25-06-03.01 Presentatie kadernota 2026 3 juni 2025
Tekst van het document
Kadernota 2026
Informatiebijeenkomst Raad/College 3 juni 2025
Doel van deze avond
Toelichting op uitgangspunten Uitleg over de Kadernota 2026:
Toelichting op financiële stand van zaken
Ruimte om vragen te stellen
Toelichting op ombuigingen
Proces tot nu toe
1. 2. 3. -
Motie Zorgvuldige besluitvorming Ombuigingen 2026-2028 (24-07-02.06M4) Een eerste algemene informatieve bijeenkomst (14 november). Drie verdiepingssessies: Fysiek Domein (Programma 1 en 2) (20 nov) Sociaal Domein (Programma 3, 4 en 5) (28 nov) Domein Dienstverlening (Programma 6,7,8) en Alg. dekkingsmiddelen (11 dec) 4. Communicatieplan gedeeld met de Raad (april 2025) 5. Voorjaarsnota Rijk (april 2025)
Uitgangspunten Kadernota
•
•
•
We hanteren voor de dekking conform de afspraken in de begroting 2025 dat tekorten worden gedekt middels 30% lastenverzwaring en 70% ombuigingen Alle beleidsterreinen en programma’s dragen bij aan de oplossingen en we beogen een goede balans tussen de beleidsterreinen en programma’s Lastenverhogingen zien we niet als sluitstuk, maar als gelijkwaardige oplossing
Uitgangspunten Kadernota
•
• • •
We gaan er vanuit dat de omvang van de begrotingsposten leidend is, dit resulteert in een verhouding van ombuigingen 60% sociaal domein, 25% fysiek domein en 15% domein dienstverlening Aanvullende wensen die leiden tot aanvullende structurele uitgaven worden nu niet gehonoreerd Al genomen raads- en collegebesluiten zijn niet onomkeerbaar De jaarschijf 2029 bieden we structureel sluitend aan; voor de tussenliggende jaren 2026 tot 2028 doen we zo nodig aanspraak op onze financiële reserves
Financieel perspectief (bedragen x € 1.000) 2026 2027 2028 2029 Meerjarenperspectief na Voorjaarsnota 2025 -6.349 -6.055 -6.200 -5.837 30% Lastenverzwaring Extra inkomsten OZB 774 1.274 1.525 1.525 Kostendekkendheid (bouw)leges 200 200 200 200 Kostendekkendheid marktgelden 16 16 16 16 Herinvoering leges evenementenvergunningen 10 10 10 10 1.000 1.500 1.751 1.751 70% Ombuigingen per domein Domein Sociaal 1.381 1.749 1.999 2.451 Domein Fysiek 720 900 975 1.025 Domein Dienstverlening 398 557 617 617 2.499 3.206 3.591 4.093 Incidentele dekking Vrijval kapitaallasten grote investeringsprojecten 1.000 1.000 1.000 Inzet algemene reserve 1.850 349 2.850 1.349 1.000 0 Meerjarenperspectief Kadernota 2026 0 0 Incidentele lasten en baten 2.850 1.349 Structureel perspectief Kadernota 2026 -2.850 -1.349
142 1.000 -858
7 0 7
Incidentele dekking
Vertraging projecten levert vrijval van begrote kapitaallasten op (m.n. MFSC Elst en bouw nieuwe scholen)
Niet alle ombuigingen direct realiseerbaar in 2026, daarom inzet algemene reserve
Met inzet algemene reserve blijven we boven de weerstandsratio (algemene reserve/risico’s) van 1,4
Weerstandsratio
Per 1-1 Bedrag AR Risicobedrag Ratio Saldo Algemene Reserve
2026 2027 2028
9.500.000 1,49
13.801.000
9.500.000 1,45
141.000
Inzet Algemene Reserve in 2028 Saldo Algemene Reserve
14.150.000 -349.000
Inzet Algemene Reserve in 2027 Saldo Algemene Reserve
9.500.000 1,68
-1.850.000
Inzet Algemene Reserve in 2026 Saldo Algemene Reserve
16.000.000
2029
13.942.000
