13. Jaarstukken 2022 OZHZ.pdf

bestuurh

Jaarstukken 2022 Jaarstukken 2020 Voorlopige jaarrekening 2020, vastgesteld door het dagelijks bestuur op <DATUM>

Vastgesteld door Directieteam 23 maart 2021 het dagelijks bestuur op 12 april 2023

1 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Inhoud Inleiding

4

I Jaarverslag

5

1.

Programmaverantwoording

5

Voorwoord

5

1.1 Thema's

7

1.2 Dit deden wij voor Zuid-Holland Zuid

8

1.3 Bestuurlijke ontwikkelingen

10

1.4 Kritische prestatie indicatoren

16

1.5 Wat heeft het gekost?

24

2.

31

Paragrafen

2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

32

2.2 Onderhoud kapitaalgoederen

36

2.3 Financiering

37

2.4 Bedrijfsvoering

41

2.5 Openbaarheidsparagraaf

47

II Jaarrekening 2022

50

1.

Balans per 31 december 2022

51

2.

Programmarekening 2022

67

3.

Wet normering topinkomens (WNT)

69

4.

Begrotingsrechtmatigheid

71

Bijlage 1 Verbonden partijen

73

Bijlage 2 Overzicht taakvelden

74

Bijlage 3 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen

75

2 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

3 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Inleiding

Voor u liggen de jaarstukken 2022 van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. Hiermee doen wij verslag over de uitvoering van de begroting 2022. Het jaarverslag is de verantwoording over de behaalde beheersmatige en financiële resultaten. Inhoudelijk wordt separaat, per opdrachtgever, gerapporteerd over de uitvoering van de jaarprogramma’s 2022. In de begroting 2022 hebben wij speerpunten en prestatie-indicatoren geformuleerd. In het jaarverslag sluiten wij hierop aan en gaan we in op de resultaten. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (deel I) en de jaarrekening (deel II). Het jaarverslag bevat de programmaverantwoording (wat willen we, wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost?) en de verplichte paragrafen. De jaarrekening bevat de balans, programmarekening en specifieke verantwoordingen.

4 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

I. Jaarverslag 1. Programmaverantwoording

Voorwoord 2022 was het jaar van veel samenwerken. Van het samenwerken met de andere omgevingsdiensten in Zuid-Holland. Maar ook het samenwerken met collega's; en dat kon gelukkig weer veel vaker 'in levenden lijve' op kantoor. Dat is een goede ontwikkeling gezien de grote opgaven waar we met elkaar voor staan om de regio veilig, gezond en duurzaam te houden. In deze jaarrekening ligt uiteraard de focus op het financieel resultaat van 2022. We komen uit op een klein positief saldo. In deze tijd van oplopende inflatie en stijgende kosten iets om trots op te zijn. Er is veel werk verzet in het afgelopen jaar. Teveel om in dit voorwoord volledig te zijn. Toch noem ik er een paar. Zo werden de resultaten van het moestuinonderzoek Pfas bekend en kregen moestuin eigenaren nieuwe adviezen. Deze stoffen horen niet thuis in ons milieu, niet in ons water en niet in ons voedsel. Wij blijven ons dan ook gezamenlijk inzetten om deze uitstoot te stoppen. Milieucriminaliteit raakt ook onze regio. We hebben te maken met mestfraude, illegale handel in en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, afvalcriminaliteit en gesjoemel met bodem- en grondstromen. De effecten zijn niet altijd direct zichtbaar, maar hebben zeer grote gevolgen voor de omgeving, de economie en onze volksgezondheid.

Inspecteurs van de vijf omgevingsdiensten van Zuid-Holland controleerden samen afvalbedrijven om deze vorm van criminaliteit tegen te gaan. OZHZ ging met gemeenten aan de slag met de 3-30-300 regel. Een vuistregel om slimme keuzes te maken op het gebied van klimaat adaptief bouwen. Met deze regel meet je namelijk drie dingen: Eerst of je vanuit elke woning drie bomen ziet. Dan of 30% van een wijk in de schaduw van een boom valt. En daarna of vanuit elke woning op 300 meter afstand een verkoelend parkje is. Er is het afgelopen jaar al ingezet op de label C-verplichting van kantoren en deze activiteiten gaan in 2023 onverstoorbaar door. In 2023 mogen kantoren alleen gebruikt worden als ze minstens Label C hebben. Een speciaal team van energietoezichthouders bij OZHZ controleert bedrijven hierop. Bij kantooreigenaren die niet in beweging komen, starten zij een handhavingstraject. Tegelijkertijd zijn er 5 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

ook trajecten voor eigenaren en ondernemers die juist graag méér willen doen dan verplicht. Samen met de andere omgevingsdiensten zijn en blijven we op zoek naar deskundige collega's met een passie voor hun omgeving. Met de slogan 'de betere wereldbaan' slaan we de handen ineen en promoten we ons werk aan nieuwe collega’s. In het afgelopen jaar is OZHZ overgegaan op een heel nieuw zaaksysteem: Open Wave. Collega's zijn opgeleid en de zogenaamde key-users hebben ervoor gezorgd dat de overgang naar het nieuwe systeem goed is verlopen. Complimenten hiervoor. Dank en waardering voor alle medewerkers die zich in 2022 hebben ingezet voor een veilig, gezond, duurzaam en leefbaar Zuid-Holland Zuid!

Meindert Stolk voorzitter OZHZ

6 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.1

Thema's

Veiligheid OZHZ draagt bij aan een veilige regio. Door het verlenen van vergunningen zorgen wij ervoor dat bedrijfsactiviteiten zo min mogelijk gevolgen hebben voor de veiligheid van bewoners in de omgeving. Dit doen wij door in een vergunning vast te leggen hoeveel en welke stoffen een bedrijf mag verwerken, uitstoten of afvoeren. Samen met bijvoorbeeld de veiligheidsregio worden risicoanalyses gemaakt om onveilige situaties zoveel als mogelijk te voorkomen. Vervolgens controleren onze inspecteurs of de bedrijven zich aan de vergunningsvoorschriften houden.

Duurzaamheid OZHZ draagt bij aan een duurzame regio. Dit doen wij door advies te geven over een bewuster (her)gebruik van energie en grondstoffen om schade aan het milieu te voorkomen. De omgevingsdienst adviseert over energiebesparing aan bedrijfstakken zoals bijvoorbeeld zorginstellingen, scholen en bedrijven in de agrarische sector. OZHZ denkt met gemeenten mee over een duurzame inrichting van de ondergrond en omgeving. We streven hierbij naar een goede balans tussen omgevingskwaliteit en ruimte voor economische ontwikkelingen.

Gezondheid OZHZ draagt bij aan een gezonde omgeving. Door het verlenen van vergunningen zorgen wij ervoor dat bedrijfsactiviteiten zo min mogelijk schadelijke effecten hebben op de gezondheid van omwonenden of het milieu. Dit gebeurt door vast te leggen hoeveel en welke stoffen een bedrijf mag verwerken, uitstoten of afvoeren. Vervolgens controleren onze inspecteurs of de bedrijven zich aan de vergunningsvoorschriften houden. Bij het reinigen van vervuilde bodem adviseren onze deskundigen over hoe dat zo goed mogelijk en zonder risico’s voor de gezondheid kan. Daarnaast toetsen wij ook de saneringsplannen van gemeenten en bedrijven.

Leefbaarheid OZHZ draagt bij aan een leefbare regio door in de woonomgeving overlast die bewoners een gevoel van onbehagen geeft, te signaleren en aan te pakken. OZHZ houdt toezicht op bedrijven en behandelt klachten van inwoners over milieuoverlast. Daarnaast ondersteunen wij een aantal gemeenten met toezicht en handhaving bij bijvoorbeeld evenementen. De bescherming van natuurgebieden (de groene handhaving) is een speciale taak die OZHZ uitvoert voor de hele provincie. Ook op het gebied van geluid heeft OZHZ een rol. Geluidoverlast is een breed begrip. Wat voor de ene inwoner gezellige muziek is, kan voor een andere persoon irritante herrie zijn.

