25-02-11.24 Relevant stuk 1. Toelichting en regels Breedlersestraat 7
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst Gemeente Overbetuwe Status:
Vastgesteld
Datum:
December 2024
IMRO-Idn: NL.IMRO.1734.0386BUITbreedler7-VSG1
TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Datum December 2024
Correspondentieadres Postbus 11 6662 AA ELST
Telefoon 0481 362 300
E-Mailadres info@overbetuwe.nl
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Inhoudsopgave
Motivering
5
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en beschrijving plangebied 1.3 Huidig juridisch-planologisch regime 1.4 Leeswijzer
5 5 5 6 7
Hoofdstuk 2
8
Bestaande situatie
Hoofdstuk 3 Toekomstige situatie 3.1 Inleiding 3.2 Agrarisch bedrijf 3.3 Verblijfsrecreatie 3.4 Fruit- en groenteteelt 3.5 Dagrecreatie 3.6 Landschappelijke inpassing
11
Hoofdstuk 4 Beleidskader 4.1 Rijksbeleid 4.2 Provinciaal beleid 4.3 Gemeentelijk beleid
19 19 20 25
Hoofdstuk 5 Milieu- en omgevingsaspecten 5.1 Inleiding 5.2 Milieueffectrapportage 5.3 Geluid (spoor)wegverkeer 5.4 Luchtkwaliteit 5.5 Activiteiten en milieuzonering 5.6 Geurhinder 5.7 Bodem 5.8 Omgevingsveiligeid 5.9 Explosieven 5.10 Kabels en leidingen 5.11 Waterparagraaf 5.12 Flora en fauna 5.13 Archeologie en cultuurhistorie 5.14 Verkeer en parkeren 5.15 Gezondheid 5.16 Duurzaamheid en klimaatadaptatie
29
Hoofdstuk 6 Juridische planopzet 6.1 Algemene opzet 6.2 Toelichting op de regels
51
Hoofdstuk 7
54
Financiële toelichting
11 12 13 14 14 15
29 29 29 30 31 34 35 36 39 39 40 42 47 48 49 50 51 52
Hoofdstuk 8 Overleg en inspraak 8.1 Inleiding 8.2 Participatie 8.3 Overleg 8.4 Wijziging van het omgevingsplan 8.5 Beroep
55
Bijlagen bij motivering
56
2
55 55 55 55 55
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst Bijlage 1
Toekomstige situatie
56
Bijlage 2
Landschappelijke inpassing
57
Bijlage 3
Versterkingsplan Groene Ontwikkelingszone
58
Bijlage 4
Aanmeldnotitie m.e.r.-beoordeling
59
Bijlage 5
Akoestisch onderzoek
60
Bijlage 6
Bodemonderzoek
61
Bijlage 7
Watercompensatie
62
Bijlage 8
Quickscan flora en fauna
63
Bijlage 9
Stikstofdepositieberekening
64
Bijlage 10
Archeologisch onderzoek
65
Bijlage 11
Participatieverslag
66
Regels
68
Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3
Inleidende regels Toepassingsbereik Begrippen Meet- en rekenbepalingen
68 68 69 77
Hoofdstuk 2 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9
Functies en activiteiten Agrarisch - Landbouwland Recreatie Waarde - Archeologie Waarde - Archeologische verwachting 1 Waarde - Archeologische verwachting 2 Waarde - Archeologische verwachting 3
78 78 82 85 88 91 94
Hoofdstuk 3 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14
Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Overige regels
97 97 98 99 100 101
Hoofdstuk 4 Artikel 15
Overgangsregels Overgangsrecht
102 102
Bijlagen bij regels
103
Bijlage 1
Landschappelijke inpassing
103
Bijlage 2
Lijst van nevenactiviteiten
104
(vastgesteld)
3
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
4
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Motivering Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Aan de Breedlersestraat 7 in Elst is het agrarisch bedrijf De Bredelaar van initiatiefnemer gevestigd. Initiatiefnemer wil het erf De Bredelaar toekomstbesteding maken. Om dit te kunnen realiseren is het nodig de activiteiten op het erf verder te ontwikkelen. Het gaat hierbij om de agrarische en de recreatieve activiteiten. Om de agrarische activiteiten beter te kunnen inrichten en inpassen is een vergroting van het bouwvlak noodzakelijk, waardoor er een nieuwe loods/werktuigenberging en sleufsilo's gerealiseerd kunnen worden. De recreatieve activiteiten wil initiatiefnemer verbreden en uitbreiden door een vergroting van de bestaande camping en mogelijkheden te creëren voor kleine evenementen. Hierbij wordt verdere synergie en aansluiting gezocht met het naastgelegen Park Lingezegen. De bouw- en gebruiksregels van het huidige bestemmingsplan, dat onderdeel uitmaakt van het tijdelijke omgevingsplan, zijn niet toereikend om deze wensen te realiseren. Daarom moeten de volgende planologische wijzigingen worden doorgevoerd: Uitbreiding agrarisch bouwvlak, zonder uitbreiding van het aantal dieren; Uitbreiden mini-camping van 25 naar 50 plaatsen; Bestemmen historisch voorerf voor recreatieve/maatschappelijke doeleinden. De gemeente heeft ervoor gekozen om een wijziging van het omgevingsplan te doorlopen met toepassing van de Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM).
Dit TAM-omgevingsplan maakt het beoogde gebruik en de beoogde bebouwing mogelijk en stelt nieuwe kaders vast voor het plangebied.
1.2
Ligging en beschrijving plangebied
Het plangebied ligt aan de oostkant van de gemeente Overbetuwe, ten oosten van de kern Elst. Tussen het plangebied en de kern ligt de rijksweg A325. Het plangebied is in het Park Lingezegen. In de linker figuur van afbeelding 1 is de ligging van het plangebied in het buitengebied van Elst te zien. In de rechter figuur is de begrenzing van het plangebied door middel van een rode stippellijn indicatief aangegeven.
(vastgesteld)
5
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 1: ligging plangebied (links) en globale begrenzing plangebied (rechts). Bron: Rombou
1.3
Huidig juridisch-planologisch regime
In het plangebied is op grond van het op 1 januari 2024 ontstane tijdelijke omgevingsplan het bestemmingsplan 'Park Lingezegen' (vastgesteld op 19 juni 2013) van toepassing. De bestemming van de locatie is 'Agrarisch - Landbouwland'. Deze gronden zijn bedoeld voor de uitoefening van grondgebonden agrarische bedrijven met behoud en bescherming van openheid. Het noordelijk deel van het bouwvlak heeft de functieaanduiding 'intensieve veehouderij' en de functieaanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - geitenhouderij'. Deze functieaanduidingen regelen dat ter plaatse ook een 'intensieve veehouderij', is toegestaan, waarbij ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - geitenhouderij' uitsluitend een intensieve veehouderij ten behoeve van het houden van geiten is toegestaan. Daarnaast is de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie' van toepassing op een groot deel van het plangebied. Aan de noordwestzijde geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische verwachting 3' en op een klein stukje van het plangebied aan de zuidwestzijde de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische verwachting 1'. Het bouwvlak heeft in de vigerende situatie een oppervlakte van 19.820 m². In afbeelding 2 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan weergegeven waarop met een rode stippellijn de ligging van het bouwvlak is aangegeven.
6
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 2: uitsnede huidig bestemmingsplan 'Park Lingezegen' (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
De initiatiefnemer wil een nieuwe loods/werktuigenberging en sleufsilo's realiseren buiten het bestaande bouwvlak. Dit is in strijd met de bouwregels van de bestemming 'Agrarisch Landbouwland'. Verder wil de initiatiefnemer de recreatieve functie verbreden en uitbreiden door een vergroting van de bestaande camping (van 25 naar 50 standplaatsen) en mogelijkheden creëren voor kleine evenementen. Dit is in strijd met de gebruiksregels van het huidige bestemmingsplan. Om de gewenste bebouwing en gebruik mogelijk te maken, is een wijziging van het tijdelijke omgevingsplan nodig. Hierbij is ervoor gekozen om een wijziging van het omgevingsplan in de vorm van een TAM-omgevingsplan te doorlopen.
