26-11-10.02 E2 Bijlage 1 Implementatieplan module toezicht sociaal domein versie 1.0 voor AB 10 september 2026
Tekst van het document
2 Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................................3 1. Projectdefinitie .............................................................................................................................................5 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................................5 1.2 Projectgegevens .........................................................................................................................................6 1.3 Projectdoelstellingen .................................................................................................................................6 1.4 Projectresultaten .......................................................................................................................................7 1.5 Randvoorwaarden ......................................................................................................................................7 1.6 Scope ..........................................................................................................................................................7 1.7 Projectkansen
.............................................................................................................................................9 1.8 Projectrisico’s .......................................................................................................................................... 10 1.9 Financiën.................................................................................................................................................. 10 1.10 Communicatie........................................................................................................................................ 11 1.11 Vervolg ................................................................................................................................................... 11 1.12 Projectevaluatie ..................................................................................................................................... 12 1.13 Referentiedocumenten ......................................................................................................................... 12 2. Uitwerking randvoorwaarden ....................................................................................................................... 13 2.1 Governance, delegatie en positionering binnen de MGR SDCG .............................................................
13 2.2 Juridische randvoorwaarden en beleidsmatige borging ......................................................................... 14 2.3 HR ............................................................................................................................................................ 14 2.4 Bezetting, deskundigheid en continuïteit ................................................................................................ 14 2.5 Financiën.................................................................................................................................................. 15 2.6 Monitoring en rapportage ....................................................................................................................... 15 2.7 Huisvesting .............................................................................................................................................. 15 2.8 Informatiepositie en toegang tot gegevensbronnen .............................................................................. 15 2.9 Samenwerking en ketenafspraken .......................................................................................................... 16 2.10 Systemen ...............................................................................................................................................
16 2.11 Privacy en informatiebeveiliging ........................................................................................................... 16 3. Implementatie ............................................................................................................................................... 17 3.1 Tijdlijn van implementatie ....................................................................................................................... 18 3 Inleiding In regio Centraal Gelderland zijn via de regionale inkoop van zorg maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp beschikbaar voor ruim 485.000 inwoners. De totale uitgaven hiervoor bedragen naar schatting circa €300 miljoen euro per jaar. Binnen deze omvangrijke maatschappelijke en financiële opgave zijn gemeenten verantwoordelijk voor het bieden van passende zorg en ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) en de Jeugdwet. In het kader van de Wmo zijn gemeenten verantwoordelijk voor het houden van toezicht op de naleving van deze wet, zowel op het gebied van kwaliteit als rechtmatigheid en doelmatigheid1. Binnen de Jeugdwet hebben gemeenten zelf de taak om toe te zien op de rechtmatigheid en doelmatigheid van geleverde jeugdhulp op grond van de Regeling Jeugdwet.
Wat is toezicht, integriteitstoetsing en handhaving Toezicht betreft alle activiteiten die worden ondernomen om te onderzoeken of wordt voldaan aan o.a. de wettelijke eisen, de gemeentelijke verordeningen (onderliggende beleidsregels) en regionale contractvoorwaarden. Het doel van toezicht is het bevorderen van de naleving van de wettelijke eisen, gemeentelijke verordeningen en regionale contractvoorwaarden. Integriteitstoetsing aan de hand van de wet Bibob biedt bestuursorganen de mogelijkheid om onderzoek te doen naar de integriteit van (potentiële) zorgaanbieders wanneer signalen uitwijzen dat sprake kan zijn van ondermijnende criminaliteit, fraude, witwassen of andere integriteitsrisico's. Hiermee wordt voorkomen dat gemeenten- al dan niet bewust- criminele activiteiten faciliteren of dat overheidsgelden worden aangewend voor het plegen van strafbare feiten of het benutten van uit strafbare feiten verkregen voordelen. Indien wordt vastgesteld dat een aanbieder niet voldoet aan de gestelde eisen en voorwaarden kan worden gehandhaafd. Handhaving betekent dat aanbieders worden aangesproken op het naleven van de voorwaarden en verplichtingen die verbonden zijn aan de geboden voorziening(en).
Door het toepassen van de gekozen maatregel wanneer een aanbieder niet voldoet aan de gestelde voorwaarden, wordt de aanbieder bewogen om de geldende wettelijke eisen, gemeentelijke verordeningen en regionale contractvoorwaarden na te leven. Huidige situatie toezicht, handhaving en integriteitstoetsing In de regio Centraal Gelderland werken de elf gemeenten samen binnen het sociaal domein op het gebied van de Wmo en de Jeugdwet. Dat doen de gemeenten via de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein Centraal Gelderland (MGR SDCG) bij de module Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland (Inkoop SDCG), waar vanuit onder andere de inkoop, contractmonitoring, contractbeheer en de coördinatie op kwaliteitstoezicht worden verzorgd. Het toezicht en de handhaving binnen de Wmo en de Jeugdwet zijn verdeeld over verschillende organisaties en uitvoeringspartijen. Afhankelijk van het type toezicht (kwaliteit of rechtmatigheid) zijn de GGD Gelderland-Midden (GGD GM), de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)2, de gemeenten3 en Inkoop SDCG verantwoordelijk voor de uitvoering van toezicht en/of de daaropvolgende handhaving. De rollen, verantwoordelijkheden en onderlinge samenwerking zijn vastgelegd in het regionaal vastgestelde Toezicht- en handhavingskader Wmo 2015 en Jeugdwet en het Algemeen controleplan Wmo 2015 en Jeugdwet. 1 Wet Wmo 2015 artikel 6.1.
