Zonnepark Overbetuwe - Bijlagen ruimtelijke onderbouwing (ovv Presidium 28/3 toegevoegd)
Tekst van het document
4.1
Planten
Inventarisatie Het grootste deel van het plangebied waar het plan in nieuwe activiteiten voorziet is agrarisch gebied met voornamelijk intensief gebruikte akkers (in 2018 graan, maïs, suikerbiet) en enkel percelen gras¬ land. In de akkerranden k o m e n een aantal algemene akkerkruiden v o o r zoals duist, kweek, haagwin¬ de, echte kamille en akkerdistel. In graslanden d o m i n e r e n grassen zoals Engels raaigras, r u w beemdgras, met slechts sporadisch kruiden zoals paardenbloem of ridderzuring. Deze soorten dui¬ den in zowel akkers als graslanden op zeer voedselrijke o m s t a n d i g h e d e n .
In deelgebied 2 zijn in het verleden bij de aanleg van de Betuwelijn heuvels t o t circa 6 m hoog aange¬ legd. De heuvels zijn met gras begroeid en w o r d e n vrij intensief begraasd d o o r schapen. De begroei¬ ing is hier kort en wat soortenrijker dan het overige grasland, met af ten toe kruiden zoals kruipende b o t e r b l o e m , g e w o o n biggenkruid, en speerdistel. Het meest westelijke perceel van dit deelgebied w o r d t eveneens d o o r schapen begraasd maar veel extensiever. Hier bestaat de vegetatie uit ruig grasland met veel glanshaver en gestreepte witbol. Ook in dit deelgebied d u i d t de vegetatie op voed¬ selrijke o m s t a n d i g h e d e n , maar dit deelgebied is wel soortenrijker dan in de andere deelgebieden.
Verspreid in het gehele plangebied ligt een aantal sloten, meestal korte sloten in noord-zuidrichting, en tevens een sloot langs de gehele zuidrand, als begrenzing met de A15. De sloten variëren in breedte van 1 t o t 5 m. De smalle zijn ondiep, maar de meeste zijn wel w a t e r h o u d e n d . De bredere sloten zijn tevens dieper, tot circa 1 m. Er is een schaarse flora van waterplanten zoals waterpest en kikkerbeet aanwezig. De w a t e r r a n d e n en taluds zijn wel rijk begroeid. Hier d o m i n e r e n meestal grasachtigen en helofyten zoals liesgras, riet, grote lisdodde en grote en kleine egelskop. In kleinere aan¬ tallen k o m e n diverse kruiden voor, zoals harig wilgenroosje, grote kattenstaart en akkerdistel. Af en toe k o m e n typische soorten van het rivierengebied voor, zoals heelblaadjes, grote klit, echt bitter¬ kruid, heen en zeegroene rus. Het zijn alle planten die duiden op zeer voedselrijke o m s t a n d i g h e d e n .
Tijdens het veldbezoek zijn geen op basis van de W n b beschermde plantensoorten aangetroffen.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
15
De uit de omgeving bekende beschermde planten (Quickscanhulp.nl) zijn een aantal zeldzame akker¬ kruiden die alleen op extensief gebruikte akkers (lagere bemesting en m i n d e r onkruidbestrijding) v o o r k o m e n . De lokale o m s t a n d i g h e d e n zijn niet geschikt als groeiplaats v o o r deze s o o r t e n .
Effectbeoordeling In het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen en te verwachten. Het n e m e n van vervolgstappen v o o r in het kader van de W n b beschermde planten is in voorliggende situatie niet nodig.
4.2
Zoogdieren - vleermuizen
Inventarisatie Er zijn zes op basis van de W n b beschermde g r o n d g e b o n d e n vleermuissoorten bekend in de naaste omgeving van het plangebied (Quickscanhulp.nl), en nog enkele soorten in de wijdere omgeving.
Het enige g e b o u w in het plangebied is een vervallen schuur in deelgebied 6. Door de grote gaten is er geen geschikt microklimaat en is deze schuur ongeschikt is als verblijfplaats van g e b o u w b e w o n e n d e vleermuizen. Binnen grote delen van het plangebied zijn geheel geen b o m e n aanwezig, behalve in deelgebieden 2 en 4.
In deelgebied 2 staan Italiaanse populieren die d o o r de dichte zijtakken niet geschikt zijn als verblijf¬ plaats v o o r vleermuizen. In deelgebied 4 is veel jonge aanplant aanwezig, en tevens staan daar op het oude erf enkele dikkere b o m e n . Ook deze b o m e n hebben geen zichtbare holtes, spleten of loszitten¬ de stukken schors die als verblijfplaats van vleermuizen kunnen dienen.
Het plangebied kan onderdeel v o r m e n van het foerageergebied van vleermuizen. Met name bredere sloten (in vrijwel gehele plangebied langs de zuidrand, en sloten in deelgebied 1) en langs bosranden en b o m e n r a n d e n (deelgebieden 2 en 4) zijn hiervoor geschikt. De zuidrand is veel m i n d e r geschikt vanwege het drukke autoverkeer met veel licht van a u t o l a m p e n , behalve als er een dichte b o m e n rand langs ligt, zoals bij delen van deelgebied 3 en 7. De akkers en graslanden zelf, en ook de noord¬ zuid verlopende dwarssloten zijn weinig geschikt als foerageergebied v o o r vleermuizen. Als vliegrou¬ te is de n o o r d r a n d langs sloot lang de Betuwelijn geschikt, en hierop aansluitend ook de Hoge brug¬ straat met bomenlaan in deelgebied 4, en de heuvels in deelgebied 2.
Effectbeoordeling Bij de inrichting van het plangebied gaat geen verblijfplaats of essentiële vliegroute van vleermuizen verloren. Het plangebied verandert wel als foerageergebied v o o r vleermuizen, maar gaat niet verloren. Hiervoor zijn vooral de randen met sloten, b e r m e n en b o m e n van belang, en deze blijven vrijwel alle b e h o u d e n in de planontwikkeling. Eén watergang in deelgebied 1 w o r d t vergraven. Deze water¬ gangen zijn met name geschikt v o o r vleermuizen die in open gebieden kunnen foerageren, zoals gewone dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis. Voor deze soorten blijft binnen het plange-
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
16
bied geschikt leefgebied aanwezig en bovendien is in de directe omgeving van het plangebied in rui¬ me mate alternatief foerageergebied aanwezig.