7 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

8 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Wat deed OZHZ? Voor de inwoners en ondernemers Bekijk de online jaarverslagomgeving van OZHZ. U leest daar het hele jaar door over de laatste vergunningsprocedures en toezichtsacties. We nemen u ook mee in onze verhalen over de meest actuele onderwerpen. Van het rustig wonen langs de snelweg tot aan ondermijning. Hoe de woonwijk van de toekomst eruit ziet tot aan toezicht op de jacht. U leest interviews met experts en ziet wat onze adviezen in de praktijk betekenen. Het is de online omgeving waar iedereen kan zien wat OZHZ betekent voor de leefomgeving. U, maar ook iedere inwoner, ondernemer, raadslid, ambtenaar of samenwerkingspartner. Binnen de omgeving klikt u verder als u meer wilt weten over wat we gedaan hebben in een bepaalde gemeente of vanuit een van onze programma's. Ook kunt u alvast doorklikken naar 2023. Wij geven u graag een goed beeld. Scan de bijgaande QR-code met uw mobiele telefoon of kijk op www.ozhz.nl/jaarverslag-2022/

9 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.3

Bestuurlijke ontwikkelingen

In dit hoofdstuk doet OZHZ verslag van de belangrijkste ontwikkelingen die op dit moment spelen. Achtereenvolgens wordt ingegaan op: 

De Omgevingswet



De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB)



De overgang van bodemtaken van provincie naar gemeenten



De Energieagenda



Uitvoering van de Wet basisregistratie ondergrond



De aanpak van ondermijning



Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)



Versterking en doorontwikkeling van de VTH-taken

Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Hoe OZHZ de Omgevingswet implementeert, staat in het jaarplan van de Ontwikkelaanpak 2022 - 2025. De voorbereidingen doet OZHZ samen de provincie Zuid-Holland, gemeenten, andere omgevingsdiensten en de ketenpartners in de regio, zoals de GGD, de waterschappen en de veiligheidsregio. Het programma Omgevingswet richtte zich in 2022 vooral op: 

Het inrichten en aanpassen van systemen en processen voor de uitvoering van de VTH-taken, waaronder ook de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).



Het maken van uitvoeringsafspraken met de opdrachtgevers.



Het ontwikkelen van verdiepende kennis, het opdoen van ervaring en het ontwikkelen van producten.



Het voorbereiden op de veranderende uitvoering van de VTH-taken.



De implementatie van een nieuw VTH-systeem.

In 2022 werkte OZHZ aan de basisinrichting voor de VTH-taken en legde relevante koppelingen aan met onder meer het DSO. Samen met opdrachtgevers is voor de prefase de behandeldienst ingesteld voor de taken die OZHZ uitvoert. Zo kan OZHZ daadwerkelijk een aanvraag, melding en/of informatieplicht via het DSO ontvangen. De afgelopen periode vonden diverse (keten) testen voor OZHZ-taken plaats, waarmee OZHZ in 2023 ook doorgaat. Ervaring leert vooralsnog dat de techniek de ene keer wel, de andere keer niet werkt. Zonder duidelijke oorzaak. Langzaam zijn steeds meer gemeenten in de regio aangesloten op het DSO, maar nog niet allemaal. Het 1 op 1 testen veronderstelt wel dat de benodigde technische aansluitingen bij alle opdrachtgevers gereed zijn. OZHZ bereidde zich in 2022 verder voor op de veranderende uitvoering van de VTH-taken. Zo is een voorstel voor milieuleges ontwikkeld in het Regiobrede project Omgevingswet. Alle gemeenten hebben dit voorstel overgenomen in de aanpassing van hun legesverordening. Het voorstel kreeg ook landelijke bekendheid via ODNL. Op verzoek presenteert OZHZ, samen met de Omgevingsdienst Midden-Holland, in maart 2023 het voorstel voor milieuleges op het landelijke VNG-belastingcongres. Ook werkte OZHZ de afgelopen maanden aan andere aspecten van de Omgevingswet.

Zo zijn bijvoorbeeld de standaardbrieven voor VTH-taken gereed en kregen de toezichthouders oefensessies over de nieuwe plichten. Ook zorgde OZHZ voor de belangrijkste aanpassingen van het bedrijvenbestand: de omslag van inrichtingen naar milieubelastende activiteiten. 10 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Periodiek vinden met elke opdrachtgever gesprekken plaats over de implementatie van de Omgevingswet en het maken van nieuwe regiobrede afspraken over de uitvoering van taken. Deze afspraken gaan over de wijze waarop OZHZ het werk zal uitvoeren en wat wel en niet de rol van de omgevingsdienst is. Denk aan onderwerpen zoals het omgevingsplan, samenwerking bij vergunningverlening, omgevingsoverleg en participatie. Al in augustus 2022 is bovendien een model-mandaatbesluit toegestuurd aan alle gemeenten. Het is nu aan de individuele colleges om de mandaten te laten vaststellen en bekend te maken. Dat staat voor 2023 op de rol. In 2023 gaat OZHZ door met het programma Omgevingswet, maar wel in een afgeslankte vorm. Hierbij is de lijn: wat klaar is, is klaar. Tot nu toe is het nodige gedaan. OZHZ is in de basis klaar voor de uitvoering van de VTHtaken. En uitstel of niet, OZHZ investeert blijvend in de cultuurkant van de Omgevingswet, met het accent op de kernwaarden 'samenwerken' en 'denken in oplossingen en mogelijkheden'. Hierbij gaat het niet meer om het denken in pilots, maar om het nu al toe te passen in de praktijk. Denk aan deelname aan initiatieven- en omgevingstafels van opdrachtgevers of bijvoorbeeld advisering bij bestemmingsplannen met verbrede reikwijdte of pilots omgevingsplannen en de 'ja-mits-houding'.

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) De Wkb treedt niet eerder in werking dan de Omgevingswet. Dat betekent dat ook de inwerkingtreding van de Wkb opschuift. OZHZ voert bouwtaken uit voor de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht en Molenlanden en voor de provincie Zuid-Holland. De Wkb in deze eerste fase (gevolgklasse 1) heeft effect op de taakuitvoering voor en de budgetten van de gemeenten Alblasserdam en Dordrecht. In de begroting 2024 neemt OZHZ informatie op over de financiële impact van de Wkb. Nadere uitwerking vindt plaats in de jaarprogramma's 2024 voor Alblasserdam en Dordrecht. Met de andere gemeenten wisselt OZHZ informatie uit over de implementatie van deze nieuwe regelgeving, zoals afgesproken in het AB. Momenteel zijn 2 proefprojecten Wkb in Dordrecht in voorbereiding. De processen die OZHZ vastlegde worden op deze manier getoetst aan de praktijk. Ook de komende tijd blijven OZHZ en gemeenten kennis over de wet en ervaring met de proefprojecten uitwisselen. De stuurgroep van het regionale project Omgevingswet keurde het Beleidskader toezicht en handhaving bouw onder de Wkb Zuid-Holland Zuid goed. De stuurgroep bood het beleid vervolgens ter vaststelling aan de gemeenten aan. OZHZ neemt de hooflijnen van dit beleid op in het RUN.