1.4
Leeswijzer
Deze motivering is als volgt opgebouwd. Na dit inleidende hoofdstuk, worden in hoofdstukken 2 en 3 respectievelijk de bestaande en de toekomstige situatie in het plangebied beschreven. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het bij deze omgevingsplanwijziging van toepassing zijnde rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 5 komen de relevante milieu- en omgevingsaspecten aan de orde. Daarmee wordt inzichtelijk gemaakt of en hoe de ontwikkeling voldoet aan het criterium van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In hoofdstuk 6 is de juridische planopzet beschreven en in hoofdstuk 7 is de financiële toelichting opgenomen. In hoofdstuk 8 is de procedure beschreven.
(vastgesteld)
7
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Hoofdstuk 2
Bestaande situatie
Het plangebied betreft het perceel Breedlersestraat 7 in Elst, waar het agrarisch bedrijf De Bredelaar van initiatiefnemer gevestigd is. Het oorspronkelijke wederopbouw-erf van De Bredelaar is nog helemaal in tact met woning, achterhuis en aardappelschuur. Samen met de oude kapschuur, fruitschuur, kas en pruimenboomgaard is het een mooi voorbeeld van een boerenerf uit de jaren '60 en '70. Met het naastgelegen Park Bredelaar, dat als thema 'landbouw door de eeuwen heen' heeft, heeft het ook de voorkeur om dit erf te behouden. Het huidige erf de Grote Bredelaar is een bruisend erf met veel verschillende activiteiten die elkaar ondersteunen en aanvullen. De activiteiten zijn agrarisch, recreatief en maatschappelijk. De agrarische activiteit betreft de exploitatie van een melkgeitenhouderij, akkerbouw, rundvee en paarden. De recreatieve activiteiten betreffen het exploiteren van een camping en verschillende kleine activiteiten. De maatschappelijke activiteiten vinden plaats in de deel van de boerderij in de vorm van een zorgboerderij met dagbesteding. Afbeelding 3 geeft een overzicht van de verschillende functie op het erf en laat de ligging van de mini-camping zien. De recreatieve en de maatschappelijke activiteiten worden ondersteund door het naastgelegen Pocketpark 'Park Bredelaar', onderdeel van het grotere Park Lingezegen.
Hier worden meerdere jaarlijks terugkerende evenementen georganiseerd, waar de naastgelegen camping van de Grote Bredelaar van profiteert. Daarnaast kunnen de campingbezoekers meekijken in de melkgeitenhouderij. Dit geldt ook voor de gebruikers van de dagbesteding.
Afbeelding 3: huidige erf en camping
De bedrijfsvoering bestaat uit vier elementen: het agrarisch bedrijf, verblijfsrecreatie, fruit- en groenteteelt in combinatie met dagbesteding en dagrecreatie.
8
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst Agrarisch bedrijf Het agrarisch bedrijf is gespecialiseerd in het houden van melkgeiten. Daarnaast worden ook paarden en runderen gehouden. Op 22 augustus 2018 is hiervoor een omgevingsvergunning verleend. In tabel 1 zijn de vergunde dierenaantallen aangegeven. Het totale grondareaal behorende bij het bedrijf bedraagt circa 45 hectare. De gronden worden gebruikt voor het winnen van ruwvoer en voor het verbouwen van akkerbouwgewassen. In 2014 is een nieuwe geitenstal en werktuigenberging gerealiseerd en is er een extra bedrijfsinrit aangelegd voor het landbouwverkeer.
Tabel 1: vergunde aantallen dieren
Verblijfsrecreatie In het achterhuis is een groepsaccommodatie vergund voor maximaal 35 personen. Aansluitend aan de achterzijde van het bouwvlak is een mini-camping gerealiseerd met 25 camping plaatsen. Vele gasten weten de locatie inmiddels goed te vinden. Gasten komen over het algemeen om te genieten van de omgeving. En trekken er vrijwel dagelijks op uit. Fruit- en groenteteelt In het Park Lingezegen zijn enkele pocketparken opgenomen. Deze pocketparken vervullen een bijzondere functie binnen het park. Het beheer en onderhoud van het pocketpark Bredelaar is in handen van de initiatiefnemer. Het park Bredelaar sluit op een natuurlijke manier aan bij de oude boomgaard op het erf van de boerderij. Park Bredelaar is ingericht als biologische moestuin met oer-Hollandse en 'vergeten groenten en fruit'. De inrichting van het park is gebaseerd op het thema "landbouw door de eeuwen heen". Op het park worden in combinatie met de oude kweekkas traditionele en oude oer-Hollands groentegewassen verbouwd. De geoogste producten worden af land verkocht door middel van een groentekar. Vanaf de uitkijktoren is zicht op Arnhem en Nijmegen. Het Park Bredelaar is ingericht om de landelijke sfeer te proeven en te beleven. De buitenplaats de Grote Bredelaar is tevens een werklocatie voor Philadelphia.
Door Philadelphia wordt dagbesteding aangeboden aan cliënten met een verstandelijke (VB) of licht verstandelijke beperking (LVB). De dagbesteding op deze landelijke plek biedt een volwaardige werkplek aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Afhankelijk van interesse voorkeur en fysieke mogelijkheden wordt in samenwerking met cliënten gezocht naar interessante activiteiten. Cliënten helpen nu mee op de boerderij, boomgaard, kas, camping of Park. Hierbij maken cliënten gebruik van de op het bedrijf aanwezige voorzieningen (kantine ed). Dagrecreatie De Goesterij is gevestigd op het erf en zorgt voor de samenhang tussen de verschillende bedrijfsonderdelen. De Goesterij beschikt over een buitenkeuken voor partijen en workshops. Er wordt altijd gekookt in een open opstelling. Eén van de specialiteiten is het buiten koken op een houtvuur in festival sfeer. Dit kan op locatie of op het erf/bongerd van de Buitenplaats de Grote Bredelaar. Sinds 2016 wordt er jaarlijks een streekfestival georganiseerd. Op het festival worden door regionale bedrijven streekproducten aangeboden en worden door demonstraties gegeven door
(vastgesteld)
9
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst 'buitenkokers'. Ook hier is weer het centrale thema proef, vier en beleef het goede leven. Cliënten van Philadelphia ondersteunen de activiteiten van de Goesterij en daar waar mogelijk zijn de cliënten ondersteunend bij werkzaamheden op de Buitenplaats de Grote Bredelaar. Het terras wordt in zijn geheel onderdeel van de dagbesteding van Philadelphia.
10
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Hoofdstuk 3 3.1
Toekomstige situatie
Inleiding
In de toekomstige situatie wordt het agrarische bedrijf toekomstbestendig gemaakt en de recreatieve activiteiten verbreedt. Hierbij krijgt elke functie op het erf een duidelijke plek. Er wordt per bedrijfsaspect toegelicht wat de toekomstige situatie wordt. Van de nieuwe situatie is een overzichtelijke tekening gemaakt. Deze situatietekening is toegevoegd als Bijlage 1 en is op afbeelding 4 weergegeven. Door middel van letteraanduidingen zijn de verschillende functies in de nieuwe situatie op de tekening aangegeven. In sommige onderdelen van deze paragraaf wordt naar deze letteraanduiding verwezen.
