivatie van het uiteindelijke voorstel van het college na zienswijzen van betrokken instellingen.

24

I.3

Economie

Reclameborden langs N3 € 20.000 of meer 25

Concessies uitgeven voor laadpalen €0

Taakstelling taakveld economie € 8.000

26

27

Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten / versneld doorvoeren Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 25. Reclameborden langs N3 Motivering: Via contacten met ondernemers is duidelijk geworden dat er kansen zijn in de huidige markt. Wel is aangedrongen op snel handelen, omdat de markt kan veranderen. In eerste instantie is uitgegaan van 1 reclamebord. Onderzocht wordt of meerdere borden en dus hogere inkomsten mogelijk zijn. Het voorstel wordt zo snel mogelijk uitgezocht en doorgevoerd. 27. Taakstelling taakveld economie Motivering: Het gaat hier om een taakstelling van circa 10% op het beïnvloedbare deel van het budget. Hierdoor zal binnen het taakveld meer financiële druk ontstaan.

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 26. Concessies uitgeven voor laadpalen Motivering: Op dit moment geen kansrijk voorstel (te lage marges voor ondernemers). Wellicht vanaf 2025 wel mogelijkheden, maar niet zeker.

25

I.4

Beheer openbare ruimte

Verminderen onderhoud groen / Extra taakstelling op groen € 106.000 Basisvariant € 212.000 + variant € 302.000 ++ variant 28 Taakstelling taakveld Verkeer en Vervoer € 10.000

32

Efficiencymaatregelen onderhoud wegen / Extra taakstelling op wegen € 185.000 Basisvariant € 285.000 + variant € 385.000 ++ variant

Efficiencymaatregelen onderhoud openbare verlichting € 30.000

29

30

Onderzoek kinderboerderij € 13.500 Basisvariant € 135.000 ++ variant

Verlagen budget onderhoud JOP's € 7.000 Basisvariant € 9.000 + variant € 13.000 ++ variant

33

34

Kwaliteitsniveau onderhoud begraafplaatsen €0

31

Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 28. Verminderen onderhoud groen / extra taakstelling op groen Motivering: Het college stelt voor het bij deze ombuiging opgenomen scenario 2 in de basisvariant in te zetten (€ 106.000). Dit is de variant die de minste gevolgen voor onderhoud en kwaliteit van groen heeft. Scenario 1 wordt in de + variant opgenomen (€ 212.000). In de ++ variant wordt dan scenario 1 inclusief klepelmaaien opgenomen (€ 302.000). De scenario's zijn uitgewerkt in het format dat als bijlage is toegevoegd. 29. Efficiencymaatregelen onderhoud wegen / extra taakstelling op wegen Motivering: Het college stelt voor de bij deze ombuiging opgenomen uitwerking scenario 3) in de basisvariant in te zetten (€ 85.000 in 2022, vanaf 2023 € 185.000). In deze variant wordt de extra impuls om wegen weer op kwaliteitsniveau B te krijgen verlaten. Uitwerking scenario 4 wordt in de + variant opgenomen (€ 185.000 in 2022, vanaf 2023 € 285.000). In de ++ variant wordt dan uitwerking scenario 5 opgenomen (€ 285.000 in 2022, vanaf 2023 € 385.000). De uitwerkingen zijn te vinden in de formats die als bijlage zijn toegevoegd. 30. Efficiencymaatregelen onderhoud openbare verlichting Motivering: Het college stelt de korting op het knelpuntenbudget voor. Het gevolg is een minder snelle overgang naar duurzame verlichting.

Dit betreft overigens niet het budget voor Bureau Openbare Verlichting.

32. Taakstelling taakveld Verkeer en Vervoer Motivering: Het betreft hier onderuitputting (over meerdere jaren gezien) van een budget voor voornamelijk verkeersmaatregelen.

26

33. Onderzoek kinderboerderij Motivering: Het is uiteraard een complexe ombuigingsmogelijkheid, met onder andere nog lopende meerjarige afspraken. In de basisvariant stelt het college voor 8 – 10% efficiencybesparing door te voeren vanaf 2023 (10% = € 13.500). In de ++ variant stelt het college voor de mogelijkheden om op termijn te stoppen met de kinderboerderij te onderzoeken en in de tussentijd over een alternatieve bestemming na te denken (dit zou een besparing mogelijk maken van € 135.000 vanaf 2024). 34. Verlagen budget onderhoud JOP's Motivering: Het verlagen van het budget kan op basis van de onderuitputting. De cijfers laten de mogelijkheid zien voor een ombuiging van € 7.000 in de basisvariant, € 9.000 in de + variant en € 13.000 in de ++ variant.

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 31. Kwaliteitsniveau onderhoud begraafplaatsen Motivering: Het college stelt voor het kwaliteitsniveau hier te handhaven en dus geen ombuiging door te voeren. Verlaging kosten leidt automatisch ook tot lagere leges. Wel onderzoekt het college of meer kosten toegerekend kunnen worden aan de begraafplaats. Als dat zo is gaan de leges omhoog.

