26-01-27 A14 TIC; Lokale energiestrategie (LES), uitvoeringsagenda en blauwdruk programma warmte, Technische bijlage Lokale Energiestrategie (LES)
Tekst van het document
Toekomstscenario’s voor de gemeente Overbetuwe Technische bijlage Lokale Energiestrategie (LES)
December 2025
2
Overzicht methode • De scenario’s voor Overbetuwe zijn opgezet om te dienen als inhoudelijke input voor de ontwikkeling van de LES
(Lokale Energie Strategie) De scenario’s zijn ontwikkeld vanuit: • nationale scenario’s; • het provinciale traject voor kwantificatie van het energieprogramma in Gelderland; • 2 werksessies in Overbetuwe en inhoudelijke afstemming met ambtenaren.
• Methodologie per eindjaar • 2050 • •
Voortbouwen op het provinciale scenario van Gelderland voor 2050 Lokale informatie gebruiken om een gemeentelijk scenario te maken voor Overbetuwe voor 2050
• 2030 • •
Voortbouwen op de Klimaat en Energie Verkenning (KEV) uit 2024 richting 2030 Lokale informatie gebruiken om een gemeentelijk scenario te maken voor Overbetuwe voor 2030
• 2040 •
De scenario’s voor 2030 en 2050 gebruiken om een ‘tussen’ scenario te maken richting 2040
3
3.
Introductie ETM en Quintel
Introductie ETM en Quintel
Met het ETM maak je toekomstscenario’s voor het energiesysteem • Het ETM is een gratis online tool om het toekomstige
energiesysteem mee te ontwerpen, verkennen en delen • Het ETM is interactief en voert snelle en realistische
berekeningen uit die de vraag naar en het aanbod van energie op elkaar afstemmen • Voor alle sectoren • Van Europa tot gemeente • Voor 40+ energiedragers (ook grondstoffen)
• Het ETM is sinds 2009 open source en beschikbaar voor een
de EU-regio's: 28 Europese landen, alle gemeenten en provincies in Nederland
4
Introductie ETM en Quintel
5
Met het ETM maak je toekomstscenario’s voor het energiesysteem Voorbeeld uit het ETM:
Basis (dataset)
Toekomstscenario
Energievraag t.b.v. ruimteverwarming Nederland (2,4 % warmtepompen)
Energievraag t.b.v. ruimteverwarming Nederland (50% luchtwarmtepompen)
Introductie ETM en Quintel
6
Het Energietransitiemodel (ETM) Er is een uitgebreide bibliotheek aan grafieken De gebruiker kan aannames doen over het hele energiesysteem inclusief flexibiliteit, kosten en efficiëntie
Grafieken geven inzicht in verschillende aspecten van het energiesysteem
Via “?” kunnen gebruikers extra informatie krijgen.
Er is veel data beschikbaar en in hoog detail te downloaden.
Het dashboard geeft snel feedback over impact van instellingen
Gebruikers kunnen zelf schuifjes zetten om het energiesysteem te verkennen.