Afbeelding 4: toekomstige situatie
(vastgesteld)
11
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
3.2
Agrarisch bedrijf
Voor de agrarische activiteiten wordt meer ruimte gecreëerd voor opslag en stalling van werktuigen en ruwvoer. Het erf wordt uitgebreid met een nieuwe werktuigenberging, nieuwe sleufsilo's en een verlenging van de huidige geitenstal met daarin een overdekte mestopslag. Hiervoor is het nodig het bestaande agrarische bouwvlak ter plaatse van de functieaanduiding 'intensieve veehouderij' te vergroten. De vergroting van het bouwvlak is op de situatietekening van de toekomstige situatie duidelijk weergegeven. In het bijgevoegde landschappelijke ontwerp en inpassingsplan (zie Bijlage 2) is een onderbouwing gegeven van de benodigde omvang van de loods voor de opslag en stalling van hooi, stro en machines alsmede voor de benodigde opslagruimte voor het kuilvoer. De overkapping van de mestopslag is vanuit milieuoogpunt wenselijk. Hierdoor wordt voorkomen dat bij hevige regenval 'mestwater' overloopt uit de put. Dit risico op erfafspoeling kan geminimaliseerd worden door het dak van de huidige geitenstal te verlengen. Zo komt de mestopslag onder dak te liggen. Het enige vocht dat er dan nog uit komt is afkomstig uit de mest zelf. Deze geringe hoeveelheid wordt opgevangen in de hiervoor reeds aanwezige put. De bedrijfsvoering qua dieraantallen wordt ongewijzigd voortgezet.
Vanwege het beoogde gebruik van de kapschuur voor recreatieve doeleinden (G op de situatietekening) worden de paarden, die hier zijn gehuisvest, verplaatst naar de werktuigenberging (D). Tevens worden de paarden uit de oude aardappelschuur (C) verplaatst naar de werktuigenberging (D). In de nieuwe situatie, na de uitbreiding en het herschikking van enkele agrarische activiteiten, vinden alle agrarische activiteiten plaats binnen een vlak met een oppervlakte van 23.085 m². Zie hiervoor ook afbeelding 5.
12
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 5: agrarische activiteiten binnen het gele vlak
In de huidige situatie ligt het gros van de ruwvoederopslag voor de geitenstal. Het gaat hierbij zowel om sleufsilo's als om ruwvoeder gewikkeld in plastic balen. In de nieuwe situatie wordt deze opslag verplaatst achter de geitenstal. Hierdoor liggen de opslagen in de nieuwe situatie (grotendeels) uit het zicht. Dit heeft een positief effect op de uitstraling van het bedrijf. De begrenzing van het werkingsgebied 'intensieve veehouderij' en het agrarisch bouwvlak ten zuiden van de geitenstal, daar waar nu de parkeerplaatsen (P2) zijn gesitueerd, is aangepast. Het werkingsgebied 'intensieve veehouderij' is ten westen van de geitenstal toegevoegd en ter plaatse van de parkeerplaatsen wegbestemd. De oppervlakte van het werkingsgebied 'intensieve veehouderij' is gelijk gebleven.
3.3
Verblijfsrecreatie
De groepsaccomodatie voor maximaal 35 personen blijft zoals vergund in het achterhuis en blijft ongewijzigd. In de toekomstige situatie wordt de camping uitgebreid. De bestaande camping wordt aan de oostelijke zijde uitgebreid met 25 plaatsen naar een totaal van 50 plaatsen. In afbeelding 5 is de uitbreiding van het campingterrein licht groen ingetekend. Dit betreft een oppervlakte van 5.923 m². Door de aanleg van camping ontstaat er betere verbinding richting Park Lingezegen en wordt het recreatieve karakter van de omgeving verder ondersteund. Voor het bieden van voldoende (sanitaire) faciliteiten voor de campinggasten in de nieuwe situatie is het noodzakelijk om op het nieuwe gedeelte een sanitairgebouw te realiseren (y). Bij deze herziening van het bestemmingsplan wordt zowel aan de bestaande camping (waarvoor in het verleden een vergunning is verleend) als aan de uitbreiding een specifiek werkingsgebied toegekend ('verblijfsrecreatie').
(vastgesteld)
13
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
3.4
Fruit- en groenteteelt
De kas, boomgaard en het park Bredelaar blijven in gebruik voor het telen van fruit en groente. Door het verplaatsen van de paarden naar de werktuigenberging (D) kan de oude aardappelschuur (C) worden gebruikt voor opslag en activiteitenruimte voor Philadelphia.
3.5
Dagrecreatie
Het pocketpark de Bredelaar trekt veel bezoekers uit de directe omgeving. Veel passanten bezoeken spontaan de boerderij of het park. Ook is er voldoende interesse voor de thema's: De Buitenkok en De Goesterij. Om deze functies op een consistente wijze te ontwikkelen is een vaste plaats op het erf noodzakelijk. De gebouwen aansluitend aan de oude bongerd (kas, fruitschuur en kapschuur) zijn hiervoor geschikt. Het terras, met de kapschuur als overdekt alternatief heeft een grote meerwaarde voor passanten maar ook voor workshops en partijen. In de fruitschuur wordt een verkoopruimte in combinatie met een theeschenkerij en boerderijterras gerealiseerd. Tevens wordt een gedeelte van de fruitschuur ingericht met een productkoeling en keuken voor De Goesterij. Deze keuken kan dan worden gebruikt voor passanten of campingbezoekers en tevens De Goesterij en De Buitenkok ondersteunen bij activiteiten op locatie. De dagbesteding die wordt georganiseerd in samenwerking met Philadelphia wordt in de huidige vorm voortgezet. Passanten De initiatiefnemer wil de buitenplaats laten doorgroeien tot een aanleg plaats voor fietsers en passanten. Hiervoor wil men een boerderijterras realiseren. Waarbij naast koffie en thee ook van de kleine kaart wordt geserveerd. Het terras (N) komt dan aansluitend aan de achterzijde van de kas en kapschuur.
Bezoekers van het park kunnen dan tevens gebruik maken van het terras op het erf. Verkoopruimte Voor de verkoop van eigen geteelde en bewerkte producten wil men een verkooppunt voor eigen streekproducten realiseren in de fruitschuur (H). Waarbij in de kas of het park geteelde groente kunnen worden geoogst. Zowel de winkel als de theeschenkerij/terras worden hiermee aantrekkelijker voor passanten. Groepen Daarnaast wil men ook in groepsverband gasten ontvangen die een dagdeel willen vertoeven op de buitenplaats. Hierbij kan men denken aan het aanbieden van workshops of meewerken op de boerderij. Bijvoorbeeld het "buiten koken" met groente en fruit van het Park in de kapschuur of de bongerd. De kapschuur fungeert dan als ingerichte ontvangstruimte. Daarnaast verzorgt de Goesterij de catering voor bijeenkomsten in het park of op de buitenplaats. De kas, oude schuren en de pruimenbongerd zijn een uniek ensemble, geschikt voor het ontvangen van groepen. Uiteraard passend bij de sfeer van de buitenplaats en met respect voor de landschappelijke omgeving. Aantal bezoekers dagrecreatie Passanten komen grotendeels uit de directe omgeving op de fiets naar het park. Groepen e.d. komen deels met de auto en kunnen gebruik maken van de parkeerruimte op het erf. Initiatiefnemer verwacht per dag 30 tot 40 passanten. Tevens is er behoefte om evenementen te kunnen organiseren voor groepen.
Hierbij wordt gedacht aan verjaardagsfeesten, bruiloften, workshops en camping bijeenkomsten. De thema's van de evenementen sluiten aan op het sfeer en de beleving van de buitenplaats de Grote Bredelaar. De groepsgrootte varieert van 10 tot maximaal 80 personen. Dit kan variëren van dagactiviteiten die doorlopen in de avondperiode tot maximaal 00.00 uur. Rekening houdend met de landelijke omgeving zal bij deze activiteiten beperkt gebruik worden gemaakt van versterkte muziek. Catering Naast de workshops op de Bredelaar verzorgt de Goesterij ook workshops en catering op locatie. De voorbereidingen hiervan vinden plaats in de keuken bij de buitenplaats. Meestal betreft dit verzamelen van ingrediënten en kookgerei, de bereiding gebeurt dan immers op locatie. Ook verzorgt de Goesterij thuisdiners en catering op feesten en partijen op locatie maar de basis is telkens koken op locatie.