lid 1 2 Jeugdwet artikel 9.1 en 9.2 3 Regeling Jeugdwet paragraaf 6b 4 Tot slot kan in de regio gebruik worden gemaakt van integriteitstoetsing door middel van de wet Bibob. Deze wet biedt bestuursorganen de mogelijkheid om onderzoek te doen naar de integriteit van (potentiële) zorgaanbieders wanneer signalen uitwijzen dat sprake kan zijn van ondermijnende criminaliteit, fraude, witwassen of andere integriteitsrisico's. Hiermee wordt voorkomen dat gemeenten- al dan niet bewust- criminele activiteiten faciliteren of dat overheidsgelden worden aangewend voor het plegen van strafbare feiten of het benutten van uit strafbare feiten verkregen voordelen. Op basis van een Bibob-onderzoek kan worden besloten een overeenkomst niet aan te gaan, te beëindigen of aanvullende voorwaarden te stellen. De inzet van de wet Bibob vormt daarmee een belangrijk preventief instrument binnen het stelsel van toezicht, controle en handhaving. De uitvoering van de wet Bibob wordt regionaal via Inkoop SDCG gecoördineerd en door de gemeenten uitgevoerd. Bovengenoemde vormen van toezicht en integriteitstoetsing zijn samengevat in onderstaand overzicht.
Wetgeving Onderdeel Kwaliteit Rechtmatigheid Integriteitstoetsing Wmo 2015 Wmo voorzieningen ZIN Toezichthouder Wmo GGD GM (regionaal) Regionale contractmanager Toezichthouder rechtmatigheid (lokaal) Afdeling Veiligheid (lokaal) Wmo voorzieningen pgb/ maatwerkcontracten Toezichthouder Wmo (lokaal) Toezichthouder Wmo GGD GM (in opdracht van individuele gemeente) Toezichthouder rechtmatigheid (lokaal) Afdeling Veiligheid (lokaal) Calamiteitentoezicht Wmo Toezichthouder Wmo GGD GM (regionaal) Jeugdwet Individuele jeugdhulp ZIN Kinderbeschermingsmaatregelen ZIN IGJ (landelijk) Regionale contractmanager Toezichthouder rechtmatigheid (lokaal) Afdeling Veiligheid (lokaal) Individuele jeugdhulp pgb / maatwerkaanbieders IGJ (landelijk) of Lokale Teams Toezichthouder rechtmatigheid (lokaal) Afdeling Veiligheid (lokaal) Calamiteitentoezicht Jeugd IGJ (landelijk) Om de samenhang en effectiviteit van het toezicht en integriteitstoetsing te versterken, is het wenselijk de huidige verdeling van toezichtstaken en integriteitstoetsing, waar mogelijk, bij dezelfde uitvoerders te beleggen. 5 1. Projectdefinitie 1.1 Aanleiding Binnen regio Centraal Gelderland zijn de verschillende vormen van toezicht en handhaving belegd bij diverse organisaties en uitvoeringspartijen.
Om te komen tot een meer uniforme, effectieve en efficiënte uitvoering van deze toezichtstaken, wordt al geruime tijd gewerkt aan verdere regionale samenwerking. De regionale uitvoering van het kwaliteitstoezicht op grond van de Wmo 2015, dat is ondergebracht bij de GGD GM, is daar een eerste resultaat van. Ter ondersteuning van de verdere regionalisering van de uitvoering van het toezicht is in september 2023 door het RPO Zorg het ‘Regionaal Toezicht- en handhavingskader Wmo 2015 en Jeugdwet’ (Toezicht- en handhavingskader) vastgesteld, evenals het ‘Algemeen controleplan Wmo 2015 en Jeugdwet’ (Algemeen controleplan). Hiermee is een gezamenlijk beleidsmatig kader gecreëerd voor de uniforme uitvoering van toezicht en handhaving binnen de regio. Als vervolgstap heeft de MGR SDCG de opdracht gekregen tot het opstellen van een plan van aanpak4 met betrekking tot de implementatie van de regionale uitvoering van het rechtmatigheidstoezicht binnen de Wmo 2015 en de Jeugdwet door de MGR SDCG. Dit projectplan is een dynamisch document dat gedurende de looptijd van het project verder wordt uitgewerkt en waar nodig wordt aangevuld. Nieuwe inzichten en relevante (beleids)ontwikkelingen kunnen aanleiding geven om het projectplan te actualiseren, zodat het blijft aansluiten bij de doelstellingen, de context en de voorgang van het project.
Ter ondersteuning van dit traject vindt structureel afstemmingsoverleg plaats met Sociaal Domein Limburg- Noord, waar eveneens wordt gewerkt aan de implementatie van een toezichtmodule binnen de MGR. Door kennis en ervaringen uit te wisselen, wordt beoogd de implementatie zorgvuldig en efficiënt te laten verlopen. De MGR Sociaal Domein Limburg-Noord heeft inmiddels diverse stappen in het implementatieproces doorlopen. De daarbij opgedane kennis en ervaringen vormen een waardevolle basis voor de implementatie binnen de MGR SDCG en worden dankbaar benut. Daarnaast vindt gedurende het implementatietraject structurele afstemming plaats met de huidige toezichthouders in de regio. Hun praktijkervaring en inhoudelijke expertise leveren een belangrijke bijdrage aan de verdere inrichting van de toezichtmodule en de ontwikkeling van uniforme werkwijzen. Tot slot wordt actief samengewerkt met het RIEC en het project Samen Weerbaar. Deze partijen beschikken over ruime kennis en ervaring op het gebied van de aanpak van zorgfraude en zorgcriminaliteit. De inzichten en expertise die zij inbrengen worden benut bij de verdere ontwikkeling en positionering van de toezichtmodule binnen de MGR SDCG.