De inrichting van de agrarische percelen met zonnepanelen en het beheer als zonneveld heeft geen verstorende invloed op de v o o r vleermuizen waardevolle randen. Na de realisatie van het zonnepark zal de ecologische waarde van de watergangen en de nu nog agrarische percelen juist t o e n e m e n vanwege het extensievere gebruik van de percelen tussen de watergangen.
Derhalve gaat geen essentieel foerageergebied v o o r vleermuizen verloren en kan een negatief effect ten aanzien van vleermuizen w o r d e n uitgesloten.
4.3
Zoogdieren - overige
Inventarisatie Er zijn 16 op basis van de W n b beschermde g r o n d g e b o n d e n zoogdiersoorten bekend in de omgeving van het plangebied (zie Quickscanhulp bijlage 2). Voor 11 van deze soorten geldt in de provincie Gel¬ derland een vrijstelling van de verbodsartikelen bij ruimtelijke ontwikkelingen.
De vijf niet-vrijgestelde soorten betreffen b o o m m a r t e r , steenmarter, das, d a m h e r t en bever. Voor twee soorten die bekend zijn in de omgeving vervalt per 1 j a n u a r i 2019 waarschijnlijk de vrijstelling van de verbodsartikelen bij ruimtelijke ontwikkelingen, dit betreft wezel en bunzing.
Tijdens het veldbezoek zijn deze soorten niet w a a r g e n o m e n , en ook geen verblijfplaatsen of sporen zoals uitwerpselen, dassenwissels of vraatsporen van bever. Binnen het plangebied zijn geen v o o r b o o m m a r t e r geschikte verblijfplaatsen aanwezig. Het plangebied is als foerageergebied weinig ge¬ schikt v o o r deze soort o m d a t er vrijwel geen grotere b o m e n zijn en er ook weinig bos in de wijdere omgeving is. Bij de vervallen schuur in deelgebied 5 zijn geen sporen van steenmarter aangetroffen, Andere geschikte verblijfplaatsen v o o r steenmarter o n t b r e k e n . Vooral ruiger begroeide delen in deelgebieden 1 en 2 en de n a t u u r e l e m e n t e n in deelgebied 4 zijn geschikt als foerageergebied, in de overige gebieden is hooguit incidenteel een steenmarter of das te verwachten.
Das w o r d t volgens Staatsbosbeheer pas recent, sinds 2017, in de in omgeving Nijmegen ten n o o r d e n van de Waal, in de In Bemmelse Waard en Gendtse polder, w a a r g e n o m e n (Gelderlander, 2017). Ver¬ blijfplaatsen van das zijn niet aangetroffen en zijn hier ook niet bekend bij Geldersch Landschap, dat de bosachtige en ruigere terreindelen in deelgebieden 2 en 4 beheert.
Voor bever ontbreekt geschikt b i o t o o p met grotere w a t e r e n en b o m e n op de oevers. De w a a r n e m i n g van d a m h e r t zal uit gevangenschap ontsnapte dieren betreffen, aangezien geen wilde populatie tus¬ sen de grote rivieren bekend is.
Bunzing en wezel hebben een v o o r k e u r v o o r structuurrijk kleinschalig landschap met v o l d o e n d e dekking in ruigtes of h o u t e l e m e n t e n . Verblijfplaatsen zijn bestaande gaten en holten, zoals mollen-
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
17
nesten, rattenholen, drainagepijpen, houtstapels, t a k k e n h o p e n , opgestapeld puin, holle b o m e n , schuurtjes, stapels hooi- en strobalen (RUD Noord-Holland, 2018).
Tijdens het veldbezoek zijn deze dieren niet w a a r g e n o m e n en zijn ook geen sporen of verblijfplaatsen aangetroffen op de locaties waar de ontwikkelingen zijn v o o r g e n o m e n . De n a t u u r t e r r e i n e n binnen het plangebied zijn geschikt als leefgebied v o o r wezel en bunzing, en ook v o o r verblijfplaatsen v o o r langere perioden. Het agrarisch gebied is d o o r het intensieve gebruik en met name in het winterhalf¬ jaar ook d o o r o p e n h e i d , hooguit matig geschikt als foerageergebied met name in de slootkanten. Uit de omgeving van het plangebied zijn ook een aantal algemene g r o n d g e b o n d e n zoogdieren be¬ kend. Voor een aantal van deze algemenere soorten is in het onderzoeksgebied geschikt leefgebied aanwezig. Het gaat o m soorten als veldmuis, huisspitmuis, haas, vos en egel. Voor deze te verwach¬ ten algemene soorten geldt in de provincie Gelderland bij ruimtelijke ontwikkelingen een vrijstelling van de verbodsartikelen van de Wnb.
Effectbeoordeling Op basis van het veldonderzoek en de geraadpleegde b r o n n e n is een voldoende beeld van de soortengroep g r o n d g e b o n d e n zoogdieren ontstaan. In het plangebied zelf zijn geen beschermde nietvrijgestelde soorten aangetroffen of te verwachten, behoudens een incidenteel bezoek d o o r steen¬ marter. Het plangebied zal geschikt blijven als foerageergebied van deze soort en bovendien is in de omgeving van het plangebied in r u i m e mate alternatief hoogwaardig leefgebied aanwezig.
