25-03-25.03 RTGC Warmteprogramma - presentatie

RTGC Warmteprogramma 25 maart 2025 -

Raad informeren door presentatie Gesprek over uitgangspunten, participatie, proces en aandachtspunten

Programma binnen Omgevingswet • herhaling

Gemeente als voorbeeld

Bedrijven

Grootschalige opwek

Netcongestie

Warmte programma

Energie besparing woningen

Lokale Energie Strategie Klimaatadaptatie

Circulariteit

…. Verbinding duurzaamheid zoals Mobiliteit en Wonen

Programma duurzaamheid

Transitievisie Warmte - uitgangspunten -

We kiezen voor de laagste maatschappelijke kosten We gaan eerst besparen voordat we gaan opwekken We sluiten aan bij andere werkzaamheden en ontwikkelingen We sluiten aan bij de wensen van inwoners en stakeholders We streven naar lokale duurzame oplossingen We gaan voor technische en praktisch haalbare oplossingen Ruimte geven om te leren, innoveren en experimenteren Duidelijkheid over de route Randvoorwaarden organiseren voor een succesvolle start van de warmtetransitie Gemeente als goede voorbeeld

Koersdocument 2024 en Gelderse Energievisie Bij de Gelderse leidende principes voor een duurzaam robuust en decentraal energiesysteem wordt energie medesturend voor de inrichting, besparen we zoveel mogelijk energie, werken we naar een decentraal energiesysteem met aandacht voor een combinatie van lokale opwek, opslag en lokaal gebruik.

Resultaten tot op heden • Isoleren, isoleren, isoleren – Ook bij de woningcorporaties

• Wijken van de Toekomst – Samenwerking – Enquêtes: focus op betaalbaarheid

• Samenwerking in HAZ – Integraal kijken naar de energie in een gebied

• Technisch/financiële onderzoeken uitgevoerd naar haalbaarheid • Randvoorwaarden verder ingevuld • Gemeente goede voorbeeld zoals CO2 prestatieladder

Ook kritisch zijn • Doen wat je kan op basis van: – Beperkte Rijksmiddelen voor uitvoering en uitvoering – Wetgeving die niet door komt (zoals warmtewet) – Sentiment over warmtenetten, mede door ontbreken definitie betaalbaarheid – Uitdagingen openbare/ondergrondse ruimte – Netcongestie – ….

Wat nemen we mee • Uitgangspunten transitievisie • Maatschappij heeft behoefte aan duidelijkheid • Aanwezige energie partners en samenwerking doorslaggevend. • Betaalbaarheid voorop • Lokale duurzame oplossingen in een integrale visie op energie • Gemeentelijke, Provinciale, Rijks kaders

Geothermie

Wat nemen we mee (2)

• Maatschappelijk breed aanvaardbare duurzame bron • Ondergrond onder Overbetuwe mogelijk geschikt • Samenwerking met Staatsbedrijf EBN en provincie Gelderland • Stappen toekomst: seismologisch onderzoek / proefboring

• Bestuurlijk overleg – Lingewaard, Overbetuwe, Arnhem, Nijmegen en EBN • Oktober: Inhoudelijk commitment op samenwerking en vervolgstappen bespreken

• Warmtevraag LOAN • Lingewaard - Kassencomplex, biomassacentrale vervangen • Overbetuwe - mogelijk warmtenet Elst • Arnhem - warmtenet nieuwe bronnen koppelen • Nijmegen - lange termijn

• Samenwerking geothermie - LOAN • Businesscase berekeningen warmtenetten • Inzicht businesscase strategieën warmtetransitie alle buurten • Inzichten ontzorging inwoners verduurzaming

Onderzoek geothermie Warmtenet Elst • Kansrijke en iets minder kansrijke wijken c ‘ ’ • Geothermie als basis leverancier warmte • Bijdrage Aansluit Kosten richting 14.000 euro • Praktische haalbaarheid de komende jaren zeer afhankelijk van subsidies Rijk en individuele ontwikkelingen • Verhouding ten opzichte van (maatschappelijke) kosten alternatiefindividuele oplossing nog niet bekend • Bruto investering > 100 miljoen