4 Bijlage 4c Plan van aanpak Toezicht SD 2027 v2.02 voor AB, versie 11 december 2025 6 1.2 Projectgegevens Opdrachtgevers Naam Rol Marc van den Esch Ambtelijk opdrachtgever regio Centraal Gelderland Sjaak van den Brand Opdrachtnemer MGR SDCG Projectgroep Naam Rol Marielle Glasbergen Projectleider Sandra Johannink HR-adviseur Ellen Peters Business controller Marien van den Hoek Privacy en Information Security Officer Marieke Bruinsma Functioneel beheerder Wim Kruyswijk Communicatie-adviseur (agendalid) Babette Peppelenbosch Communicatie-adviseur (agendalid) Denise Mooij Extern juridisch adviseur (agendalid) Looptijd Type datum Datum Startdatum 1 mei 2026 Einddatum 1 mei 2027 1.3 Projectdoelstellingen Doel van het project is om: Het rechtmatigheidstoezicht voor Wmo en Jeugdwet (Zin-financiering) voor de gemeenten onder te brengen bij de MGR SDCG; De positionering van de toezichthouders bij de MGR SDCG vorm te geven en te borgen. Er wordt beschreven welke stappen nodig zijn om de uitvoering onder te brengen bij de MGR SDCG voor de deelnemende gemeenten. Het regionaal Toezicht- en handhavingskader en bijbehorend Algemeen controleplan vormen hierbij de basis in de uitvoering van het toezicht.
7 1.4 Projectresultaten Door het toezicht regionaal in te richten worden de krachten gebundeld bij het inrichten van het toezicht, voeren alle gemeenten in de regio dezelfde wettelijke taak uit op grond van de Wmo en Jeugdwet, wordt gekozen voor een uniforme en efficiënte uitvoering van het toezicht. De resultaten van dit project zijn: De gemeenschappelijke regeling, DVO’s en delegatiebesluit zijn aangepast voor de uitvoering van het rechtmatigheidstoezicht; De positionering van de toezichthouders bij de MGR SDCG is vormgegeven en geborgd; De organisatie- en governancestructuur en de P&C-cyclus voor het rechtmatigheidstoezicht is ingericht; Er is een overlegstructuur georganiseerd met het team toezicht van de gemeente Arnhem; Er is een overlegstructuur georganiseerd met het kwaliteitstoezicht Wmo van GGD GM; Er is een overlegstructuur met het kwaliteitstoezicht Jeugdwet van de IGJ georganiseerd; De randvoorwaarden die nodig zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden van de toezichthouders zijn georganiseerd; De aanbieders en gemeenten zijn voldoende geïnformeerd over de definitieve positionering van het regionale team toezicht. 1.5 Randvoorwaarden De vertaling van de projectresultaten vertalen zich in onderstaande randvoorwaarden, welke nader worden toegelicht in hoofdstuk 2: MGR SDCG wordt (materieel) werkgever van de toezichthouders.
Er kan gewerkt worden met detacheringsconstructies vanuit gemeenten; MGR SDCG heeft inzicht in toekenning(sbeschikking), verwijzing of rechtelijke uitspraak declaratie, productieverantwoording prestatielevering en gemeentelijke basisadministratie, voor de uitvoering van formele en materiële controles. Er vindt zo min mogelijk overdracht van privacygevoelige informatie plaats; Indien er besluiten advies- of instemmingsplichtig zijn op grond van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is de bestuurder van iedere betrokken organisatie zelf verantwoordelijk voor het overleg met hun OR. 1.6 Scope Het project richt zicht op: De inrichting van de toezichtfunctie van de module Toezicht sociaal domein binnen de MGR SDCG; De daarvoor benodigde organisatorische en procesmatige randvoorwaarden die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het rechtmatigheidstoezicht op grond van de Wmo en de Jeugdwet; De inrichting en uitvoering vinden plaats binnen de kaders van het regionaal Toezicht- en Handhavingskader en het Algemeen Controleplan; Bovengenoemd toezicht beperkt zich tot het rechtmatigheidstoezicht op Zorg in Natura (ZIN)- gefinancierde hulp. Buiten de scope van dit project vallen: Het toezicht op voorzieningen die worden gefinancierd via persoonsgebonden budgetten (pgb) en maatwerkcontracten valt buiten de scope van dit project.