Er zijn geen verblijfplaatsen van das in het gebied bekend. Gezien de geïsoleerde ligging tussen snel¬ w e g en spoorlijn is regelmatig gebruik van het plangebied als foerageergebied uit te sluiten. Voor wezel en hermelijn blijven de leefgebieden van goede kwaliteit, de n a t u u r t e r r e i n e n binnen het plangebied, b e h o u d e n . Het agrarisch gebied is d o o r het intensieve gebruik en m e t name in het win¬ terhalfjaar ook d o o r o p e n h e i d , niet geschikt als p e r m a n e n t leefgebied v o o r deze soorten. Wel kan wezel of bunzing vanuit de n a t u u r e l e m e n t e n af en toe voedsel k o m e n zoeken, met name in de slootkanten. Door voorafgaand aan w e r k z a a m h e d e n de begroeiing kort te maaien, w o r d t de locatie van w e r k z a a m h e d e n onaantrekkelijk gemaakt en zijn werkzaamheden zonder negatief effect op wezel en bunzing uit te voeren. Bij de v o o r g e n o m e n ontwikkeling ontstaat hoogwaardiger foerageergebied d o o r de aanleg van natuurvriendelijke oevers, struweel, k r u i d e n r a n d e n en bloemrijk grasland (zie figuur 3). Dus na de inrichting van het gebied neemt de waarde v o o r deze soorten juist toe.
Op basis hiervan is de conclusie dat negatieve effecten ten aanzien van g r o n d b e w o n e n d e zoogdier¬ soorten kan w o r d e n uitgesloten.
Verder kunnen als gevolg van het plan enkele verblijfplaatsen van algemene zoogdiersoorten w o r d e n verstoord
en
vernietigd.
Ook
kunnen
hierbij
enkele
exemplaren
worden
gedood.
De
te
verwachten algemene soorten w o r d e n niet in hun voortbestaan bedreigd en vallen in de vrijstellings¬ regeling bij ruimtelijke ontwikkelingen van de provincie Gelderland. Voor deze soorten hoeft geen o n t h e f f i n g te w o r d e n aangevraagd. Wel geldt v o o r deze soorten de zorgplicht van de Wnb.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
18
4.4
Vogels
Inventarisatie VOGELS MET JAARROND BESCHERMDE NESTEN Uit de directe omgeving van het plangebied zijn verschillende vogelsoorten bekend waarvan de nestplaatsen j a a r r o n d beschermd zijn (Quickscanhulp, bijlage 2) en ook uit een verder verleden (Bureau W a a r d e n b u r g , 2008). Een aantal van deze soorten hebben nesten in g e b o u w e n , zoals huis¬ mus, steenuil en gierzwaluw. In het vervallen schuurtje in deelgebied 5 zijn geen nesten aangetroffen, en verdere b e b o u w i n g o n t b r e e k t in het plangebied. Soorten die nestelen in g e b o u w e n kunnen wor¬ den uitgesloten.
De b o m e n zijn tijdens het veldbezoek geïnspecteerd op nestholten en nesten. Er zijn geen nesten of geschikte nestplaatsen aangetroffen v o o r soorten met j a a r r o n d beschermde nesten zoals buizerd, ransuil of boomvalk.
Tijdens het veldbezoek zijn havik, buizerd en boomvalk w a a r g e n o m e n , j a g e n d , en de havik rustend op de spoorlijn langs het plangebied. Het plangebied maakt waarschijnlijk deel uit van het foerageergebied van een aantal soorten roofvogels en uilen met j a a r r o n d beschermde nesten. Naast de waar¬ g e n o m e n soorten kan dit bijvoorbeeld ook de steenuil b e t r e f f e n , waarvan broedterritoria bekend zijn in het gebied r o n d de Mellardsestraat (Loo Plan, 2015), circa 400 m ten n o o r d e n van deelgebied 2. Het meest geschikt zijn de n a t u u r e l e m e n t e n in deelgebied 4, de heuvels en ruigere hoek in deelge¬ bied 2. De overige gebieden zijn hooguit matig geschikt v o o r deze soorten. In de omgeving van het plangebied is in ruime mate alternatief en hoogwaardiger foerageergebied aanwezig.
Uit de omgeving is ook de roek bekend. Nestplaatsen zijn in of direct grenzend aan het plangebied niet aangetroffen. Mogelijk maakt het gebied wel deel uit van foerageergebied van roeken die op iets grotere afstand b r o e d e n . Roeken kunnen foerageren t o t 5 km van de broedplaats (Kennis-document Roek, BIJ12 2017c).
OVERIGE SOORTEN In de watergangen verspreid in het plangebied zijn tijdens het veldbezoek meerkoet, kuifeend en wilde eend aangetroffen en deze kunnen hier ook t o t broeden k o m e n . De agrarische percelen zijn d o o r het intensieve gebruik weinig geschikt als b r o e d b i o t o o p , maar enkele algemene vogels zoals kievit of graspieper k o m e n hier mogelijk t o t b r o e d e n . De opgaande begroeiing in deelgebieden 2 en 4 v o r m t broedgebied v o o r algemene broedvogels zoals roodborst, w i n t e r k o n i n g , h o u t d u i f en tjiftjaf.
Effectbeoordeling Op basis van het veldonderzoek en de geraadpleegde b r o n n e n is een voldoende beeld van de soortengroep vogels ontstaan. Als gevolg van de ontwikkeling gaan geen nestplaatsen van vogels met j a a r r o n d beschermde nesten verloren. Het plangebied v e r a n d e r t als foerageergebied v o o r soorten als steenuil, havik, buizerd of boomvalk, maar zal niet verslechteren maar juist v e r b e t e r e n . De huidi¬ ge akkers en graslanden w o r d e n intensief gebruikt en zijn matig geschikt als foerageergebied v o o r
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
19
bijvoorbeeld buizerd en steenuil. Bij de v o o r g e n o m e n ontwikkeling ontstaat hoogwaardig foerageergebied d o o r de aanleg van natuurvriendelijke oevers, struweel, k r u i d e n r a n d e n en bloemrijk grasland (zie figuur 3). Daarnaast w o r d e n de grasstroken tussen de rijen zonnepanelen en onder de draden van de hoogspanningsleiding extensief beheerd en blijven geschikt als foerageergebied. Voor roek geldt dat het plangebied hooguit een klein deel van het foerageergebied kan uitmaken, gezien de smalle strook die het plangebied v o r m t en de aanwezigheid van veel potentieel foerageergebied direct ten n o o r d e n en zuiden van het plangebied. Essentieel foerageergebied van deze soort gaat niet verloren als gevolg van het plan.