7
Overzicht drie Overbetuwe scenario’s
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
8
Energiestromendiagrammen 2030
Inclusief snelweg en scheepvaart
2040
2050
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
9
Finale vraag per sector 2030
Inclusief snelweg en scheepvaart
2040
2050
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
10
Overzicht finale vraag per sector (incl. Snelweg en scheepvaart) Energievraag Overbetuwe per sector
• De totale energie in Overbetuwe daalt
6
richting 2050
5 4
meest • De totale energievraag in 2050 is 3,4 PJ
PJ
• De energievraag van mobiliteit daalt het
3 2 1 0
2019 Utiliteiten
Inclusief snelweg en scheepvaart
2030 (KEV) Huishoudens
2040 (interpolatie) Industrie
Mobiliteit
2050 (KM) Landbouw
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
11
Overzicht finale vraag per sector (excl. Snelweg en scheepvaart)* Energievraag per sector (excl. snelweg en scheepvaart)
• De totale energie in Overbetuwe daalt
4
richting 2050
3
meest • De totale energievraag in 2050 zonder
PJ
• De energievraag van mobiliteit daalt het 2
1
snelweg en scheepvaart is 2,1 PJ 0
2019 Utiliteiten
2030 (KEV) Huishoudens
Industrie
2040 (interpolatie)
2050 (KM)
Mobiliteit (gecorrigeerd)
Landbouw
* De energievraag van scheepvaart is weggelaten en 80% van de snelweg is weggelaten (de snelweg is verantwoordelijk voor 70% van de mobiliteitsvraag in Overbetuwe)
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
Overzicht aanbod energie • Opwek in Overbetuwe groeit • De import van olie en waterstof daalt • De import van elektriciteit groeit • Het totale energie aanbod in 2050 in
Overbetuwe is 3,9 PJ*
Additionele informatie
•
De import van waterstof is inclusief de waterstof die in transport gebruikt wordt, voor zowel de scheepvaart en de snelweg die door Overbetuwe loopt
* Dit is hoger dan de totale vraag door verliezen en conversie
12
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
13
Overzicht hernieuwbaarheid en productie Energieneutraliteit houdt in dat de finale vraag van de gemeente wordt voorzien door hernieuwbare energie uit die gemeente
‘Finale vraag Overbetuwe’ is: • •
De totale vraag naar energie bij de eindverbruiker Om de doelstelling van Overbetuwe te toetsen nemen we de finale vraag exclusief*: • Scheepvaart • Snelweg
‘Hernieuwbare energie’ volgens de definitie van Klimaatmonitor is: • • •
Hernieuwbare elektriciteit opgewekt in Overbetuwe Hernieuwbare warmte opgewekt in Overbetuwe Verbruik van hernieuwbare energie in verkeer en vervoer
* De energievraag van scheepvaart is weggelaten en 80% van de snelweg is weggelaten (de snelweg is verantwoordelijk voor 70% van de mobiliteitsvraag in Overbetuwe)
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
14
Hernieuwbaarheid Lokale productie hernieuwbare energie 6
• Finale vraag zonder snelweg en
5
scheepvaart in 2050 = 2,12 PJ • Hernieuwbare energie in 2050 in het
middenscenario = 1,67 PJ • In 2050 is het verschil = 0,46 PJ
PJ
4 3 2
1 0 2019
2030 (KM)
2040 (KM)
2050 (KM)
Wind
Zon op dak huishoudens
Zon op dak gebouwen
Zon op land
(Bio) brandstoffen
Biobrandstof in transport
Warmte (geothermie)
Warmte (omgevingswarmte)
Finale vraag (ex. snelweg en scheepvaart)
Finale vraag (incl. snelweg en scheepvaart)
* De energievraag van scheepvaart is weggelaten en 80% van de snelweg is weggelaten (de snelweg is verantwoordelijk voor 70% van de mobiliteitsvraag in Overbetuwe)
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
15
Tabel met huidige opwek en impact • Opwek in het Koersvaste Middenweg scenario, inclusief lokale informatie
Hoeveelheid in “midden”
Ruimtebeslag
[MW] en [aantal/ha]
m2 (km2)
Zon op dak
183 MW
0,76 km2
Piekbelasting
Zon op land
180 MW
1,28 km2
Piekbelasting
Geothermie
11 MW
2 units, 100 m2 per unit*
Meer ruimte nodig bij het boren
Wind
18 MW
1,2 km2
Onderwerp
* https://geothermie.nl/images/Handboeken/Geothermie_in_de_Gebouwde_Omgeving.pdf
Aandachtspunten beleid
Aandachtspunten praktisch en Max-potentie volgens systeem gemeente
Geen wind plannen in Piekbelasting, overlast Overbetuwe
Uitkomsten Overbetuwe scenario’s
16
Tabel met nodige opwek om ‘gat’ te vullen • Benodigde uitbreiding ‘hernieuwbare’ opwek (0,46 PJ) • Per voorbeeld is aangenomen dat alleen die techniek wordt ingezet om het gat te vullen
Hoeveelheid in “midden”
Benodigde MW om gat tot doelstelling te vullen
Benodigd extra ruimtebeslag
Aandachtspunten praktisch en systeem
Max-potentie volgens gemeente
[MW] en [aantal/ha]
[MW] en [aantal/ha]
Zon op dak
183 MW (0,8 km2)
140 MW
0,6 km2 (totaal 1,4 km2)
Piekbelasting
2,3 km2**
Zon op land
180 MW
140 MW
1 km2
Piekbelasting
Geothermie
11 MW
21 MW
200 m2 (2 units)*
