26-01-27.12 Raadsvoorstel RES (Regionale Energie Strategie) 2.0 ter visie leggen en zienswijze

Onderwerp: Zienswijze RES 2.0 Ons kenmerk: 2025-065087 Nummer. Elst, 25 november 2025 AAN DE RAAD 1. Voorstel Bijgevoegde zienswijze in te dienen als reactie op de RES 2.0. 2. Inleiding In de Regionale Energie Strategie (RES) staat beschreven hoe we als regio overschakelen van fossiele energie naar duurzame elektriciteit en warmte. Ook staat in de RES welke infrastructuur en opslag daarvoor nodig is. In 2021 is de RES 1.0 vastgesteld, met daarin de afspraak om in 2030 1,62 terawattuur (TWh) duurzame elektriciteit op te wekken. U ontving tussentijds informatie over de voortgang van de RES; zowel de aanpak en bijbehorende activiteiten als de voortgang en monitoring zijn inzichtelijk gemaakt. Afgesproken is dat de nadere uitwerking van de afspraken in een RES 2.0 zouden landen. De RES 2.0 is dus een aanvulling op én specificatie van de RES 1.0. De afspraken en kaders in RES 1.0 blijven dus gelden. Nu ligt het ontwerp van de RES 2.0 voor, inclusief de eerdere planMER. 3. Doel en beoogd effect Iedereen kan meedenken bij voorbereiding van de RES, door te reageren op het concept van de RES 2.0, vóórdat een definitief besluit wordt genomen. Dit raadsvoorstel bevat het voorstel om als raad ook te reageren. Zodat dit meegewogen kan worden, bij besluitvorming door colleges over de definitieve RES 2.0 in februari of maart 2026.

Hiermee draagt u ook bij aan het programma waarin oplossingen staan om de regionaal resterende opgave tot 2030 (circa 0,30 TWh) te realiseren, via vier thema’s die richting geven aan de gezamenlijke inzet. Met als doel een robuust, duurzaam en flexibel energiesysteem waarin elektriciteit, warmte en infrastructuur elkaar versterken. Zodat de Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen klaar is voor de toekomst en iedereen kan meedoen aan de energietransitie 4. Argumenten 1.1. Na de RES 1.0 is er veel veranderd De urgentie en opgave zijn groot: de vraag naar duurzame energie groeit snel, terwijl uitbreiding van infrastructuur veel tijd kost. Uw betrokkenheid bij en reactie op onderstaande issues helpen bij een doortastende aanpak en (bestuurlijke) samenwerking aan de hand van de RES 2.0: • Energie: voor zowel warmte als elektriciteit vraagt de energietransitie om een stevige versnelling en verbreding. Daarom zetten we in RES-verband vanaf 2024 stappen naar een integrale benadering van het energiesysteem. De RES 2.0 kiest daarom voor een integrale benadering waarin: o Duurzame opwek, warmtevoorziening en infrastructuur nauw met elkaar worden verbonden. o Vraag en aanbod dichterbij elkaar worden gebracht, inclusief opslag en inzet op besparing. • Warmte: Bij verduurzaming van de gebouwde omgeving is er inmiddels veel meer inzicht in de warmtetransitie.

In regionaal verband werken we ook samen rondom warmte; denk aan het onderzoeken van geothermie, het gezamenlijk zoeken naar de waarde van de Energiegemeenschap én het toegroeien naar een betaalbare regionale warmtestructuur met een lage netbelasting. Op lokaal niveau werken we aan het Warmteprogramma, een verplicht programma onder de Omgevingswet vanaf medio 2026.

•

Elektriciteit: Relevant is dat netcongestie zorgt voor langdurige beperkingen op het elektriciteitsnet. Dit heeft grote invloed op zowel toelevering op het elektriciteitsnet als op afname van het elektriciteitsnet. Vanaf 2024 beperkt de provincie Gelderland ontwikkeling van zonne-energie op natuur- en landbouwgronden. Tegelijkertijd zijn andere duurzame bronnen zoals geothermie of een kleine kerncentrale vóór 2030 niet realistisch. Ook waterkracht blijkt in onze gemeente niet mogelijk. Daarmee is windenergie een belangrijke en onmisbare bouwsteen om het RES-bod te kunnen behalen.

2. Zienswijze belicht aansluiting op én realisatie van lokaal beleid Met een zienswijze vanuit de gemeenteraad van Overbetuwe, bieden we uw raad de mogelijkheid om punten mee te geven aan de GMR over de RES 2.0. En de kans om de koppeling te maken tussen de lokale en regionale ambities en doelstellingen. U kunt deze desgewenst amenderen. Vanzelfsprekend respecteert de RES 2.0 kaders die door uw raad zijn gesteld. Denk aan de RES 1.0 én de begrenzing van de zoekgebieden wind. In de Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 staat het zoekgebied Park15. Het Koersdocument Actualisatie Omgevingsvisie bevat het verkleinde zoekgebied MiddenBetuwe. Deze laatste aanpassing is door Overbetuwe ook doorgegeven aan RES-GMR; conform deze ‘wensen en bedenkingen’ zijn de actuele zoekgebieden opgenomen in de RES 2.0. Hierbij dragen wij bij aan het RES-bod dat nu voor 1,32 TWh is gevuld: • Van de afgesproken 1,62 TWh is op dit moment 0,71 TWh gerealiseerd en 0,50 TWh vergund. • In de twee genoemde Overbetuwse zoekgebieden wind worden projecten voorbereid; initiatiefnemers bereiden een aanvraag voor én de gemeente voert verkenningen uit om de impact op de omgeving te concretiseren. Deze zoekgebieden hebben samen een theoretische potentie van 0,11 TWh. 5. Kanttekeningen en risico’s 1.