Door de ontwikkeling v e r a n d e r t het broed- en foerageergebied v o o r overige vogelsoorten. Voor veel algemene soorten zal het plangebied ook in de nieuwe situatie geschikt zijn als broedgebied. Voor de overige te verwachten vogelsoorten kan m e n ervan uitgaan dat geen verbodsbepalingen w o r d e n overtreden als vernietiging en verstoring van broedgevallen van vogels w o r d t v o o r k o m e n . Dit kan plaatsvinden d o o r werkzaamheden zo veel mogelijk buiten de broedperiode van aanwezige soorten uit te voeren. Tevens kunnen bij veel werkzaamheden tijdig v o o r b e r e i d e n d e maatregelen w o r d e n getroffen o m te v o o r k o m e n dat vogels t o t broeden k u n n e n k o m e n binnen en rond het werkgebied. Het bewerken van de g r o n d v ó ó r de broedtijd is een van de mogelijke maatregelen, maar niet vol¬ doende. Op een beperkt aantal percelen waar in de broedtijd werkzaamheden zijn gepland, kunnen vogels w o r d e n verjaagd v o o r d a t ze beginnen met b r o e d e n , d o o r hierin gespecialiseerde bedrijven.
De Wnb kent geen standaardperiode v o o r het broedseizoen. Van belang is of een broedgeval aanwe¬ zig is, ongeacht de periode. Voor de meeste vogels geldt evenwel dat het broedseizoen van ongeveer 15 maart tot 15 juli d u u r t .
Samenvattend kan een negatief effect op vogels als gevolg van de ontwikkelingen w o r d e n uitgesloten als werkzaamheden buiten de b r o e d p e r i o d e w o r d e n uitgevoerd.
4.5
Amfibieën, reptielen en vissen
Inventarisatie Uit de omgeving van het plangebied (0 - 5 km) is het v o o r k o m e n bekend van negen beschermde amfibieënsoorten, twee reptielensoorten en één vissoort (Quickscanhulp, bijlage 2). Van deze soorten zijn grote m o d d e r k r u i p e r (vis), ringslang en hazelworm (reptielen), poelkikker, kamsalamander, al¬ penwatersalamander en rugstreeppad (amfibieën) niet vrijgesteld van verbodsartikelen van de Wet n a t u u r b e s c h e r m i n g bij ruimtelijke ontwikkelingen. Tijdens het veldbezoek zijn enkele groene kikkers waargenomen.
De grote m o d d e r k r u i p e r k o m t v o o r in ondiepe watergangen met veel water- en oeverplanten. Met name de kleinere w a t e r h o u d e n d e sloten in het plangebied v o r m e n geschikt leefgebied v o o r deze soort.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
20
Ringslang is bekend uit de omgeving volgens Quickscanhulp, echter in de omgeving is de verspreiding grotendeels beperkt t o t de omgeving van de Rijn (Ravon, 2018). Ringslang is gebonden aan waterrijke habitats, maar
hij heeft
ook
ruigtes
met
open
zonnige
plekjes
nodig en
broeihopen
voor
ei-afzetting. Binnen het plangebied k o m t deze combinatie van biotopen niet voor.
Hazelworm heeft een v o o r k e u r v o o r enigszins vochtige, met dichte vegetatie bedekte gebieden. De soort k o m t v o o r in open bossen, bosranden, heide, houtwallen, struwelen, spoor- en w e g b e r m e n , kalkgraslanden, vestingwerken, s t e e n h o p e n , ruderale plaatsen en t u i n e n , in en r o n d bossen en hei¬ den.
Binnen het plangebied is alleen het bos in deelgebied 4 mogelijk geschikt als leefgebied.
Het grootste deel van plangebied is d o o r het o n t b r e k e n van geschikt voortplantingswater (zoals poe¬ len) en landbiotoop (ruigtes, bosjes, extensief gebruikt grasland) niet geschikt als leefgebied v o o r alpenwatersalamander en kamsalamander. Alleen het oude erf met poel bij de Zwarteweg en de poel langs de Hoge Brugstraat in deelgebied 4 zijn geschikt als leefgebied v o o r deze soorten.
Voor rugstreeppad is het plangebied niet geschikt als leefgebied d o o r het o n t b r e k e n van geschikt voortplantingswater (kleiputten en tijdelijke wateren in braakliggend terrein) en landbiotoop (zandige en ruderale t e r r e i n e n , of opgeslagen goederen).
Voor poelkikker zijn vooral deelgebieden 1 en 2 geschikt als leefgebied, maar ook elders in het plan¬ gebied kan deze soort in kleinere aantallen v o o r k o m e n , d o o r de combinatie van sloten die geschikt zijn als voortplantingswater met agrarisch gebied als landbiotoop.
Uit de omgeving van het plangebied is tevens het v o o r k o m e n van de algemenere amfibieënsoorten bekend, zoals bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander. Voor deze soorten v o r m e n de sloten geschikt v o o r t p l a n t i n g s b i o t o o p , en de oevers en in m i n d e r mate de agrarische percelen ge¬ schikt landbiotoop. In de provincie Gelderland geldt v o o r deze soorten bij ruimtelijke ontwikkelingen een vrijstelling van de verbodsartikelen van de Wnb.
Effectbeoordeling Op basis van het veldonderzoek kan v o o r het plangebied het v ó ó r k o m e n van grote m o d d e r k r u i p e r en poelkikker niet w o r d e n uitgesloten. Negatieve effecten op het leefgebied van grote m o d d e r k r u i p e r en het v o o r t p l a n t i n g s b i o t o o p van poelkikker kunnen o p t r e d e n d o o r het vergraven van sloten. Tevens kan een negatief effect o p t r e d e n op het landbiotoop van poelkikker. Tot slot w o r d e n effecten op andere soorten reptielen, amfibieën en vissen kort besproken.