2 grote boringen
Wind
18 MW
40 MW
2,8 km2 (8 grote windturbines)
Piekbelasting
Onderwerp
* https://geothermie.nl/images/Handboeken/Geothermie_in_de_Gebouwde_Omgeving.pdf ** Gebaseerd op ‘goed’ (0,9 km2) en ‘uitstekend’ (1,4 km2) dakoppervlak volgens ArcGIS: https://zon-op-dak-prvgelderland.hub.arcgis.com/pages/dashboard
17
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
18
De ingrediënten voor het 2030 scenario is het landelijke scenario’s van de KEV en en gemeentespecifieke informatie
KEV-scenario in het ETM
Overschrijven gemeentelijke instellingen
Regionalisatie naar Overbetuwe
•
• Bevolkingsgroei Woning- en utiliteitsbouw • Warmtenet • Duurzame opwek
Scenario gKEV Overbetuwe
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
19
Aantal huishoudens
< 1945
1945 1964
1965 1984
1985 2004
2005 heden
Appartementen
184
136
513
824
727
Vrijstaande huizen
929
588
703
1074
528
Hoekhuizen
531
1101
2080
1934
1029
Rijtjeshuizen
35
692
2609
1982
1181
Additionele informatie •
Overgenomen uit de KEV prognose
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
20
Isolatie woningen Gemiddelde besparing door isolatie KEV Woningen voor 1945
-37%
Woningen 1945 - 1964
-37%
Woningen 1965 - 1984
-36%
Woningen 1985 - 2004
-37%
Woningen 2005 - heden
-36% Bron: Daling gasverbruik in Klimaatmonitor van 2023 t.o.v. 2019
Additionele informatie • • * Toelichting warmtevraag in de bijlage
Gasvermindering richting 2023 meegenomen Isolatie doelstelling van 2050 voor 50% in 2030 behaald
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
Ruimteverwarming woningen
KEV All-electric
10%
Hybride
7%
Warmte
10%
Gas/biomassa
73%
Zonnewarmte
4,8% Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
21
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
22
Isolatie en aantallen utiliteiten (alle gebouwen die niet woningen zijn) Gemiddelde besparing door isolatie KEV Aantal gebouwen bestaande bouw (293 m2/gebouw)
1817
Nieuwbouw gebouwen (180 m2/gebouw)
146
Besparing door isolatie
-12%
Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
Additionele informatie •
Tekorten in ruimteverwarming ontstaan door de capaciteit van technologieën in het ETM, er is slechts een technologie beschikbaar per gebouw.
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
23
Ruimteverwarming utiliteiten
KEV All-electric
25%
Hybride
27%
Warmte
7%
Gas
41% Additionele informatie
Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
• • •
Warmtetechnologieën zijn overgenomen uit de KEV Alleen voor ‘all-electric’ en hybride zijn de instellingen omgedraaid, hybride lijkt realistischer in Overbetuwe Tekorten in ruimteverwarming ontstaan door de capaciteit van technologieën in het ETM, er is slechts een technologie beschikbaar per gebouw.
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
24
Industrie in 2030
Overige industrie
KEV
Omvang
100%
Elektriciteit
38%
Gas
53%
Waterstof
0%
Overig
5% Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
Additionele informatie •
Aanname: geen waterstof in de industrie in Overbetuwe
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
25
Vrachtvervoer - Vrachtwagens
KEV Elektriciteit
10%
Diesel
90%
Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
Additionele informatie •
Het eindverbruik van energie is inclusief de snelweg en scheepvaart
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
26
Vrachtvervoer - Binnenvaart
KEV Elektriciteit
18%
Diesel
82%
Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
Additionele informatie •
Het eindverbruik van energie is inclusief de snelweg en scheepvaart
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
Landbouw
KEV Fossiele brandstof
27%
Warmtepomp
0%
Warmtenet
10%
Geothermie
0%
WKK’s
56%
Biobrandstof
7% Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
27
Aannames instellingen Overbetuwe 2030
28
Aanbod niet regelbaar vermogen (zon & wind)
KEV Zon op dak huishoudens
47 MW
Zon op dak gebouwen (> 15 kWp)
73 MW
Zon op land
180 MW
Wind
0 MW
Bron: Klimaat en Energie Verkenning 2024
Additionele informatie • •
Er is 180 MW zon op land aangenomen om te voldoen aan de doelstelling van 710 TJ Zon op dak is overgenomen uit de KEV 2024
29
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
30
2040: een concrete tussenstap tussen 2030 en 2050 Doel: concretiseren van het toekomstbeeld van het energiesysteem van Overbetuwe voor de middellange termijn en definiëren van de keuzes/beleid dat hiervoor op korte termijn moet worden gemaakt • Methodiek: dit scenario is een interpolatie van de scenario’s voor
2030 en 2050 Ontwikkeling technologie (illustratief)
• Uitzonderingen is nieuwbouwwoningen. Daarvoor is 2040 gelijk aan
2050.
