26-06-02.14 Beantwoording Technische vragen GBO 1e bestuursrapportage

Format technische vragen Datum indienen: 19-05-2026 Datum politieke avond: 02-06-2026 Agendapunt: 14 Onderwerp: 1e bestuursrapportage 2026 Toelichting: Vragen gesteld in de voorbereidende vergadering van 19 mei 2026 Cluster Bestuur (bij genoemde vergaderingen was geen lid van het college aanwezig om te reageren op vragen en opmerkingen. We spraken met de voorzitter af om de vragen op schrift te stellen en aan de griffie te zenden, zodat deze besproken kunnen worden in de raadsvergadering) Antwoorden graag vóór of in de raadsvergadering van 2 juni 2026. Vraag/vragen: Inflatie is en blijft een punt van zorg. In de begroting is rekening gehouden met een vast bedrag (1,8 miljoen). Maar de ervaring is dat de inflatie in deze tijd hoger uitvalt. Dat zien we óók in deze Berap. 4a: Hoe gaan we daar mee om voor de rest van het jaar? In de Berap wordt meerdere malen verwezen naar “de situatie in het Midden-Oosten”. 4b: Met welk doel? en Wat zijn de verwachte gevolgen? Nog steeds of weer is er een fors tekort in het sociaal domein. Opvallend kostenstijging bij de bijzondere bijstand. (400.000). Genoemde oorzaken zijn verhuizingen en reiskosten van inburgeraars. 4c: Hoe wil het college deze kosten beperken.

Wordt hier beleid op gevoerd? Voortgang projecten: Het valt op, dat door personele wisselingen en ontbreken van projectleiders meerdere opdrachten vertraging ondervinden (het veiligheidsplan, renovatie Kruisakkers MFSC Elst, Dienstverleningsconcept, Woonprogramma, Participatiecultuur, zwembad Zetten, Integraal veiligheidsplan). Continuïteit is in deze toch een organisatorisch item; zijn er geen vervangers, wordt er niet in een team gewerkt? 4d: Hoe wordt gegarandeerd of georganiseerd dat een project doorgang kan vinden als een of meer projectleiders vertrekken of ziek worden. Indiener/fractie: Anton Veraart GBO Antwoord(en) ambtelijke organisatie:

4a. Het inschatten van inflatie blijft lastig, zeker gezien de geo-politieke ontwikkelingen op dit moment. We blijven de ontwikkeling van de inflatie goed monitoren en zullen wanneer dat

noodzakelijk is voorstellen doen voor aanvullende maatregelen. We hebben bij de 1e Berap 2026 de verwachte aanspraken voor de inflatie geïnventariseerd op € 2,1 miljoen. De beschikbare dekking bedraagt € 1,8 miljoen, waardoor een tekort van € 0,3 miljoen kan ontstaan. In de 2e Berap 2026 maken we een actuele inventarisatie en komen we met een voorstel voor de dekking. 4b. De reden dat in de berap wordt verwezen naar de situatie in het Midden-Oosten is dat deze onzekere geo-politieke ontwikkeling op diverse wijzen van invloed kan zijn op de gemeente. Het kan economische effecten hebben die doorwerken op onze financiën. De situatie zorgt sinds het uitbreken van het conflict voor hogere energieprijzen en stijgende inflatie. Door stijgende kosten kunnen bijvoorbeeld bouwprojecten duurder uitvallen. De verwachte gevolgen zijn moeilijk in te schatten, ook hier geldt dat we de ontwikkelingen actief monitoren en waar nodig daarop handelen. 4c. Het tekort bij bijzondere bijstand kent meerdere oorzaken en is niet nieuw in 2026. Enerzijds heeft dit te maken met de reiskosten van inburgeraars. Tot en met 2024 zijn deze kosten op het re-integratiebudget en het inburgeringsbudget opgevangen vanuit incidentele middelen. Vanaf 2025 zijn hier geen middelen meer voor beschikbaar en in de 2e berap 2025 is hiervoor al een incidentele bijstelling geweest op het budget voor bijzondere bijstand.

Wij hebben navraag bij onze accountant en het Ministerie gedaan of de reiskosten bekostigd kunnen worden uit de SPUK Wi2021 (inburgeringsvoorzieningen) en dit blijkt niet mogelijk. Per 2026 worden de kosten middels de bijzondere bijstand vergoed. Er wordt wel op verschillende manieren geprobeerd om de reiskosten te beperken door bijvoorbeeld taallessen lokaal te organiseren. Anderzijds ontstaat het tekort bij bijzondere bijstand doordat er in de Kadernota 2022 met ingang van 2023 een bezuiniging is ingeboekt die gerealiseerd zou worden door de bijzondere bijstand (met name de kosten inrichting/huisraad) anders te organiseren. De eerste inrichting werd echter al sober ingestoken (o.a. wordt er gebruik gemaakt van tweedehands spullen) waardoor verdere bezuiniging niet realiseerbaar is gebleken. Sindsdien is het budget jaarlijks middels bestuursrapportages incidenteel bijgesteld. De kosten bijzondere bijstand (exclusief reiskosten inburgeraars) zijn al sinds 2023 op een vergelijkbaar niveau. 4d. Bij ziekte of vertrek van een medewerker zorgt de verantwoordelijk manager ervoor dat de werkzaamheden zo goed mogelijk worden opgevangen. Afhankelijk van de verwachte duur van het verzuim zijn diverse maatregelen mogelijk. In eerste instantie zal worden bezien of er ruimte is in de capaciteit elders binnen het team of de organisatie, en zo nodig wordt er expertise tijdelijk ingehuurd.