De regiogemeenten hebben vooralsnog niet besloten deze toezichttaken onder te brengen bij de MGR SDCG. In een later stadium kan dit alsnog besloten worden; De uitvoering van het toezicht binnen de Participatiewet. Hoewel de Participatiewet onderdeel is van het sociaal domein, valt deze buiten de afbakening van de inrichting van de module Toezicht sociaal domein. In een later stadium kan dit alsnog besloten worden; 8 De uitvoering van het kwaliteitstoezicht Wmo dat wordt uitgevoerd door GGD GM. In een later stadium kan dit alsnog besloten worden; De uitvoering van een deel van privaatrechtelijke handhavingsmaatregelen die naar aanleiding van de onderzoeksresultaten en -conclusies genomen kunnen worden (terugvordering en betaalstop); deze verantwoordelijkheid blijft vooralsnog bij de afzonderlijke gemeenten belegd. De privaatrechtelijke handhavingsinstrumenten die reeds zijn gemandateerd aan de module Inkoop SDCG van de MGR SDCG blijven ongewijzigd; De uitvoering van de wet Bibob; Ontwikkeling van beleid ten aanzien van de integrale uitvoering van toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid en uitvoering van de wet Bibob; Dit projectplan betreft geen uitvoeringsplan voor de uitvoering van toezichtactiviteiten door de toezichthouders. Het uitvoeringsplan wordt periodiek vastgesteld middels de P&C-cyclus.
9 1.7 Projectkansen Kans Omschrijving Schaalvoordelen en kennisbundeling Door het rechtmatigheidstoezicht te bundelen bij één regionaal toezichtteam ontstaat een schaalgrootte die voor gemeenten afzonderlijk niet haalbaar is. Specialistische kennis van wet- en regelgeving, onderzoeksmethodiek en fraudepatronen wordt geconcentreerd en blijft daardoor beter geborgd dan bij versnipperde, kleinschalige lokale uitvoering. Uniforme en consistente uitvoering Doordat alle deelnemende gemeenten dezelfde werkwijze, normen en instrumenten hanteren, ontstaat rechtsgelijkheid voor zorgaanbieders binnen de regio en wordt willekeur tussen gemeenten voorkomen. Dit versterkt de juridische houdbaarheid van onderzoeksresultaten en eventuele handhavingsbesluiten. Versterkte signalering en fraudebestrijding Regionale bundeling van signalen vanuit meerdere gemeenten maakt het eenvoudiger patronen te herkennen bij aanbieders die in meerdere gemeenten actief zijn. Dit vergroot de effectiviteit van signaalgestuurd toezicht ten opzichte van de huidige, versnipperde situatie. Sterkere positie richting zorgaanbieders Eén regionaal optredend toezichtteam geeft aanbieders duidelijkheid over normen en verwachtingen, en voorkomt dat zij per gemeente met afwijkende eisen te maken hebben. Dit vergroot de slagkracht van de regio in de naleving en handhaving van contract- en kwaliteitseisen.
Aantrekkelijker werkgeverschap voor toezichthouders Een regionaal toezichtteam met voldoende omvang biedt toezichthouders meer mogelijkheden voor specialisatie, intervisie en ontwikkeling dan een solistische functie binnen een individuele gemeente. Dit vergroot de aantrekkelijkheid van de functie op een arbeidsmarkt waar toezichtexpertise schaars is, en verkleint het risico op uitval door onderbezetting. Profiteren van reeds opgedane ervaring De MGR Sociaal Domein Limburg-Noord heeft een vergelijkbaar traject al grotendeels doorlopen. Door structureel kennis en ervaring uit te wisselen, kan de MGR SDCG risico's die daar al zijn onderkend vermijden en de implementatie sneller en zorgvuldiger laten verlopen. Basis voor verdere doorontwikkeling naar integraal toezicht De inrichting van het regionaal rechtmatigheidstoezicht vormt een logische opstap naar een verdere integratie met het kwaliteitstoezicht (GGD, IGJ) en de integriteitstoetsing (Wet Bibob). De ervaring en structuur die in dit project worden opgebouwd, kunnen als vertrekpunt dienen voor een besluit hierover op langere termijn.
Zichtbare verantwoording naar raden en inwoners Eén regionaal toezichtteam met heldere rapportagelijnen maakt het eenvoudiger om raadsleden en inwoners aantoonbaar te informeren over de rechtmatige besteding van zorggeld — een doelstelling die ook is opgenomen in het communicatieplan (segment 1, opdrachtgevers). 10 1.8 Projectrisico’s Risico Impact Maatregel Vertraging in de implementatie Hoog Verplaatsing projectduur van 1 januari t/m 31 december 2026 naar 1 mei 2026 t/m 31 mei 2027. Vanaf 1 juli 2026 verhoging uren projectleider van 20 naar 32 uur. Onvoldoende capaciteit juridische ondersteuning voor project vanuit MGR SDCG beschikbaar. Hoog Inhuur externe juridisch adviseur, deels vanuit project ‘Samen weerbaar, deels vanuit opdrachtovereenkomst. Scope project richt zich niet op: - rechtmatigheidstoezicht Wmo en Jeugdwet vanuit pgb/ maatwerkcontracten - kwaliteitstoezicht Wmo door GGD GM; - deel van de handhavings- maatregelen (terugvordering, betaalstop) die lokaal belegd zijn; - uitvoering Bibob-toetsing - integrale beleidsontwikkeling t.b.v. bovenstaande onderdelen. Hoog Aan de hand van een groeimodel wordt door gemeenten per onderwerp bezien welke positionering het meest doelmatig en toekomstbestendig is, passend binnen de bestaande dienstverlening.