2010
2020
2030
2040
2050
2060
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
31
Aantal huishoudens
< 1945
1945 1964
1965 1984
1985 2004
2005 heden
Nieuwbouw
Appartementen
184
129
514
815
727
688
Vrijstaande huizen
939
558
701
1064
528
1068
Hoekhuizen
540
1101
2117
1926
1029
899
Rijtjeshuizen
35
630
2612
1956
1181
2466
Additionele informatie •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor nieuwbouwwoningen is aangenomen dat er na 2040 niet meer wordt bijgebouwd
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
32
Isolatie woningen Gemiddelde besparing door isolatie 2040 Woningen voor 1945
-39%
Woningen 1945 - 1964
-39%
Woningen 1965 - 1984
-38%
Woningen 1985 - 2004
-39%
Woningen 2005 - heden
-38% Bron: Daling gasverbruik in Klimaatmonitor van 2023 t.o.v. 2019
Additionele informatie • • * Toelichting warmtevraag in de bijlage
Gasvermindering richting 2023 meegenomen Isolatie doelstelling van 2050 voor 75% in 2040 behaald
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
33
Ruimteverwarming woningen
2040 All-electric
39%
Hybride
9%
Warmte
16%
Gas/biomassa
36%
Zonnewarmte
5,9%
Additionele informatie •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor de scenario instellingen zijn gemiddelden genomen
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
34
Isolatie en aantallen utiliteiten (alle gebouwen die niet woningen zijn) Gemiddelde besparing door isolatie 2040 Aantal gebouwen bestaande bouw (293 m2/gebouw)
1817
Nieuwbouw gebouwen (180 m2/gebouw)
289
Besparing door isolatie
-14% Additionele informatie • •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor de scenario instellingen zijn gemiddelden genomen “Tekorten” in ruimteverwarming ontstaan door de standaard aangenomen capaciteit van technologieën in het ETM. Deze is relatief laag waardoor er tekorten lijken te ontstaan.
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
35
Ruimteverwarming utiliteiten
2040 All-electric
45%
Hybride
18%
Warmte
16%
Gas
21% Additionele informatie
• •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor de scenario instellingen zijn gemiddelden genomen “Tekorten” in ruimteverwarming ontstaan door de standaard aangenomen capaciteit van technologieën in het ETM. Deze is relatief laag waardoor er tekorten lijken te ontstaan.
