25-11-11.05 Raadsvoorstel Programmabegroting 2026

Onderwerp: Programmabegroting 2026 Ons kenmerk: 2025-057237 Nummer. Elst, 7 oktober 2025 AAN DE RAAD 1. Voorstel 1. De Programmabegroting 2026 vaststellen. 2. Inleiding Programmabegroting 2026 In de programmabegroting zijn de ambities en de te behalen resultaten uit het uitvoeringsprogramma in combinatie met reguliere activiteiten, voor de jaarschijf 2026 opgenomen. Ten opzichte van de Kadernota 2026 hebben zich een aantal wijzigingen voorgedaan die hebben geleid tot een aanvullend begrotingstekort van € 1,7 miljoen in jaarschijf 2026. Vervolgens daalt dat tekort tot € 1,2 miljoen in 2029. De structurele hogere uitgaven betreffen hoofdzakelijk het structurele nadeel uit de 2e Bestuursrapportage 2025 en de financiële consequenties van de septembercirculaire 2025. We hebben in deze begroting de effecten van de septembercirculaire 2025 verwerkt. Aanleiding is dat er sprake is van structurele negatieve effecten door neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering. Dit heeft geleid tot aanvullende ombuigingsvoorstellen in deze begroting. We informeren u via een TiC over de gedetailleerde uitkomsten van de septembercirculaire. Om te komen tot een structureel sluitende begroting in boekjaar 2029 is aanvullende structurele dekking nodig. Voor 2029 gaat het om structurele dekking ter grootte van € 1.583.000.

Conform de gehanteerde uitgangspunten van de Kadernota 2026 bestaat 30% van de dekking van het te dekken structurele tekort in 2029 uit lastenverzwaringen. Het resterende deel (dus 70%) wordt gerealiseerd via ombuigingen (verlaging uitgavenbudgetten). Een specificatie van de aanvullende structurele dekkingsmiddelen is hieronder opgenomen.

Specificatie aanvullende structurele dekking 2026 2026

2027

2028

2029

OZB-verhoging (30% van te dekken structureel tekort jaarschijf 2029)

364

364

364

Schrappen ingroeipad verhoging OZB

751

251

pm

364 pm

Uitstel vastgoedprojecten

636

636

636

636

Verhogen pakket maatregelen zorgvragen

0

0

0

200

Voordeel insourcen screeners

0

133

133

133

Versnellen maatregelen verlagen zorgvragen

0

150

250

0

Aanname verlaging korting rijk WOZ-maatstaf

250

250

250

250

2.001

1.784

1.633

1.583

Totale aanvullende structurele dekking 2026

Om in de jaren 2026 t/m 2028 tot een sluitend begrotingssaldo te komen, zijn incidentele dekkingsmiddelen ingezet. Het college stelt voor om gedurende deze periode € 3,7 miljoen te onttrekken uit de Algemene Reserve Sluitende meerjarenbegroting We hebben een financieel sluitende begroting voor 2026 opgesteld. Voor de jaren daarna doen we een beroep op de algemene reserve en voor 2029 is de begroting structureel sluitend. 2026 Begrotingsresultaat 2026-2029

2027 0

2028 0

2029 0

369

Uitgangspunten De uitgangspunten voor de opstellen van de begroting zijn de uitgangspunten van de kadernota 2026 die uw Raad in juli 2025 heeft vastgesteld. Uitzondering hierop is dat de begroting 2026 niet alleen is gebaseerd op de meicirculaire 2025, maar ook op de septembercirculaire 2025. Weerstandsvermogen Op basis van de programmabegroting 2026 is de ratio van ons incidentele weerstandsvermogen 1,8 en daarmee “Ruim voldoende”. Ten opzichte van de jaarrekening 2024 is de ratio dus iets gestegen. Indien de onttrekking van € 2,1 miljoen uit de algemene reserve voor de sluitende begroting 2026 verwerkt wordt in de weerstandsratio dan komt deze uit op 1,6. In het onderdeel Algemene Reserve van het hoofdstuk Financiële positie is het verwachte verloop van de weerstandratio opgenomen. (Bedragen x € 1.000) Risico's Eenmalige weerstandscapaciteit Ratio Kwalificatie

onskenmerk

Begroting 2026 9.645

Begroting 2025 8.985

Rekening 2024 10.060

Begroting 2024 8.690

17.217

16.819

19.117

16.934

1,8 Ruim voldoende

1,9 Ruim voldoende

1,7 Ruim voldoende

1,9 Ruim voldoende

2/4

3. Doel en beoogd effect De gemeenteraad heeft het budgetrecht. Met de vaststelling van de programmabegroting stuurt de gemeenteraad op de beleidsmatige speerpunten, stelt budgetten die in 2026 nodig zijn voor de uitvoering van het vastgestelde beleid beschikbaar en vormt zich een beeld van het structurele meerjarenperspectief.

4. Argumenten Om in aanmerking te komen voor repressief toezicht dient een begroting structureel en reëel in evenwicht te zijn. Dat wil zeggen dat de structurele baten ieder jaar de structurele lasten afdekken en dat de ramingen realistisch zijn. Voorliggende begroting voldoet aan deze criteria. 5. Kanttekeningen en risico’s De belangrijkste risico’s zijn meegenomen bij de risicobepaling in de paragraaf Weerstandsvermogen. In de paragraaf met uitgangspunten bij de begroting hebben we aangegeven op welke wijze we omgaan met de inflatie. 6. Financiën We kennen een sluitende begroting voor 2026 en onze financiële ratio’s zijn voldoende. 7. Duurzaamheid a. Energietransitie b. Circulaire Economie c. Klimaatadaptatie In de begroting 2026 is aandacht voor duurzaamheid. Met name in Programma 1 Duurzaam en gezond samenleven. Daarnaast is, in lijn met de routekaart duurzaamheid, het thema integraal onderdeel van alle andere beleidsvelden. 8. Vervolg Planning - Versturen naar de griffie - Deadline indienen vragen Raad - Antwoorden op vragen Raad - Deadline indienen aanvullende vragen Raad - Antwoorden op vragen Raad - Aanleveren moties en amendementen - Behandeling moties en amendementen in AT - Behandeling in de raad

8 oktober 20 oktober 24 oktober 30 oktober 3 november 6 november 10 november 11 november

Communicatie Er gaat een persbericht uit over de Begroting 2026 na de definitieve behandeling in het college. onskenmerk

3/4

Initiatiefnemer, interactievorm en rol gemeente De begroting 2026 wordt opgenomen in de begrotingsapp. Deze is voor inwoners gemakkelijk te raadplegen. Evaluatie Periodiek wordt de planning & controlcyclus geëvalueerd met de auditcommissie.

HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester D.C. van Eeten

R.P. Hoytink-Roubos

9. Relevante stukken 1. Programmabegroting 2026 2. Concept raadsbesluit Programmabegroting 2026 Portefeuillehouder: Wethouder Rik van den Dam De behandelend ambtenaar is Jouke Haringsma. Technische vragen dienen uiterlijk donderdagmorgen om 08:00 uur voor de betreffende politieke avond te worden gesteld via griffie@overbetuwe.nl

onskenmerk

4/4