Effect van vergraven van sloten op grote m o d d e r k r u i p e r en poelkikker Negatieve effecten op het leefgebied van grote m o d d e r k u i p e r en op v o o r t p l a n t i n g s b i o t o o p van poel¬ kikker kunnen o p t r e d e n als sloten w o r d e n vergraven, zoals is v o o r g e n o m e n in deelgebied 1. Voor deze sloot w o r d t nader onderzoek uitgevoerd naar aan- of afwezigheid van grote m o d d e r k r u i p e r en
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
21
poelkikker. Indien deze beschermde soorten aanwezig blijken te zijn, w o r d t de sloot niet gedempt, maar gehandhaafd. Zo w o r d t een negatief effect op deze beschermde soorten d o o r het vergraven van sloten v o o r k o m e n .
Een negatief effect op grote m o d d e r k r u i p e r (en veel ander waterleven) bij het realiseren van verbre¬ de, natuurvriendelijke oevers w o r d t v o o r k o m e n d o o r bij het afgraven eerst een smalle strook g r o n d tussen oever en w a t e r in stand te h o u d e n en deze pas op het laatst te v e r w i j d e r e n . Kennisdocument Grote m o d d e r k r u i p e r (BIJ12, 2017a) geeft aan dat zo geen verstoring optreedt.
Effect van w e r k z a a m h e d e n op de zonnevelden op landbiotoop van poelkikker Tijdens w e r k z a a m h e d e n bij de inrichting van de zonnevelden is een negatief effect op het landbiot o o p van poelkikker mogelijk. Poelkikker kan voedsel zoeken op land in de omgeving van v o o r t p l a n tingswater en hier ook o v e r w i n t e r e n . Het zomerhabitat bevindt zich grotendeels in een zone t o t 15 m van het voortplantingswater, overwinteringshabitat t o t maximaal 200 m hier vandaan. Het Kennisdoc u m e n t Poelkikker (BIJ12, 2017b) geeft aan dat v o o r het landbiotoop de periode van w i n t e r r u s t een kwetsbare periode is. Bij de planning en uitvoering van de werkzaamheden w o r d t uitgegaan van een worst-case situatie dat poelkikker overal in het plangebied v o o r k o m t . Ruim v o o r de planning van de werkzaamheden zal nader onderzoek naar aan- of afwezigheid van poelkikker plaatsvinden in het gehele plangebied. De beste m e t h o d e o m poelkikker te inventariseren is op basis van kooractiviteit bij het voortplantingswater. De meest geschikte m a a n d e n hiervoor zijn mei en j u n i (BIJ12, 2017b). Voor percelen waarvan blijkt dat poelkikker hier niet v o o r k o m t , kunnen v o o r g e n o m e n maatregelen zoals hieronder beschre¬ ven dan achterwege w o r d e n gelaten.
In een zone van 200 m langs voortplantingswateren w o r d e n de volgende maatregelen g e n o m e n o m nadelige effecten op het l a n d b i o t o o p van poelkikker d o o r werkzaamheden bij de inrichting te voor¬ komen: -
De aanleg van zonnepanelen vindt plaats buiten de kwetsbare periode van winterrust. De kwetsbare periode is van half oktober t o t half april (BIJ12, 2017b).
-
Waar w e r k z a a m h e d e n in de kwetsbare periode moeilijk zijn te v e r m i j d e n , w o r d e n schermen langs voortplantingswater geplaatst in de periode van kooractiviteit (mei/juni), o m te voorko¬ m e n dat poelkikkers de werklocatie gaan bevolken in de periode direct daarna. Dit kan bij¬ voorbeeld d o o r het plaatsen van schermen van glad landbouwplastic van 50 cm hoog en minimaal 10 cm ingegraven in de g r o n d (BIJ12, 2017b). Het scherm w o r d t enkele meters uit de oever geplaatst zodat deze oeverzone wel beschikbaar blijft v o o r poelkikker. In het afge¬ schermde gebied kan vanaf dat m o m e n t w o r d e n gewerkt mits geen broedvogels w o r d e n ver¬ stoord (zie Hoofdstuk 4.4).
Met deze maatregelen kunnen negatieve effecten op het landbiotoop van poelkikker eveneens wor¬ den uitgesloten.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
22
Effect op andere soorten reptielen, amfibieën en vissen Het mogelijke leefgebied v o o r hazelworm in deelgebied 4 w o r d t niet aangetast d o o r de ontwikkeling zodat een negatief effect op hazelworm is uitgesloten.
Ook v o o r andere beschermde niet-vrijgestelde soorten t r e d e n geen negatieve effecten op.
Na inrichting van het gebied met zonnepanelen ontstaan juist betere leefomstandigheden op de nu nog intensief agrarisch gebruikte percelen v o o r amfibieënsoorten, d o o r het extensievere grondge¬ bruik in combinatie met de instandhouding van de watergangen. Daarnaast w o r d t hoge kwaliteit biotoop gerealiseerd d o o r de aanleg van natuurvriendelijke oevers en kruidenrijk grasland r o n d hoogspanningsmasten.
Als gevolg van het plan kunnen tijdens de inrichting enkele verblijfplaatsen van algemene amfibieënsoorten w o r d e n v e r s t o o r d en vernietigd. Ook kunnen hierbij enkele exemplaren w o r d e n gedood. De te verwachten algemene soorten w o r d e n niet in hun voortbestaan bedreigd en vallen in de vrijstel¬ lingsregeling bij ruimtelijke ontwikkelingen van de provincie Gelderland. Voor deze soorten hoeft geen o n t h e f f i n g te w o r d e n aangevraagd. Wel geldt v o o r deze soorten de zorgplicht van de W n b .
4.6
Ongewervelden
Inventarisatie Uit de omgeving van het plangebied (0 - 5 km) is het v o o r k o m e n bekend van vier beschermde vlin¬ dersoorten en een libel (Quickscanhulp, bijlage 2).
Gezien de inrichting en het intensieve gebruik is het plangebied geen hoogwaardig leefgebied v o o r ongewervelden. Binnen en direct r o n d het plangebied zijn geen beschermde dagvlinders, nachtvlin¬ ders, libellen en overige ongewervelden te v e r w a c h t e n , uitgezonderd een enkel zwervend exemplaar.