27

I.5

Zorgtaken Onderzoek kostenbesparing Suppord € 7.500 Basisvariant € 21.500 + variant € 35.500 ++ variant

Stoppen vrijwilligerspas SSKW € 5.500

35

36

Verlagen onderzoeksbudget € 5.000

39

Stoppen (incidentele) subsidie Cultuur & ondersteuning kinderen € 9.300 vanaf 2023

37 St. buurtgezinnen – matchen steungezinnen / verlagen inzet coördinator € 5.000

Stoppen met pilot Adviespunt Scheiden, Kind & Ouderschap € 20.000 40

41

Niet opstarten van Café GEZI(e)N € 10.000

Stoppen met (incidentele) subsidie Onderwijszorgarrangement € 3.500 38 Stoppen met calamiteitenoefening Jeugdhulp € 5.000 42

43 Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 35. Onderzoek kostenbesparing Suppord Motivering: Het betreft hier een in stappen opgebouwd voorstel. In eerste instantie gaat het om korten van het activiteitenbudget. De opbouw zit in het in fasen afbouwen van de uren activiteitenbegeleiding zelf. Het college geeft aan scenario 1 (verlaging activiteitenbudget) in de basisvariant op te nemen (€ 7.500). Scenario 1 en scenario 2a (vermindering formatie voor begeleiding) in de + variant op te nemen (€ 21.500) en scenario 1 en 2b (verdere vermindering formatie voor begeleiding) in de ++ variant op te nemen (€ 35.500). 36. Stoppen vrijwilligerspas SSKW Motivering: De pas wordt door andere doelgroepen dan oorspronkelijk bedoeld gebruikt. Het college vindt dat aandacht voor vrijwilligers wel ergens belegd moet zijn en geeft aan dat de stimulering en coördinatie van vrijwilligers is belegd bij Sterk Papendrecht. 37. Stoppen (incidentele) subsidie Cultuur & ondersteuning kinderen Motivering: Het gaat hier om een subsidie voor cultuur bij twee scholen. Stoppen met de subsidie past bij de afbakening van de gemeentelijke rol zoals ook is opgenomen in het Kompas Sociaal Domein 2021-2024 (€ 9.300 vanaf 2023). In dit kader is het standpunt dat de scholen zelf verantwoordelijk zijn voor het bieden van onderwijs en de wijze waarop ze dat invullen. 38.

Stoppen (incidentele) subsidie Zorg en onderwijs-zorgarrangement

28

Motivering: Stoppen met de subsidie past bij de afbakening van de gemeentelijke rol zoals ook is opgenomen in het Kompas Sociaal Domein 2021-2024. In dit kader is het standpunt dat de scholen zelf verantwoordelijk zijn voor het bieden van onderwijs en de wijze waarop ze dat invullen. 39. Verlagen onderzoeksbudget Motivering: Het budget dat nodig is om kleine onderzoeken in het sociaal domein uit te voeren wordt gekort met 25%. Soms is het nodig om onder een hoge tijdsdruk een onderzoek te verrichten. 40. Stoppen met pilot Adviespunt scheiden, kind en ouderschap Motivering: Na de pilot wordt deze geëvalueerd. De uitkomsten van de evaluatie spelen een rol bij de afweging het Adviespunt later wel of niet te subsidiëren. 41. Stichting Buurtgezinnen – matchen steungezinnen (verlagen inzet coördinator) Motivering: De inzet van de coördinator wordt teruggebracht. Onderzocht wordt wat het effect is van de verlaging van de inzet. 42. Stoppen met calamiteitenoefening jeugdhulp Motivering: De calamiteitenoefening jeugdhulp heeft twee jaren niet plaatsgevonden. Het stoppen met het budget wordt gezien als onderuitputting. Het onderwerp kan worden meegenomen als onderdeel van de crisistrainingen van het college. 43. Niet opstarten van Café GEZI(e)N Motivering: Het initiatief was nog niet gestart en wordt nu ingezet als een ombuiging.

29

I.6

Cultuur

Verkopen / teruggeven kunst (Luigies) €0 44 Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 44. Verkopen/ teruggeven kunt (Luigies) Motivering: Er heeft al een kostenbesparing ten aanzien van het beheer van de collectie plaatsgevonden. Verdere besparingen zijn niet mogelijk. Er is juridisch getoetst of vervreemding van de collectie tot de mogelijkheden behoort, hetgeen niet het geval blijkt te zijn. In de schenkingsakte is geen einddatum opgenomen, waardoor de overkomst in principe eeuwigdurend is.

30

I.7

Sport Budget sportstimulering afschaffen € 8.000

45

Verlagen budget breedtesportimpuls €0

Bundeling sportactiviteiten €0

46

47

Taakstelling taakveld Sport € 9.000 ++ variant

48

Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 45. Budget sportstimulering afschaffen Motivering: Er zijn twee budgetten met betrekking tot sportstimulering (zie ook ombuigingsmogelijkheid 46). Het budget sportstimulering heeft met name betrekking op schoolsportactiviteiten. Het voorstel is het budget sportstimulering af te schaffen in de verwachting dat maatschappelijke initiatieven dit onderdeel oppakken. 48. Taakstelling taakveld sport Motivering: De voorgestelde ombuiging is hier 10% van het activiteitenbudget van sport af te halen. Door de andere ombuigingen op het taakveld lijkt dit onwenselijk. Het voorstel is deze ombuiging in de ++ variant op te nemen.

