25-01-28.05 Inspraakreactie Tree Centre Opheusden Overbetuwe Koersdocument 28-01-2024

Inspreken op het Concept Koersdocument Overbetuwe Goedenavond, dames en heren. Hartelijk dank voor de mogelijkheid tot inspreken. Mijn naam is Goos Cardol, ik voorzitter van Tree Centre Opheusden de vereniging van ruim 160 boomkwekers in de gemeenten Buren, Neder-Betuwe en Overbetuwe. Dames en heren, de boomkwekerij draagt bij aan tal van milieu- en klimaatdoelstellingen. Bomen leveren immers zuurstof, leggen CO2 vast, vangen fijn stof af, bieden schaduw en verkoeling tegen hittestress, bieden privacy, zorgen voor aangename straten, parken en tuinen, houden het water vast zodat de riolen niet zo gauw overbelast raken, bieden huisvesting voor tal van dieren bovengronds en ondergronds. Dragers van de biodiversiteit. Maar als ik het concept Koersdocument lees, dan lijken al die pluspunten van bomen geheel verdwenen. Bij het versterken van de identiteit van de gemeente komt de agrarische sector niet of nauwelijks aan de orde, laat staan de laanboomteelt. Toch maken die agrarische activiteiten een belangrijk deel uit van het landschap, zeker van het buitengebied. Voor Tree Centre Opheusden is dit een voorbeeld van een te conserverende benadering, waarin geen aandacht is voor actuele ontwikkelingen in het buitengebied. Terwijl er wel wordt er gesproken over een recent verschijnsel als het energielandschap.

Het concept Koersdocument kiest voor grondgebonden teelten als veeteelt, akkerbouw en fruitteelt. Merkwaardigerwijs wordt de laanboomteelt expliciet weggezet als een functie die minder grondgebonden zou zijn. Tegelijkertijd merkt het rapport op dat men een mix van agrarische activiteiten nastreeft, zonder “monotoon, grootschalig en/of intensief beeld”. Het concept Koersdocument voegt daar nog aan toe: “We stimuleren extensieve vormen van agrarisch gebruik. We zien de agrariërs als belangrijke partner. En bieden hen perspectief om hun bedrijfsvoering toekomstbestendig te maken”. En het concept document refereert daarbij aan “meer natuurinclusief of duurzamer”.

1

Hierbij lezen wij geen enkele handreiking naar de bestaande laanboomtelers in de gemeente. Per slot van rekening zijn de laanboomtelers uit het oogpunt van verduurzaming druk bezig met extensivering van de teelt en het efficiënt watergebruik. Bovendien wordt er ook in de gemeente Overbetuwe door meerdere laanboomtelers volop geëxperimenteerd met een natuurinclusieve teelt. Ook maken de kwekers flinke vorderingen om de hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen, toch al bescheiden, verder te verminderen. Denk aan mechanisch schoffelen en de inzet van natuurlijke vijanden tegen schadelijke insecten. Kunstmest wordt maar zeer mondjesmaat toegepast in de boomkwekerij. De voorkeur gaat immers uit naar stalmest. Een mooi voorbeeld van circulariteit. Echter, over die ontwikkelingen, die perfect aansluiten bij de drie pijlers van het concept Koersdocument, bij de actualisatie van de Omgevingsvisie uit 2019 en bij de verduurzamingsopgaven die de gemeente recent nog heeft aangegeven, doet het concept document er het zwijgen toe.

Wat betreft de toekomstbestendigheid zijn daarbij de centrale begrippen volgens het concept Koersdocument: milieukwaliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit. Uitgerekend de laanboomteelt draagt op meerdere manieren bij aan deze aspecten van de toekomstbestendigheid van de gemeente. En in aanvulling daarop ontwikkelt en implementeert TCO met haar leden een meerjarenonderzoeks- en experimenteerprogramma, breed gesteund door het Laanboompact, de Greenport Gelderland, VNG, Regio FruitDelta Rivierenland, ODR, en het Waterschap. Ook in deze paragraaf van het concept Koersdocument ontbreekt een koppeling naar de laanboomteelt. Concluderend: Het concept Koersdocument vormt in de huidige opzet en strekking een fatale rem op de ontwikkeling en de bijdrage van de laanboomteelt aan onze samenleving, doordat er onvoldoende wordt aangesloten bij de moderne teelten en bij de gaande zijnde veranderingen.

2

TCO dringt er bij de gemeente op aan om in onderling overleg de verschillende opgaven van het vast te stellen concept Koersdocument te bespreken en met actuele informatie over de laanboomteelt te laden. Uit onder andere de meerjarenplanning van het Laanboompact (2025-2028) blijkt dat de sector de verduurzaming en de klimaatadaptatie uiterst serieus neemt. Ik dank u voor uw aandacht Gaarne tot verdere toelichting bereid. Goos Cardol (Voorzitter TCO)

3