Effectbeoordeling Op basis van het veldbezoek en de geraadpleegde b r o n n e n is een voldoende beeld van de soortengroep ongewervelden ontstaan. Als gevolg van de ontwikkelingen w o r d e n geen effecten op deze soortengroep verwacht.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
23
5
Conclusie
5.1
e
n
conseauenties
Beschermde gebieden
Als gevolg van het plan treden geen significant negatieve effecten op instandhoudingsdoelstellingen van in het kader van de W n b beschermde Natura 2000-gebieden o p . De activiteit is op het punt van gebiedsbescherming niet in strijd m e t de Wet n a t u u r b e s c h e r m i n g .
Gezien de aard van de ontwikkeling en de ligging t e n opzichte van het GNN leidt het plan niet t o t significante aantasting van het GNN en GO in en r o n d o m het plangebied. Het plan is niet in strijd m e t het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid.
5.2
Beschermde soorten
Uit het onderzoek k o m t naar voren dat in en o m het plangebied beschermde soorten v o o r k o m e n , o f kunnen v o o r k o m e n . In het plan w o r d t rekening g e h o u d e n m e t de mogelijkheid dat poelkikker, grote m o d d e r k r u i p e r , wezel en bunzing v o o r k o m e n . De werkzaamheden w o r d e n zodanig uitgevoerd dat geen negatieve effecten t e n aanzien van deze soorten o p t r e d e n . Negatief effect o p grote m o d d e r k r u i p e r (en veel ander waterleven) bij het realiseren van verbrede, natuurvriendelijke oevers w o r d t v o o r k o m e n d o o r bij het afgraven eerst een smalle strook g r o n d tussen oever en water in stand te h o u d e n , en deze pas o p het laatst te v e r w i j d e r e n . Negatief effect d o o r het d e m p e n van een watergang w o r d t v o o r k o m e n d o o r de ene sloot w a a r v o o r dit het voorne¬ m e n is, alleen te d e m p e n als is vastgesteld dat hier geen grote m o d d e r k r u i p e r en poelkikker voor¬ komen. Negatief effect op landbiotoop van poelkikker tijdens de periode van w i n t e r r u s t w o r d t v o o r k o m e n d o o r buiten deze periode te w e r k e n , en eventueel op beperkte oppervlakte een werklocatie af te schermen zodat o v e r w i n t e r i n g aldaar w o r d t v o o r k o m e n .
Negatief effect op foerageergebied van wezel en bunzing w o r d t v o o r k o m e n d o o r voorafgaand aan de w e r k z a a m h e d e n de begroeiing kort te maaien.
De uitgevoerde ecologische inventarisatie levert voldoende informatie over beschermde soorten op en een o n t h e f f i n g is niet nodig. Wel m o e t e n het broedseizoen van vogels in acht w o r d e n g e n o m e n , en de zorgplicht op basis van de W n b v o o r soorten zoogdieren en amfibieën die vallen o n d e r de vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ontwikkelingen van de provincie Gelderland.
5.3
Uitvoerbaarheid
Het plan leidt niet t o t negatieve effecten t e n aanzien van beschermde soorten, en ook niet t e n aan¬ zien van gebiedsbescherming op basis van de W n b en provinciale ruimtelijk beleid.
Er kan dan o o k o p v o o r h a n d in redelijkheid w o r d e n gesteld dat de n a t u u r w e t en -regelgeving de uitvoerbaarheid van het plan niet in de weg staat.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
24
Bij aanpassingen van het oorspronkelijke plan en veranderingen in de t e r r e i n o m s t a n d i g h e d e n van het plangebied die kunnen leiden t o t andere inzichten met betrekking t o t n a t u u r w a a r d e n , zal een actualisatie van het onderzoek m o e t e n plaatsvinden.
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
25
6
B
6.1
r
o
n
n
e
n
Veldbezoek
Het plangebied en omgeving zijn op 16 augustus 2018 d o o r de heer ir. H. Kloen van BügelHajema Adviseurs bezocht o m een indruk te krijgen van de t e r r e i n o m s t a n d i g h e d e n van het plangebied, de omgeving en de v o o r k o m e n d e flora en fauna. Tijdens het bezoek zijn plantensoorten genoteerd en mogelijke nest- en verblijfplaatsen en diersporen van beschermde diersoorten geïnventariseerd. Tijdens dit bezoek was het onbewolkt, m e t een zwakke w i n d en circa 22 C.
6.2
Bronnen
-
BIJ12, 2017a. Kennisdocument Grote M o d d e r k r u i p e r Misgurnus fossilis, versie 1.0, juli 2017.
-
BIJ12, 2017b. Kennisdocument Poelkikker Rana lessonae, versie 1.0, juli 2017.
-
BIJ12, 2017c. Kennisdocument Roek Corvus frugilegus, versie 1.0, juli 2017.
-
Effectenindicator, van het Ministerie van Economische Zaken, geeft generieke informatie over mogelijke effecten van activiteiten. www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/effectenindicatorappl.aspx?subj=effectenmatrix&tab=1
-
Gelderlander, 8 n o v e m b e r 2017. De das gespot in Bemmelse W a a r d . https://www.gelderlander.nl/betuwe/de-das-gespot-in-bemmelse-waard~a342fad0/
-
Loo plan, 2015. Nader onderzoek foerageergebied steenuil in v e r b a n d met boscompensatie A50 nabij landgoed De Mellard.
-
Quickscanhulp, geraadpleegd op 14 augustus 2018 ('© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04). Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF is de meeste complete n a t u u r d a t a b a n k van Neder¬ land). Quickscanhulp.nl is een online applicatie w a a r m e e een afgeleide van data uit de NDFF w o r d t weergegeven. Het is d a a r m e e een h u l p m i d d e l v o o r ervaren ecologen o m te bepalen of een beschermde soort wel of niet in het plangebied kan v o o r k o m e n . Quickscanhulp.nl geeft aan op welke afstand w a a r n e m i n g e n van beschermde soorten in relatie tot het plangebied zijn aangetroffen. Voor Quickscanhulp.nl w o r d e n alleen gevalideerde w a a r n e m i n g e n gebruikt.
-
Ravon, 2018.
Soortinformatie
ringslang,
/www.ravon.nl/Soorten/Soortinformatie/ringslang
(geraadpleegd 25 -9-2018). -
RUD
Noord-Holland,
2018.
