26-02-24.02 Relevant stuk 3, Risicoanalyse verbonden partijen gemeente Overbetuwe 2025

Risico analyse verbonden partijen gemeente Overbetuwe 2025

Risicoanalyse verbonden partijen gemeente Overbetuwe 2025 Inleiding Volgens hoofdstuk 6 van de Nota verbonden partijen worden de verbonden partijen waaraan de gemeente Overbetuwe deelneemt ingedeeld in een risicoprofiel op basis van een risicoanalyse. Daarop zijn verschillende vormen van toezicht van toepassing. Des te groter het bestuurlijk en/of financieel belang bij een verbonden partij, des te intensiever zijn de sturing op de partij en de informatievoorziening aan de gemeenteraad. Bij de analyse geldt net als bij het afwegingskader dat het geen digitaal instrument is dat onafwendbaar tot een bepaalde keuze moet leiden. De raad kan desgewenst afwijken van de uitkomst van het model. Aanpassing risicoprofiel In 2024 heeft de raad voor het eerste een risicoprofiel per verbonden partij bepaald. In 2025 is het risicoprofiel per verbonden partij opnieuw bepaald aan de hand van de begrotingen voor 2026. Gelet daarop stellen we de raad voor om twee risicoprofielen opnieuw vast te stellen: ➢ VGGM: risicoprofiel gaat van Midden > Hoog. Het weerstandsratio van de VGGM kon in 2024 niet uit de jaarstukken worden afgeleid, waardoor het weerstandsratio werd ingedeeld in de categorie Midden en het risicoprofiel totaal op Midden uitkwam. Voor 2025 is het weerstandvermogen op grond van de begroting 2026 berekend op Hoog, waardoor het risiocprofiel verschuift van Midden naar Hoog.

➢ DAR NV risisoprofiel wordt voorlopig ingeschat op Midden De gemeente Overbetuwe treedt op 1 januari 2026 toe tot de DAR. De risico-indeling is ingeschat vooruitlopend op het definitieve aandelenkapitaal.

1

Overzicht risicoprofielen verbonden partijen Verbonden partij

Risicoprofiel

Soort regeling

1. VGGM

Hoog

Gemengd (college en burgemeester)

2. ODRA

Hoog

College

3. Park Lingezegen

Laag

College

4. MGR Sociaal Domein Centraal Gelderland

Midden

College

5. Euregio Rijn-Waal

Laag

Gemengd (raad en college)

6. Recreatischap Over-Betuwe

Laag

Gemengd (raad, college en burgemeester)

7. Doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen

Laag

College

8. Groene Metropoolregio

Midden

College

Gemeenschappelijke regelingen

Vennootschappen 9. Commandiet Westeraam B.V.

Laag

10. Bank Nederlandse Gemeenten B.V.

Laag

11. Vitens N.V.

Laag

12. DAR N.V.

Midden

Stichting 13. Stichting Samenwerkingsverband Glasvezelnetwerk Arnhem (SSGA)

Laag

Hieronder leest u nogmaals hoe middels de risico-analyse het risicoprofiel is bepaald. Aan het eind treft u een overzicht van de risico-analyse per verbonden partij aan, waarin per criterium de uitkomst is opgenomen.

2

Risicoanalyse De risicoanalyse omvat een financiële analyse en een bestuurlijke analyse:

Financiële risicoanalyse

Laag

Midden

Hoog

Omvang jaarlijkse bijdrage

< 150.000

150.000-1.000.000

>1.000.000

Weerstandsvermogen van de verbonden partij *

> 1,4

Tussen de 1 – 1,4

<1

Sluitende meerjarenbegroting**

Alle jaren sluitend

In ieder geval eerste en laatste jaar sluitend***

Niet laag of midden

Solvabiliteit

Hoger dan 50%

Tussen 20-50%

Lager dan 20%

* conform Nota risicomanagement 2023 is <1 matig, 1-1,4 voldoende en >1,4 ruim voldoende ** meerjarenbegroting van maximaal vier jaar *** in het verlengde van BBV regelgeving waarbij als minimale eis wordt gesteld eerste of laatste jaar sluitend

