11. M4 motie vreemd OP - participatie van burgers beter regelen.pdf

In te vullen door griffie Nummer motie:

11.M4

Uitslag stemming

MOTIE Titel Motie Participatie van burgers (beter) regelen De gemeenteraad van Papendrecht, in openbare vergadering bijeen op 11 mei 2023; Constaterende dat: •

participatie van burgers bij de gemeentelijke besluitvorming beter kan;

Overwegende dat: • • •

de (lokale) overheid ervoor moet waken de burger als tegenstander te zien; een participatiehandvest eraan bijdraagt dat de positie van burgers bij de uitwerking van de Omgevingswet beter verankerd wordt in wet- en regelgeving; de Vereniging Eigen Huis een participatiehandvest heeft opgesteld, dat als leidraad kan dienen;

Verzoekt het College: •

De participatie van burgers voor 1 januari 2024 (datum invoering Omgevingswet) te regelen op basis van het participatiehandvest (als genoemd in de considerans) en de nieuwe werkwijze te borgen in de lokale regelgeving, aanvullend op het verplicht instrumentarium van de Omgevingswet en de reeds bestaande gemeentelijke regelgeving rondom burgerparticipatie;

En gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekening:

Ruud Lammers Onafhankelijk Papendrecht

Toelichting op de motie

De burger: tegenstander of bondgenoot? Het is een breinkraker voor politici, bestuurders en iedereen die via overleg iets wil bereiken: hoe betrek je de burger er bij die overal tegen lijkt te zijn? Maar er is één type burger dat voor nog meer hoofdbrekens zorgt: degene die niets meer met de politiek te maken wil hebben. Bij wantrouwen bestaat er nog een relatie. Maar als mensen zich afwenden van de politiek, brokkelt de relatie tussen kiezers en politici af, en dat leidt tot een definitieve breuk. Daarom is het riskant om de dreiging die uitgaat van onverschilligheid te onderschatten. Wie ergens tegen is, is ook ergens vóór. Een tegenstander kan daarom altijd nog een bondgenoot worden. Maar wie niets meer van de politiek wil weten, is nergens meer voor te winnen. Wat de reden ook mag zijn. Burgers moeten eerder betrokken worden bij overheidsprojecten. Dat leidt niet tot vertraging, dat voorkomt dat juist. Met andere woorden: de tegenstander wordt dan een bondgenoot. Dat is ook wat nodig is om van grote veranderingen, zoals bijvoorbeeld de energietransitie, een succes te maken. Grote operaties slagen alleen als veel burgers eraan mee willen doen. Nu doet de kans zich voor om de besluitvorming zorgvuldiger en vlotter te maken. Om het vertrouwen in de (lokale) politiek te vergroten.

En om de burgers die zijn afgehaakt, of die de moed al bijna hadden opgegeven, daar weer bij te betrekken. Het is daarom verstandig om op gemeentelijk niveau de rechten van burgers bij de uitwerking van de Omgevingswet beter te gaan te regelen en daarmee de basis voor participatie, die niet als corvee maar als de gewoonste zaak van de wereld ervaren wordt, te verbeteren en voor de langere termijn te versterken.  Het participatiehandvest van de Vereniging Eigen Huis is ter kennisname als separate bijlage bij deze motie gevoegd.

De burger: tegenstander of bondgenoot? EEN OPROEP AAN DE POLITIEK

N LV OW

fatsoen

woongenot

fout

tegenstander

fatsoen niet op uw

frustratie

woongenot buikpijn begrip

bittere pil

bondgenoot

gemak aanpakken

serieus genomen worden

NU buikpijn

meedenken afwenden

nervositeit

STRAKS

slapeloze nacht

helemaal op uw gemak

serieus genomen worden

tegenstander

rechtvaardig

nervositeit

plezierige manier van

rechtvaardig

begrip

betere samenleving

slapeloze nacht

afwenden aanpakken tegenstander

frustratie

eindeloos

fout

meedenken

bondgenoot

tegenstander eindeloos

betere samenleving

WIE ERGENS TEGEN IS, IS OOK ERGENS VÓÓR

VANZELFSPREKEND

Zulke initiatieven zijn toe te juichen maar nog wel te vrijblijvend.