9.500.000 1,47
Suggesties raad
• Fysiek domein: - Onderhoud openbare ruimte, versobering evenementen en recreatie en toerisme • Sociaal domein: - Verlagen zorgvragen, Kunst, cultuur en erfgoed • Domein dienstverlening: - Communicatie en dienstverlening, verbonden partijen
Ombuigingen Programma 1 en 2 (Fysiek Domein)
Nr. ombuiging Omschrijving 1.04
Minder hondenuitlaatplekken
1.06
ODRA
Subtotaal Programma 1 Duurzame en gezonde samenleving
Effect 2026 Effect 2027
Effect 2028
Effect 2029
€ 65.000
€ 65.000
€ 65.000
€ 65.000
€0
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 65.000
€ 115.000
€ 115.000
€ 115.000
2.02
Herinvoering leges evenementenvergunningen
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
2.05
Kostendekkend maken marktgelden
€ 16.000
€ 16.000
€ 16.000
€ 16.000
2.08
Verlagen onderhoudsniveau Openbare Ruimte
€ 50.000
€ 150.000
€ 200.000
€ 250.000
2.14
Stopzetten subsidie TVAN
€0
€ 20.000
€ 45.000
€ 45.000
2.21
Ambities en actualisatie IKP OR
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
2.22
Verkeersplannen per kern
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
2.43
MFSC Elst
€ 130.000
€ 130.000
€ 130.000
€ 130.000
2.47
Niet toekennen inflatieclaim Onderhoud Openbare Ruimte
€ 400.000
€ 400.000
€ 400.000
€ 400.000
2.48
Overbetuwe Beweegt
2.51
kostendekkendheid (bouw)leges
Subtotaal Programma 2. Leefbare en bereikbare samenleving
€0
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 200.000
€ 200.000
€ 200.000
€ 200.000
€ 881.000
€ 1.011.000
€ 1.086.000
€ 1.136.000
•
Ombuigingen Programma 1 en 2 (Fysiek Domein)
•
• •
•
Deel lastenverzwaring – Kostendekkendheid (bouw)leges en Marktgelden verhogen – Invoering leges voor commerciële evenementen Inrichting en onderhoud openbare ruimte – Geen compensatie prijsinflatie – Verlagen ambities integraal kwaliteitsplan openbare ruimte – Verlagen onderhoudskwaliteit (stapsgewijs) – Van 2 verkeersplannen per jaar naar 1 per jaar – Verminderen aantal honden uitlaatplaatsen Subsidie voor regionaal bureau voor toerisme stoppen Verminderen aantal milieucontroles door de Omgevingsdienst Verminderen sportieve activiteiten door Overbetuwe Beweegt
Ombuigingen programma 3,4 en 5 (Sociaal Domein) Programma
Nr. ombuiging Omschrijving
Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029
Programma 3 3.01 Uitvoeren veranderaanpak Participatiecultuur Programma 3 3.05 Versterken inzet participatiecultuur (onderdeel van 7.2 bedrijfsv.) Subtotaal Programma 3. Participatiecultuur
€ 30.000 € 50.000 € 80.000
€ 30.000 € 50.000 € 80.000
Programma 4 4.02 Maatregelen verlagen zorgvragen Wmo en Jeugd Programma 4 4.08 Innovatiebudget Programma 4 4.13 Communicatiebudget STO Programma 4 4.21 Lokaal maatwerk jeugdgezondheidszorg (JGZ) Programma 4 4.32 Interventieteam Programma 4 4.35 Valpreventie Subtotaal Programma 4. Inclusieve en participatiesamenleving
€ 500.000 € 750.000 € 1.000.000 € 1.452.000 € 70.000 € 70.000 € 70.000 € 70.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 110.000 € 110.000 € 110.000 € 110.000 € 101.000 € 101.000 € 101.000 € 101.000 €0 € 75.000 € 75.000 € 75.000 € 806.000 € 1.131.000 € 1.381.000 € 1.833.000