– Collectief individueel is ook collectief

• Kennisuitwisseling en opbouw GMR

Lokaal • Collectief • Warmtenet – kleinschalig (lokaal eigendom) buurtniveau en grootschaliger op dorpsniveau • Ruimtebeslag bovengrond en ondergronds • Individueel: warmtepompen • Diverse omgevingsfactoren: geluid, aangezicht • Ruimtebeslag in huis en buitenshuis

• Tussenvariant: warmtepomp delen met div. huishoudens met bronnet

Heteren

El st

Warmteprogramma doelstelling: focus 2050 Stakeholder in Overbetuwe weet: • wat het verwachte alternatief is voor aardgas én • in welke periode deze aardgasvrij moet zijn. Zodat: • geheel Overbetuwe in 2050 aardgasvrij is • op basis van het Warmteprogramma op buurtniveau Warmteplannen gemaakt kunnen worden

Hierna 3 stellingen • Afwegingskader • Aanwijsbevoegdheid • Participatie

Op basis van duidelijke afwegingskader – Duurzaamheid, laagste CO2 uitstoot met zo min mogelijk energieverbruik – Draagvlak samenleving – Betaalbaarheid in aansluiting en maandlasten Deze – Maatschappelijk laagste kosten allemaal? – Integraal passend in lokaal energiesysteem – Beschikbaarheid in tijd en realisme – Betrouwbaarheid – Toekomstbestendig – Ruimtelijke inpassing: landschappelijk, wijk en huis – Aansluiten bij andere werkzaamheden Verschil in – Milieu aspecten – c ’ belang! – Ruimte om te innoveren en experimenteren – Duidelijk – Rechtvaardig

Stelling In het warmteprogramma worden aspecten van het afwegingskader geprioriteerd!

Aanwijsbevoegdheid - Verwachting Q3 2025 Besluit Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie - Gemeenten bevoegd om binnen redelijke termijn (min. 8 jaar) gaskraan dicht te draaien - Voorwaarde: Betaalbaarheid en beschikbaar alternatief gegarandeerd

Stelling Buurten krijgen eerst zelf 10 jaar de tijd, daarna zetten we de aanwijsbevoegdheid in!

Participatiestrategie • Participatie rondom het Warmteprogramma moet zorgen voor: – Een Warmteprogramma waarin de belangen van stakeholders, inwoners en ondernemers én de ambities van de gemeente zijn afgewogen. – Een basis en verbindingen voor toekomstige samenwerkingen Uitdaging: Het programma staat nog ver af van uitvoering

Hoofdlijn participatie aanpak Wie: Inwoners, duurzaamheidsgroepen, woningcorporaties en verhuurders Hoe: 3 sporen •

Brede uitvraag: Advies ophalen voor uitgangspunten van het Warmteprogramma j . ‘O w h ,h ?’ W het belangrijkste voor goede keuzes? Ook ruimte voor zorgen en aandachtspunten.

•

Verdieping met geïnteresseerden via een werksessie

•

Route professionele stakeholders:

-

–

Werksessie woningcorporaties individueel

–

Enquête verhuurders in Overbetuwe

–

Oproep stakeholders voor inspraak mogelijkheid op het participatieplatform

Consultatie Warmteprogramma versie 0.9 met de gemeenteraad

Voorbeelden stellingen inwoners • • • • • • • • • • • • •

Mensen die weinig geld hebben, krijgen extra hulp van de gemeente We kiezen voor de plannen waarmee we het snelst stoppen met aardgas Mensen die samen een plan maken voor duurzame warmte, krijgen zo veel mogelijk hulp We kiezen voor de meest duurzame warmte Woningen moeten met duurzame warmte fijner worden om in te wonen Er is zo weinig mogelijk overlast van het werk Inwoners hebben zo veel mogelijk invloed op hoe we stoppen met aardgas Stoppen met aardgas moet zo weinig mogelijk kosten voor de samenleving Stoppen met aardgas moet zo weinig mogelijk kosten voor de individuele bewoner Woningeigenaren hoeven zelf zo min mogelijk na te denken over de beste duurzame warmte Collectief versus individuele warmteoplossingen Duurzame warmte moet lokaal duurzaam worden opgewekt We kiezen voor duurzame warmte waarbij het eigendom lokaal is geregeld

Stelling • 2050 is nog heel ver weg! We hebben nog geen commitment van stakeholders nodig.