25-02-11.17 Implementatie- en uitvoeringsplan versie 1.0 vastgesteld college 9 juni 2020

Programma Een programma is een gebieds- of themagerichte uitwerking van de omgevingsvisie en beschrijft de maatregelen voor een bepaald gebied of rond een bepaald thema (bijvoorbeeld de energietransitie). Duidelijk moet worden hoe ambities en doelen te realiseren zijn (realistische doelstellingen). Dat gaat wat vragen van rolverdeling (wat doet gemeente en wat de samenleving) en beïnvloedingsmogelijkheden (bij uitvoering door derde partijen). Het stellen van regels in een omgevingsplan is een van de mogelijkheden hierbij. Uit de Omgevingsvisie Overbetuwe 2040 volgt dat programma’s bij moeten dragen aan een meer integrale benadering van de ruimte om ons heen.

Pagina 29 van 32

Ook kunnen overheden gezamenlijke programma’s opstellen. Een aantal programma’s is verplicht. Dit geldt voor het programma geluid (ook wel bekend als Actieplan Geluid), indien de gemeente hiertoe door het Rijk is aangewezen. Daarnaast is het verplicht om een programma op te stellen bij dreigende overschrijding door een vastgestelde omgevingswaarde, zoals luchtkwaliteit (nationaal), of lokaal vastgestelde omgevingswaarden (in een Omgevingsplan). Tenslotte kan een gemeente zelf bepalen welke thema’s of gebieden ze wil vertalen in een programma. Het programma is een instrument van het college.

Omgevingsplan

Met de komst van de Omgevingswet worden de huidige bestemmingsplannen geïntegreerd in één omgevingsplan per gemeente. Maar ook alle andere regels rond de fysieke leefomgeving (die nu in andere verordeningen staan) komen terug in het Omgevingsplan. Er is straks één Omgevingsplan voor het gehele grondgebied. Het omgevingsplan geeft een integrale invulling aan maatschappelijke opgaven uit de gemeentelijke omgevingsvisie en gaat over meer thema’s dan alleen de fysieke leefomgeving (ook de thema’s gezondheid, veiligheid, gezondheid en duurzaamheid). In het omgevingsplan is ruimte om per gebied te differentiëren: in het ene gebied een heldere normstelling en in een ander gebied juist binnen de landelijke kaders meer ruimte geven voor initiatieven vanuit de samenleving. Dit differentiëren wordt ‘ruimte voor maatwerk’ genoemd. Ook na in invoering van de Omgevingswet is het mogelijk om af te wijken van het vastgestelde Omgevingsplan, door middel van een Omgevingsvergunning. Het Omgevingsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad. De provincie zelf maakt geen Omgevingsplan, maar legt haar regelgeving in een Omgevingsverordening vast. In de Omgevingsverordening van de provincie staan daarmee alle provinciale regels voor de fysieke leefomgeving. Elke provincie stelt één Omgevingsverordening op. Deze verordening van de provincie Gelderland heeft invloed op de gemeente.

In de Omgevingsverordening staat wanneer het voor gemeenten mogelijk is af te wijken van instructieregels van de provincie. In de Omgevingsverordening kan de provincie ook onderwerpen aanwijzen waarvoor de gemeente of het waterschap aanvullende regels kunnen opstellen.

Algemene rijksregels De Omgevingswet werkt door in vier algemene maatregelen van bestuur (AMvB's). In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) stelt het Rijk regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving. Ook is er in te vinden wanneer een vergunningplicht geldt of een meldingsplicht. In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt het Rijk regels over activiteiten die ingrijpen op bouwwerken. In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan rijksomgevingswaarden die de kwaliteit vastleggen die het Rijk wil bereiken. Het Rijk heeft In het omgevingsbesluit (Ob) de algemene, procedurele regels opgenomen, bedoeld voor burgers, bedrijven en overheid. Het Ob regelt welk bestuursorgaan het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen en welke procedures gelden. Ook regelt dit besluit wat de betrokkenheid is van andere bestuursorganen, adviesorganen en adviseurs bij de besluitvorming. Verder regelt dit een aantal op zichzelf staande onderwerpen, zoals de milieueffectrapportage.