De overgang van bodemtaken van provincie naar gemeenten Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat het bevoegd gezag voor bodemsaneringstaken grotendeels over van de provincie naar de gemeenten. De bodemsaneringstaak is onderdeel van het basistakenpakket van omgevingsdiensten. OZHZ gaat deze taak daarom vanaf dan uitvoeren voor alle gemeenten en bereidde zich daarop voor in 2022. De bodemtaken veranderen op inhoud, bevoegd gezag en financiering. Deze situatie maakt keuzes nodig voor het uitvoeren van deze taken. De gemaakte keuzes komen in nieuw beleid: een uitvoeringskader voor vergunningverlening en het toezicht en handhaving op de bodemtaken. Hierbij sluit OZHZ zoveel mogelijk aan op de systematiek van de Nota VTH-beleid gemeentelijke taken Zuid-Holland Zuid. Om de inzet voor de bodemtaak te reguleren ontwikkelt OZHZ thans samen met gemeenten en provincie een risicomodel (RUN-bodem) voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dat verkeert nu in een proeffase. Zodra meer bekend is over de daadwerkelijke datum waarop de bodemtaken overgaan zal OZHZ de planning actualiseren. 11 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Rijk, IPO, VNG en UvW overlegden langere tijd met elkaar over het financieren van de overgaande bodemtaken. Inmiddels is duidelijk dat de rijksoverheid geen middelen beschikbaar stelt in het gemeentefonds voor de apparaatskosten van de bodemtaken die naar gemeenten overgaan. Het ministerie zal de uitvoering monitoren, echter zonder toezeggingen. De afgelopen jaren is de financiering van de overgaande gemeentelijke bodemtaken steeds onderwerp geweest in de begrotingsrichtlijnen, die OZHZ jaarlijks meegeeft aan de opdrachtgevers. Daarbij is steeds uitgegaan van een globaal bedrag van circa € 800.000 voor de toekomstige gemeentelijke bodemtaken. In de begroting 2023 van OZHZ is dit bedrag verminderd op het provinciale jaarprogramma. Vanuit de onzekerheid over de taakuitvoering en financiering vanuit het Rijk is € 500.000 structureel en € 300.000 incidenteel toegevoegd aan de gemeentelijke jaarprogramma's. OZHZ ziet 2023 en 2024 nadrukkelijk als overgangsjaren. Doel is om aan de hand van de eerste ervaringen met de Omgevingswet meer inzicht te krijgen in de omvang van de uitvoering en de beschikbare middelen. Op basis van dit inzicht zal OZHZ op een later moment structurele afspraken over uitvoeringsbeleid en benodigde middelen maken.

Door het verschuiven van de ingangsdatum van de Omgevingswet naar 1 januari 2024 blijft de provincie bevoegd gezag voor de bodemtaken en ook budgettair verantwoordelijk. De Energieagenda OZHZ controleert of bedrijven de verplichte energiebesparingen doorvoeren én stimuleert het toepassen van energiebesparende en opwekkende maatregelen. Hierbij wisselt OZHZ toezichthoudende maatregelen (60% van de taken) af met stimulerende maatregelen (40%). Om de energiedoelen in de drie RES-en te behalen, stelde OZHZ de Energieagenda op. Hiervoor is in totaal structureel circa € 1,1 miljoen nodig. Daarover zijn nu voor bijna € 880.000 financiële afspraken gemaakt. Hoewel het budget dus niet toereikend is om het programma in de volle breedte uit te voeren, is het wel een toename van ruim 30% ten opzichte van 2021. Nog niet elke gemeente nam de Energieagenda in 2022 volledig en/of structureel op in het jaarprogramma. Ongeveer € 210.000 (bijna 25%) werd gefinancierd door middel van incidentele offertes. De continuïteit van de Eagenda is hiermee nog niet geborgd. OZHZ kan daardoor de benodigde extra capaciteit alleen verwerven door extern in te huren. Dit brengt risico's met zich mee voor continuïteit, prijs en kwaliteit. Ook kan OZHZ in de eigen organisatie minder kennis en bekendheid met de lokale situatie opbouwen.

Voor de deelnemers betekent dit dat nog niet is geborgd dat de verplichte energiebesparingsdoelstellingen worden behaald. In 2022 kwamen middelen ter beschikking ter ondersteuning van de E-agenda, zoals de Specifieke Uitkering (Spuk) Energiebesparing en VUE3 (Versterkte Uitvoering Energiebesparings- en informatieplicht). Deze laatste subsidieregeling maakt het mogelijk om extra capaciteit in te zetten op extra toezichtstaken. Het totale budget van VUE3 voor alle gemeenten in de regio bedraagt ongeveer € 225.000 voor twee jaar. De Spuk is een rechtstreekse uitkering van het ministerie EZK aan omgevingsdiensten om energietoezicht te versterken. Het gaat hierbij om een eenmalige uitkering voor energiebesparingsplicht van ETS (European Union Emissions Trading System) bedrijven en om een meerjarige uitkering die met name bedoeld is voor extra capaciteit en kennisopbouw. In 2022 bleek het lastiger om nieuwe koplopers te vinden. Het totaal aantal bedrijfsbezoeken via het stimulerend spoor liep daarom wat achter op schema. De animo voor de energiescans is minder, mede door capaciteitsproblemen bij bedrijven. Vanuit de branche-aanpak was veel aandacht voor kantoren (energielabel Cverplichting). OZHZ stuurde nogmaals een stimulerende brief, schafte een tool aan om een nauwkeuriger beeld van de data te krijgen en bereidde het toezicht en de handhaving voor (voor 2023).

Daarnaast pakte OZHZ de 12 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

branches detailhandel en zorg op in 2022. OZHZ organiseerde ook weer bijeenkomsten bij bedrijfsterreinen om bedrijven te inspireren om te verduurzamen: in Molenlanden, Alblasserdam, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht. De innovatietafels in de regio gaan o.a. over waterstof. OZHZ is vroegtijdig met ondernemers in gesprek om de innovatie vanuit regulering mogelijk te maken. Met steun van de provincie organiseerde OZHZ een kennis- en innovatietafel startbijeenkomst met als thema Zon Op Dak. OZHZ bouwde de website platformduurzamebedrijven.nl verder uit, zodat de koplopers hun ambassadeursrol verder kunnen tonen en andere ondernemers kunnen inspireren. Uitvoering van de Wet basisregistratie ondergrond (BRO) Vanaf 1 januari 2018 geldt de Wet op de Basisregistratie Ondergrond (BRO). De wet maakt het mogelijk om bodem- en ondergrondgegevens via een digitaal loket op te vragen en aan te leveren. Het BRO bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw, zoals resultaten van booronderzoeken en grondwatermonitoringen. Overheden zijn wettelijk verplicht de BRO te gebruiken. Bij nieuwe plannen waarbij er inzicht in de bodem moet zijn, moeten gemeenten de BRO raadplegen en de beschikbare informatie toetsen op bruikbaarheid. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het inwinnen en bijhouden van gegevens in de BRO en voor het borgen van de kwaliteit.

Het Ministerie van BZK volgt de implementatie en er geldt een verplichting tot verantwoording voor gemeenten. In 2019 is onderzocht welke rol OZHZ kan spelen in de uitvoering van deze taken. Vervolgens zijn hierover afspraken gemaakt met de gemeenten (met uitzondering van Gorinchem en Molenlanden) om de BRO-taken te gaan uitvoeren. Geconstateerd moeten worden dat de uitvoering nog niet overeenkomt met de beoogde planning, wat resulteert in een onderbesteding gedurende dit verantwoordingsjaar. De oorzaak moet vooral gevonden worden in de kwaliteit en kwantiteit van de aan de uitvoerende dienst aan te leveren informatie. Voor het begrotingsjaar 2023 is het streven er dan ook vooral op gericht in samenwerking met de partners te komen tot een adequate evaluatie met daaruit voortvloeiende verbeterpunten. Aanpak van ondermijning In 2022 is de aandacht voor ondermijnende (milieu-)criminaliteit, zowel vanuit het Rijk, de provincies als gemeenten, toegenomen. De bestuurlijke aanpak van ondermijning is een grotere rol gaan spelen, naast de strafrechtelijke aanpak. OZHZ neemt actief deel aan kennis- en netwerkbijeenkomsten die door de provincie en het RIEC worden georganiseerd. Er is een toenemende vraag om de inzet van OZHZ bij ondermijningsacties.

Bij deze acties werkt OZHZ, samen met zijn ketenpartners, mee aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit, onder andere op bedrijventerreinen en een recreatiepark. Via het DRIOB (Dynamisch Regionaal Ondermijningsbeeld) is er een uitwisseling met DCMR van informatie over ondermijnende criminaliteit binnen de automotive-branche. Met TRACK (onderdeel van het RIEC) heeft OZHZ een partner die netwerkanalyses en risicoanalyses aanbiedt. Ook denkt OZHZ met de gemeenten op strategisch en regieniveau mee over de aanpak van ondermijning en wordt samengewerkt met partijen zoals het RIEC en andere omgevingsdiensten. Vanuit het project Ontwikkelaanpak ondermijning 2022-2025 werkt OZHZ aan de bewustwording van de medewerkers voor signalen van ondermijning. Zij leren signalen herkennen en worden aangespoord om deze vervolgens te melden. Daarna worden de signalen door het ondermijningsteam opgepakt en ingebracht in de casusoverleggen met de gemeenten en de andere ketenpartners.