Door definitieve besluitvorming AB deelname module in december 2026, kunnen diverse activiteiten uit fase 4 niet/gedeeltelijk eerder uitgevoerd worden dan na de definitieve besluitvorming. Hoog Afstemming met gemeenten over besluitvormingstraject. 1.9 Financiën Voor de uitvoering van dit project is een budget van €100.000,- begroot. Dit budget wordt besteed aan incidentele voorbereidings- en implementatiekosten: Uren projectleiding (€50.000,-); Werving/selectie toezichthouders (€30.000,-); Juridisch advisering (€20.000,-); Bovengenoemde implementatiekosten worden in 2026 onder de MGR SDCG, module Beheer verantwoord. De structurele kosten die na de inrichting van de toezichtfunctie binnen de MGR SDCG gelden, staan beschreven in hoofdstuk 2. 11 1.10 Communicatie Door de afdeling Communicatie van MGR SDCG is een strategisch communicatieplan opgesteld dat de implementatie van de module Toezicht sociaal domein ondersteunt en bijdraagt aan de borging van de projectresultaten, de positionering van de module Toezicht sociaal domein en het versterken van draagvlak en bekendheid van zowel de module als de betrokken toezichthouders. Het communicatieplan vormt daarmee een belangrijk instrument voor de verandering van lokaal naar regionaal rechtmatigheidstoezicht en de implementatie van dit toezicht in de governance-, contractmanagement- en toezichtprocessen van de MGR SDCG.
Diverse stakeholders dienen geïnformeerd te worden tijdens de implementatie van het projectplan. In onderstaand overzicht zijn de belangrijkste stakeholders op basis van segmentindeling weergegeven, en het doel van de communicatie en de wijze waarop zij gedurende de implementatie worden geïnformeerd. Segment Doelgroepen Communicatiedoel 1. De opdrachtgevers Lokale politiek (Raadsleden), Bestuurders (Wethouders), Gemeentelijk beleidsadviseurs Verantwoorden en tonen van impact: Laten zien dat zorggeld goed besteed wordt en dat misstanden worden aangepakt. 2. De aanbieders Gecontracteerde zorgaanbieders Jeugd & Wmo Naleving en preventie: Helderheid scheppen over de normen, eisen en regels, misstanden voorkomen, en indien nodig strak handhaven. 3. De ketenpartners IGJ, VGGM, Toezicht Arnhem, VNG, contractmanagers, Lokale Toegang, verwijzers enz. Samenwerken & Informatiedeling: Signalen uitwisselen en efficiënt optrekken zonder dubbel werk. 4. De interne Keten Modules Programma Zorg: Inkoop Zorg en Facilitering Zorg (Beleid) Rolzuiverheid en kennisdeling: Signaleren van trends uit toezicht om inkoop en beleid aan te scherpen. 5. De secundaire ring Inwoners en cliënten van zorgaanbieders (woonachtig in Centraal Gelderland) Vertrouwen en melden: Vertrouwen geven dat er toezicht is en een laagdrempelig ‘meldpunt signalen zorg’ bieden.
1.11 Vervolg De implementatie van het projectplan wordt ondersteund door structurele afstemming met de huidige toezichthouders, ketenpartners en andere organisaties die vergelijkbare ontwikkelingen doormaken, zodat opgedane kennis en ervaringen kunnen worden benut. Na afronding van de implementatiefase wordt het project geëvalueerd en worden de resultaten en bevindingen aan het AB voorgelegd. Op basis van de bestuurlijke besluitvorming over de inrichting van integraal toezicht, handhaving en integriteitstoetsing voor zowel kwaliteits- als rechtmatigheidstoezicht wordt bepaald op welke wijze vervolg wordt gegeven aan dit project. De in dit project gerealiseerde inrichting en opgedane ervaringen vormen daarbij het vertrekpunt voor de verdere doorontwikkeling van een integrale toezicht- en handhavingsfunctie binnen de MGR SDCG. 1.12 Projectevaluatie Gedurende de looptijd van het project wordt de voortgang periodiek gemonitord, waar nodig, bijgestuurd op basis van tussentijdse evaluaties en voortschrijdend inzicht. Hierbij wordt beoordeeld of de uitvoering in lijn is met de uitgangspunten, afspraken en doelstellingen van dit projectplan en of bijsturing noodzakelijk is.
Op verzoek van het bestuur van de MGR SDCG wordt gerapporteerd over de voortgang van het project, waarbij inzicht wordt gegeven in de realisatie van de verschillende deelresultaten en de mate waarin deze aansluiten bij de beoogde eindplanning. 1.13 Referentiedocumenten | Plan van aanpak- Toezicht Rechtmatigheid & Kwaliteit ‘Integratie van de functie toezichthouder bij de MGR- MGR Sociaal Domein Limburg-Noord, versie 02-03-2026 | Toezicht- en handhavingskader Wmo en Jeugdwet, versie 30-08-2023 | Algemeen controleplan Wmo en Jeugdwet, versie 30-08-2023 | Handboek Zorgfraudecriminaliteit Samen Weerbaar, versie 2025 | VNG Handreiking Handhavingsbeleid Wmo, versie 2026 | VNG Handreiking Beroepsprofiel Toezichthouder Wmo en Jeugdwet, versie januari 2026 | Bijlage 4a Toezicht sociaal domein 2027 voor AB, versie 11 december 2025 | Bijlage 4b Wijziging regeling toezicht SC voor AB, versie 11 december 2025 | Bijlage 4c Plan van aanpak Toezicht SD 2027 v2.02 voor AB, versie 11 december 2025 | Bijlage 4a Concept wijziging regeling voor AB, versie 2 juli 2026 | Bijlage 4e Wijzigingsbesluit SCHOON MGR SDCG, versie juli 2026 | Bijlage 4f Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein centraal Gelderland geconsolideerd 12 13 2.