Zienswijze raad kan niet binnen de reguliere vergadercyclus Binnen uw reguliere vergaderschema is het niet mogelijk om tijdig (binnen de termijnen) een zienswijze in te dienen. Omdat wij op 25 november 2025 een pro-forma zienswijze in hebben gediend, is dit wél mogelijk. Op deze wijze kunt u als raad tot en met 28 januari 2026 een zienswijze indienen. Hiermee kunt u op 27 januari 2026 besluiten over een zienswijze. Zo voorkomen zo (te) korte aanlevertermijnen én maken solide bespreking tijdens de voorbereidende vergadering mogelijk. 2. RES-partners als gezamenlijk bevoegd gezag vraagt extra aandacht qua afstemming Het vaststellen van het programma RES 2.0 (beoogd in februari of maart 2026) is een bevoegdheid van de colleges van de 16 RES gemeenten, Gedeputeerde Staten van Gelderland en de Dagelijks Besturen van de waterschappen. Dart geldt ook voor het ter inzage leggen van de ontwerp-RES 2.0; dat is een voorbereidende handeling die ook belegd is bij de colleges. Hiermee zijn alle 16 RES gemeenten en de provincie het bevoegd gezag. Dit vraagt afstemming. Het gelijktijdig publiceren van en besluiten over de RES 2.0 is een punt waar veel aandacht aan is besteed om eventuele vertraging in de procedure te voorkomen.

In de Groene Metropoolregio is afgesproken dat we zoeken naar een goede balans tussen zorgvuldigheid en snelheid binnen het RES 2.0 proces en dat de RES een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. 6. Financiën Dit besluit heeft geen financiële consequenties.Voor de regionale activiteiten van de RES ontvangen we een bijdrage van het Rijk. De regionale financieringsafspraken voor RES 2.0 verlopen via de Groene Metropoolregio onder de opgave Circulaire regio. 7. Duurzaamheid De RES draagt bij aan de doelstellingen inzake grootschalige duurzame energie, zoals beschreven in de RES 1.0, tevens benoemd in ‘Routekaart Duurzaam Overbetuwe’ (en bijbehorend programmaplan).

2025-065087

2/3

8. Vervolg Planning Gedurende 6 weken kan een zienswijze worden ingediend; op 14 januari 2026 sluit de reguliere zienswijzeperiode. In het geval van Overbetuwe zorgt een reeds ingediende pro-forma zienswijze dat u tot en met 28 januari 2026 een zienswijze in kan dienen. Na het verwerken van reacties in januari en februari 2026, wordt (na bespreking in het regionale Bestuurlijk Platform Circulaire Regio) de RES 2.0 ter vaststelling aan alle colleges voorgelegd. Na publicatie geldt de RES 2.0 dan als ‘vrijwillig programma’ onder de Omgevingswet. Deze is niet juridisch bindend voor derden, maar het bindt wel het bevoegd gezag zelf en kan invloed hebben op beleidsuitvoering en nadere besluitvorming. Communicatie De kennisgeving van publicatie van de ontwerp RES 2.0, inclusief planMER, is begin december 2025 gecommuniceerd we via de gemeentelijke kanalen van de 16 gemeenten; Het Gemeentenieuws, Overbetuwe.nl en overheid.nl. Ook via de website gmr.nl/res is de ontwerp RES 2.0 in te zien. Een persbericht/nieuwsbericht is ook beschikbaar. In december is aanvullend in Overbetuwe ook een informatieve mail toezenden aan de initiatiefnemers in de twee zoekgebieden wind én de mensen met wie we vóór de zomer hebben gesproken over de verkenningen. Bij vaststelling zal nader gecommuniceerd worde; GMR-RES neemt hiervoor het initiatief.

Initiatiefnemer, interactievorm en rol gemeente In de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen werken zestien gemeenten, provincie Gelderland, drie waterschappen en netbeheerder Liander samen aan duurzame energie met een Regionale Energie Strategie (RES). Overbetuwe is één van die RES-partners. In de afgelopen maanden is de RES 2.0 tot stand gekomen in een proces waarbij zowel ambtelijk, bestuurlijk als vanuit het maatschappelijke veld, adviezen zijn opgehaald. Zo waren de regionaal belanghebbenden betrokken, verenigd in de Regionale Adviestafel RES. Verschillende gemeenten gaven voorafgaand aan uitwerking van RES 2.0 nog wensen en bedenkingen mee. Evaluatie De beschreven monitoring en voortgang van de RES is input voor actualisatie van regionaal en lokaal beleid, biedt tevens kansen de acties en maatregelen uit het lokale programmaplan te (her)bezien. NAMENS HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester D.C. van Eeten

R.P. Hoytink-Roubos

9. Relevante stukken Raadsvoorstel 1. Ontwerp RES 2.0 2. Concept-zienswijze Concept-raadsbesluit Portefeuillehouder: wethouder E. Westerbeek. De behandelend ambtenaar is S. Tempelman. Technische vragen dienen uiterlijk donderdagmorgen om 08:00 uur voor de betreffende politieke avond te worden gesteld via griffie@overbetuwe.nl.

2025-065087

3/3