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
36
Industrie in 2030
Overige industrie
2040
Omvang
100%
Elektriciteit
56%
Gas
39%
Waterstof
0%
Overig
5%
Additionele informatie •
Aanname: geen waterstof in de industrie in Overbetuwe
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
37
Vrachtvervoer - Vrachtwagens
2040 Elektriciteit
25%
Diesel
60%
Waterstof
15%
Additionele informatie • •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor de scenario instellingen zijn gemiddelden genomen Het eindverbruik van energie is inclusief de snelweg en scheepvaart
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
38
Vrachtvervoer - Binnenvaart
2040 Elektriciteit
21%
Diesel
54%
Waterstof
25%
Additionele informatie • •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor de scenario instellingen zijn gemiddelden genomen Het eindverbruik van energie is inclusief de snelweg en scheepvaart
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
39
Landbouw
2040 Fossiele brandstof
27%
Warmtepomp
32%
Warmtenet
5%
Geothermie
0%
WKK’s
30%
Biobrandstof
6% Additionele informatie •
Interpolatie van 2030 KEV en 2050 KM, voor de scenario instellingen zijn gemiddelden genomen
Aannames instellingen Overbetuwe 2040
40
Aanbod niet regelbaar vermogen (zon & wind)
2040 Zon op dak huishoudens
59 MW
Zon op dak gebouwen (> 15 kWp)
93 MW
Zon op land
180 MW
Wind
9 MW
Additionele informatie • •
Er is 180 MW zon op land aangenomen om te voldoen aan de doelstelling van 710 TJ De overige opwek is een gemiddelde van 2030 en 2050
41
2050 - scenario-aanpak
Scenario-aanpak en –aannames
42
Toekomstscenario’s als basis voor een onzekere toekomst (2050) • Om goed (integraal, gezamenlijk en ruimtelijk) het
energievraagstuk op te lossen is een blik op de lange termijn nuttig (2050)
?
?
• De toekomst is nog onzeker maar het is belangrijk
om een poging te doen om deze kleur te geven om inzicht te krijgen in de impact (bijv. op energievraag en productie, ruimtelijke inpassing van onderstations etc.)
?
• Toekomstscenario’s weergeven daarom niet de
werkelijkheid (die is immers onzeker) maar weergeven één of meerdere mogelijke werkelijkheden om onderzoek te kunnen doen naar deze impact
grijs gebied
huidig
2030 / 2035
2050
Scenario-aanpak en -aannames
43
De aanpak van scenario’s hangt af van het doel dat ze dienen • Scenario’s kunnen verschillende doelen dienen:
?
• Gevoel krijgen voor impact van een (specifieke) keuze • Extremen verkennen • Huidig beleid doorrekenen (en invulling vinden voor gat t.o.v.
?
doelstelling) • Verdiepen rondom de de impact van keuzes rondom een specifiek thema • Communicatie: samen maken van keuzes of communiceren van beleid • …
?
• Afhankelijk van het doel verschilt de aanpak: • • • • • • •
Aantal scenario’s dat wordt opgesteld Aantal eindjaren waarvoor scenario’s worden opgesteld Voortbouwen op bestaande scenario’s of leeg beginnen Documentatie van scenario-instellingen Bediening van het ETM (via interface of API) Tijdsinvestering Aantal betrokkenen
grijs gebied
huidig
2030 / 2035
2050
Scenario-aanpak en -aannames
44
Wat jargon uitgelegd
Dataset
ETM
Scenario
Initialisatie van de huidige situatie voor een land of regio
Het Energietransitiemodel
Set van aannames over de toekomst
Scenario-aanpak en -aannames
45
Inzicht aan de hand van 3 stappen:
1. Opstellen toekomstscenario's
2. Invulling toekomstscenario's
Wat willen we weten over de (verre) toekomst en welke scenario’s passen daar bij?
Hoe ziet de verwarming van de gebouwde omgeving er uit in scenario 1 vs. scenario 2? ….etc.
3. Uitkomsten
Wat is de impact van scenario 1 t.o.v. scenario 2?