13 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) ZZS hebben negatieve effecten op mens en milieu. Voor ZZS is - terecht - veel maatschappelijke aandacht. Voorbeelden van ZZS zijn PFAS, GENX en lood. Vanwege de negatieve effecten van ZZS geldt voor bedrijven een inventarisatie- en minimalisatieverplichting. OZHZ heeft de afgelopen tijd geïnvesteerd in opleiding en kennisuitwisseling. Daarbij werkt OZHZ nadrukkelijk samen met de waterschappen. De grotere afvalverwerkers rapporteren hoe zij invulling hebben gegeven aan de inventarisatie- en minimalisatieverplichting. OZHZ beoordeelt deze rapportages. Voor overige bedrijven, waar ook gemeentelijke bedrijven onder vallen, ontwikkelt OZHZ een branchegerichte aanpak. OZHZ richt zich daarbij eerst op de branches met de grootste ZZSrelevantie. Na een succesvolle test van een 'ZZS-tool' gebruikt OZHZ deze structureel bij vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hiermee kan snel inzicht worden gekregen in de aanwezigheid van ZZS. Ook landelijk hebben ZZS de nodige aandacht gekregen. In het Bestuurlijk Omgevingsberaad van 12 oktober 2022 bijvoorbeeld heeft de staatssecretaris de wens van IPO en VNG ingewilligd om ZZS decentraal een prominente plek in het impulsprogramma te geven. Deze 'impuls' moet leiden tot een voorstel in het eerste kwartaal van 2023.

Versterking en doorontwikkeling van de VTH-taken In 2020 en 2021 zijn onderzoeken uitgevoerd naar de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) door omgevingsdiensten. Landelijk door de Commissie Van Aartsen, de Algemene Rekenkamer, de Strategische Milieukamer (het Dreigingsbeeld milieucriminaliteit), en dichter bij huis door de provincie ZuidHolland. OZHZ pakt het vervolg op deze onderzoeken op in de periode 2022 – 2025, samen met de andere omgevingsdiensten in Zuid-Holland, de gemeenten en de provincie. Landelijk traject versterking VTH-taken De Commissie Van Aartsen onderzocht primair welke verbeteringen nodig zijn in het totale VTH-systeem en deed daartoe aan aantal aanbevelingen. De onderzoeken van de Algemene Rekenkamer en het Dreigingsbeeld gaan over de kwaliteit en het gebruik van data bij de aanpak van milieucriminaliteit. Inmiddels is het Interbestuurlijke Programma (IBP) beschikbaar waarin de programma-aanpak staan, uitgewerkt in 6 pijlers (met tussen haakjes de trekkende instantie): 

Robuuste omgevingsdiensten en financiering (VNG).



Bestuursrechtelijk en strafrechtelijke handhaving en vervolging (J&V).



Informatie-uitwisseling en datakwaliteit (I&W).



Kennisinfrastructuur (ODNL).



Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving (IPO).



Monitoring kwaliteit milieutoezicht (I&W).

Subsidieaanvraag IBP Om in het najaar van 2022 met het IBP te kunnen starten is een subsidieregeling opgesteld die een specifieke uitkering (SPUK) aan alle 29 omgevingsdiensten mogelijk maakt van in totaal € 15 miljoen. Voor OZHZ gaat het om een bedrag van € 300.000 tot € 600.000. De subsidieperiode loopt tot eind 2023. De subsidieaanvraag van OZHZ is in november goedgekeurd door het ministerie van I&W voor een bedrag van ongeveer € 600.000. De Rijksbijdrage is nadrukkelijk bedoeld om extra activiteiten uit te voeren, en komen daarmee boven op de middelen die de gemeenten en provincies beschikbaar stellen aan de omgevingsdiensten. De in de subsidiebeschikking opgenomen onderwerpen en projecten stemde OZHZ af met de andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten en met ODNL. Met de name projecten in het kader van de doorontwikkeling van de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten zijn opgenomen: de arbeidsmarktcampagne ('De Betere Wereldbaan' en samenwerking met de Hogeschool InHolland), beter gebruik van data ('datalab' (multidisciplinair team dat informatieproducten ontwikkelt, zoals het energiedashboard) en Inspectieview Milieu), het opstellen van een afwegingskader met het 14 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Functioneel Parket, anonimisering van VTH-documenten, implementatie van de Altijd Actuele Digitale Vergunning (AADV), implementatie van de Landelijke handhavingstrategie en risicoanalyse en opleidingen voor toezichthouders in het nieuwe Team Energietoezicht. ODNL heeft een eigen subsidieaanvraag ingediend ten behoeve van financiering van de regierol op activiteiten uit het IBP, de pilots voor visitatie (welke begin 2023 zijn afgerond), de doorontwikkeling van de ODNL-academie, het instellen van een frontoffice ODNL voor informatie en communicatie, het voorbereiden van onderdelen van de kennisinfrastructuur VTH en data en informatieverzameling. Bestuurlijke opdracht Zuid-Holland De verkenning van de provincie Zuid-Holland heeft geleid tot een bestuursopdracht van de dagelijkse besturen van de 5 omgevingsdiensten in Zuid-Holland. De bestuurlijke opdracht is geoperationaliseerd naar plannen van aanpak die door de bestuurlijke begeleidingsgroep op 4 juli 2022 zijn vastgesteld. Deze gaan over de volgende thema's: 

Arbeidsmarkt.



Informatievoorziening.



De Altijd Actuele Digitale Vergunning.



Kennis en kennisinfra Circulair en Energie.



Kennis en kennisinfra Milieucriminaliteit.



Toekomstverkenning VTH (overige kansrijke onderwerpen).

Binnen het proces is nadrukkelijk oog voor de samenhang met het IBP en de SPUK-subsidieverlening, zoals hierboven beschreven. Begin 2023 hebben de directeuren van de vijf omgevingsdiensten aan de bestuurlijke begeleidingscommissie gerapporteerd over de voortgang. Het AB neemt hiervan in april kennis. De acties die de omgevingsdiensten in Zuid-Holland ondernemen, haken vooral aan bij drie van de zes pijlers uit het IBP. Soms lopen ze er bewust op vooruit, soms is het beter actie uit het IBP af te wachten. Dat geldt met name voor pijlers 1 en 6 van het IBP:

15 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.4

Kritische Prestatie indicatoren (KPI's)

1.4.1

Algemeen

OZHZ voert zijn wettelijke taak uit in mandaat van gemeenten en provincie Zuid-Holland. Met de deelnemers zijn prestatieafspraken gemaakt. OZHZ moet deze afspraken binnen een bandbreedte van 90% - 110% realiseren. De omzet van OZHZ is per taakveld in verschillende mate variabel. Voor de wettelijke taken geldt dat budgetten binnen zekere marges mogen fluctueren. Voor de adviestaken geldt dat er tot dusver geen sprake is van enige verplichting voor gemeenten om opdrachten bij OZHZ neer te leggen. Wel onderschrijft het bestuur het "preferred suppliership" van OZHZ. Speerpunt

Prestatie indicator

Realisatie 2022

Taakuitvoering vindt plaats binnen de door

Taakuitvoering van OZHZ voldoet aan de

OZHZ voldoet aan de VTH-kwaliteitseisen

het AB gestelde kaders voor financiën en

VTH-kwaliteitseisen.

kwaliteit (bijdrageverordening) Producten en prestaties worden

Realisatie PZH (92,4%)

gerealiseerd binnen een bandbreedte van

Er is sprake van onderbesteding, maar

90-110% van het jaarprogramma.

realisatie blijft binnen bandbreedte. Realisatie gemeenten (gewogen gemiddelde 101,7%) Er is sprake van een overbesteding, maar realisatie bevindt zich op totaalniveau binnen de bandbreedte.

Opdrachtgevers worden actief geïnformeerd. Periodiek overleg met de opdrachtgever

2 maal per jaar voortgang- en 1 maal per

Jaarrapportage 2022 en

jaar jaarrapportages conform planning in

voortgangsrapportages 2022 conform

jaarprogramma.

planning opgesteld.