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 46. Verlagen budget breedtesportimpuls Motivering: De keuze is dit budget in stand te laten (zie ook ombuigingsvoorstel 45). Het betreft hier activiteiten waar overname door maatschappelijke initiatieven niet voor de hand ligt. 47. Bundeling sportactiviteiten Motivering: Wellicht dat er kansen zijn in de toekomst, waarop ingespeeld kan worden.

31

I.8

Lokale lasten OZB verhogen € zie businesscase

49

Inkomsten verhogen afvalbrengstation €0 50

Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 49. OZB verhogen Motivering: Deze ombuiging is ondergebracht in de businesscase lokale lasten. Indien ervoor gekozen wordt om meer lokale voorzieningen in stand te laten, zal een groter beroep worden gedaan op het verhogen van de lokale lasten. 50. Inkomsten verhogen afvalbrengstation Motivering: Verhoging van de inkomsten leidt tot daling van het in rekening gebrachte tarief. Er ontstaat meer ruimte voor verhoging van de lokale lasten door minder kostentoerekening aan de afvalstoffenheffing. Gedacht wordt aan het in rekening brengen van € 20 per afspraak om grof vuil op te halen.

32

I.9

Overhead / organisatie

Terug naar 32- urige werkweek (ingeval van nieuwe medewerkers) € 55.000

Meer gebruikmaken van standaard oplossingen VNG €0

Verlaging representatiebudget college € 5.000

Verlaging budget arbeidsvoorwaarden € 2.000

51

52

53

54 Budget organisatie ontwikkeling verlagen € 3.000

55

56 Minder actieve rol in Alblasserwaard €0

57

58 Minder regels, minder handhaven €0

60

61

62 Versoberen budget Klimaatadaptatie € 2.500

Verlaging budget personeelsfeesten € 15.000

Meer regionaal doorpakken en minder maatwerk €0

59

63

Versoberen programma duurzaamheid € 70.000

Huur werkplaats Coornhertstraat 6 laten vervallen € 9.000

Stoppen met veiligheidsavonden € 2.000

Versoberen programma participatie € 5.000

Onderzoek mogelijkheden verhuur gedeelte gemeentehuis aan Bibliotheek € 40.000

64

Taakstelling organisatie € 435.000 (€ 80.000 extra bij inhoudelijke voorstellen verantwoord) Totaal: € 515.000)

67

Energiezuinige gemeente € 10.000

65

Multifunctionelere accommodaties. Meerdere functies bij elkaar €0

66

68

Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 51. Terug naar 32-urige werkweek Motivering: Dit lijkt bij de helft van de nieuwe vacatures mogelijk. Het kan feitelijk worden gezien als onderdeel van de taakstelling op de organisatie. Bij ombuigingsvoorstel 67 is de ombuiging dan ook meegenomen. 53. Verlaging representatiebudget college 33

Motivering: Dit betreft het inboeken van de onderuitputting op dit budget. 54. Verlaging budget arbeidsvoorwaarden Motivering: Het betreft hier het corrigeren voor onderuitputting. Bij ombuigingsvoorstel 67 is de ombuiging meegenomen. 55. Verlaging budget personeelsfeesten Motivering: Het betreft hier het corrigeren voor onderuitputting. Bij ombuigingsvoorstel 67 is de ombuiging meegenomen. 56. Energiezuinige gemeente Motivering: Er is een rapport opgesteld (vestigingsrapport) volgens de Europese Energie-Efficiency Richtlijn (EED). Hierin worden mogelijke besparingen opgegeven. Een van de besparingen is gaan rijden met elektrische auto's, waardoor brandstofbesparing wordt gerealiseerd. Voor de boa's zijn al elektrische auto's gerealiseerd. 57. Huur werkplaats Coornhertstraat 6 laten vervallen Motivering: Maatregel kan op ieder moment worden doorgevoerd, besparing kan als ombuiging worden ingezet. 58. Budget organisatieontwikkeling verlagen Motivering: Het betreft een correctie op het budget naar € 100.000. Bij ombuigingsvoorstel 67 (taakstelling organisatie) is de ombuiging meegenomen. 61. Stoppen met veiligheidsavonden Motivering: De korting op het budget wordt voor alle begrotingsjaren doorgevoerd. Er zijn ook alternatieve manieren om inwoners op veiligheidsrisico's te wijzen, alhoewel de avonden druk bezocht waren. 63.

Versoberen Programma duurzaamheid Motivering: De ombuiging bestaat uit een deel versobering van het programma en uit een deel reduceren van de formatie. De verwachting is dat de beschikbare formatie beschikbaar voor de energietransitie weer kan groeien zodra het rijk extra gelden voor de energietransitie beschikbaar stelt. 64. Versoberen programma participatie Motivering: Als gevolg van de ombuiging kunnen minder participatietrajecten met inwoners worden georganiseerd. De focus verschuift meer naar de kwaliteit van de participatie. 65. Onderzoek mogelijkheden verhuur gedeelte gemeentehuis aan bibliotheek Motivering: Een onderzoek naar mogelijke huisvesting van de bibliotheek in ons gemeentehuis loopt. Naar verwachting gaat dat lukken. Mocht dat niet doorgaan, dan worden de inzichten verkregen uit dat onderzoek gebruikt voor het mogelijk huisvesten van een andere organisatie in ons gemeentehuis. De opbrengst is vanaf 2023 ingeboekt.