14
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst Voorzieningen In de oude gebouwen en kas kunnen de benodigde voorzieningen worden gerealiseerd. In kapschuur komt een koffie- en theecorner met lunch mogelijkheden. In de oude fruitschuur wordt een nieuwe keuken, met magazijn, koeling en spoelkeuken gerealiseerd. Deze keuken zal tevens worden gebruikt voor het ver-en bewerken van groente en fruit uit het park tot houdbare producten zoals jam en ingemaakte groenten. Tevens zal het dienst doen als verkooppunt van eigen geteelde en bewerkte groente en fruit. De overige dagbesteding van Philidelphia wordt verplaatst naar de oude aardappelschuur. Hier komt een werkruimte voor binnenactiviteiten, een administratieruimte, een spreekkamer en sanitaire voorzieningen. De dagrecreatie vindt plaats op het historisch erf van het bedrijf van initiatiefnemer en het naastgelegen pocketpark. Het erf waarbinnen deze activiteiten plaatsvinden heeft een oppervlakte van 8.059 m². Dit gedeelte is in afbeelding 5 rood gemarkeerd aangegeven. Op het historisch erf is tot slot in de oude aardappelschuur (C) de ontvangstruimte / activiteitenruimte van de zorgboerderij aanwezig. Alle beschreven/beoogde aanpassingen worden inpandig gerealiseerd. Waarbij geen graaf-, of constructiewerkzaamheden worden uitgevoerd.
In de voorliggende situatie is er geen sprake van vergunningplichtige bouwactiviteiten. Er wordt geen extra verharding aangelegd ten behoeve van dagrecreatie. Het historisch erf krijgt in de nieuwe situatie een recreatieve/maatschappelijke bestemming.
3.6
Landschappelijke inpassing
Door Hofstra|Heersche Landschapsarchitecten is de toekomstvisie van het bedrijf van initiatiefnemer beschreven en is het landschappelijk ontwerp gemaakt. De naam die het plan heeft gekregen is 'Bruispunt Bredelaar'. Het complete plan is als Bijlage 2 aan deze toelichting toegevoegd. In deze paragraaf is een samenvatting opgenomen van de toekomstige gewenste inpassing van het bedrijf. Om het oude erf te kunnen behouden, een vitaal landbouwbedrijf te realiseren én het erf een kwaliteitsimpuls te kunnen geven is een toekomstvisie ontwikkeld. Hierin is gekeken naar de ingrepen die nodig zijn voor een vitale geitenhouderij, maar wordt ook de gewenste uitbreiding van de mini-camping en de aansluiting op Park Bredelaar meegenomen. Ontwerp 'Bruispunt Bredelaar' De gewenste uitbreiding van het agrarische erf is fors waarbij een robuuste landschappelijke inpassing passend is. In afbeelding 6 is de inpassing weergegeven. De letterverwijzing in de navolgende tekst correspondeert met de letters in deze afbeelding. Aan de noord- en westzijde wordt een elzensingel van 7,5 meter breed aangebracht (A), die aan de noordzijde over gaat in een klein elzenbosje (B) die de overkapte mestopslag (C) aan het oog onttrekt. De elzensingel sluit aan op de bestaande elzensingel (D) die het agrarische erf aan de oostzijde begrenst.
Uiteindelijk is zo het gehele 'achtererf' met mestopslag en sleufsilo's (E) aan het oog onttrokken. Mocht er onverhoopt toch een keer een stapel ronde wikkelbalen liggen, dan is dat met deze beplanting geen enkel probleem. De nieuwe werktuigenberging en opslag voor hooi en stro (F) wordt voorzien van een dubbel zadeldak. Hierdoor krijgt het gebouw, met een nagenoeg vierkant grondvlak, een richting. Er is gekozen voor een noordzuid oriëntatie, waarbij het gebouw evenwijdig aan de sleufsilo's en de bestaande elzensingel komt te staan. Het grote dakvlak van de geitenstal wordt door de werktuigenberging als het ware 'gebroken'. Het nieuwe erf vertoont zo overeenkomsten met het bestaande erf, waar ook een afwisseling van dakrichtingen voor komt. De parkeerplaats (G) wordt omgeven door een 'boerenhaag'. Hierin komen verschillende soorten voor: veldesdoorn (Acer campestre), gele kornoelje (Cornus mas), haagbeuk (Carpinus betulus), Gelderse roos (Viburnum opulus), wilde liguster (Ligustrum vulgare) en els (Alnus glutinosa). De parkeerplaats biedt ruimte aan 40 auto's en bestaat, op de rijbaan in het midden na, uit grasbeton. De parkeervakken krijgen zo een groene uitstraling. Aan de voorzijde van het erf vormen de reeds aangeplante, los gespreide bomen (I) een 'filter' voor
(vastgesteld)
15
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst het erf. Aan deze bestaande bomen worden ook de al aangeplante bomen toegevoegd die in het kader van de erfvergroting verplant moeten worden (J). De beplanting beperkt zicht niet tot een strook rondom het perceel, maar komt ook daadwerkelijk het erf op. Daartoe zijn enkele bomen op de parkeerplaats geplaatst, terwijl ook achter de werktuigenberging (K) de buitenopslag van werktuigen wordt vervangen door gras met bomen. De bestaande es (Fraxinus excelsior) is in slechte staat en wordt dan ook vervangen. De inpassing aan de voorzijde, met los gespreide bomen, sluit aan op de inrichting van de Breedlersestraat. Ook hierin zijn, in een tien meter brede berm, verschillende boomsoorten is een los verband aangeplant. De verwachting is dat de voorgestelde inpassing aan de voorzijde, in tegenstelling tot de huidige situatie, wel zal voldoen. Belangrijkste reden daarvoor zijn de veranderingen die op het erf worden gerealiseerd. Doordat de sleufsilo's in het nieuwe plan naar het 'achtererf' worden verplaatst en een groene parkeerplaats aan de voorzijde van het erf wordt toegevoegd, zal het voorerf verder vrij blijven van opslag. Het zicht wordt dan weer bepaald door de geitenstal, de hagen rondom de parkeerplaats met daarvoor een scherm van bomen. Op de camping wordt een verhard hoofdpad (L) aangelegd.
Vanaf dit hoofdpad wordt ook een verhard voetpad naar het sanitairgebouw en het oude erf gerealiseerd (M). Ten opzichte van de huidige situatie wordt het hoofdpad iets gedraaid, zodat het evenwijdig aan de kavelgrens komt te liggen. Ten zuiden van het oost-westgerichte hoofdpad worden geen plaatsen voor caravans of campers gerealiseerd (N). Op deze manier wordt voorkomen dat caravans en campers op de grens met Park Bredelaar komen te staan. Een tent of caravan met voortent vormt een barrière tussen bezoekers van Park Bredelaar en het landschap. Het is wenselijk om de rand op zijn minst 'luchtig' te houden. Om de camping jaarrond toegankelijk te maken voor campers is het wenselijk om op een deel van de camping halfverharding in de vorm van grasbetonstenen of iets soortgelijks aan te brengen (O). Deze halfverharding wordt aan de westzijde van het terrein, in aansluiting op het erf, aangebracht. Zo blijft het beeld in de winter, als er enkele campers en/of caravans staan, compact. De singels die in 2014 op de oostelijke grens van de camping en op de oostelijke grens van het kavel zijn aangeplant (P) blijven behouden en worden, waar nodig, bijgeplant. De singel die nu nog op de grens van de camping staat zal straks zorgen voor gelding op het terrein.