Handreiking
wezel,
Advies Natuurwaarden Zonnepark Overbetuwe - 13 november 2018
hermelijn
en
bunzing
Noord-Holland.
26
Biilaa
e n
1.
Soortenvrijstellinglijst provincie Gelderland
2.
Opgave van Quickscanhulp.nl
3.
Berekening stikstofdepositie ten gevolge van aanleg Zonnepark Overbetuwe (Aeriusberekening)
Bijlage 1: Soortenvrijstellinglijst provincie G e l d e r l a n d
In o n d e r s t a a n d e tabel zijn de s o o r t e n weergegeven w a a r v o o r in de provincie Gelderland vrijstelling geldt.
ZOOGDIEREN Aardmuis
Microtus agrestis
Bosmuis
A p a d e m u s sylvaticus
Dwergmuis
Micromys minutus
Rosse w o e l m u i s
C l e t h r i o n o m y s glareolus
Veldmuis
Microtus arvalis
Woelrat
Arvicola terrestris
Dwergspitsmuis
Sorex m i n u t u s
G e w o n e bosspitsmuis
Sorex araneus
Huisspitsmuis
Crocidura russula
Tweekleurige bosspitsmuis
Sorex coronatus
Bunzing
Mustela putorius
Wezel
Mustela nivalis
Hermelijn
Mustela e r m i n e a
Haas
Lepus e u r o p e u s
Konijn
Oryctolagus cuniculus
Ree
Capreolus capreolus
Vos
Vulpes Vulpes
Egel
Erinaceus europaeus
Mol
Talpa e u r o p e a
AMFIBIEËN Bruine kikker
Rana t e m p o r a r i a
Middelste groene kikker (bastaardkikker)
Rana esculenta
G e w o n e pad
Bufo b u f o
Kleine w a t e r s a l a m a n d e r
Triturus vulgaris
Meerkikker
Rana r i d i b u n d a
Bijlage 2: Opgave v a n Q u i c k s c a n h u l p . n l
Bekende verspreiding van soorten ten opzichte van het onderzoeksgebied - levering uit de Nationale Database Flora en Fauna
Bekende verspreiding van soorten ten opzichte van het plangebied - levering uit de NDFF.
disclaimer De Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) is de meest landelijke informatiebron
van verspreidingsgegevens
en bevat
omvangrijke
betrouwbare
waarnemingen van planten en dieren in een bepaald gebied. Het systeem is in opbouw, nieuwe gegevens worden met regelmaat toegevoegd. Alle gegevens in de NDFF zijn gevalideerd. Nader (veld-)onderzoek
kan noodzakelijk zijn om
aanwezigheid van een soort te bevestigen of uit te sluiten.
Copyright vermelden bij verwijzen of citeren naar deze levering: '© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04'
Op de volgende pagina's vindt u de lijst met soorten en afstanden ten opzichte van het plangebied dat deze soorten zijn waargenomen. Een toelichting op deze lijst is te vinden op: www.quickscanhulp.nl.
Mocht u vragen hebben dan kunt u contact opnemen met de Helpdesk van Het Natuurloket: e-mail: serviceteamndff@natuurloket.nl telefoon: 0800 2356333
© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04
Soort
Soortgroep
Bescherming
Afstand
Bastaardkikker
Amfibieën
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Bruine kikker
Amfibieën
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Gewone pad
Amfibieën
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Kleine watersalamander
Amfibieën
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Meerkikker
Amfibieën
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Blauw guichelheil
Vaatplanten
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Dreps
Vaatplanten
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Groot spiegelklokje
Vaatplanten
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Grote leeuwenklauw
Vaatplanten
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Kleine wolfsmelk
Vaatplanten
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Wilde ridderspoor
Vaatplanten
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Grote modderkruiper
Vissen
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Boommarter
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Bosmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Bunzing
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Damhert
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Das
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Dwergmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Egel
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Haas
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Huisspitsmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Konijn
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Ree
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Steenmarter
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Veldmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Vos
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Wezel
Zoogdieren
wnb-andere soorten
0 - 1 km
Kamsalamander
Amfibieën
wnb-hrl
0 - 1 km
Poelkikker
Amfibieën
wnb-hrl
0 - 1 km
Rugstreeppad
Amfibieën
wnb-hrl
0 - 1 km
Rivierrombout
Insecten-Libellen
wnb-hrl
0 - 1 km
Bever
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Gewone dwergvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Gewone grootoorvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Laatvlieger
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Myotis sp. indet.