1 maal per maand vindt gesprek met de

Het periodiek overleg met de gedeputeerde

gedeputeerde plaats;

en wethouders heeft in de verslagperiode

2 maal per jaar met wethouders;

consequent plaatsgevonden.

1 maal per 4 maanden ambtelijk MARAP-

Ook de ambtelijk MARAP overleggen zijn

overleg.

conform planning gevoerd.

OZHZ voldoet voor de taken die zij in mandaat uitvoert voor de deelnemers, aan de kwaliteitscriteria. Wel signaleert OZHZ dat voor de uitvoering van bepaalde specialismen de capaciteit beperkt is. Met het oog op de (landelijk gevoerde) discussie over de robuustheid van omgevingsdiensten (InterBestuurlijk Programma Versterking VTH) is het voor OZHZ de vraag of door deelnemers niet méér geïnvesteerd zou moeten worden in bepaalde specialistische (wettelijke) taken, dan wel of bepaalde specialistische taken anders georganiseerd zouden moeten worden op de schaal van de provincie Zuid-Holland, of zelfs op landelijke schaal. In 2023 zal OZHZ hierover een besluit nemen in overleg met de deelnemers. Bijna alle opdrachtgevers zijn binnen de afgesproken bandbreedte (90%-110%) van het budget gebleven. De gemeente Alblasserdam (89,6%) en Sliedrecht (89,9%) zijn net onder de bandbreedte uitgekomen. OZHZ heeft op individuele basis afspraken gemaakt over de verrekening van over- en onderbestedingen met alle opdrachtgevers.

16 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

De realisatie van de provinciale omzet is achtergebleven bij de planning (92,4%). Deze lagere uitputting betreft alle taakvelden, met in het bijzonder de vergunningsactiviteiten. Dit wordt gecompenseerd door een hogere realisatie op de gemeentelijke wettelijke taken (101,7%). Het beeld varieert sterk per opdrachtgever. Meer specifiek is er een toenemende vraag naar vergunningen bouw. Hier staan hogere legesopbrengsten tegenover. OZHZ is in 2022 individueel met de opdrachtgevers in gesprek geweest over bijsturingsacties en de financiële consequenties.

Speerpunt

Prestatie indicator

Realisatie 2022

Productiviteit

Het aantal productieve uren per FTE

De productiviteit bedraagt 61,2%

bedraagt 1.410 uur. De productiviteitsnorm bedraagt daarmee 62,3% Aandeel overhead

Het aandeel uren overhead ten opzichte

Het overheadpercentage is 27,8%

van het totaal aantal uren is genormeerd op 27,3% Flexibele capaciteit

Het aandeel uren inhuur ten opzichte

Het aandeel inhuur bedraagt 15,5%

van het totaal aantal uren is gemiddeld 10% Ziekteverzuim

OZHZ hanteert een norm van 5% voor

Het ziekteverzuim bedraagt 6,6%

ziekteverzuim.

Productiviteit en overhead De productiviteit bedraagt 61,2% en blijft dus iets achter de norm van 62,3%. Dit is voorzien in de begroting. Bij de units met achterstand is veelal sprake van een relatie met het ziekteverzuim, of het inwerken van nieuw personeel waarbij in de praktijk blijkt dat dit meer en meer druk zet op de productiviteit. Daarnaast is er sprake van de zogenoemde "bouwklas". Het verlies is opgevangen door een hogere productie en dus hogere omzet. De lagere productiviteit komt ook tot uiting in een hogere overhead. Zowel eigen medewerkers als inhuur realiseren een aanzienlijke hoeveelheid indirecte uren. Naast het inwerken en ziekteverzuim is ook sprake van een aantal omvangrijke trajecten met een bedrijfsmatig karakter, zoals de invoering van het nieuwe werk concept, de implementatie van een nieuw VTH-systeem, de opschoning van het archief en de herstructurering van de organisatie. De overhead is daardoor tijdelijk hoger dan begroot. Dekking van deze omvangrijke trajecten vindt (deels) plaats uit specifiek hiervoor gevormde bestemmingsreserves. Flexibele formatie en flexibele schil Doelstelling is een gemiddelde flexibele schil van 10% en 90% eigen formatie. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in de verschillende taakvelden.

Onderdelen met een meer variabele omzet (bijvoorbeeld bouw en expertise en advies) hebben een hogere flexibele schil, dan de onderdelen die de wettelijke milieutaken uitvoeren. Ondanks succesvolle wervingsacties is ook in 2022 sprake van een relatief hoog aantal vacatures. Daarnaast is er sprake van een hogere inzet wat tot uitdrukking komt in een hogere productie en dus hogere omzet. Tot slot is er sprake van een aantal omvangrijke trajecten met een bedrijfsmatig karakter, zoals de invoering van het nieuwe werk concept, de implementatie van een nieuw VTH-systeem, de opschoning van het archief en de herstructurering van de organisatie waarvoor (deels) personeel is ingehuurd. Daarmee komt de flexibele capaciteit met 15,5% hoger uit dan de norm.

17 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage was in 2022 met 6,6% hoger dan de norm van 5%. De oorzaken van het hoge verzuim zijn velerlei. Met de nieuwe arbodienst Bezig is de strategie uitgezet om de medewerkers zo snel mogelijk weer op de been te krijgen. Intensivering van het case-management en een breder aanbod aan ondersteuning voor de medewerkers (ook als het gaat om problematiek in de persoonlijke of privésfeer) moet op termijn zijn vruchten gaan afwerpen. Vanaf augustus is te zien dat dit het geval is. In kwartaal 4 daalde het ziekteverzuim percentage van 7,06% naar 5,45% in december. Daarnaast stelde OZHZ een breder plan van aanpak op met lange en korte termijn acties om het ziekteverzuim structureel omlaag te brengen. OZHZ bespreekt ook dit met Bezig zodat ook zij als arbodienst naar de lange termijn hun rol kunnen nemen.

18 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.4.2. Vergunningen en meldingen Vergunningaanvragen moeten binnen wettelijke termijnen worden afgehandeld en meldingen moeten worden beoordeeld op juistheid en volledigheid. De door de burgers en bedrijven ingediende documenten worden getoetst en leiden bij volledigheid en juistheid tot een bevestigingsbrief of een beschikking. Speerpunt

Prestatie indicator

Realisatie 2022

Tijdige en geïntegreerde

Regulier: 99% van de reguliere vergunningen dient

99% van het aantal besluiten is

vergunningen

binnen de wettelijke termijn verleend te zijn.

binnen de termijn verleend.

Uitgebreid: 95% van de uitgebreide vergunningen

91% van het aantal besluiten is

dient binnen de wettelijke termijn verleend te zijn.

binnen de termijn verleend.

Bij wettelijke termijn moet gedacht worden aan de mogelijkheden die de wet biedt, dus inclusief mogelijke verlenging. Risicobeheersing

99% van de besluiten wordt niet vernietigd dan wel

99% van de zaken is in stand

krijgt positief advies bij de rechtbank/Raad van

gebleven.

State dan wel de bezwaarschriftencommissie Dienstbaarheid

Klanttevredenheid:

Uit het klanttevredenheidsonderzoek is naar voren gekomen dat de

Het gemiddelde van het KTO is minimaal een 7.

bedrijven tevreden zijn over de interactie met OZHZ. De interactie wordt als goed aangemerkt. Het betreft de milieuvergunningprocedures en vergunningen op het gebied van APV en bijzondere wetten.