Daar waar deze singel de noordgrens van de camping raakt wordt, als beëindiging van de beplanting, een linde (Tilia cordata, Q) geplant. De noordoosthoek van de camping wordt gemarkeerd met een tweede, solitaire linde (Tilia cordata, R). De singel die al op de oostgrens van de kavel was aangeplant, zal aan deze zijde zorgen voor de inpassing van de camping. Daartoe is het wenselijk om de bestaande beplanting iets aan te zetten door de beplanting aan te vullen. Op de camping wordt een grid van hoogstam kersenbomen (S) geplant. Hiervoor kunnen diverse, eventueel van oudsher hier voorkomende kersenrassen worden gekozen. Wellicht kan de kersengaard op het kruispunt Dikelsestraat-De Plak dienen als inspiratiebron. Met deze boomgaard wordt een oude situatie, waarbij achter De Bredelaar een boomgaard lag, hersteld. Bovendien past een kersengaard in het totaalconcept van Bruispunt Bredelaar. De afstand tussen de kersenbomen is zodanig gekozen dat caravans en campers niet onder de bomen hoeven te staan. Dit zou, bij rijp fruit of laag hangende takken, tot overlast kunnen leiden. Tegelijkertijd zorgen de bomen, zeker in de bloeitijd in het voorjaar, voor een aantrekkelijk beeld voor passanten en recreanten. Achter Park Bredelaar loopt de nieuwe kersengaard het verst door in noordelijke richting.
Zo ontstaat, juist vanuit het park, meer het gevoel dat je naar een boomgaard kijkt inplaats van naar een camping. Tegelijkertijd kan de kersengaard zo een tweede sanitairgebouw (T) 'opvangen'. Dit gebouw staat, als een eenvoudige veld- of fruitschuur, verscholen tussen de bomen. Dergelijke schuren zijn her en der nog in het landschap te vinden, vaak in vervallen staat. Tot slot zorgt de beplanting op de camping voor een afwisseling in staplaatsen. Mensen kunnen kiezen uit zon of schaduw, onder een kersenboom of nabij een singel. Zo is er voor iedereen een lekker plekje te vinden.
16
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 6: landschappelijke inpassing Verbinding met Park Bredelaar Park Bredelaar is ontworpen als zelfstandig functionerend 'pocketpark'. Het heeft dan ook een eigen entree aan de Breedlersestraat. Vanaf daar loopt een pad van stelconplaten naar een paviljoen annex uitkijkpunt in het park. Dit hoofdpad van Park Bredelaar rijgt als het ware de verschillende onderdelen aaneen: entree, centraal 'picknickkleed' en paviljoen. De stelconplaat is heel bewust als verhardingsmateriaal gekozen. Alle gebruikte elementen in het park kun je tegen komen op boerenerven: stalen hekken, sleufsilo-elementen en robuuste houten balken. Stelconplaten als verharding passen daar uitstekend bij. Inmiddels is Park Bredelaar steeds meer onderdeel geworden van het erf van de Bredelaar, niet in de laatste plaats doordat intiatiefnemer verantwoordelijk is voor het dagelijks beheer en onderhoud van het Park. Daarbij wordt hij bijgestaan door cliënten van Philadelphia, dat op het erf van De Bredelaar een werklocatie heeft. Deze verbinding krijgt vorm door de aanleg van een extra pad (U), dat begint bij de oude kapschuur en vervolgens, via fruitschuur en kas als een 'satéprikker' Park Bredelaar in steekt. Net als het hoofdpad in Park Bredelaar wordt ook dit pad uitgevoerd in stelconplaten.
Voor de kapschuur, op de plaats van het buitenterras, 'ontstaat' het pad uit een aantal stelconplaten die in een denkbeeldig grid van 2x2 meter liggen. De stelconplaten vormen vervolgens een pad van 2 meter breed dat langs de fruitschuur en kas naar het park loopt. In het park lost het pad als het ware op, op dezelfde wijze waarop het ontstaan is. Het 'verbrokkelt' en gaat op in het gras onder de fruitbomen. Kwaliteitskader bebouwing Door het Gelders Genootschap is, voor Park Lingezegen, een 'Kwaliteitskader bebouwing' opgesteld. Dit document is aanleiding geweest om de geitenstal en de (toen nieuwe) werktuigenberging uit te voeren in gedekte, antraciete kleuren. Het ligt voor de hand om ook met de in deze visie voorgestelde
(vastgesteld)
17
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst nieuwe bebouwing aansluiting te zoeken bij het kwaliteitskader. Wat betreft de landschappelijke inpassing geeft het kwaliteitskader aan dat erven in de komgronden als 'compacte, groene eilanden' worden vormgegeven, terwijl op de stroomruggen wordt ingezet op het 'verknopen' van erf en landschap. Met de beoogde uitbreiding ligt het nieuwe erf van De Bredelaar straks feitelijk in het komgebied, terwijl het 'oude' erf op een smalle stroomrug ligt. Deze twee gezichten komen in het voorgestelde inpassingsplan tot uitdrukking: een forse singel rondom het achtererf, los gespreide beplanting op het voorerf.
18
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Hoofdstuk 4 4.1
Beleidskader
Rijksbeleid
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld. Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving voor Nederland in 2050. De NOVI komt voort uit de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Het Rijk wil sturen en richting geven op vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3.
Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Beoordeling en conclusie Het rijk zet in de NOVI voor het landelijk gebied in op een toekomstbestendige ontwikkeling. Dit betekent dat landgebruik in balans wordt gebracht met natuurlijke systemen en ontwikkelingen in het landelijk gebied niet ten koste gaan van landschappelijke kwaliteiten. Het plangebied ligt in park Lingezegen. Dit is het groene uitloopgebied voor de bewoners van Arnhem, Elst en Nijmegen. Het Landbouwland en De Buitens zijn twee van de vijf delen waaruit het Park bestaat. Hier is het oorspronkelijke landschap het uitgangspunt, waar de landbouw de belangrijkste drager van dat landschap blijft. Het plangebied ligt in dit gebied. De verder ontwikkeling van het agrarische bedrijf en de versterking van de recreatieve tak sluit goed aan op de identiteit van het gebied. Bovendien sluit het erf aan op de naastgelegen recreatief 'pocketpark'. Het plan sluit daarom goed aan bij de kenmerken en identiteit van het gebied. Verder is het bedrijf een voorbeeld waar verschillende functies worden gecombineerd. Landbouw in combinatie met zorg en recreatie.
Met de herontwikkeling van het erf en het zorgvuldig landschappelijk ontwerp en inpassing draagt het plan bij aan het versterken van de landschappelijke kwaliteiten. Het project sluit hiermee aan bij de ambities uit de NOVI. Ladder voor duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen, is in artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) de 'ladder voor duurzame verstedelijking' opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een 'nieuwe
(vastgesteld)
19
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst stedelijke ontwikkeling' mogelijk maakt. Wat onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 5.129 g, eerste lid, Bkl bepaald: 'De ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, zeehaventerrein, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is'. Bij de wijziging van een omgevingsplan, die voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet rekening worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en een motivering, dat de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied of binnen stedelijk groen kan worden gerealiseerd als de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied plaatsvindt. Beoordeling en conclusie Het plan bestaat uit de verdere ontwikkeling van het agrarische bedrijf. Het bouwvlak waarbinnen de agrarische activiteiten zullen plaatsvinden, wordt iets vergroot. Er is en blijft in hoofdzaak sprake van een niet-stedelijke functie. Gezien de aard van het bedrijf is het niet mogelijk om een uitbreiding te realiseren in het stedelijk gebied. Toetsing aan de ladder duurzame verstedelijking is daarom niet noodzakelijk. Recreatieterreinen, of –parken vallen niet binnen de definities en begrippen van wonen, werken, detailhandel en of overige stedelijke voorzieningen.