Het is al een breinkraker voor politici, bestuurders en iedereen die via overleg iets wil bereiken: hoe betrek

Gevoel voor wat fair en rechtvaardig is, hebben we allemaal.

In de praktijk zien we dat daarmee de participatie nauwelijks

je de burger er bij die overal tegen lijkt te zijn? Maar er is één type burger dat voor nog meer hoofdbrekens

Daarom moet meedoen vanzelfsprekend worden. Op landelijk

bevorderd wordt en dat de onvrede over de gang van zaken

zorgt: degene die niets meer met de politiek te maken wil hebben. In Frankrijk wordt dan gesproken over

niveau, maar zeker ook op lokale schaal. Hoe zorgen we

niet wordt weg genomen. Burgers worden dikwijls pas in een

de ‘het-maakt-me-allemaal-geen-bal-meer-uit-kiezers’. Bij wantrouwen bestaat er nog een relatie. Maar

daarvoor? Hoe organiseren we de participatie als er veel op het

laat stadium bij de besluitvorming betrokken waardoor zij hun

als mensen zich afwenden van de politiek, brokkelt de relatie tussen kiezers en politici af, en dat leidt tot

spel staat?

belangen niet goed kunnen behartigen. Terwijl het intussen

een definitieve breuk.

wel om hun wijk gaat! Om hun belangen en woongenot! Of Als bijvoorbeeld het aanzien of karakter van een woonwijk dreigt

om natuurlijke rijkdom (windenergie) waar zij op zijn minst

Daarom is het riskant om de dreiging die uitgaat van onverschilligheid te onderschatten. Wie ergens tegen

te veranderen. Dat kan op allerlei manieren. Door een nieuwe

mede-eigenaar van zijn. Daarom is het nodig om de positie

is, is ook ergens vóór. (‘Tegen een AZC voor duizend mensen. Vóór een AZC voor honderd mensen.’) Een

hoogspanningsmast die het uitzicht gaat belemmeren. Door

van burgers beter te verankeren in de uitwerking van de

tegenstander kan daarom altijd nog een bondgenoot worden. Maar wie niets meer van de politiek wil

de aanleg van een weg die geluidshinder met zich mee brengt.

Omgevingswet.

weten, is nergens meer voor te winnen. Wat de reden ook mag zijn, het is een bittere pil voor iedereen die

Of door de bouw van een windmolen die u vanuit het oogpunt

gelooft dat je met elkaar kunt werken aan een betere samenleving.

van duurzaamheid heel belangrijk vindt, maar die wel een

GEWOONSTE ZAAK

waardedaling van de woning van de burger tot gevolg heeft.

Wij schrijven wetsvoorstellen noch algemene maatregelen van bestuur. Maar in het Participatiehandvest sommen we de punten

Om zulke veranderingen in goede banen te leiden, zijn regels

op waar bij de uitwerking op gelet moet worden. Zodat de

en afspraken nodig waar je als burger op terug kunt vallen. In de

burger eventueel een spaak in de wielen kan steken? Eindeloos

meeste gevallen zijn dat de gangbare regels van fatsoen. Betrek

kan traineren? Nee, hoegenaamd niet!

bewoners bij een besluit en doe dat tijdig. Hou rekening met elkaars belangen en neem iedereen serieus. Soms worden zulke

De ervaring leert juist dat dan de besluitvorming beter en

uitgangspunten uitgewerkt in een convenant of gedragscode.

uiteindelijk ook sneller verloopt. Dat de lasten en lusten dan

eerlijker verdeeld worden en dat alle betrokkenen er een

Om het vertrouwen in de (lokale) politiek te vergroten. En om

goed gevoel aan overhouden, of althans begrip voor hoe het

de burgers die zijn afgehaakt, of die de moed al bijna hadden

gelopen is. Minister Kamp van Economische Zaken zei het al in

opgegeven, daar weer bij te betrekken. U wilt die kans toch

een terugblik op de Rijkscoördinatieregeling: burgers moeten

benutten? Veranker daarom de rechten van burgers bij de

eerder betrokken worden bij grote projecten. Dat leidt niet tot

uitwerking van de Omgevingswet en leg daarmee de basis voor

vertraging, dat voorkomt dat juist. Met andere woorden: de

participatie, die niet als corvee maar als de gewoonste zaak van

tegenstander wordt dan een bondgenoot.

de wereld ervaren wordt.