Uitwerking randvoorwaarden Om de toezichthouders goed te positioneren binnen de MGR SDCG en uitvoering te geven aan hun werkzaamheden zoals beschreven regionaal Toezicht- en handhavingskader en Algemeen controleplan, dient gedurende de duur van het project invulling te worden gegeven aan een aantal organisatorische, juridische en operationele randvoorwaarden, welke nader worden toegelicht in paragraaf 2.1 t/m 2.10. In deze periode worden de noodzakelijke keuzes gemaakt en de bijbehorende inrichting nader uitgewerkt. Uitgangspunten voor het toezicht in 2027 Uitgangspunt is dat de toezichthouders in het eerste kwartaal van 2027 in dienst treden bij de MGR SDCG. Daarbij is voor de inrichting van de organisatie uitgegaan van de volgende basisformatie: - 4,1 fte toezichthouders (indicatief schaal 10, definitieve vaststelling na HR-21-inschaling); - 0,5 fte juridisch adviseur; - ondersteuning vanuit management, ICT, communicatie, HR, privacy, informatiebeveiliging etc. vanuit bestaande formatie. Binnen de formatie van toezichthouders wordt rekening gehouden met coördinerende werkzaamheden die worden ingezet voor de verdere uitrol van de projectresultaten, de coördinatie van de werkzaamheden binnen de module en de afstemming met de deelnemende gemeenten en (regionale) partners. Deze extra inzet wordt binnen de beschikbare begroting voor 2027 opgevangen.
In 2027 is minimaal voldoende fte toezichthouders beschikbaar om signaalgestuurd toezicht uit te voeren. Signaalgestuurd rechtmatigheidstoezicht is een reactieve vorm van toezicht waarbij een concreet signaal of vermoeden van een onrechtmatigheid de aanleiding vormt voor een onderzoek. Het doel is om vast te stellen of sprake is van een overtreding van wet- en regelgeving en/of contractafspraken en om, waar nodig, passende maatregelen te nemen. Uitgangspunt is dat circa 60% van de beschikbare formatie wordt ingezet voor de uitvoering van toezichtwerkzaamheden. De resterende circa 40% wordt besteed aan activiteiten die noodzakelijk zijn voor de verdere opbouw en borging van de module, waaronder overleg, de verdere inrichting en uniformering van werkprocessen, kennismaking met de deelnemende gemeenten, kennisontwikkeling en intervisie, alsmede deelname aan relevante bijeenkomsten. Op basis van het uitgevoerde toezicht dat in 2027 wordt uitgevoerd en naar aanleiding van het te ontwikkelen beleidsplan, is het gewenst dat op beleidsniveau wordt bepaald welke vormen van toezicht gewenst en noodzakelijk zijn (proactief, signaalgestuurd, thema/risicogestuurd toezicht) Vanuit deze visie kan worden bepaald hoeveel fte toezicht wenselijk en haalbaar is na 2027. In de onderstaande paragrafen wordt per projectfase een overzicht gegeven van de uit te voeren activiteiten.
Fase 3 betreft de voorbereidingsfase en fase 4 betreft de implementatiefase. 2.1 Governance, delegatie en positionering binnen de MGR SDCG Fase 3: o Eenduidig opdrachtgeverschap; o Concept wijziging regeling opstellen (uitvoeren van werkzaamheden op basis van delegatie van bevoegdheden); o Voorbereiding positionering van module onder het DB; o Concept delegatiebesluit opstellen; o Concept DVO opstellen; o Concept opstellen rolzuiverheid en scheiding van functies; Toezicht gescheiden van contractmanagement en van besluitvorming over sancties/terugvordering; 14 Duidelijke afspraken hoe en wanneer contractmanagement en toezicht samenwerken zonder onafhankelijkheid te schaden; o Escalatieroute MGR SDCG. Fase 4: o Vastlegging eenduidig opdrachtgeverschap; o Vaststellen wijziging regeling (uitvoeren van werkzaamheden op basis van delegatie van bevoegdheden); o Delegatiebesluit vaststellen; o DVO vaststellen; o MGR SDCG wordt (materieel) werkgever van de toezichthouders. Er kan gewerkt worden met detacheringsconstructies vanuit gemeenten; o Indien er besluiten advies- of instemmingsplichtig zijn op grond van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is de bestuurder van iedere betrokken organisatie zelf verantwoordelijk voor het overleg met hun OR; o Concept rolzuiverheid en scheiding van functies.