Hierdoor kan worden gesteld dat er geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Een afweging op basis van de Ladder voor duurzame verstedelijking is ook voor de uitbreiding van de mini-camping niet noodzakelijk.
4.2
Provinciaal beleid
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Provinciale Staten hebben op 19 december 2018 de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (hierna: de Omgevingsvisie) vastgesteld. Deze is in werking getreden op 1 maart 2019. Het doel van de Omgevingsvisie is: een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland, vanuit het verleden én met het oog op de toekomst. De provincie is als middenbestuur een belangrijke schakel bij het bereiken van deze doelstellingen en wil op een aantal manieren waarde toevoegen: met een brede blik kijken naar de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving; stimuleren van ontwikkelingen enerzijds en beschermen van waarden anderzijds; focussen op duurzaamheid, onderlinge verbondenheid en een economisch krachtig Gelderland; door middel van 7 ambities verder verdiepen van de focus. De 7 ambities van de provincie zien op de volgende thema's: energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en de woon- en leefomgeving. Per ambitie is de provinciale aanpak beschreven. Beoordeling en conclusie De themakaart 'Ruimtelijk beleid' van de visie laat zien dat het plangebied in een gebied ligt waar windenergie mogelijk is en onder voorwaarden grote zonneparken. Zie ook de navolgende afbeelding uit de Omgevingsvisie. Het plan voorziet echter niet in dergelijke ontwikkelingen.
20
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 7: uitsnede themakaart 'Ruimtelijk beleid' uit Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Uit de themakaart 'Natuur- en landschapsbeleid volgt dat het plangebied in de Groene Ontwikkelingszone (GO) ligt. Op dit onderdeel wordt hierna onder 'Omgevingsverordening Gelderland' nader ingegaan. De Omgevingsvisie is concreet uitgewerkt in de hierna beschreven Omgevingsverordening Gelderland . Deze bevat concrete regels, waaraan het bestemmingsplan navolgend wordt getoetst. Omgevingsverordening Gelderland Provinciale Staten hebben de Omgevingsverordening Gelderland (hierna: de Omgevingsverordening of verordening) vastgesteld op 24 september 2014. De verordening wordt geregeld geactualiseerd. De meest recente actualisatie van de Omgevingsverordening dateert van januari 2024. De regels in de verordening kunnen betrekking hebben op het hele provinciale grondgebied, op delen of op gebiedsgerichte thema's. De regels in de verordening zijn gebaseerd op de provinciale omgevingsvisie en hebben de status van algemeen verbindende voorschriften. Beoordeling Uit toetsing aan de omgevingsverordening komt het volgende relevante thema naar voren: Natuur en landschap De bescherming van bos en natuur buiten het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Groene Ontwikkelzone (GO) is een verantwoordelijkheid van gemeenten.
Het GNN bevat alle terreinen met een natuurbestemming binnen de voormalige ecologische hoofdstructuur (EHS) en een zoekgebied van 7.300 hectare voor 5.300 hectare nog te realiseren natuur (doel: 2025). De GO bestaat uit gebieden met andere bestemmingen dan natuur binnen de begrenzing van de EHS uit 2009. Toets Het plangebied ligt binnen de grenzen van het gebied dat is aangewezen als Groene Ontwikkelingszone van Park Lingezegen. Zie de volgende afbeelding:
(vastgesteld)
21
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 8: Groene Ontwikkelingszone (bron: Regels op de kaart) De GO heeft een dubbele doelstelling: er is ruimte voor verdere economische ontwikkeling in combinatie met een (substantiële) versterking van de samenhang tussen aangrenzende en inliggende natuurgebieden. De GO bestaat uit terreinen met een andere bestemming dan bos of natuur die ruimtelijk vervlochten zijn met het Gelders Natuurnetwerk. Het gaat vooral om landbouwgrond, maar ook om terreinen voor verblijfs- en dagrecreatie, infrastructuur, woningen en bedrijven. De ontwikkelingsdoelen die zijn opgesteld voor de GO zijn als volgt: ontwikkeling ecologische verbinding Overbetuwe - KAN: parkachtige structuren met water en moeraszones; vermindering barrièrewerking A325, A15, A50, N836, N837 en Betuwelijn; ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden; ontwikkeling biotopen voor vlinders, reptielen en amfibieën en vogels van cultuurlandschappen; ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen. Deze kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen van het GO Park Lingenzegen zijn een belangrijk vertrekpunt geweest bij het uitwerken van de landschappelijk inpassing. In paragraaf 5.2.2 van de Omgevingsverordening zijn de regels geformuleerd voor het toestaan van een nieuwe activiteit of ontwikkeling op locaties binnen de Groene ontwikkelingszone.
Versterkingsplan Door Natuurbank Overijssel is het versterkingsplan opgesteld geënt op de regels van de provincie voor de GO. Het versterkingsplan is als Bijlage 3 aan deze toelichting toegevoegd. Naast een beschrijving van de ligging van het plangebied en de beschrijving van de kernkwaliteiten, wordt tevens ingegaan op het effect van de voorgenomen ontwikkeling op overige kernwaarden van de GO, zoals actuele en potentiële natuurwaarden, ecologische samenhang, stilte, rust, duisternis en landschappelijke, cultuurhistorische, geomorfologische en bodemkundige waarden. Het versterkingsplan is een vertaling van het plan voor landschappelijke inpassing, welke als Bijlage 2 aan deze toelichting is toegevoegd. Het plangebied ligt in deelgebied 58 (Overbetuwe), waaraan de provincie de volgende kernkwaliteiten natuur en landschap heeft toegekend: Variabel, agrarisch cultuurlandschap met snelle stedelijke ontwikkelingen en glastuinbouw; Ecologische verbindingszone KAN, tevens Park Lingezegen; groenelementen binnen Park
22
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Lingezegen en bij Schuytgraaf vormen samen een groene verbinding tussen Veluwe, Nijmeegse stuwwal en Gelderse Poort en vormen de hoofdstructuur van de natuurkwaliteit in het gebied; Leefgebied das; Leefgebied kamsalamander; Zeer rijk leefgebied steenuil; Abiotiek: aardkundige waarden, kwel, bodem, waterreservoir. Voor dit deel van de Groene Ontwikkelingszone zijn de volgende ontwikkelingsdoelen voor natuur en landschap vastgesteld; Ontwikkeling ecologische verbinding Overbetuwe - KAN: parkachtige structuren met water en moeraszones; Vermindering barrièrewerking A325, A15, A50, N836, N837 en Betuwelijn; Ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden; Ontwikkeling biotopen voor vlinders, reptielen en amfibieën en vogels van cultuurlandschappen; Ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen.
Toetsing aan kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen Het inpassingsplan voorziet in de aanleg van houtsingel, hoogstamboomgaard, solitaire bomen en een erfbosje. Deze elementen vormen een biotoop voor vlinders, amfibieën en vogels van cultuurlandschappen. Gelet op de aard en omvang van de voorgenomen ontwikkeling, lijken deze maatregelen te voldoen aan de gesteld eis dat er sprake moet zijn van versterking van de kernkwaliteiten per saldo en naar rato. Toetsing aan overige aspecten Oppervlakte, samenhang en kwaliteit Voorliggend initiatief betreft de uitbreiding van een bestaand agrarisch bedrijf en bestaande minicamping. De ecologische kwaliteit van de gronden waar de ontwikkelingen plaats vinden zijn zeer beperkt. Ze bestaan uit intensief beheerd agrarische cultuurgrond en erf dat gebruikt wordt voor de opslag van stro en hooi, bouwmaterialen en materieel. De samenhang en kwaliteit van de GO wordt niet aangetast door uitvoering van de voorgenomen activiteiten. Er wordt geen essentieel leefgebied van bijzondere diersoorten aangetast en er worden geen essentiële landschapsstructuren aangetast, zoals vliegroutes van vleermuizen of verbindingen in het landschap die gebruikt worden door landzoogdieren, zoals das of kleine marterachtigen.