Bij vertrek van een medewerker wordt de formatieplaats middels het openstellen van een vacature weer zo snel mogelijk ingevuld. Als dit lastig blijkt wordt er ook zo nodig expertise tijdelijk ingehuurd. Wanneer bovenstaande ontwikkelingen mogelijk impact hebben op de voortgang of de inzet van middelen van een project vindt hierover bestuurlijke afstemming plaats.

Verschil politieke en technische vragen Technische vragen zijn vragen naar feiten, harde gegevens. Deze vragen kunnen dan ook prima door ambtenaren beantwoord worden. Zodra er naar een mening (van het college of de burgemeester) wordt gevraagd, betreft het een politieke vraag. Politieke vragen kunnen ook over onderwerpen gaan die niet op de raadsagenda staan. In ibabs staat bij persoonlijke documenten=>werkwijzer 2022-2026 een map formats met daarin een format voor de schriftelijke, politieke vragen. Je treft deze ook als bijlage bij dit verhaal. Uiteraard is het niet altijd eenvoudig om onderscheid te maken tussen technische en politieke vragen. De griffie kan je daarbij helpen en zal de raads- en burgerraadsleden daar graag (gevraagd en ongevraagd) over adviseren. Een paar voorbeelden om je eigen vragen aan te spiegelen: •

•

•

Technisch: - Hoeveel ambtelijke uren gaan we besparen door het invoeren van livestream en hoeveel is dit uitgedrukt in euro's? - Waar komt de eis van 16-18 cm vandaan? Is dit wettelijk voorgeschreven? Politiek: - Is het college op de hoogte van een bestuurdersvergoeding die boven de Balkenende- norm ligt? Wat vindt het college hiervan? Twijfel: - Kunnen de kaders, welke uit de discussie van het de Nieuwe Visie Afvalstoffenplan komen alsnog in de aanbesteding worden toegevoegd? ▪ Als bedoeld wordt of het technisch mogelijk is de kaders in de aanbesteding toe te voegen, dan kan dit een technische vraag zijn. ▪ Wordt het college gevraagd of ze genegen zijn om ook het te doen, dan betreft het een politieke vraag.

Technische vragen Wanneer stel ik een vraag? De raad heeft recht op alle informatie die hij nodig heeft om zijn taak goed uit te voeren. Dat is een belangrijk recht. Aan de andere kant is het ook wel belangrijk jezelf af te vragen welke informatie je echt nodig hebt. Nieuwsgierigheid is een goede eigenschap voor een raadslid, maar veel vragen helpt niet altijd om op de hoofdlijnen te blijven en het ambtelijke apparaat niet onnodig te belasten. Vooropgesteld: als je een raadsvoorstel of nota niet begrijpt, en daarom geen besluit kunt nemen, dan moet je natuurlijk een vraag stellen! Gaat het om een detail dat je niet begrijpt, dan kun je afwegen of het nodig is de vraag te stellen. Een goed criterium voor jezelf om langs je technische vraag te leggen die je van plan bent in te gaan dienen: zal het antwoord op de vraag een verschil maken in mijn besluit om voor of tegen het voorstel te stemmen? M.a.w.: als ik antwoord A krijg stem ik voor, als ik antwoord B krijg stem ik tegen? Als dit niet het geval is, en het antwoord er dus niet wezenlijk toe doet, dan hoef je de vraag niet te stellen! Dat is in het begin vast wennen, een beetje eng zelfs, om niet alles tot in de finesses te weten. Maar het helpt je tegelijk om op de hoofdlijnen te blijven, je niet te verliezen in details en zo het overzicht te houden. Bovendien scheelt het de ambtelijke organisatie een hoop tijd.

Indienen technische vragen In het fractievoorzittersoverleg is afgesproken dat raads- en burgerraadsleden technische vragen voor voorronde of raad tot de donderdagmorgen 8.00 uur voor de betreffende politieke avond via mail kunnen aanleveren bij de griffie. De griffie bundelt de vragen per agendapunt (waarbij aangegeven wordt welke vraag van welke fractie is) en stuurt deze (uiterlijk 10 uur) naar de bestuursondersteuning, die de vraag uitzet bij de deskundige medewerker. De antwoorden van de medewerkers worden dan voor maandagmiddag 16.00 uur, via de griffie naar de raad gezonden (via ibabs). De raad heeft dan een dag om de antwoorden tot zich te nemen ter voorbereiding op de politieke avond. Indien de antwoorden niet binnen de termijn beantwoord kunnen worden bijvoorbeeld als informatie van externen moet worden opgevraagd wordt dit bericht met aangeven van de datum waarop de antwoorden gegeven kunnen worden. Nb.1. De medewerker zal de vragen en antwoorden delen met de portefeuillehouder, zodat deze ook volledig op de hoogte is. Medewerkers kunnen technische vragen, waarvan ze menen dat deze politiek zijn, voorleggen aan de portefeuillehouder. De portefeuillehouder besluit of hij hierover afstemming in het college wil. De antwoorden op de technische vragen kunnen dan wel al richting raad, de antwoorden op de politieke vragen komen dan na collegebehandeling.

In dit geval kan het dus zo zijn dat de antwoorden na het college pas op de dag van de voorronde beschikbaar komen Nb.2. Het blijft ook altijd mogelijk om rechtstreeks een vraag aan een ambtenaar te stellen in geval van een verhelderende feitelijke vraag. Als de vraag en het antwoord ook relevant zijn voor andere raads- en burgerraadsleden, kan de ambtenaar altijd besluiten om de vragen en antwoorden naar de griffie te sturen voor verspreiding.