Dat is ook wat nodig is om van grote veranderingen, zoals de energietransitie, een succes te maken. Grote operaties slagen alleen als veel burgers eraan mee willen doen. En omdat we daar eerder te laat dan te vroeg aan begonnen zijn, valt er ook geen tijd meer te verliezen.

Vandaar deze oproep aan de politiek. Aan u dus. Nu doet de kans zich voor om de besluitvorming zorgvuldiger en vlotter te maken.

Participatiehandvest Bij de uitwerking van de Omgevingswet moet de positie van burgers beter verankerd worden in wet- en regelgeving. Hierna de punten die geregeld moeten worden.

1. Vroegtijdig in gesprek met omwonenden

Een uitnodiging die je niet kunt afslaan, daar begint het mee. Worden bewoners overgehaald om mee te doen? Om mee te denken en mee te praten? Komt er een informatiemarkt met mensen die tekst en uitleg kunnen geven? En/of een speciale

2. Bewoners effectrapportage

Het is een goede zaak dat bij bouwplannen de gevolgen in kaart worden gebracht in een MER, een milieueffectrapportage. Maar is het dan niet logisch om naast de gevolgen voor de natuur

website? En/of een Facebookpagina? De vorm kan verschillen,

ook die voor de mens te beschrijven in een

de boodschap niet. Die is: ‘Het is uw wijk en uw deelname

bewonerseffectrapportage? Wat gaan de plannen

wordt dan ook zeer op prijs gesteld! Samen met u willen we de

betekenen voor de bewoners? Hoe worden de

kwestie op een plezierige manier aanpakken’.

lusten en lasten verdeeld? Het gaat om hun wijk.

3. Tijdige, toegankelijke en eerlijke communicatie

De burger heeft al heel veel andere zaken aan zijn hoofd: werk, gezin, relaties etc. Hij is de drukbezette manager van zijn eigen leven. Hou daar dus rekening mee. Bedien hem als zodanig.

4. Budget voor participatie

Overleg kost tijd, maar ook geld. Weet de bewoner niet precies wat hij van een technische uiteenzetting moet denken? Heeft hij er zo zijn twijfels bij? Heeft hij een informatieachterstand?

Met dikke dossiers? Absoluut niet! Alleen

Dan moet het hem gemakkelijk worden gemaakt

behapbare informatie wil hij krijgen, en dan ook

die in te lopen. Dan moet hij bijvoorbeeld

nog tijdig en zo mogelijk op één A4-tje.

deskundigen kunnen inschakelen voor een contraexpertise en daar moet dus budget voor zijn. Duur? Misschien wel, maar lang niet zo duur als een juridisch gevecht rond het beoogde project.

5. De Gemeente of de Provincie (bevoegd gezag) behoudt de regie

Zij blijft verantwoordelijk voor de gang van zaken. Geen tijd? Geen ervaring? Jammer, maar dan moet zij maar een onafhankelijke partij daarmee belasten.

6. Voorkeursalternatief

Samen met de bewoners worden alle alternatieven gewikt en gewogen. Het bevoegd gezag maakt daarna haar keuze en onderbouwt die op zo’n manier dat iedereen begrijpt hoe die tot stand is gekomen en begrip heeft voor de uitkomst. Wie onevenredig hoge lasten draagt, komt in aanmerking voor een schadevergoeding.

COLOFON Redactie:

Vereniging Eigen Huis en NLVOW

Beeld:

Hollandse Hoogte

Art directie en vormgeving:

Bloemendaal in Vorm

Drukwerk:

Jetmail

© juni 2017 | Vereniging Eigen Huis Postbus 735, 3800 AS, Amersfoort | eigenhuis.nl | 033 450 77 50

N LV OW