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Rosse vleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Ruige dwergvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Watervleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
0 - 1 km
Boomvalk
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Buizerd
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Gierzwaluw
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Grote Gele Kwikstaart
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04
Havik
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Huismus
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Kerkuil
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Ooievaar
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Ransuil
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Roek
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Slechtvalk
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Sperwer
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Steenuil
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Wespendief
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Zwarte Wouw
Vogels
wnb-vrl
0 - 1 km
Alpenwatersalamander
Amfibieën
wnb-andere soorten
1 - 5 km
grote vos
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
1 - 5 km
grote weerschijnvlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
1 - 5 km
sleedoornpage
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Beekrombout
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Hazelworm
Reptielen
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Ringslang
Reptielen
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Brede wolfsmelk
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Grote bosaardbei
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Kluwenklokje
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Schubvaren
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Schubzegge
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Wilde averuit
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Zandwolfsmelk
Vaatplanten
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Aardmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Dwergspitsmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Eekhoorn
Zoogdieren
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Hermelijn
Zoogdieren
wnb-andere soorten
1 - 5 km
Knoflookpad
Amfibieën
wnb-hrl
1 - 5 km
teunisbloempijlstaart
Insecten-Macronachtvlinders
wnb-hrl
1 - 5 km
Zandhagedis
Reptielen
wnb-hrl
1 - 5 km
Houting
Vissen
wnb-hrl
1 - 5 km
Franjestaart
Zoogdieren
wnb-hrl
1 - 5 km
Otter
Zoogdieren
wnb-hrl
1 - 5 km
Tweekleurige vleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
1 - 5 km
Oehoe
Vogels
wnb-vrl
1 - 5 km
Vuursalamander
Amfibieën
wnb-andere soorten
5 - 10 km
grote parelmoervlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
5 - 10 km
kleine ijsvogelvlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Vliegend hert
Insecten-Kevers
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Adder
Reptielen
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Levendbarende hagedis
Reptielen
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Akkerboterbloem
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04
Akkerogentroost
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Glad biggenkruid
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Kartuizer anjer
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Knolspirea
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Korensla
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Muurbloem
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Naaldenkervel
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Stijve wolfsmelk
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Wilde weit
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Wolfskers
Vaatplanten
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Edelhert
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Gewone bosspitsmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Rosse woelmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Tweekleurige bosspitsmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Waterspitsmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Wild zwijn
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Woelrat
Zoogdieren
wnb-andere soorten
5 - 10 km
Boomkikker
Amfibieën
wnb-hrl
5 - 10 km
Heikikker
Amfibieën
wnb-hrl
5 - 10 km
Vroedmeesterpad
Amfibieën
wnb-hrl
5 - 10 km
Gevlekte witsnuitlibel
Insecten-Libellen
wnb-hrl
5 - 10 km
Sierlijke witsnuitlibel
Insecten-Libellen
wnb-hrl
5 - 10 km
Gladde slang
Reptielen
wnb-hrl
5 - 10 km
Muurhagedis
Reptielen
wnb-hrl
5 - 10 km
Drijvende waterweegbree
Vaatplanten
wnb-hrl
5 - 10 km
Atlantische steur
Vissen
wnb-hrl
5 - 10 km
Vinpootsalamander
Amfibieën
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Europese rivierkreeft
Geleedpotigen-Insecten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
aardbeivlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
10 - 25 km
bosparelmoervlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
10 - 25 km
bruine eikenpage
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
10 - 25 km
gentiaanblauwtje
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
10 - 25 km
kommavlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
10 - 25 km
zilveren maan
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Bosbeekjuffer
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Akkerdoornzaad
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Dennenorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Getande veldsla
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Kleine schorseneer
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Knollathyrus
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Naakte lathyrus
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Rood peperboompje
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Ruw parelzaad
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Stofzaad
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04
Tengere distel
Vaatplanten
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Beekprik
Vissen
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Gewone zeehond
Zoogdieren
wnb-andere soorten
10 - 25 km
Geel schorpioenmos
Blad-enLevermossen
wnb-hrl
10 - 25 km
Tonghaarmuts
Blad-enLevermossen
wnb-hrl
10 - 25 km
Kruipend moerasscherm
Vaatplanten
wnb-hrl
10 - 25 km
Baardvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
10 - 25 km
Bosvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
10 - 25 km
Grijze grootoorvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
10 - 25 km
Kleine dwergvleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
10 - 25 km
Meervleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
10 - 25 km
iepenpage
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
25 - 50 km
kleine heivlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
25 - 50 km
spiegeldikkopje
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Gevlekte glanslibel
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Gewone bronlibel
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Hoogveenglanslibel
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Kempense heidelibel
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Speerwaterjuffer
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Echte gamander
Vaatplanten
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Kranskarwij
Vaatplanten
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Liggende ereprijs
Vaatplanten
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Veenbloembies
Vaatplanten
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Vroege ereprijs
Vaatplanten
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Beekdonderpad
Vissen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Elrits
Vissen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Kwabaal
Vissen
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Grote bosmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Molmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
25 - 50 km
Ondergrondse woelmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
25 - 50 km
pimpernelblauwtje
Insecten-Dagvlinders
wnb-hrl
25 - 50 km
Gestreepte waterroofkever
Insecten-Kevers
wnb-hrl
25 - 50 km
Gaffellibel
Insecten-Libellen
wnb-hrl
25 - 50 km
Groene glazenmaker
Insecten-Libellen
wnb-hrl
25 - 50 km
Platte schijfhoren
Weekdieren
wnb-hrl
25 - 50 km
Noordse woelmuis
Zoogdieren
wnb-hrl
25 - 50 km
Vale vleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
25 - 50 km
duinparelmoervlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
50 - 100 km
veldparelmoervlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Donkere waterjuffer
Insecten-Libellen
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Berggamander
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Bergnachtorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Blaasvaren
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Bokkenorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04
Brave hendrik
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Breed wollegras
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Gladde zegge
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Groensteel
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Honingorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Karwijselie
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Kleine ereprijs
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Pijlscheefkelk
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Roggelelie
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Rozenkransje
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Smalle raai
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Spits havikskruid
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Zinkviooltje
Vaatplanten
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Gestippelde alver
Vissen
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Grijze zeehond
Zoogdieren
wnb-andere soorten
50 - 100 km
Veldspitsmuis
Zoogdieren
wnb-andere soorten
50 - 100 km
donker pimpernelblauwtje
Insecten-Dagvlinders
wnb-hrl
50 - 100 km
grote vuurvlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-hrl
50 - 100 km
Noordse winterjuffer
Insecten-Libellen
wnb-hrl
50 - 100 km
Oostelijke witsnuitlibel
Insecten-Libellen
wnb-hrl
50 - 100 km
Dikkopschildpad
Reptielen
wnb-hrl
50 - 100 km
Groenknolorchis
Vaatplanten
wnb-hrl
50 - 100 km
Brandts vleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Bruinvis
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Gewone dolfijn
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Griend
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Hamster
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Ingekorven vleermuis
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Wilde kat
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
Wolf
Zoogdieren
wnb-hrl
50 - 100 km
bruin dikkopje
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
100 - 250 km
veenbesblauwtje
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
100 - 250 km
veenbesparelmoervlinder
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
100 - 250 km
veenhooibeestje
Insecten-Dagvlinders
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Bosdravik
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Bruinrode wespenorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Franjegentiaan
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Geelgroene wespenorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Geplooide vrouwenmantel
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Gevlekt zonneroosje
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Groene nachtorchis
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Kalkboterbloem
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Kalketrip
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
Lange zonnedauw
Vaatplanten
wnb-andere soorten
100 - 250 km
© NDFF - quickscanhulp.nl 14-08-2018 16:49:04