66. Versoberen budget klimaatadaptatie Motivering: De ombuiging betreft de opzegging van het lidmaatschap van de Stichting Operatie Steenbreek en heeft geen verdere gevolgen voor de uitvoering zelf. 67. Taakstelling organisatie Motivering: Dit betreft een ombuiging die is samengesteld uit andere ombuigingen. Het gaat om een opstelsom van de ombuigingen 51, 54, 55, 58 en een aanvullende taakstelling op de organisatie. Het 34

pakket bestaat uit het invoeren van een 32-urige werkweek voor nieuwe medewerkers op vrijwillige basis, verlaging van het budget arbeidsvoorwaarden en het budget personeelsfeesten, het verlagen van het budget organisatieontwikkeling, minder formatie (zie ook aantal inhoudelijke voorstellen) en afromen van de in de begroting opgenomen stijging CAO lonen.

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 52. Meer gebruik maken van standaard oplossingen VNG Motivering: De basis kan een standaard oplossing van de VNG zijn. De praktijk leert dat daarna toch weer maatwerk nodig is, waardoor deze ombuiging niet realistisch is. 59. Meer regionaal doorpakken en minder maatwerk Motivering: Meer werken met regionale voorstellen is een lijn die is verkend. In veel gevallen betekent dit minder meerwerk en dus geen kwantificeerbare ombuiging. 60. Minder actieve rol in Alblasserwaard Motivering: Dit voorstel levert geen ombuiging op. Uiteraard blijft de bestuurlijke rol in de Alblasserwaard van belang. 62. Minder regels, minder handhaven Motivering: In de huidige coronatijd, en na verwachting ook nog enige tijd daarna, is de behoefte aan handhaving juist groter. Onze handhaving zit feitelijk al op een basisniveau. Minder handhaven zou betekenen dat we een aantal essentiële handhavingstaken niet meer kunnen verrichten. 68. Multifunctionelere accommodaties. Meerdere functies bij elkaar Motivering: Is onderdeel van staand beleid om dit te realiseren bij kansen die zich voordoen. Op kortere termijn is de verwachting dat hier geen besparing mee kan worden gerealiseerd.

35

I.10

Inkomsten verhogen

Leges visvergunningen verhogen met meer dan inflatie € 2.000 69

Leges parkeervergunningen en bezoekerskaarten € 15.000

Tarieven verhogen gebruik gemeentegrond € 5.000

70

71

Toeristenbelasting verhogen met € 0,10 € 5.000 72

Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 69. Leges visvergunningen verhogen met meer dan inflatie Motivering: Realistisch voorstel met (geringe) gevolgen voor een kleine groep gebruikers. Afhankelijk van onze tarieven in relatie tot de tarieven elders wordt gekeken naar mogelijkheden om de leges verder te verhogen. 70. Leges parkeervergunningen en bezoekerskaarten Motivering: De leges parkeervergunningen waren laag, zodat een verhoging als ombuiging ingezet kan worden. Daarnaast wordt het tarief voor de bezoekerskaarten € 1/uur. Dit is een redelijk tarief in relatie tot omliggende gemeenten. 71. Tarieven verhogen gebruik gemeentegrond Motivering: Een tariefsverhoging van 5% wordt realistisch geacht. 72. Toeristenbelasting verhogen met € 0,10 Motivering: Geringe verhoging, voortzetting van eerdere verhoging. Aandacht voor administratieve verwerking is essentieel, waardoor het raadzaam is om goed te overleggen over het moment van ingaan van de verhoging (te regelen bij de belastingverordening).

36

I.11

Financieel technisch

Afschrijvingssystematiek gebouwen €0

Ontwikkelwinst uit de grex inzetten ter dekking expl.uitgaven €0

Verlaging investeringskrediet De Viermaster € 21.000

Herfinanciering leningen deel II € 725.000 in ++ variant

73 Taakstelling materieel gemeentewerf (lease of koop of anders) € 19.500

74

Kaasschaaf € 500.000 vanaf 2024 in ++ variant

75 Bijdrage reserve aan kapitaallasten € 300.000

76 Versoberen nieuw beleid € 175.000 oplopend

77

78

79

Onderzoek nieuw beleid kaderbrieven €0

81 Onderuitputting (oude) budget inburgering € 35.000

85 Strategisch vastgoedbeheer €0

89

Verlagen post onvoorzien € 50.000 in basis variant € 68.000 in ++ variant

Stelpost inflatiecorrectie verlagen € 210.000

82

83

Verlagen stelpost volumeontwikkeling SDD €0

84 Inzetten reserves taakmutaties € 50.000

87

86 Stelpost loon- en prijsstijging VP vanaf 2023 o.b.v. gewogen gemiddelden € 60.000 vanaf 2023 en oplopend

80 Verhogen inkomsten Beschermd wonen en opvang € 210.000 (aflopend)

Verminderen uren bewegingsonderwijs Oostpolderhal €0

88

90 Opgenomen in voorstel om als ombuiging in te zetten Voorstel is om mogelijkheid niet als ombuiging in te zetten

Motivering waarom mogelijkheid is gekozen als in te zetten ombuiging 75. Verlaging Investeringskrediet De Viermaster Motivering: Dit betreft een technische maatregel die als ombuiging kan worden doorgevoerd.