Beschermde soorten Uit een flora- en faunaonderzoek (zie Bijlage 8), is gebleken dat de voorgenomen ontwikkeling kan leiden tot het aantasten van functioneel leefgebied van sommige algemene en weinig kritische beschermde diersoorten als veldmuis en huisspitsmuis. Mogelijk worden vaste rust- en voortplantingsplaatsen van voorgenoemde soorten negatief beïnvloed, evenals nestplaatsen van sommige algemene vogelsoorten, en algemene amfibieënsoorten. Mits beschermde dieren niet gedood worden en geen bezette vogelnesten verstoord, beschadigd of vernield worden, zijn de voorgenomen activiteiten uitvoerbaar zonder ontheffing van de Wet natuurbescherming. Kwaliteit water, bodem en lucht Als gevolg van de voorgenomen activiteiten wordt de kwaliteit van water, bodem en lucht niet aangetast. Als gevolg van uitbreiding van de minicamping neemt het aantal verkeersbewegingen van en naar het plangebied toe. Deze leidt echter niet tot een waarneembare verslechtering van de kwaliteit van voorgenoemde aspecten. Stilte, rust, duisternis De bouw en gebruik van een werktuigenberging en overkapping van mestopslag leidt mogelijk tot een toename van stilte en rust omdat een deel van de werkzaamheden binnen plaats zullen gaan vinden, in plaats van in de open lucht. Door de uitbreiding van de minicamping neemt het aantal verkeersbewegingen van en naar het plangebied toe.
Gelet op het aantal verkeersbewegingen op de Breedlersestraat, is deze toename zeer gering. De recreanten op de minicamping zullen niet dusdanig veel geluid produceren, maar de aanwezigheid van recreanten vormt een aantasting van rust, stilte en duisternis in dat deel van de GO dat nu nog agrarisch cultuurland is. Landschappelijke, cultuurhistorische, geomorfologische, bodemkundige waarden en reliëf
(vastgesteld)
23
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst De realisatie van de minicamping heeft geen gevolgen voor de geomorfologische, bodemkundige waarden of het reliëf. De nieuwe werktuigenberging wordt gebouwd op een laag opgebrachte grond van ca. 1 meter. Hierdoor worden bodemkundige waarden niet beïnvloed en blijft het oorspronkelijke reliëf behouden. Ook worden geomorfologische waarden niet negatief beïnvloed. Conclusie Uit de versterkingstoets blijkt dat de kernkwaliteiten van de Groene Ontwikkelingszone per saldo en naar rato worden versterkt, waarbij de samenhang niet verloren gaat. Het plan is in het vooroverleg door de provincie beoordeeld. Het plan is voor het overige niet in strijd met het beleid van de provincie zoals deze is neergelegd in de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. Gelderse streek Over-Betuwe Het plangebied maakt tevens onderdeel uit van de Gelderse streek Over-Betuwe. Artikel 5.41 van de Omgevingsverordening, dat is opgesteld met als doel om het (Gelderse) landschap te beschermen, bevat de instructieregel dat bij het toestaan van een nieuwe activiteit of ontwikkeling rekening moet worden gehouden met de voor die streek vastgestelde kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het landschap.
Kernkwaliteiten zijn de essenties van het landschap van de Gelderse streken; de te behouden kenmerken waarmee de deelgebieden zich van elkaar onderscheiden. Deze kernkwaliteiten vormen de basis van de ruimtelijke kwaliteit en bepalen de identiteit van Gelderland. Ze zijn gebaseerd op de ruimtelijke opbouw van het historisch gegroeide landschap met de karakteristieken van de bodem en het watersysteem, de ecologie, ontginningsgeschiedenis, cultuurhistorie en verstedelijking. De ontwikkeldoelen geven aan wat wordt beoogd met versterking van de kernkwaliteiten. Uitgangspunt is dat alle ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan de versterking van de kernkwaliteiten van de Gelderse streken. De kernkwaliteiten voor de streek Over-Betuwe zijn als volgt geformuleerd: 1. Verstedelijkt rivierengebied (als “Gelderse poort van de delta”) tussen Pannerdens Kanaal, Nederrijn en Waal, met een afwisseling van enkele nog relatief open (vrij van bebouwing) overwegend agrarische landschappen. 2. Van oudsher wringt de Rijn zich tussen de stuwwallen van Montferland, Nijmegen en Veluwe. Met indrukwekkende en unieke splitsingspunten van rivieren: Rijn-Waal en Rijn-IJssel. Ruimtelijke ensembles waarin de combinatie van landschap en historie, afzijdige ligging, barrièrewerking en grens tot uitdrukking komt. 3.
Rivierengebied met klassieke opbouw van rivier, brede en smalle uiterwaarden, dijktrajecten, fijnmazige (hoger gelegen) oeverwallen en min of meer open (lager gelegen) komgronden. 4. Vrij uitzicht vanaf dijken over het binnendijkse landschap, over de rivieren en naar de stuwwallen van de Veluwe en van Nijmegen. 5. Verstedelijking vanuit Arnhem en Nijmegen via ‘riviersprongen’, aangevuld met landschapspark Lingezegen als buffergebied. Grote variatie in grondgebruik, infrastructuur en bebouwing. 6. Gegraven Linge als structurerend landschapselement. 7. Waardevol open komgebied Hollanderbroek: uitgestrekt grootschalig open landschap en rustig en stil gebied met oud ontwateringssysteem met de Linge. Zicht op de stuwwallen van het Veluwemassief. 8. IJssellinie: (relicten van) een historische verdedigingslinie uit de jaren '50 van de 20 e eeuw. 9. Ecologische waarden met name langs de rivieren en zegen en in weidevogelgebieden. Natura 2000 waarden in Rijntakken en Huissense waarden. 10. Overblijfselen en verwijzingen naar de Hollandse Waterlinie (Fort Pannerden) en Limes (UNESCO-waarde). 11. Relatieve stilte en rust als contrast met de stedelijke zones, zoals in omgeving van Doornenburg, in de brede uiterwaarden en in de nog relatief ‘lege’ gebieden zoals het Hollanderbroek.
Toets Het plangebied ligt binnen Park Lingezegen, een gebied dat is beoogd als recreatiegebied met de ontwikkeling van gebiedseigen landschaps- en natuurwaarden als contrast met de omliggende verstedelijkte gebieden van Arnhem, Nijmegen en Elst. Zie nader paragraaf 4.3 voor het beleid voor Park Lingezegen. Binnen dit gebied is het buurtschap Bredelaar één van de bebouwde clusters
24
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst binnen dit van oorsprong agrarische gebied. Het initiatief beoogt om de bestaande agrarische en recreatieve activiteiten op het erf verder te ontwikkelen. Om de agrarische activiteiten beter te kunnen inrichten en inpassen is een vergroting van het bouwvlak noodzakelijk. De recreatieve activiteiten wil initiatiefnemer verbreden en uitbreiden door een vergroting van de bestaande camping en mogelijkheden te creëren voor kleine evenementen. Hierbij wordt verdere synergie en aansluiting gezocht met Park Lingezegen. De uitbreiding van het agrarische bouwvlak en de bestaande camping doen geen onevenredige afbreuk aan de kernkwaliteiten van de streek Over-Betuwe, doordat er sprake is van een robuuste en gebiedseigen landschappelijke inpassing. Zie daarover nader paragraaf 3.6.