Bestuurlijke risicoanalyse

Laag

Midden

Hoog

Belang van de verbonden partij komt overeen met gemeentelijk belang

Volledig

Gedeeltelijk

Minimaal

Mate van invloed op de besluitvorming van de verbonden partij*

Veel

Gemiddeld

Beperkt

Gemeente vertegenwoordigd in het bestuur van de verbonden partij

DB / n.v.t.**

AB

Nee

Duidelijke afspraken over doel en te leveren prestaties/duidelijk statutair doel bepaald

Ja

Gedeeltelijk***

Nee

Maatschappelijke impact van de verbonden partij****

Minimaal

Gemiddeld

Groot

* gaat om stemverhouding in (algemeen) bestuur of ledenvergadering. Daarbij speelt ook een rol of besluitvorming bij meerderheid van stemmen of tweede derde stemmen plaatsvindt. Bij meerderheid van stemmen: laag > 50%, Midden 33-50%, Hoog < 33%

3

** n.v.t. bij privaatrechtelijke verbonden partijen *** als er bijv. voor een deel van de diensten duidelijke afspraken zijn gemaakt en voor een ander deel niet. Het gaat niet om vage afspraken. Dan wordt niet voldaan aan ‘duidelijk’. **** het gaat om impact op de maatschappij niet op een specifieke doelgroep. Groot raakt bestaanszekerheid, veiligheid of gezondheid van de gehele maatschappij. Gemiddeld als het om een specifieke doelgroep gaat. Minimaal gaat ook om andersoortige impact.

De scores van de financiële en bestuurlijke risicoanalyse vormen samen een totaalscore. Op basis daarvan wordt de verbonden partij ingedeeld in risicoprofiel laag, gemiddeld of hoog. De raad kan bij de vaststelling van de risicoprofielen besluiten dat om haar moverende redenen ook voor een verbonden partij vallend in de categorie midden of laag het toezicht behorend bij het risicoprofiel hoog van toepassing is.

Hierna treft u per verbonden partij de risicoanalyse per deelvraag aan.

4

*alleen voor BBV-rapporterende partijen ** geen ratio opgenomen in jaarstukken, daarom ingedeeld in risicocategorie midden *** De maatschappelijke impact als bestuurlijk risico is ingeschat op groot, omdat: ➢ VGGM veiligheids- en gezondheidstaken uitvoert die de veiligheid en gezondheid van al onze inwoners raakt (maatschappij) ➢ ODRA milieu en crisistaken uitvoert die de veiligheid en gezondheid van al onze inwoners (maatschappij) raakt. ➢ MGR SDCG diverse taken heeft die de bestaanszekerheid (WsW, Wsp) raken, dan wel de gezondheid van onze inwoners (inkoop jeugdzorg) dan wel het recht op onderwijs (leerplicht). De MGR SDCG wordt als geheel beoordeeld. Hoewel er sprake is van specifieke doelgroepen, raakt het meerdere onderdelen van de de maatschappij. Daarom is het bestuurlijk risico als groot ingeschat. ➢ BNG geeft de gemeente toegang tot de kapitaalmarkt, waardoor goedkope financiering van maatschappelijke voorzieningen mogelijk is. Zonder de BNG heeft de gemeente meer moeite om haar financiering rond te krijgen dan wel tegen hogere tarieven, waardoor de kosten voor de maatschappij danwel maatschappelijke voorzieningen hoger worden. ➢ Vitens NV heeft als statutair doel ervoor te zorgen dat het verzorgen van de drinkwatervoorziening (publieke taak) gewaarborgd blijft. Dit raakt de veiligheid van de drinkwatervoorziening en gezondheid van al onze inwoners (maatschappij).

➢ DAR NV heeft als statutair doel het beheer van afval en grondstoffen en beheer en onderhoud van de openbare ruimte, alles in de meest ruimte zin des woord, waaronder in ieder geval het voorzien in behoeften van algemeen belang. Dit raakt de directe leefomgeving en gezondheid van al onze inwoners. **** Voorlopige inschatting vooruitlopend op definitieve aandelenkapitaal.