76. Herfinanciering leningen deel II 37

Motivering: Het betreft een mogelijkheid, die echter een zeer forse inzet van de reserves vraagt. Het is van belang de structurele lasten en opbrengsten goed tegen elkaar af te wegen. Het voorstel is de ombuiging in 2022 en 2023 in ieder geval niet door te voeren. Wel kan de ombuiging in 2024 worden opgevoerd in de ++ variant. 77. Taakstelling materieel gemeentewerf (lease of koop of anders) Motivering: Gezien de aflopende contracten is een taakstelling van 10% op het totaal van de beïnvloedbare uitgaven vanaf 2022 realistisch. Het totaal van de beïnvloedbare uitgaven is € 195.000. 78. Kaasschaaf Motivering: Een mogelijkheid is om een bepaald percentage van alle beïnvloedbare budgetten af te romen. Gezien de overige kortingen op budgetten is dit een laatste redmiddel. Net zoals voorstel 76. De ombuiging valt in de categorie ++. 79. Bijdrage reserve aan kapitaallasten Motivering: Deze ombuigingsmogelijkheid wordt als reëel gezien. De voeding kan komen uit de bestemming van het onverdeeld jaarresultaat. 80. Stoppen of versoberen nieuw beleid Motivering: Het budget wordt weer teruggebracht naar het oude niveau van € 100.000 per jaar. Er zijn minder mogelijkheden voor het doorvoeren van nieuw beleid, maar in tijden van financiële krapte een logische maatregel. 82.

Bijstellen post onvoorzien Motivering: Deze post is voor de helft bestemd voor de gemeenteraad en voor de helft van het college. Voorgesteld wordt om de post te halveren en dus meer op risico te begroten. Een aantal gemeenten houdt als richtlijn € 1,- per inwoner aan. Daarvan uitgaande is nog een aanvullende ombuiging van € 18.000 mogelijk. Het voorstel is deze laatste ombuigingsvariant in de ++ variant op te nemen. 83. Stelpost inflatiecorrectie verlagen Motivering: Als tegenhanger voor compensatie van loon- en prijsstijgingen is hiervoor aan de uitgavenkant een stelpost in de begroting opgenomen. Door deze maatregel wordt deze stelpost geschrapt. 84. Verhogen inkomsten Beschermd wonen en opvang Motivering: Inmiddels is een inschatting gemaakt van de uitgaven. Dit leidt tot een realistische aflopende ombuiging. In 2023 komt een nieuwe financieringssystematiek. 85. Onderuitputting (oude) budget inburgering Motivering: Het betreft een meer technische maatregel. 87. Inzetten reserve taakmutaties Motivering: Het betreft meer een technische maatregel. 90. Stelpost loon- en prijsstijging VP vanaf 2023 o.b.v. gewogen gemiddelden Motivering: Uitvoeren van een technische maatregel, waarvan wij de exacte omvang pas weten bij de Meicirculaire.

38

Motivering waarom geadviseerd wordt de mogelijkheid voor ombuigingen niet te kiezen 73. Afschrijvingssysteem gebouwen Motivering: Alhoewel technisch gezien de afschrijvingstermijnen nog wel verlengd kunnen worden, lijkt het inzetten hiervan niet raadzaam. Er ontstaan in dat geval mogelijk niet realistische afschrijvingstermijnen, zodat de lasten naar later worden verschoven. Voorstel is dit in te zetten als ++ variant. 74. Ontwikkelwinst uit de grondexploitatie inzetten ter dekking exploitatieuitgaven Motivering: De ontwikkelwinst kan beter via de normale werkwijze in de reserves worden gestort. Er is immers geen directe link met de exploitatieuitgaven. 81. Onderzoek nieuw beleid kaderbrieven Motivering: Er is onderzoek gedaan naar de kaderbrieven 2018 en 2019. In deze recente kaderbrieven is geen nieuw beleid opgenomen, behalve als gevolg van autonome ontwikkelingen. In die jaren is dus geen relatief gemakkelijke ombuiging te vinden. De veronderstelling is dat hetzelfde beeld in de jaren daarvoor zichtbaar zal zijn, of dat het beleid moeilijker als ombuiging is door te voeren. 86. Verlagen stelpost volume ontwikkeling SDD Motivering: Dit is geen realistische mogelijkheid. De meest recente cijfers geven aan dat de volumeontwikkeling nog hoger is dan gedacht. De stelpost verlagen is dus geen realistische mogelijkheid op dit moment. 88.

