26-11-10.09 Relevant stuk 1. Memo aanpassing compensatieregeling eigen risico
Tekst van het document
1/3 MEMO Aan : Gemeenteraad Overbetuwe Van : College van B&W CC : Ons kernmerk : 322192 Datum : 08-09-2026 Onderwerp : Aanpassing Compensatie eigen risico (CER) 2027 In de raadsvergadering van 4 november 2025 is het nieuwe armoedebeleid vastgesteld. De ingangsdatum van het nieuwe beleid is 1 januari 2027 m.u.v. het stoppen van de collectieve zorgverzekering (gemeentepolis). De collectieve zorgverzekering is gestopt per 1 januari 2026. In de raadsvergadering van 4 november 2025 is ook een nieuwe compensatieregeling eigen risico vastgesteld, na aanname van een amendement. Deze regeling was ter vervanging van de collectieve zorgverzekering. Binnen deze regeling kunnen mensen die het volledige wettelijk eigen risico hebben verbruikt en een inkomen hebben van maximaal 120% van de bijstandsnorm een gedeelte of het volledige eigen risico terugkrijgen. Inwoners die in 2025 de collectieve zorgverzekering hadden kunnen het volledig wettelijk eigen risico terugkrijgen (€385). Daarnaast is er voor deze groep ook een ophoging van €150 euro mogelijk wanneer zij een eigen bijdrage voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) betalen. Voor inwoners die in 2025 een andere zorgverzekering hadden dan de collectieve zorgverzekering is een gedeeltelijke vergoeding van het eigen risico mogelijk (€165). Deze groep kan niet gebruik maken van de ophoging.
In het geamendeerde besluit is ook opgenomen dat er in 2026 er een besluit moet komen over het vast te stellen bedrag voor de compensatieregeling eigen risico per 2027 en jaren daarna. Verder komt ook te vervallen het onderscheid van het wel of niet hebben gehad van de gemeentepolis in 2025. Het onderscheid tussen de groepen is mogelijk omdat de regeling in 2026 een overgangsregeling is, maar kan niet langer dan 1 of 2 jaar in stand gehouden worden omdat het dan in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. In dit memo zal een voorstel worden gedaan voor de invulling van de Compensatieregeling eigen risico per 2027. Landelijke wijzigingen Op 12 mei 2026 is een wetsvoorstel ingediend over de wijziging van de Zorgverzekeringswet. Op basis van de huidige wettelijke regeling voor het vaststellen van het verplicht eigen risico wordt de indexatie per 2027 automatisch hervat. De indexatie was tijdelijk bevroren, maar de bepaling die de bevriezing regelt, is aan het einde van dit jaar uitgewerkt. Het verplicht eigen risico komt daarmee volgens huidige inzichten uit op € 395, maar dit kan tot vaststelling van de Ontwerpbegroting voor 2027 nog beperkt wijzigen. Daarnaast kiest het kabinet voor een verhoging van het verplicht eigen risico met € 60, waardoor het verplicht eigen risico in 2027 naar huidige inzichten uitkomt op € 455.
Naast de verhoging van het verplicht eigen risico wordt er ook gekeken naar het trancheren van het verplicht eigen risico in de medisch-specialistische zorg vanaf 2028. Per behandelprestatie in de medisch-specialistische zorg wordt maximaal € 150 in rekening gebracht, zodat mensen niet in één keer het volledige bedrag van het eigen risico verschuldigd zijn. Dit is niet opgenomen in het wetsvoorstel. Dit zal later worden geregeld via een wijziging van het Besluit zorgverzekering. Het is belangrijk om te vermelden dat de voorgestelde wetswijziging nog geen duidelijke meerderheid is in de eerste of de tweede kamer. Het is dus goed mogelijk dat de verhoging van het eigen risico niet of gewijzigd wordt doorgevoerd. Het wetsvoorstel wordt besproken in een plenair debat in de Tweede Kamer in week 39 (21 t/m 27 september). De indexering, de voorgestelde verhoging en tranchering van het verplicht eigen risico maken onderdeel uit van een breder pakket aan maatregelen die door het kabinet worden voorgesteld.