Scenario-aanpak en -aannames
1. Opstellen toekomstscenario's
46
Doel scenario: samen komen tot een coherent energiebeeld voor 2050 voor Overbetuwe
e-piek
MAX-E Maximale inzet op elektrificatie
(MW)
MID ‘Midden’ scenario
MAX-ALT Maximale inzet op (e-)alternatieven
huidig
2050
bandbreedte
Scenario-aanpak en -aannames
1. Opstellen toekomstscenario's
47
Doel scenario: samen komen tot een coherent energiebeeld voor 2050 voor Overbetuwe
e-piek
MAX-E Maximale inzet op elektrificatie
(MW)
Vergaandescenario elektrificatie van gebouwde omgeving, zwaar MID ‘Midden’ transport, industrie en glastuinbouw
MAX-ALT Maximale inzet op (e-)alternatieven Zoveel mogelijk gebruik van warmtenetten in de gebouwde omgeving (met restwarmte) en glastuinbouw en duurzame brandstoffen bij zwaar transport, in de industrie en in de glastuinbouw huidig
2050
Scenario-aanpak en -aannames
Netbeheer Nederland Scenario’s Editie 2025 Landelijke scenario’s Netbeheer Nederland (NBNL) •
Doel: “laten zien hoe het energiesysteem van Nederland zich kan ontwikkelen als toekomstbestendig…”
•
Nieuwe scenario’s zijn 13 mei gepubliceerd
•
Hier meegenomen: nieuwe Koersvaste Middenweg (KM)-scenario • • •
Sterke elektrificatie Snelle groei duurzame elektriciteitsproductie Groot gebruik flexibiliteit
Scenario’s van NBNL: https://www.netbeheernederland.nl/artikelen/nieuws/netbeheer-nederland-scenarios-editie-2025
48
Scenario-aanpak en -aannames
49
De ingrediënten voor de scenario’s zijn landelijke scenario’s, provinciale studies en gemeente specifieke informatie
NBNL 2025 KM scenario
Regionalisatie naar gemeente Overbetuwe
Gemeentelijke verfijning en aanpassingen
Scenario KM Overbetuwe
Scenario-aanpak en -aannames
50
De ingrediënten voor de scenario’s zijn landelijke scenario’s, provinciale studies en gemeente specifieke informatie
Scenario KM Gelderland NBNL 2025 KMscenario
Regionalisatie naar Provincie Gelderland + gemeenten
Eerste terugkoppeling vanuit RES Arnhem Nijmegen (Werkatelier 17 april, Provincie Gelderland)
Scenario KM Gemeentes
51
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
52
Aantal huishoudens
< 1945
1945 1964
1965 1984
1985 2004
2005 heden
Nieuwbouw
Apparte-menten
185
121
515
806
727
688
Vrijstaande huizen
949
528
699
1054
528
1078
Hoekhuizen
548
1101
2153
1918
1029
899
Rijtjeshuizen
34
568
2616
1931
1181
2466
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland Additionele informatie •
Regionalisatie van het Koersvaste Middenweg scenario van Netbeheer Nederland
Geen verschil, wel gecheckt met gemeentelijke prognoses
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
53
Isolatie woningen Gemiddelde besparing door isolatie 2050 Woningen voor 1945
-43%
Woningen 1945 - 1964
-42%
Woningen 1965 - 1984
-42%
Woningen 1985 - 2004
-41%
Woningen 2005 - heden
-40% Bron: Daling gasverbruik in Klimaatmonitor van 2023 t.o.v. 2019 + NBNL KM scenario
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland • •
* Toelichting warmtevraag in de bijlage
In de periode tussen 2019 en 2023 is er zowel landelijk als in Overbetuwe een flinke daling geweest van de gasvraag (-31%) van de gebouwde omgeving. Deze daling lijkt niet goed gereflecteerd te worden in de scenario’s van Netbeheer Nederland. In de scenario’s van Overbetuwe is de daling van warmtevraag berekend door vermenigvuldiging van de daling van gasvraag voor woningen tussen 2019 en 2023 en de besparing door isolatie in de NBNL-scenario’s.
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
54
Ruimteverwarming woningen
2050
Max-alt
Max-e
All-electric
65%
38%
95%
Hybride
10%
22%
5%
MT-warmte
13%
22%
0%
(Z)LT-warmte
12%
18%
0%
Additionele informatie • •
De verdeling van warmtetechnologieën volgt uit de kwantificatie van het energiesysteem traject uit de provincie Gelderland. Een zeer lage temperatuur warmtenet is realistischer voor Overbetuwe. Hier is een LT-warmtenet gecombineerd met een (elektrische) bodemwarmtepomp in het model
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland Midden
Max-alt
Max-e
All-electric
60%
38%
90%
Hybride
10%
22%
0%
Warmte
30%
40%
10%
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
55
Isolatie en aantallen utiliteiten (alle gebouwen die niet woningen zijn) Gemiddelde besparing door isolatie 2050 Aantal gebouwen bestaande bouw (293 m2/gebouw)
1817
Nieuwbouw gebouwen (180 m2/gebouw)
433
Besparing door isolatie
-17%
Additionele informatie
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland
• •
Geen verschil
Regionalisatie van het Koersvaste Middenweg scenario van Netbeheer Nederland Tekorten in ruimteverwarming ontstaan door de capaciteit van technologieën in het ETM, er is slechts een technologie beschikbaar per gebouw.