4.3
Gemeentelijk beleid
Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 Op 1 oktober 2019 heeft de gemeenteraad van Overbetuwe de Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 (hierna: Omgevingsvisie) vastgesteld. De Omgevingsvisie geeft de integrale koers en ambities van de gemeente Overbetuwe voor de fysieke leefomgeving voor de periode tot en met 2040 aan. De Omgevingsvisie is er primair op gericht om de kwaliteit van het leefmilieu te behouden en waar mogelijk te versterken. In de Omgevingsvisie wordt een omschrijving gegeven welke ontwikkelingen passend zijn in het buitengebied. Agrarisch wordt hierbij als belangrijk en karakteristiek gezien. Er wordt opgemerkt dat door digitalisering, schaalvergroting, verstedelijking en klimaatverandering ruimte nodig is voor verbreding naast de agrarische activiteiten. In Overbetuwe worden er zeven deelgebieden onderscheiden met verschillende ontwikkelmogelijkheden. Er zijn echter ontwikkelingen die overstijgend zijn aan de deelgebieden en deze overstijgen. Het gaat om de volgende vier ontwikkelingen: 1. Bij vrijkomende agrarische bebouwing waardecreatie voorop stellen aan de hand van (verbeteren van) omgevings- en milieuwaarden, aansluitend op de ambities per deelgebied. 2. Meer gedifferentieerd bezien van mogelijke nieuwe functies voor tijdelijk gebruik van vrijkomende agrarische loodsen, met respect voor de ambities per deelgebied. 3.
Toepassing van clustering en bundeling bij transformatie van (leegstaand) agrarisch vastgoed naar woonfuncties. Waar nodig gebruiken we daarbij ook saldering om 'plussen' en 'minnen' op meerdere locaties met elkaar te verbinden en als totaal meerwaarde te creëren. 4. Kleinschalige extensieve recreatie (nevenfuncties) vooral stimuleren nabij het netwerk van recreatieve routes dat zich door het gehele buitengebied begeeft. Beoordeling Het plangebied ligt in het deelgebied 'parklandschap (Lingezegen)' onderdeel van de landschappelijke zones. Hier is plaats voor recreatie, agrarisch gebruik, waterbeheer, natuur, educatie en landschapsbeleving. Zie de volgende afbeelding voor de ligging van de planlocatie in de gemeente Overbetuwe.
(vastgesteld)
25
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 9: ligging plangebied in gemeente Overbetuwe, kaart Omgevingsvisie Overbetuwe
Het voornemen sluit aan binnen de visie die is uitgezet voor het deelgebied Parklandschap (Lingezegen). De verschillende activiteiten op het erf zijn een passende combinatie, die bijdraagt aan het agrarisch, recreatief en educatieve karakter in dit deelgebied. Het voornemen sluit tevens aan bij punt twee en vier van de overkoepelde ontwikkelingen in de gemeente Overbetuwe, zoals voorgaand opgesomd. Conclusie Dit bestemmingsplan is in overeenstemming met de gemeentelijke Omgevingsvisie. Beleid Park Lingezegen Overbetuwe Het plangebied is onderdeel van het Park Lingezegen. Dit is een groene streek door de gemeente Overbetuwe heen, waar men een groen karakter wil behouden. Echter is er sprake van toenemende druk op het gebied waardoor er meer wordt toegestaan in het gebied. Zie onderstaande afbeelding voor de ligging van het plangebied in Park Lingezegen.
26
(vastgesteld)
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst
Afbeelding 10: ligging plangebied binnen park Lingezegen
In 2008 was het masterplan voor Park Lingezegen gereed. Het landschapspark bestaat uit vijf delen: De Park, Waterrijk, Het Landbouwland, De Buitens en De Woerdt. De Park en De Woerdt hebben hierbij meer het karakter van een echt park. Samen met Het Waterrijk zijn deze deelgebieden dan ook volledig opnieuw ingericht als recreatief uitloopgebied voor bewoners uit Arnhem en Nijmegen. Het Landbouwland en De Buitens nemen het oorspronkelijke landschap als uitgangspunt. Hier blijft landbouw de belangrijkste drager van dat landschap. Hierbinnen ontstaat echter wel meer ruimte voor recreatie in de vorm van 'pocketparks' en nieuwe recreatieve routes. Het Landbouwland en De Buitens zijn uitgewerkt onder een andere naam: De Linten. Dit omdat twee bestaande, oost-westgerichte structuren zijn aangegrepen om het landschap vorm te geven. Het noordelijke lint, waarvan de Breedlersestraat, Vergert en Heuvelsestraat onderdeel zijn, is ingericht met een tien meter brede, bloemrijke bermen. Hierin zijn in een los verband verschillende boomsoorten geplant, waardoor een aantrekkelijk, lommerrijk recreatief lint is ontstaan. Het zuidelijke lint, bestaande uit Dikelsestraat en Katteleger, is meer formeel beplant met dubbele rijen bomen, bestaande uit dezelfde soort.
De oorspronkelijke gedachte was dat dit zuidelijke lint meer zou functioneren als verkeersader, terwijl het noordelijke lint met name een recreatieve bestemming zou krijgen. Doorwerking en conclusie Het plangebied ligt in het deelgebied 'Landbouwland'. De grootschalige open- en weidsheid van de komgebieden en de agrarische activiteit blijven het karakter van dit gebied bepalen. De Linge en het
(vastgesteld)
27
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22b Buitengebied, Breedlersestraat 7, Elst groene lint van de Breedlersestraat begrenzen en omlijsten dit open gebied. Het gebied vormt een contrast met de omringende meer besloten deelgebieden. In het landschappelijk ontwerp van de nieuwe situatie en de landschappelijke inpassing hebben de kenmerken van het gebied de basis gevormd voor de uitwerking van de inpassing. Gezien de ligging van het bedrijf in het deelgebied 'Landbouwland' en de behaalde ruimtelijke kwaliteitswinst, kan worden geconcludeerd dat het plan een positieve bijdrage levert aan de kwaliteiten van Park Lingezegen. Landschapsontwikkelingsplan Overbetuwe (LOP) In het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) uit 2009 zijn de (algemene) doelstellingen en gebiedsspecifieke opgaven voor Overbetuwe geformuleerd. De hoofddoelstelling is het ontwikkelen van een sterke samenhangende landschappelijke structuur met een eigen Betuwse identiteit, die tegenwicht biedt aan de verstedelijking en waarbij belangrijke landschappelijke waarden duurzaam in stand worden gehouden. Per deelgebied zijn daarnaast gebiedsspecifieke opgaven opgenomen. Beoordeling en conclusie Het plangebied ligt in het deelgebied 'park Lingezegen' (deelgebied 12).
Het LOP doet geen specifieke uitspraken over dit deelgebied, omdat voor park Lingezegen afzonderlijke ruimtelijke/landschappelijke kaders zijn gesteld (zie de voorgaande beschouwing in deze paragraaf). Nadere toetsing aan het LOP kan verder achterwege blijven. Nota Kampeerbeleid Overbetuwe 2008 Per 1 januari 2008 is in het kader van het dereguleringsbeleid van het Rijk, de Wet op de Openluchtrecreatie (de Wor) vervallen. Op het gebied van kamperen was deze wet de basis voor vergunningen, ontheffingen en vrijstellingen. De gemeentelijke regelgeving is hierop aangepast. In dit verband is in juni 2008 de Nota Kampeerbeleid Overbetuwe opgesteld, met daarbij een erratum in 2012, en is de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) bijgesteld. In de nota wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende vormen van verblijfsrecreatie: kampeerterreinen; kleinschalig kamperen; tijdelijk kamperen; natuurkampeerplaatsen; vrij kamperen en kamperen voor eigen gebruik. In de nota heeft de gemeente voor alle categorieën beleidskeuzes gemaakt. Doorwerking en conclusie Onderhavig plan voorziet onder meer in een uitbreiding van het bestaande kampeerterrein van 25 naar 50 kampeerplaatsen. In de nota zijn de mogelijkheden voor nieuwvestiging of uitbreiding van kampeerterreinen gekoppeld aan een zonering.