2.2 Juridische randvoorwaarden en beleidsmatige borging Fase 3: o Herziening regionaal Toezicht- en handhavingskader en Algemeen controleplan. Fase 4: o Juridische ondersteuning structureel beleggen; o Samenwerkingsafspraken gegevensdeling expliciet vastleggen; o Bezwaarprocedure inrichten publicatie onderzoeksrapportages; o Vaststellen herziening regionaal Toezicht- en handhavingskader en Algemeen controleplan. 2.3 HR Fase 3: o Opstellen en/of actualiseren functieprofielen; o Functiebeschrijving en -waardering conform HR21. Fase 4: o Werving en selectie; o Onboardingsprogramma uitvoeren. 2.4 Bezetting, deskundigheid en continuïteit Fase 4: o Beleggen van functies die structureel belegd moeten zijn: Toezichthouder rechtmatigheid Wmo/Jeugdwet; Manager module Toezicht sociaal domein; Coördinerend toezichthouder module Toezicht sociaal domein; Ondersteuning business-analist; Juridische ondersteuning. o Capaciteit en beschikbaarheid: Minimaal 4,1 fte bezetting toezichthouders in 2027; Verplichte) (bij)scholing van toezichthouders en deelname aan landelijke intervisie met andere toezichthouders om bij te blijven met actuele ontwikkelingen. 15 2.5 Financiën De inschatting van de totale kosten bedraagt jaarlijks €598.000,-.
De structurele lasten voor het rechtmatigheidstoezicht vanaf 2027 bestaan uit: - Personeelskosten: 4,1 fte toezichthouders (indicatief schaal 10, definitieve vaststelling na HR-21- inschaling) en 0,5 fte juridisch adviseur; - Overheadkosten: ICT, communicatie, HR, privacy, informatiebeveiliging, managementondersteuning vanuit bestaande formatie. Fase 4: o Begroting 2028 opstellen. 2.6 Monitoring en rapportage Fase3: o Concept jaarplan opstellen met prioriteiten en andere relevante onderwerpen vanuit het toezicht (binnen de kaders van het beleidsplan en regionaal Toezicht- en handhavingskader). Fase 4: o Vaststellen jaarplan; o Transparantiebeleid: uitgangspunten voor communicatie naar zorgaanbieders en melders van signalen. o Overige managementinformatie: jaarlijkse signalenanalyse, halfjaarlijkse jaarrapportage, jaarrekening en eventuele verbeterplannen; 2.7 Huisvesting Fase 4: o Realisatie structurele huisvesting module Toezicht sociaal domein binnen het huisvestingsplan van de MGR SDCG op de locatie Westervoort. 2.8 Informatiepositie en toegang tot gegevensbronnen Binnen de raadpleging van de diverse gegevensbronnen vindt zo min mogelijk overdracht van privacygevoelige informatie plaats.
Indien rechtstreekse toegang tot bepaalde gegevensbronnen niet mogelijk is, worden regionale afspraken gemaakt over de wijze waarop gegevens rechtmatig en doelmatig worden uitgewisseld. Fase 4: o Toegang tot kernsystemen en registers: Sociale Verzekeringsbank (SVB)-Portaal; IKZ-portaal; Gemeentelijke cliënt-/dossier- en beschikkingssystemen door middel van een uniform uitvraagproces met vaste contactpersonen per gemeente; Contract- en inkoopdossiers; Kamer van Koophandel (KvK)-gegevens/uittreksels; BRP. o Uniforme uitvraag- en vorderingsroute: Informatieverzoek aan aanbieders; Standaard uitvraag aan toegang/backoffice. 16 2.9 Samenwerking en ketenafspraken Fase 4: o Samenwerkingsafspraken/uniformiseren werkwijzen met team Toezicht gemeente Arnhem; o Samenwerkingsafspraken met Inkoop SDCG; o Samenwerkingsafspraken met GGD GM, sociale recherche en Orde & Veiligheid; o Ketenafspraken met IGJ, zorgkantoor en RIEC waar nodig; o Afweging welke structurele overlegtafels nodig zijn.
2.10 Systemen Fase 4: o Signaal- en casusregistratie: Eén regionaal signalen-/casusregistratiesysteem; Verkenning diverse registratiesystemen en eventuele aankoop; Ter overgang een beveiligde omgeving voor huidige dossiers; Duidelijke, veilige communicatiekanalen en dossiersysteem; Toegang tot PowerBI voor declaratiebestanden; Toegang tot informatiesystemen zoals Verder en ISPnext; Eigen website of eigen pagina op MGR website; Publicatie onderzoeksrapporten op regionale website. 2.11 Privacy en informatiebeveiliging Fase 4: o Zaakdossier met bewaartermijnen, vernietigingsbeleid, versiebeheer, sjablonen en scheiding van dossiers; o AVG-governance, ook in de overgang van de toezichthouders van gemeenten naar MGR SDCG; o Uitvoering Data Protection Impact Assessment (DPIA) waar nodig. Hieruit blijkt dat de verwerking plaatsvindt in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Daarnaast moet er een verwerkingsregister zijn van categorieën van (persoons-)gegevens die worden verwerkt door de toezichthouder; o Autorisatiematrix: wie mag wat zien/doen? 17 3. Implementatie De genoemde randvoorwaarden in hoofdstuk 2 zijn vertaald naar een implementatieplan met een tijdlijn en concrete actiepunten gedurende de loop van het project.