Omgevingsvergunning Inwoners, bedrijven en overheden kunnen toestemming vragen om activiteiten in de fysieke leefomgeving te mogen uitvoeren door het aanvragen van een Omgevingsvergunning. De Omgevingswet biedt de mogelijkheid aan initiatiefnemers om voor meerdere vergunningplichtige activiteiten tegelijkertijd een vergunning aan te vragen. In deze gevallen van meervoudige aanvragen wijst de Omgevingswet steeds één bevoegd gezag aan dat bevoegd is voor de gehele vergunningaanvraag. Dat vraagt om het integraal afwegen van vergunningen.

Projectbesluit Een projectprocedure maakt projecten met een publiek nationaal, provinciaal, gemeentelijk of waterstaatsbelang mogelijk. Dit project kan een initiatief zijn van inwoners, bedrijven of van overheden of van een samenwerkingsverband van deze partijen. Om een project uit te voeren, kan de overheid de

Pagina 30 van 32

projectprocedure gebruiken. De gemeenteraad, het waterschap, de provincie en het Rijk kunnen de projectprocedure toepassen. Voor het Rijk, de provincie en het waterschap gelden situaties waarin het verplicht is de projectprocedure vast te stellen. In het projectbesluit staat beschreven op welke manier het bevoegd gezag een bepaald project zal uitvoeren. De provincie, het Rijk of het waterschap kan hiermee het omgevingsplan aanpassen. Als de gemeente zelf de projectprocedure uitvoert betekent dit het direct aanpassen van het omgevingsplan.

Samenhang tussen kerninstrumenten en de beleidscyclus

Met name de samenhang tussen de kerninstrumenten is van belang. Om volledig invulling te geven aan de beleidsdoelen, zet de overheid de diverse kerninstrumenten in. Het is niet altijd mogelijk beleidsdoelen met één van de instrumenten te behalen. Vandaar dat de inzet van een mix van instrumenten het succes van het behalen van beleidsdoelen bepaalt. De ambities en doelstellingen zoals opgesteld in de visie werken door in zowel de programma’s als het Omgevingsplan. Bovendien kunnen de beleidsdoelen van de ene overheidslaag invloed hebben op de uitvoering en kerninstrumenten van de ander. Zo kan een Projectbesluit van een provincie of waterschap invloed hebben op het Omgevingsplan van de gemeente. De beleidscyclus biedt een structuur om de verschillende instrumenten te ordenen.

1. Beleidsontwikkeling Een overheid start met het ontwikkelen van beleid door een Omgevingsvisie op te stellen. De Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving met strategische keuzes voor de lange termijn. De signalen uit het laatste kwart van de beleidscyclus kunnen aanleiding zijn voor het aanpassen van de omgevingsvisie.

2. Beleidsdoorwerking Vervolgens gaat de overheid verder met beleidsdoorwerking, waarin de gewenste ontwikkelingen en maatregelen in de fysieke leefomgeving juridisch vastgelegd worden in bijvoorbeeld programma’s of omgevingswaarden. Hiermee kunnen ook andere overheden gebonden worden aan het ontwikkelen van het beleid. Bovendien stelt de gemeente een Omgevingsplan op waarin de regels staan waar andere overheden en initiatiefnemers aan gebonden zijn.

3. Uitvoering Na de beleidsdoorwerking gaan initiatiefnemers aan de slag met de uitvoering van beleid. Initiatiefnemers zijn inwoners, bedrijven of overheden die iets willen ontwikkelen. Niet alleen de overheid werkt dus aan deze fase van de beleidscyclus. Voorop staat de eigen verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer. Wanneer toestemming nodig is van de overheid, loopt dit via de Omgevingsvergunning.

4. Terugkoppeling Door het houden van toezicht en te handhaven, zorgt de overheid ervoor dat de algemene regels en vergunningvoorschriften worden nageleefd. Monitoring zet de overheid in om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de leefomgeving in beeld is. Uit evaluatie blijkt of het nodig is de kerninstrumenten aan te scherpen en dus het beleid bij te stellen.

Pagina 31 van 32

Bijlage 2: De deelplannen van de 5 sporen PM: hier komen de jaarplannen voor de sporen, zodra deze gereed zijn.

Pagina 32 van 32