Uit het klanttevredenheidsonderzoek via enquêteformulieren is naar voren gekomen dat de bedrijven die de enquête hebben ingevuld tevreden zijn over OZHZ. De samenwerking wordt als goed aangemerkt. Er zal in 2023 een verdiepingsslag plaatsvinden om meer beeld te krijgen van de daadwerkelijke respons op de enquête om de uitkomst in het juiste perspectief te plaatsen. We hebben de norm voor tijdige reguliere procedures over geheel 2022 gehaald. Van de reguliere besluiten is, inclusief de eenmalige mogelijkheid van verlenging van de termijn, 99% binnen de wettelijke termijn afgegeven. Tevens zien we een inhaalslag bij de uitgebreide procedures die binnen termijn worden afgegeven. In de eerste periode (januari t/m april) werden 82% van de besluiten binnen termijn verleend. In de tweede periode (mei t/m augustus) is dit verbeterd naar 90%. Over geheel 2022 (januari t/m december) sluiten we af op 91%. De achterstand van 4% op de norm van 95% wordt bepaald door de achterstand uit de eerste periode en het geringe aantal uitgebreide procedures. In de laatste periode van 2022 zien we de doorwerking van de acties die we in de vorige perioden hebben genomen. We zien dat het inwerken van de nieuwe collega's z'n vruchten afwerpt, betere bewaking van de termijnen en het noodscenario dragen ook bij aan de grip op de termijnen. 19 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.4.3. Toezicht en handhaving OZHZ houdt toezicht en handhaaft de relevante wettelijke bepalingen. Bij toezicht wordt informatie verzameld en een oordeel gevormd of een activiteit voldoet aan de in de vergunning en algemene regels gestelde eisen. Onder handhaving wordt verstaan het opleggen van sancties (bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk) indien uit het toezicht blijkt dat niet aan de gestelde eisen wordt voldaan. Ten aanzien van de toezichthoudende en handhavingstaken is de KPI toezichtdichtheid (TD) gedefinieerd als het percentage uitgevoerde preventieve controles in een verslagperiode ten opzichte van het aantal geplande controles in het jaarprogramma. De KPI Naleving-initieel is gedefinieerd als het aantal uitgevoerde initiële periodieke milieucontroles zonder overtredingen ten opzichte van het aantal uitgevoerde initiële periodieke milieucontroles aan het einde van een verslagperiode. Speerpunt Betrouwbaarheid Provincie

Prestatie indicator Provincie Grijs: TD = 100% NA-initieel >= 60% 1

TD grijs = 100% NA-initieel = 72%

Provincie Groen: TD = 100% NA-initieel >= 80% 2

TD groen = 94% NA-initieel groen = 81%

Provincie Bouw en sloop: NA-initieel >= 90% 3

NA-initieel = 79%

Betrouwbaarheid Gemeenten

Gemeenten RUN 4 milieu periodiek toezicht: TD milieu = 100% NA-initieel >= 60%

TD = 103% NA-initieel = 53%

Betrouwbaarheid Gemeenten AL, DO en ML

Gemeenten RUN integraal periodiek toezicht: Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd voor de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht en Molenlanden. TD integraal = 100% NA-initieel >= 60%

TD = 100% NA-initieel = 44%

Betrouwbaarheid Gemeenten AL en DO

Realisatie 2022

Gemeenten Bouw en sloop (incl. asbest): Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd voor de gemeenten Alblasserdam en Dordrecht. Voor de bouw- en sloopfase is geen KPI TD vast te stellen. Afhankelijk van het soort bouw- of sloopplan geeft het beleid aan of toezicht noodzakelijk is. NA-initieel >= 70%

NA-initieel = 90%

De norm is nog niet formeel vastgesteld Idem 3 Idem 4 Regionaal Uitvoeringsniveau (RUN) 1 2

20 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Risicobeheersing

80% van de zaken die bij de

Realisatie = 93%

bezwarencommissie, rechtbank en afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State worden behandeld blijft in stand. Provincie Grijs TD: Het controleprogramma periodiek toezicht is compleet uitgevoerd. NA-initieel: De naleving is hoger dan de norm en komt overeen met de realisatie in 2021. Zichtbaar is dat het aantal overtredingen van bijvoorbeeld gedragsvoorschriften is afgenomen. Dit impliceert dat de bedrijfsvoering bij de gecontroleerde bedrijven rondom bijvoorbeeld veiligheidsaspecten in de dagelijkse uitvoering onder controle is. Onjuist gebruik van al aanwezige en voorgeschreven voorzieningen wordt minder aangetroffen dan in vergelijking met de gemeentelijke bedrijven. Provincie Groen TD: De uitvoering van toezicht Groen blijft enkele procenten achter door het niet uitvoeren controles op de uitstoot van stikstof naar aanleiding van verschillende gerechtelijke uitspraken. Het toezicht op dit onderdeel is in afwachting van landelijk beleid. Provincie Bouw en sloop NA-initieel: De naleving is lager dan de norm. De aangetroffen tekortkomingen worden met name in de bouwfase aangetroffen en hebben betrekking op constructieveiligheid rondom fundering en bovenbouw. De tekortkomingen waren beperkt in omvang en zijn op aanwijzing van onze inspecteurs direct in de bouwfase ongedaan gemaakt.

Gemeenten RUN-milieu periodiek toezicht TD: De uitvoering van het periodieke toezicht is uitgevoerd zoals geprogrammeerd waarbij in een aantal gemeenten meer controles zijn uitgevoerd. Deze controles waren noodzakelijk in verband met afgegeven vergunningen of incidenten. In de tweede bestuursrapportage gaven wij aan dat in het controleprogramma van gemeente Papendrecht werd ingegrepen i.v.m. de inzet op een probleemdossier. In het laatste kwartaal is echter in overleg met gemeente Papendrecht besloten om deze controles alsnog uit te voeren. NA-initieel: De naleving is lager dan de norm en is verslechterd ten opzichte van 2021. Dit komt wellicht doordat in 2021 het toezicht i.v.m. de COVID-pandemie op afspraak werd uitgevoerd en hierdoor minder overtredingen van gedragsvoorschriften werden aangetroffen. In vergelijking met de resultaten uit 2019 is het percentage hetzelfde gebleven. Het laat zien dat de bedrijven waar periodiek toezicht wordt uitgevoerd in het algemeen (onaangekondigde) toezichtdruk nodig hebben om de voorschriften te blijven naleven. Gemeenten RUN integraal periodiek toezicht (Alblasserdam, Dordrecht en Molenlanden) TD: De uitvoering van het toezicht is uitgevoerd zoals afgesproken met de opdrachtgevers. In afstemming met gemeente Dordrecht zijn 30 van de 233 geplande periodieke controles niet uitgevoerd.

Het toezicht vraagt bij vooral de locaties relevant voor brandveilig gebruik meer inzet dan in vergelijking met de jaren ervoor. Zichtbaar is dat meer opvolging en handhaving nodig is, maar dat er ook meer overtuigingskracht wordt verlangd van een inspecteur bij de eerste controle om de exploitant te laten bewegen de regels na te leven. Dit heeft een hogere capaciteit van OZHZ gevraagd dan op voorhand is begroot.

21 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

NA-initieel: De naleving is aanzienlijk lager dan de norm en is verslechterd ten opzichte van 2021. Het valt dit jaar op dat het beheer van installaties en voorzieningen bij veel instellingen onder de maat is. Het tijdig onderhouden of laten keuren van voorzieningen vindt niet plaats. De redenen hiervoor zijn verschillend. In de afgelopen periode werd het onderhoud uitgesteld i.v.m. COVID-drukte of door personeelstekort bij zowel de eigen organisatie als leveranciers. Ook het gebrek aan financiële middelen is soms hoorbaar. Een toename aan bestuursrechtelijke handhaving is zichtbaar en dit zal tevens nog effect hebben op het controleprogramma voor 2023 Gemeenten Bouw en Sloop (incl. asbest) NA-initieel: De naleving van de regelgeving rondom met name het slopen en afvoeren van asbest is goed. Deze goede naleving is mede het gevolg van actieve inzet op gedragsbeïnvloeding. Door de inspecteur wordt bij aanvang van de werkzaamheden contact opgenomen met de opdrachtgever om de verplichtingen die bij de werkzaamheden behoren door te nemen. Dit zorgt ervoor dat de uitvoerders bewuster de voorschriften naleven.

22 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.4.4.