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
56
Ruimteverwarming utiliteiten
2050
Max-alt
Max-e
All-electric
65%
38%
95%
Hybride
10%
22%
5%
MT-warmte
13%
22%
0%
(Z)LT-warmte
12%
18%
0%
Additionele informatie
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland
• •
Geen verschil, wel gecheckt met gemeentelijke prognose
Regionalisatie van het Koersvaste Middenweg scenario van Netbeheer Nederland Tekorten in ruimteverwarming ontstaan door de capaciteit van technologieën in het ETM, er is slechts een technologie beschikbaar per gebouw.
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
57
Industrie
Overige industrie
2050
Omvang
100%
Elektriciteit
75%
Gas
25%
Waterstof
0%
Overig
0%
Additionele informatie
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland
• •
Verbruik van waterstof vervangen vervangen door gas en elektriciteit
Regionalisatie van het Koersvaste Middenweg scenario van Netbeheer Nederland Wijziging: Er is geen waterstof meegenomen in de industrie in Overbetuwe
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
58
Vrachtvervoer - Vrachtwagens
2050 Elektriciteit
40%
Diesel
30%
Waterstof
30%
Additionele informatie
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland
• •
Geen verschil
Bron: Werkatelier 17 april, Gelderland Het eindverbruik van energie is inclusief de snelweg en scheepvaart
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
59
Vrachtvervoer - Binnenvaart
2050 Elektriciteit
25%
Diesel
25%
Waterstof
50%
Additionele informatie
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland
• •
Geen verschil
Bron: Werkatelier 17 april, Gelderland Het eindverbruik van energie is inclusief de snelweg en scheepvaart
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
60
Landbouw
2050 Fossiele brandstof
25%
Warmtepomp
65%
Warmtenet
0%
Geothermie
0%
WKK’s
4%
Biobrandstof
6%
Additionele informatie
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland
• •
Landbouw krimpt sneller in Overbetuwe dan in de provincie
Landbouw verdwijnt grotendeels uit Overbetuwe Wijziging: geen inzet op collectieve warmtebronnen in 2050 (geen geothermie of warmtenet voor landbouw)
Aannames instellingen Overbetuwe 2050
61
Aanbod niet regelbaar vermogen (zon & wind)
2050 Zon op dak huishoudens
71 MW
Zon op dak gebouwen (> 15 kWp)
112 MW
Zon op land
180 MW
Wind
18 MW
Additionele informatie • •
Er is 180 MW zon op land en 18 MW wind aangenomen om te voldoen aan de doelstelling van 710 TJ Zon op dak is een groei van ongeveer 50% t.o.v. de KEV-aanname
Verschil t.o.v. scenario’s Gelderland Aannames opwek Overbetuwe in scenario’s Gelderland: • Zon op dak huishoudens: 123 MW • Zon op dak gebouwen: 186 MW • Zon op land: 577 MW • Wind: 20 MW
62
Overbetuwe scenario’s 2030: https://2025-01.energytransitionmodel.com/scenarios/11662 2040: https://2025-01.energytransitionmodel.com/scenarios/12143 2050: https://2025-01.energytransitionmodel.com/scenarios/11666
2050 Maximaal elektrisch: https://2025-01.energytransitionmodel.com/scenarios/13154 2050 Maximaal alternatief: https://2025-01.energytransitionmodel.com/scenarios/13155
63
Toelichting warmtevraag
Warmtevraag scenario’s:
De netto-warmtebehoefte omvat de warmtebehoefte van een woning (los van technologie. Deze is afhankelijk van de isolatie van woningen en de buitentemperatuur. De buitentemperatuur volgt uit de uurlijkse profielen die gebruikt zijn in de nationale scenario’s. Het KEV-scenario, dat is gebruikt als basis voor het 2030-scenario gaat uit van een stijging van 0,2 oC. Netbeheer Nederland gaat uit van een kouder weerjaar (-0,8 oC).
Dit zorgt ervoor dat de netto-warmtebehoefte stijgt in 2040 en 2050 ten opzichte van 2030 ondanks de verdere isolatie.