Verminderen uren bewegingsonderwijs Oostpolderhal Motivering: Via contact met het bestuur van de Stichting Oostpolderhal is duidelijk geworden dat niet meegewerkt wordt aan aanpassing van de dienstverleningsovereenkomst. Derhalve is dit geen realistische ombuiging. 89. Strategisch vastgoedbeheer Motivering: Het is staand beleid om panden die als niet strategisch vastgoed worden aangemerkt te verkopen. Dit levert in het kader van de ombuigingen geen winst op. Op korte termijn zijn er geen besparende mogelijkheden.

39

Financiële uitwerking van de varianten De uitwerking van de ombuigingsvoorstellen zoals hierboven nader beschreven zijn hieronder financieel geduid. De ombuigingen om te komen tot een sluitende begroting 2022 zijn daarbij verdeeld in drie varianten. De basisvariant, de basis + variant en de basis ++ variant. De gedetailleerde uitwerking van de verschillende varianten zijn in de bijlagen nader uitgewerkt. Alle ombuigingsvoorstellen zijn ingedeeld in categorieën, die ook in de tabellen zichtbaar zijn. De basisvariant Fianncieel m eerjarenperspectief 2022-2025 bij toepassing van de basisvariant om buiging indelingsvariant 2022 2023 € -1.977.000 € -3.423.000 € Begrotingssaldo Ontw ikkelingen € -864.000 € -213.000 € begrotingssaldo gecorrigeerd € Separate om buigingsvoorstellen basisvariant Subsidies Economie Beheer openbare ruimte Zorgtaken voor kw etsbaren Sport Overhead / organisatie inkomsten verhogen financieel technisch Totaal separate om buigingsvoorstellen Uitw erking Businesscase Businesscase fietsparkeren Businesscase cultuurplatform Businesscase ruimte en w onen Businesscase lokale lasten Structurele dekking lasten toekomstige investeringen

Begrotingsresultaat basisvariant

2024 -4.763.000 € -566.000 €

2025 -6.050.000 € -643.000 €

2026 -6.050.000 -2.190.000

-2.841.000 €

-3.636.000 €

-5.329.000 €

-6.693.000

€

-8.240.000

€ € € € € € € €

238.944 28.000 238.000 61.500 8.000 538.500 21.500 1.070.500

€ € € € € € € €

275.810 28.000 353.000 70.800 8.000 576.500 21.500 1.095.500

€ € € € € € € €

360.810 28.000 453.000 70.800 8.000 578.500 21.500 1.140.500

€ € € € € € € €

395.810 28.000 453.000 70.800 8.000 576.500 21.500 1.085.500

€ € € € € € € €

395.810 28.000 453.000 70.800 8.000 576.500 21.500 1.005.500

€

2.204.944

€

2.429.110

€

2.661.110

€

2.639.110

€

2.559.110

€ € € € €

72.000 1.743.000 -600.000

€ € € € €

92.000 50.000 1.743.000 -600.000

€ € € € €

92.000 50.000 1.743.000 -600.000

€ € € € €

92.000 50.000 1.743.000 -600.000

€ € € € €

92.000 50.000 1.743.000 -600.000

€ 578.944

€ 78.110

-€ 1.382.890

-€ 2.768.890

-€ 4.395.890

Aanvullende toelichting Businesscase fietsparkeren In de uitgewerkte businesscase fietsparkeren, wat als bijlage is bijgevoegd, is uitvoering gegeven aan de toezeggingen aan de raad om onderzoek te doen naar mogelijke locaties in het centrum voor het realiseren van een permanente overdekte fietsenstalling tegen zo laag mogelijke structurele kosten. Tevens is dit onderzoek een uitwerking van het ombuigingsvoorstel, om een besparing door te voeren op het fietsparkeren in het centrumgebied. Businesscase cultuurplatform Het doel van de businesscase is het onderzoeken op welke wijze een cultuurplatform in Papendrecht kan worden ingericht om de samenwerking en samenhang tussen culturele activiteiten te bevorderen en daarmee tegelijkertijd vanuit een samenhangende visie en inzet te komen tot een kostenbesparing (ombuiging) binnen een bandbreedte tot 30% van het budget. De inzet van de businesscase is een besparing tot maximaal € 270.000 te realiseren. Hiertoe zullen verschillende scenario's worden uitgewerkt. De businesscase wordt rond de zomer van 2022 ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Vanaf 2023 hebben we nu al rekening met een minimale besparing van € 50.000, met de opmerking dat dit een indicatief bedrag. Op basis van de besluitvorming in 2022 zal de defintiieve besparing betrokken worden bij de Kaderbrief 2023.

Businesscase lokale lasten De businesscase lokale lasten vormt een apart onderdeel in het ombuigingstraject en is als bijlage bij de kaderbief toegevoegd. Er is onderzocht welke financiële mogelijkheden er zijn om de opbrengsten te verhogen. In de basisvariant is rekening gehouden met een lokale lastendruk rond de 50% goedkoopste gemeenten van Nederland. Een stijging van de lokale lasten met 15% vanaf 2022 wordt 40

daarbij voorgesteld. Met de financiële uitwerking van de business case lokale lasten is rekening gehouden met de verwachte stijging van de afvalstoffenheffing en rioolheffing over 2022. Structurele dekking lasten toekomstige investeringen De stijging van de lokale lasten draagt bij om niet alleen nu maar ook naar de toekomst toe een beter financieel perspectief te bieden aan beleidsmatige ontwikkelingen en noodzakelijke investeringen. Wij kiezen er voor financiële rust in te bouwen voor de komende jaren en vanaf 2022 structureel € 0,6 mln. te reserveren om de toekomstige investeringslasten (waaronder de huisvesting VO-scholen, duurzaamheid etc.) gedeeltelijk te kunnen dekken.