Beoordelingen en beschikkingen bodem

OZHZ levert expertise op het gebied van geluid, lucht, bodem en externe veiligheid aan zijn opdrachtgevers voor het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame leefomgeving. Om de kwaliteit te beoordelen van de producten, waarvoor geen wettelijke termijn bestaat en ook een toets bij de rechter niet van toepassing is, is een klanttevredenheidsonderzoek (KTO) de meest geëigende aanpak. OZHZ voert regulier een klanttevredenheidsonderzoek uit met behulp van projectevaluaties voor de adviestaken. Beoordeling en beschikking bodem Speerpunt

Prestatie indicator

Tijdigheid

Minimaal 90% van de producten wordt afgerond

95% (cumulatie kort- en

binnen de termijn.

langlopende procedures)

Risicobeheersing

Realisatie 2022

100%

99% van de besluiten wordt niet vernietigd dan wel krijgt positief advies bij de Awb-commissie, rechtbank en Raad van State. 80% van de zaken die bij Awb-commissie, Rechtbank en Raad van State worden behandeld blijft in stand.

Klanttevredenheid

Onderzoeksvraag: Kwaliteit product en samenwerking met OZHZ

Niet van toepassing

Tevreden (45%) tot zeer tevreden (45%)

Tijdigheid Voor de KPI 'Tijdigheid' ligt de realisatie met 95% boven de norm van 90%. Risicobeheersing In 2022 is geen bezwaar en beroep ingesteld tegen besluiten die zijn genomen in het kader van het bodembeschermingsrecht. Ook heeft er geen behandeling van beroep bij de rechtbank of Raad van State plaatsgevonden. In zijn algemeenheid kan opgemerkt worden dat het niet vaak voorkomt dat rechtsmiddelen worden ingezet tegen bodem-besluiten. Er loopt momenteel nog wel een bezwaarprocedure maar die dateert al uit 2021. Klanttevredenheid In de verslagperiode is – conform de KTO-systematiek die de vijf omgevingsdiensten in de provincie Zuid-Holland gebruiken – de klanttevredenheid gemonitord. De meeste respondenten geven aan tevreden (45%) tot zeer tevreden (45%) te zijn over de samenwerking met OZHZ. Dit is gebaseerd op de reactie van 20 respondenten. Er zal in 2023 een verdiepingsslag plaatsvinden om meer beeld te krijgen van de daadwerkelijke respons afgezet tegen het de totale uitvraag om de uitkomst in het juiste perspectief te plaatsen.

23 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.5

Wat heeft het gekost?

De programmarekening 2022 sluit met een positief saldo van € 117.000. Ten opzichte van de tweede bestuursrapportage (€ 75.000) is er sprake van een voordeel van € 42.000. Per saldo is sprake van € 566.000 aan hogere lasten ten opzichte van de bijgestelde begroting 2022 1 uit de tweede bestuursrapportage. De hogere lasten betreffen de additionele productkosten (€ 266.000); de kosten die direct in rekening worden gebracht bij de opdrachtgevers. Hier staan direct gerelateerde hogere baten tegenover. Daarnaast de hogere personeelskosten (€ 343.000) die enerzijds samenhangen met de hogere omzet doordat is ingezet op het wegwerken van de achterstanden zoals in de tweede bestuursrapportage als actie was aangegeven. Anderzijds hangt een deel samen met de aanvullende aanwending van de reserve Cao ter dekking van de eenmalige uitkering in december 2022 die niet was voorzien. Er is eind 2022 een Rijkssubsidie aangevraagd en toegekend als eenmalige bijdrage in de loonkosten voor groene BOA's (€ 64.000) die niet was voorzien. Tot slot is er sprake van een aantal kleine afwijkingen die per saldo leiden tot hogere kosten (€ 21.000).

1.5.1

Resultatenrekening 2022

Onderstaand is de realisatie per begrotingspost weergegeven. Resultatenrekening 2022

Programmarekening 2022 Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid

Realisatie 2021

Begroting 2022 primair

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Verschil

Baten Inwonerbijdrage Wettelijke taken Offerte- en subsidietaken Overige baten Vergoedingen Totaal baten

2.182 21.367 3.761 7 27.318

2.212 20.344 2.881 25.438

2.212 23.581 2.482 3 28.279

2.212 24.330 2.517 28 29.087

749 34 25 808

21.360 315 1.808 485 1.258 2.393 154 27.772

20.190 419 1.890 524 1.291 1.398 129 25.839

24.220 423 1.803 273 1.499 894 148 29.260

24.563 410 1.700 253 1.633 1.161 107 29.826

343 1310320134 266 41566

454-

401-

981-

739-

242

1.571 850

405 4

1.056 -

856 -

200-

267

0-

75

117

42

2.182

2.212

2.212

2.212

-

Lasten Personeelskosten Kapitaallasten Ondersteuning SGD Huisvesting Overige bedrijfskosten Additionele productkosten Onvoorzien Overige bijzondere posten Totaal lasten Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Gerealiseerd resultaat Waarvan algemeen dekkingsmiddel Bedragen x € 1.000

1.5.2

Baten

De totale baten komen € 808.000 hoger uit dan begroot.

1 Waar in de tabellen in dit hoofdstuk wordt aangegeven 'Begroting 2022' is sprake van de bijgestelde Begroting 2022 uit de

tweede bestuursrapportage.

24 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

Inwonerbijdrage (nihil) De inwonerbijdrage is een lumpsumbudget en kan worden beschouwd als een algemeen dekkingsmiddel. Vanuit de inwonerbijdrage wordt een deel van de overhead gedekt en algemene activiteiten van inspecteurs, vergunningverleners en adviseurs die ten goede komen aan alle deelnemers. Voorbeelden zijn: relatiebeheer, kwaliteitszorg, de voortgangsrapportages en de organisatie van de wachtdienst. De realisatie van de inwonerbijdrage (€ 2,212 mln.) is conform de begroting. Wettelijke taken milieu/bouw/gebruik (€ 749.000 hogere baten) OZHZ maakt in de individuele jaarprogramma’s per opdrachtgever afspraken over de uit te voeren activiteiten en budgetten. Verantwoording vindt plaats door middel van financiële maandrapportages en de bestuursrapportages. In 2022 hebben diverse opdrachtgevers extra budgetten beschikbaar gesteld voor opgaven op het gebied van woningbouw, APV, bodem en de energie agenda. Een groot deel heeft een incidenteel karakter. De begroting is daardoor tussentijds gewijzigd met € 3,237 mln. De realisatie 2022 (€ 24,33 mln.) is hoger (€ 749.000) dan de bijgestelde begroting. Het verschil is een saldo van diverse over- en onderbesteding bij de individuele opdrachtgevers. In de laatste vier maanden heeft er nog een aanzienlijke toename van de productie plaatsgevonden ten opzichte van raming in de tweede bestuursrapportage.

De kosten die direct worden doorbelast naar de jaarprogramma's zijn € 342.000 hoger dan begroot. De overbesteding betreft hogere salariskosten door invulling van vacatures en extra inhuur die leidt tot hogere inhuurkosten. Dit betekent dat de totale urenomzet op de jaarprogramma's is toegenomen met € 407.000. De hogere omzet op de wettelijke taken staat in relatie tot hogere productie die in de laatste vier maanden is gerealiseerd. Offerte- en subsidietaken (€ 34.000 hogere baten) Adviezen en projecten hebben een incidenteel karakter. Opdrachtgevers verstrekken op basis van een offerte of programma een opdracht voor een specifiek advies of onderzoek. De raming van de primaire begroting is doorgaans behoedzaam, vanwege het onzekere karakter van de omzet. In 2022 is echter de keuze gemaakt om de realisatie van de voorgaande jaren te betrekken bij de raming omdat in de praktijk is gebleken dat het volume, ondanks het incidentele karakter, toch elk jaar op een hoger niveau ligt. Op deze manier kan binnen de bedrijfsvoering van OZHZ beter worden ingespeeld op adviezen en projecten die vanuit de opdrachtgevers worden verstrekt. De begroting is in 2022 neerwaarts bijgesteld met € 399.000 op grond van de tussentijdse realisatie. De realisatie van € 2,52 mln. is hoger uitgekomen (€ 34.000) dan de bijgestelde begroting.