Tijdens deze implementatiefase zal er een beroep worden gedaan op verschillende samenwerkingspartners binnen en buiten de MGR SDCG. 18 3.1 Tijdlijn van implementatie In onderstaand overzicht zijn de randvoorwaarden uit hoofdstuk 2 vertaald naar een gefaseerde tijdlijn. ● = uitvoeringsfase/actief ▲ = ingebruikname/afgerond Randvoorwaarde Q2 2026 Q3 2026 Q4 2026 Q1 2027 Q2 2027 Q3 2027 Q4 2027 Resultaat 2.1 Governance, delegatie en positionering binnen MGR SDCG Opdrachtgeverschap toezicht ● ▲ Sturingsmodel operationeel Wijziging regeling ● ● ▲ Regeling vastgesteld Delegatiebesluit ● ▲ Vastgesteld DVO ▲ Vastgesteld Rolzuiverheid, scheiding functies, besluitvorming sancties/terugvordering, werkafspraken ● ▲ Basiswerkafspraken gerealiseerd en herijking Escalatieroute van MGR SDCG ● ▲ Operationele route 2.2 Juridische randvoorwaarden en beleidsmatige borging Juridische ondersteuning structureel beleggen (rol, capaciteit, responstijden, reviewlijn, bezwaarprocedure) ● ▲ Basis geborgd voor 2027, vanaf 2028 structureel Samenwerkingsafspraken gegevensdeling (intern/extern, grondslagen, routes, contactpunten) ● ▲ Basis geborgd voor 2027, herziening in 2e helft 2027 Bezwaarprocedure inrichten ● ▲ Operationele procedure Herziening regionaal Toezicht- en handhavingskader en Algemeen controleplan ● ▲ ● ▲ Jaarlijkse herziening t/m 2028, daarna per twee jaar herziening 19 Randvoorwaarde Q2
2026 Q3 2026 Q4 2026 Q1 2027 Q2 2027 Q3 2027 Q4 2027 Resultaat 2.3 HR Opstellen functieprofielen ● ▲ Functieprofielen gereed Functiebeschrijving en - waardering conform HR21 ● ▲ Functiebeschrijving en - waardering gereed Werving en selectie ● ▲ Gesprekken, overname, evt. vacature Onboardingsprogramma ● ▲ Onboardingprogramma gereed en uitgevoerd 2.4 Bezetting, deskundigheid en continuïteit Beleggen functies (toezichthouder, juridisch adviseur, business-analist, manager, coördinator) ● ● ● ● ● ● ● Doorlopend proces Scholing en intervisie (toezicht, privacy, regionaal Toezicht- en handhavingskader en algemeen controleplan, gespreksvoering, data) ● ● ● ● ● ● Doorlopend proces, scholingsplan opgesteld 2.5 Financiën Begroting 2027 en verder ▲ Doorlopend proces, jaarlijks februari afronden 2.6 Monitoring en rapportage Jaarplan (prioriteiten, signaalgestuurd) ▲ Uitvoeringsplan gereed Jaarrekening 2027 en verder ▲ Doorlopend proces, januari afgerond, april voorleggen Meerjarenplan ● ▲ Meerjarenplan gereed Halfjaarlijkse rapportage ▲ Doorlopend proces, juli afgerond Jaarlijkse signalenanalyse ▲ Oplevering analyse 20 Randvoorwaarde Q2 2026 Q3 2026 Q4 2026 Q1 2027 Q2 2027 Q3 2027 Q4 2027 Resultaat Transparantiebeleid (communicatie richting aanbieders/melders, wel/geen terugkoppeling) ▲ Beleid gereed 2.7 Huisvesting Realisatie structurele huisvesting ● ● ▲ Huisvesting gerealiseerd 2.8
Informatie en toegang tot gegevensbronnen Toegang diverse portalen ● ▲ Toegang gerealiseerd en waar nodig beleid Uniforme werkwijze/formats/sjablonen vorderingsroutes aan aanbieders en standaard uitvraag lokale toegang/ backoffice, afwegingskader ● ▲ Werkwijze/formats/sjablo- nen gerealiseerd en herijking 2.9 Samenwerking en ketenafspraken Samenwerkingsafspraken/uni- forme werkwijze met Toezicht Arnhem ● ▲ Samenwerkingsafspraken en werkwijze vastgelegd en operationeel Samenwerkingsafspraken Inkoop SDCG, sociale recherche, GGD GM, Orde&Veiligheid ● ▲ Samenwerkingsafspraken vastgelegd en operationeel Ketenafspraken IGJ, zorgkantoor, RIEC ● ▲ Afspraken vastgelegd en operationeel 2.10 Systemen Regionaal signalen- en casusregistratiesysteem inrichten op basis van bestaande systemen (tijdelijk, beveiligd en beheerafspraken) ▲ Operationeel 21 Randvoorwaarde Q2 2026 Q3 2026 Q4 2026 Q1 2027 Q2 2027 Q3 2027 Q4 2027 Resultaat Regionaal signalen- en casusregistratiesysteem (selectie, inrichting, migratie, in gebruik) ● ● ● ● ▲ Operationeel Veilige communicatiekanalen (e-mail, telefoon, Teams etc.) ● ● ▲ Operationeel Toegang PowerBI ● ▲ Toegang gerealiseerd Toegang informatiesystemen ● ▲ Toegang gerealiseerd Publicatie onderzoeksrapportages ● ● ▲ Waar publicatie helder en 2.11 Privacy en informatiebeveiliging Zaakdossier bewaartermijnen, vernietigingsbeleid, versiebeheer, sjablonen,
scheiding dossiers ● ▲ Beleid opgesteld (of aansluiting reeds bestaand beleid) AVG-governance ● ▲ Governance opgesteld Uitvoering DPIA ● ▲ DPIA uitgevoerd Autorisatiematrix ● ▲ ● ▲ Matrix gerealiseerd en herijking