De basis + variant Fianncieel m eerjarenperspectief 2022-2025 bij toepassing van de basis + variant om buiging indelingsvariant 2022 2023 € 78.110 begrotingsresultaat basis variant € 578.944 Om buigingen basis + variant Beheer openbare ruimte Zorg voor kw etsbaren Totaal om buiging basisvariant

2024 -€ 1.382.890

2025 -€ 2.768.890 €

2026 -4.395.890

€ €

208.000 € 20.500 €

208.000 € 20.500 €

208.000 € 20.500 €

208.000 € 20.500 €

208.000 20.500

€

228.500

228.500

228.500

228.500

228.500

Begrotingsresultaat inclusief basis +

€

€ 807.444

€

€

€

€ 306.610

-€ 1.154.390

-€ 2.540.390

-€ 4.167.390

Fianncieel m eerjarenperspectief 2022-2025 bij toepassing van de basis ++ variant om buiging 2023 indelingsvariant 2022 begrotingsresultaat basis + variant € 807.444 € 306.610

2024 -€ 1.154.390

2025 -€ 2.540.390 €

2026 -4.167.390

De basis ++ variant

Om buigingen basis + variant Beheer openbare ruimte Zorg voor kw etsbaren Sport Overhead / organisatie financieel technisch Businesscase fietsparkeren Businesscase cultuurplatform Totaal om buiging basisvariant Begrotingsresultaat incl. Basis + en ++

€ € € € € €

104.000 7.500 9.000 11.000 18.000 66.000

€ € € € € €

104.000 7.500 9.000 11.000 18.000 46.000

€ € € € € €

314.000 7.500 9.000 11.000 1.243.000 46.000

€ € € € € €

314.000 7.500 9.000 11.000 1.243.000 46.000

€ € € € € €

314.000 7.500 9.000 11.000 1.243.000 46.000

€

215.500

€

195.500

€

1.630.500

€

1.630.500

€

1.630.500

€ 1.022.944

€ 502.110

€ 476.110

-€ 909.890

-€ 2.536.890

Aanvullende toelichting Bij het onderdeel businesscase fietsparkeren wordt in de basis ++ variant ervoor gekozen het fietsparkeren niet door te voeren. Lange termijn proces ombuigingen We constateren dat we op de goede weg zijn, maar voor de komende jaren we nog wel een opgave hebben te doen. Zeker met de nog komende forse investering in o.a. de huisvesting voortgezet onderwijs. Wij bieden een goed perspectief naar de toekomst waarin ruimte ontstaat voor nieuwe ontwikkelingen, waarbij het voorzieningenniveau in stand blijft en de lokale lasten in lijn met dit voorzieningenniveau is gebracht. Daarnaast levert wellicht de landelijke discussie rondom de financiering van de Jeugd en het onderzoek naar de omvang van de algemene middelen van de gemeenten om haar taken uit te kunnen voeren een positieve bijdrage op aan het begrotingsresultaat.

41

Bijlage Regelgeving structureel en reëel evenwicht Toelichting regelgeving De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Bepalend hierbij zijn de richtlijnen vanuit het BBV en het toezichtkader van de provincie. Reëel evenwicht Met reëel evenwicht wordt bedoeld dat de geraamde baten en lasten in de begroting en meerjarenraming volledig en realistisch zijn. De gemeente moet zich rekenschap geven van daadwerkelijk te verwachten groei of afname van baten en lasten. Dus het opnemen van stelposten en of taakstellingen die niet concreet genoeg zijn, worden vanuit de provincie gecorrigeerd op het saldo. Structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. Om vast te kunnen stellen dat sprake is van structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welk structureel. Structureel of incidenteel? Voor structurele baten en lasten geldt in het algemeen, dat zij tot nadere besluitvorming voor onbepaalde tijd in de begroting staan (structureel bestaand beleid). Met andere woorden, er is (nog) geen einddatum bekend. Incidentele baten en lasten betreffen die posten die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden.

Deze posten zijn tijdelijk c.q. hebben een eindig doel. Met andere woorden, er is een einddatum bekend. Drie of vier jaar opnemen van een raming is daarbij geen harde scheidslijn. Wanneer de einddatum vier of vijf jaar ligt na het voor het eerst opnemen van een post, kan deze post nog steeds aangemerkt worden als incidenteel. Echter, hoe verder de einddatum ligt na (het hulpmiddel van) drie jaar, hoe moeilijker het is aannemelijk te maken dat sprake is van een reële einddatum. Van een begrotingspost waarvan de einddatum over tien jaar ligt kan moeilijk aannemelijk gemaakt worden dat deze post het begrotingssaldo incidenteel beïnvloedt. Waar de grens precies ligt is moeilijk aan te geven, aangezien het BBV geen scherpe definitie geeft wat structureel of incidenteel is. Het BBV laat ruimte aan de decentrale overheden omdat dit past bij de eigen beoordeling van de lokale omstandigheden (‘principle based’). De gehanteerde uitgangspunten dienen vooraf in beleidsnota’s (bijvoorbeeld de financiële verordening) te zijn vastgelegd. Papendrecht heeft dit (nog) niet expliciet vastgelegd. Bestemmingsreserve kapitaallasten Voor de dekking van kapitaallasten kan de raad een bestemmingsreserve kapitaallasten instellen, mits aan de voorwaarden uit de Notitie materiële vaste activa 2017 van de Commissie BBV voor deze bestemmingsreserve is voldaan.