Andere maatregelen die worden voorgesteld op het gebied van sociale zekerheid en zorg zijn: • | Afschaffing fiscale aftrek specifieke zorgkosten (per 2028) • | Invoering inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage Wmo (per 2028) • | Afschaffing van de tegemoetkoming arbeidsongeschikten (per 2028) • | Invoering eigen bijdrage Jeugdzorg (per 2028) • | Verlaging vermogensgrens zorgtoeslag (per 2028) • | Invoering eigen bijdrage wijkverpleging (per 2029) • | Schrappen huishoudelijke hulp uit de Wmo (per 2029) • | Verlaging maximumdagloon (per 2029) • | Afschaffing WIA-IVA-uitkering voor volledig arbeidsongeschikten (per 2030) Naast de bovengenoemde voorgestelde maatregelen is het kabinet bezig met een bredere herziening van het stelsel van belastingen en toeslagen. Een van deze herzieningen is het samenvoegen van de kinderbijslag en het kindgebonden budget. Er is ook onderzocht of kinderopvangtoeslag hier ook aan toe gevoegd kan worden om zo tot één kinderbijdrage te komen. Naar verwachting zal dit niet eerder dan 2030 worden ingevoerd. Regeling in Overbetuwe per 2027 Het is nog onduidelijk of het eigen risico per 2027 verhoogd zal worden. Daarnaast is ook niet zeker hoe alle andere eerdergenoemde voorgestelde maatregelen zich zullen ontwikkelen.
Daarom is het advies om een standaardbedrag te kiezen te vergoeding van het eigen risico wanneer het volledig eigen risico is uitgegeven. Hieronder is weergegeven hoe vaak de regeling tot nu toe is gebruikt: Tabel 1. Gebruik Compensatieregeling eigen risico in 2025 op peildatum 20-8-2026 Vergoeding | Aantal Vergoeding van €385 (gemeentepolis in 2025) | 55 Vergoeding van €165 (geen gemeentepolis in 2025) | 15 Ophoging van €150 (betalen eigen bijdrage WMO) | 21 De regeling is tot op heden (medio juli 2026) 69 keer gebruikt. De verwachting is wel dat er in de tweede helft van het jaar meer aanvragen zullen zijn omdat een voorwaarde voor de regeling is dat het volledig eigen risico is uitgegeven. Voor veel mensen is dit pas later in het jaar het geval waardoor deze groep nu nog geen aanvraag heeft kunnen doen. Voor de regeling is €95.000 beschikbaar. Als we kijken naar eerdere cijfers van het CBS over eigen risico verbruik binnen de doelgroep dan zien we dat ongeveer 50% van de minimadoelgroep het eigen risico volledig verbruikt. Dit komt neer op ongeveer 1000 mensen. Wanneer een vergoeding van €165 wordt gehanteerd wanneer het volledig eigen risico is verbruikt dan is er overschrijding van het budget wanneer er door meer dan 575 inwoners gebruik van wordt gemaakt.
In dit voorstel is geen rekening gehouden met een ophoging wanneer een inwoner eigen bijdrage WMO betaalt zoals nu nog gedeeltelijk het geval is. 2/3 3/3 In de nieuwe regeling is maximaal gebruik van 575 mogelijk zonder het budget te overschrijden. Er kunnen dus nog veel meer mensen gebruik maken van de regeling zonder dat dit financiële problemen oplevert. Er dient wel rekening gehouden te worden met het feit dat het makkelijker wordt om minimaregelingen aan te vragen per 2027. Hierdoor verwachten we (en beogen we) ook een toename in het gebruik van de regelingen. Het kan zijn dat er budget overblijft omdat minder dan 575 inwoners de regeling aanvragen. Dit is zeker te verwachten als we kijken naar het huidige gebruik (tabel 1). Op dit moment hebben namelijk 70 mensen gebruik gemaakt van de regeling en de verwachting is dat dit zal oplopen tot 147 inwoners dit jaar. Dit beperkt het financiële risico.