Programma 5. 5.11 Extra screening logopedie Programma 5. 5.16 Schuldhulpverlening Programma 5. 5.19 Erfgoed Programma 5. 5.20 Muziekonderwijs Programma 5. 5.25 Uitstroom parttime werkenden Programma 5. 5.28 Armoedebeleid Subtotaal Programma 5. Werkende en lerende samenleving
€ 35.000 € 110.000 €0 €0 € 50.000 € 300.000 € 495.000
€ 35.000 € 110.000 € 10.000 € 33.000 € 50.000 € 300.000 € 538.000
€ 30.000 € 50.000 € 80.000
€ 35.000 € 110.000 € 10.000 € 33.000 € 50.000 € 300.000 € 538.000
€ 30.000 € 50.000 € 80.000
€ 35.000 € 110.000 € 10.000 € 33.000 € 50.000 € 300.000 € 538.000
Ombuigingen programma 3, 4 en 5 (Sociaal Domein)
• Grootste ombuiging betreft terugdringen zorgvragen (m.n. Wmo en Jeugd) en continuering van eerder ingezet beleid • Nieuw armoedebeleid levert verwachte besparing op • Landelijk beleid wordt niet gecontinueerd zonder landelijke middelen (b.v. valpreventie en schuldhulpverlening) • Preventie zoveel mogelijk ontzien • Meer zelf aan het stuur, minder inhuur en inzet externe partijen
Ombuigingen Programma 7 en 8 (Domein dienstverlening) Programma
Nr. ombuiging Omschrijving
Effect 2026 Effect 2027 Effect 2028 Effect 2029
Programma 7 7.08 Toekomstbestendige dienstverlening Programma 7 7.10 ICT-projectenbudget Programma 7 7.19 P-budget: max van de schaal Programma 7 7.23 Heroverwegen Gratificaties en Boter bij de vis Programma 7 7.24 Deelname risicobeheerfonds VNG Programma 7 7.25 P-budget: afromen opleidingsbudget Programma 7 7.27 ICT eenmalige lasten Programma 7 7.28 Informatieveiligheid Subtotaal Programma 7. Financiën en bedrijfsvoering
€ 35.000 € 47.000 € 98.000 € 20.000 €0 € 28.000 € 10.000 € 20.000 € 258.000
€ 35.000 € 47.000 € 98.000 € 20.000 €0 € 28.000 € 10.000 € 20.000 € 258.000
€ 35.000 € 47.000 € 98.000 € 20.000 € 60.000 € 28.000 € 10.000 € 20.000 € 318.000
€ 35.000 € 47.000 € 98.000 € 20.000 € 60.000 € 28.000 € 10.000 € 20.000 € 318.000
Programma 8 8.02 The Economic Board Programma 8 8.04 Bijdrage GR-en Subtotaal Programma 8. Algemeen bestuur en regionale samenwerking
€0 € 140.000 € 140.000
€ 49.000 € 250.000 € 299.000
€ 49.000 € 250.000 € 299.000
€ 49.000 € 250.000 € 299.000
Ombuigingen Programma 7 en 8 (Domein Dienstverlening)
• •
• • •
Minder budget voor (doorontwikkeling) dienstverlening en bedrijfsvoering Besparing op personeelskosten – Verlagen budgetten opleidingen en gratificaties – Anders begroten van personeelslasten (niet meer op max van de schaal) Besparing op verzekeringslasten door deelname aan VNG fonds Geen deelname meer aan The Economic Board Minder bijdrage aan GR-en door besparingen
Ombuigingen lastenverzwaring
A.02 OZB opbrengst woningen en niet- € 774.000 € 1.274.000 € 1.525.000 € 1.525.000 woningen verhogen Subtotaal Algemene dekkingsmiddelen, € 774.000 € 1.274.000 € 1.525.000 € 1.525.000 vpb en onvoorzien
Ombuigingen lastenverzwaring
Het merendeel van de lastenverzwaring bestaat uit verhoging van de OnroerendeZaakBelasti ng (OZB)
De OZB wordt stapsgewijs verhoogd – bovenop de reguliere inflatie:
In 2026 stijgt de OZB met 7,3% In 2027 met 4,4% In 2028 met 2,1%
Uiteindelijk brengt dit vanaf 2028 ongeveer € 1,5 miljoen op
Met deze stijging blijven we onder het landelijke gemiddelde van de hoogte van de OZB
Vragen?