• Een bestemmingsreserve kapitaallasten moet van voldoende omvang zijn om de kapitaallasten gedurende de gehele vastgestelde afschrijvingsperiode aan de reserve te kunnen onttrekken. • Wanneer het saldo van de bestemmingsreserve minder is dan de boekwaarde van de desbetreffende activa, dan kunnen de kapitaallasten slechts naar rato aan de bestemmingsreserve kapitaallasten worden onttrokken, waarbij de afschrijvingstermijn gelijk moet blijven. • Als de afschrijvingstermijn wordt gewijzigd, wordt ook de dekking opnieuw berekend.

42

• •

De bestemmingsreserve kapitaallasten is gekoppeld aan de betreffende investeringen. Dit houdt in dat wanneer de investering qua fasering anders verloopt, de onttrekking hierop wordt aangepast. Rentelasten worden niet vanuit de bestemmingsreserve gedekt.

Bestemmingsreserve rente Er ligt een uitspraak van de commissie BBV dat gezien de vrij unieke situatie met betrekking tot de verkoop van Eneco en de gevolgen daarvan op de financiële huishouding van de gemeente in deze situatie ingestemd wordt dat voor de dekking van alleen de rente (= 1 aspect van de kapitaallast) een bestemmingsreserve mag worden gevormd die analoog aan de bestemmingsreserve ter dekking van kapitaallasten als structureel dekkingsmiddel ter dekking van rentelasten wordt ingezet. Dit tot max. de hoogte van de boeterente bij herfinanciering van de lening portefeuille. Zie ook ombuigingsnummer 76 herfinanciering leningen deel II. De structurele vrijval kan worden ingezet als gedeeltelijke dekking van de kapitaallasten huisvesting voortgezet onderwijs en is derhalve als basis ++ benoemd. Inzet surplus binnen de algemene reserve Onder voorwaarden is het voor gemeenten toegestaan om onttrekkingen aan de algemene reserve ten gunste van de exploitatie te brengen zonder deze mutatie op te nemen op het overzicht van incidentele baten en lasten. Deze bepaling is echter niet ‘de reddingsboei’ om de begroting meerjarig structureel in evenwicht te brengen. Inzet van de algemene reserve voor een periode van maximaal vier jaar (= termijn begroting + meerjarenraming) kan zonder voorafgaande toestemming van de toezichthouder worden geraamd in de (meerjaren)begroting.

Hierbij mag geen sprake zijn van een opschuivende inzet van de algemene reserve. Na afloop van de periode van vier jaar kan niet aansluitend opnieuw besloten worden tot inzet van de algemene reserve. Daarnaast moeten de ingezette middelen worden afgebouwd, zodanig dat na afloop van de periode structurele middelen zijn geraamd om de wegvallende inzet van de algemene reserve te compenseren. Het besluit tot inzet moet expliciet door de raad genomen worden bij voorkeur met een afzonderlijk raadsbesluit. Het verdient echter wel aanbeveling om voor de inzet van de algemene reserve vooraf met de toezichthouder af te stemmen of aan alle voorwaarden wordt voldaan. Inzet van de algemene reserve voor een periode van langer dan vier jaar kan slechts in uitzonderlijke gevallen. Welke voorwaarden gelden voor een juiste toepassing? • Inzet van de algemene reserve geldt alleen voor het deel dat volgens de toezichthouder geen deel uitmaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. • De risico’s moeten volledig gekwantificeerd en onderbouwd zijn, zodat aantoonbaar is hoe groot het vrij inzetbare bedrag van de algemene reserve is. (Onder niet (volledig) gekwantificeerde risico’s vallen onder andere PM-posten.) • Het totaalbedrag van het inzetbare deel van de algemene reserve moet bij het besluit tot de inzet aanwezig zijn in de algemene reserve.

• Voor het totaalbedrag van de inzet wordt een afzonderlijke dekkingsreserve gevormd. • Na het besluit tot inzet kan de jaarlijkse inzet niet meer verhoogd worden. Verlaging of geheel beëindigen van de inzet van de algemene reserve is wel mogelijk. • Zolang inzet onderdeel uitmaakt van de (meerjaren)begrotingen, dienen alle jaarschijven, waar de inzet van de algemene reserve niet meer opgenomen is, structureel en reëel in evenwicht te zijn. • Na het vervallen van de inzet van de algemene reserve moet dus sprake zijn van een situatie dat geen noodzaak meer bestaat om incidentele middelen in te zetten om de begroting structureel in evenwicht te brengen.

43