Aan de ene kant zijn de additionele productkosten (directe doorbelaste kosten aan opdrachtgevers) hoger uitgevallen (€ 266.000). Aan de andere kant is de urenomzet achtergebleven bij de raming in de tweede bestuursrapportage. Hier ligt een verband met de hogere productie die is gerealiseerd op de wettelijke taken in de laatste vier maanden. Tot slot is er eind 2022 een Rijkssubsidie aangevraagd en toegekend als eenmalige bijdrage in de loonkosten voor groene BOA's (€ 64.000) die niet was voorzien. Overige baten (€ 25.000 hogere baten) De overige baten hebben een incidenteel karakter. De hogere baten worden met name veroorzaakt door de ontvangen rentevergoeding bij de bank. Overige vergoedingen (nihil) Dit onderdeel is over 2022 niet van toepassing. 25 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

1.5.3

Lasten

De totale lasten komen € 566.000 hoger uit dan begroot. Personeelskosten (€343.000 hogere lasten) Onder personeelskosten vallen de kosten van eigen personeel en de kosten van inhuur. Voor het capaciteitsbeleid wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering (hoofdstuk 2.4). De begroting is in 2022 tussentijds bijgesteld met € 4,03 mln. vanwege de inzet van flexibel personeel omwille van de extra omzet, invulling van vacatures en improductiviteit vanwege het inwerken van nieuwe medewerkers. De totale personeelskosten 2022 bedragen € 24,56 mln. en komen daarmee hoger uit (€ 343.000) dan de bijgestelde begroting. De onderverdeling in eigen personeel en flexibele capaciteit is als volgt:

Personele lasten

Begroting 2022 Realisatie 2022 Verschil

Personelskosten intern Flexibele capaciteit

18.404 5.816

18.634 5.929

230 113

Personele lasten Bedragen x € 1.000

24.220

24.563

343

De kostenoverschrijding op het eigen personeel bedraagt € 230.000. De voornaamste afwijking is te zien op het onderdeel sociale lasten (€ 280.000). Dit wordt enerzijds veroorzaakt door de eenmalige uitkering in december 2022 die niet was voorzien en anderzijds doordat veel medewerkers het IKB-budget in december 2022 hebben laten uitbetalen. De voornaamste overige posten zijn de lagere opleidingskosten (€ 24.000), de lagere reis- en verblijfkosten (€ 20.000), de lagere kosten voor gratificaties (€ 29.000). Tot slot is er sprake van hogere kosten (€ 23.000) door per saldo diverse minnen en plussen. De inhuurkosten zijn € 113.000 hoger dan begroot. Belangrijkste reden is de hogere productie en dus hogere omzet die in de laatste vier maanden is gerealiseerd bij de wettelijke taken en de offertetaken. Kapitaallasten (€ 13.000 lagere lasten) De kapitaalgoederen van OZHZ betreffen voornamelijk specifieke investeringen in de huisvesting en ICT. De omvang van de kapitaalgoederen is relatief beperkt, aangezien OZHZ de kapitaalgoederen grotendeels huurt of leaset. Voorbeelden zijn het huurcontract inzake Post 120 en leasecontracten voor het wagenpark. Voor de omvang en samenstelling van de kapitaalgoederen wordt verwezen naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen (hoofdstuk 2.2). De begroting is in 2022 tussentijds bijgesteld met € 4.000, op grond van de investeringskredieten.

Deze hebben voor een belangrijk deel betrekking op het nieuwe werk concept met investeringen in huisvesting, meubilair en hardware.

26 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

De realisatie (€ 410.000) is iets lager dan de bijgestelde begroting (€ 423.000). Dit houdt verband met de iets lager uitgevallen investeringen. Bij de vorming van OZHZ zijn de vaar- en voertuigen en specifieke apparatuur “om niet“ overgenomen van de provincie. De onderhoud- en gebruikskosten van deze activa worden gedekt uit de provinciale bijdrage. Ondersteuning Servicegemeente Dordrecht (SGD) (€ 103.000 lagere lasten) De ondersteuning door de SGD heeft betrekking op de dienstverlening met betrekking tot ICT, personeelszaken, inkoop, verzekering en juridische diensten. Bij eerdere begrotingswijzigingen is de begroting neerwaarts bijgesteld met € 87.000. De bijstelling had voornamelijk betrekking op een overheveling van de variabele kosten naar de overige bedrijfskosten. De realisatie 2022 bedraagt € 1,7 mln. en is lager dan begroot (€ 103.000). De hogere kosten worden veroorzaakt doordat de kosten van licenties niet op dit onderdeel zijn verantwoord, maar op het onderdeel Overige bedrijfskosten (daar is dan ook te zien dat de kosten hoger uitvallen dan begroot). De onderverdeling per onderdeel is als volgt:

Ondersteuning SGD

Begroting 2022 Realisatie 2022 Verschil

ICT Personeel en organsatie

1.417 385

1.331 368

-86 -17

Ondersteuning SGD Bedragen x € 1.000

1.802

1.699

-103

Huisvesting (€ 20.000 lagere lasten) Per 2016 heeft OZHZ een huurcontract afgesloten voor de locatie post 120 te Dordrecht. In 2022 is de begroting tussentijds verlaagd met € 251.000 vanwege voornamelijk een huurkorting die over 2022 is bedongen van € 231.000. Deze huurkorting is opgenomen binnen de exploitatie en geeft een onderschrijding op het onderdeel Huurkosten kantoorpand. De realisatie 2022 valt lager uit dan begroot (€ 20.000) door diverse kleine voordelen. Tegenover deze onderschrijding van de huisvestingskosten staat een overschrijding van het investeringskrediet Huisvesting en Meubilair (zie ook onderdeel Investeringsuitgaven in hoofdstuk 4). Dit is het gevolg van de administratieve verwerking die OZHZ moet toepassen conform het BBV. In de eerste bestuursrapportage van 2023 zal de administratieve verwerking worden doorgevoerd en om die reden een extra kredietaanvraag plaatsvinden. Overige bedrijfskosten (€ 134.000 hogere lasten) De overige bedrijfskosten hebben onder meer betrekking op software licenties, externe advies- en accountantskosten, Arbodienstverlening, kantoorbenodigdheden, facilitaire kosten en verzekeringen. De raming is bij de tussentijdse begrotingswijzigingen verhoogd met € 208.000.

Belangrijkste reden was de aanpassing van het VTH-systeem vanwege de invoering van de Omgevingswet, de invoering van het nieuwe werk concept en opschoning van het archief. De realisatie 2022 (€ 1,633 mln.) komt met € 134.000 hoger uit dan bij de begroting. De hogere kosten worden voornamelijk veroorzaakt doordat de kosten van licenties op dit onderdeel zijn verantwoord in plaats van op het 27 Jaarstukken 2022 – Vastges teld dag elijks bestuur 12 a pril 2023

onderdeel Ondersteuning SGD (daar is dan ook te zien dat de kosten lager uitvallen dan begroot). Daarnaast betreft dit het saldo van diverse relatief kleine posten.

Additionele productiekosten (€ 266.000 hogere lasten). De additionele productiekosten worden direct in rekening gebracht bij de opdrachtgevers. Het kan daarbij gaan om externe (juridische) expertise, uitgevoerde werkzaamheden door aannemers, etc. De raming is bij de tussentijdse begrotingswijzigingen neerwaarts bijgesteld (€ 504.000), op grond van de realisatie. De realisatie 2022 (€ 1,161 mln.) is uiteindelijk toch hoger uitgevallen (€ 266.000) dan de bijgestelde begroting. Belangrijkste redenen zijn project RVMK en verkeerstellingen Drechtsteden die niet waren voorzien in de prognose. Daarnaast is er sprake van een grote hoeveelheid aan kleinere projecten die alsnog hebben plaatsgevonden. Hierbij is hogere productie geweest dan op basis van de realisatie bij de tweede busruursrapportage was voorzien. Het effect op het financiële resultaat is nihil, omdat de hogere lasten leiden tot overeenkomstige hogere baten. Onvoorzien (€ 41.000 lagere lasten) Het budget onvoorzien is onderdeel van het weerstandsvermogen en bedoeld voor afboeking van niet factureerbare uren (onderhanden werk) en overige onvoorziene tegenvallers. Bij eerdere begrotingswijzigingen is de raming bijgesteld met € 19.000, omdat de post fluctueert met het begrotingstotaal. De realisatie 2022 (€ 107.000) is lager dan begroot (€ 148.000). De post onvoorzien is als volgt aangewend: