24-11-14 Presentatie Informatieavond Kadernota 2026 def1

Bouwen aan een sluitende begroting 2026 e.v. Informatiebijeenkomst Raad / College – 14 november 2024

Doel van deze avond • Informatie delen om raad en college op een gelijk informatieniveau te brengen • Ruimte om vragen te stellen • Toelichting op drie sessies hierna

Inhoud • Korte terugblik / historie en stand van zaken (toelichting proces totstandkoming Kadernota 2025 en begroting 2025) • Uitgangspunten: o Toelichting op technische uitgangspunten o Toelichting op financiële uitgangspunten o Toelichting op ombuigingen

• Vooruitblik 3 avonden (1 per domein) • Vragen

Terugblik/historie • Totstandkoming Kadernota 2025 en begroting 2025 o Advies VNG: bereid ombuigingen voor 2026 e.v. voor in geval de korting niet wordt teruggedraaid o Advies provincie Gelderland: volg advies VNG o Ombuigingen: hoe zijn deze tot stand gekomen

Stand van zaken • Begroting 2025 • Septembercirculaire • Actueel meerjarenperspectief: Saldi 2024-2028 incl. septembercirculaire (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

-2.173

40

-6.837

-6.525

-6.908

Technische uitgangspunten • Keuzes maken en prioriteiten stellen • Structurele tekorten structureel oplossen (uitgangspunt provincie) • Onderaan de streep: tekort van 6,5 miljoen dichten

Uitgangspunten Kadernota 2025 • Lastenverhogingen zien we niet als sluitstuk, maar als gelijkwaardige oplossing • Alle beleidsterreinen en programma’s dragen bij aan de oplossingen en we beogen een goede balans tussen de beleidsterreinen en programma’s • Uitgangspunt voor formatieve claims/ombuigingen is de Overbetuwerichtlijn.

Uitgangspunten Kadernota 2025 • Aanvullende wensen die leiden tot aanvullende structurele uitgaven worden nu niet gehonoreerd. • Al genomen raads- en collegebesluiten zijn niet onomkeerbaar. • We onderschrijven nogmaals de insteek van de VNG om de oplossingen ook te zoeken bij taken die we in medebewind uitvoeren. Dit betreft de ravijnjaren 2026 en verder.

Uitgangspunt Begroting 2025 • 70% beperking uitgaven en 30% lastenverzwaring

Uitgangspunten Kadernota 2025

Doel van de sessies • Richting geven aan het college voor het opstellen van de Kadernota 2026 en de keuzes daarin • Richting, geen formeel besluit. Formele besluitvorming vindt plaats bij vaststelling Kadernota • Altijd mogelijkheid tot meer sturende uitspraken door gebruik raadsinstrumentarium

Verdieping per domein • 3 verdiepingssessies o Woensdag 20 november: Domein Fysiek o Donderdag 28 november: Domein Sociaal o Woensdag 11 december: Domein Dienstverlening

• Uitgaan van voor het domein relevant vastgesteld beleid

Wat gaan we doen? Bespreking van ombuigingen per thema: Bouwstenen inzetten per thema: Richting geven/prioriteiten stellen, op welke thema’s zouden we in moeten zetten om ombuigingen te realiseren?

Domein Fysiek (programma 1, 2 & 3) • Bestaande beleidskaders:

Omgevingsvisie 2040 - Meer aandacht voor collectief en toekomst. Conform opgaven: • Vitaal buitengebied in beweging • Innovatieruimte voor ondernemerschap • Samen werken aan energietransitie • Gevarieerde dorpse woonomgeving • Netwerk verbonden met samenleving • Voorzieningen geclusterd

Domein Fysiek (programma 1, 2 & 3) Leidend tot de volgende inhoudelijke thema’s: • Omgeving & criminaliteit • Verkeersveiligheid • Gezondheid & sport • Groen & klimaatadaptatie • Recreatie & toerisme • Wonen • Energie, warmte & circulariteit • Evenementen & economie • Krachtige kernen & participatie • Projecten & vastgoed

Fysiek: thema’s met ombuigingen Omgeving & criminaliteit

1.05 | Geluidbeleid 1.06 | ODRA 2.08 | Verlagen onderhoudsniveau Openbare Ruimte 2.23 | Rampenbestrijding en crisisbeheersing 2.24 | Integraal veiligheidsbeleid 2.25 | Regionale brandweer (Let op‼ Door voorgestelde ombuiging kan wettelijke taak niet langer uitgevoerd worden. Wordt nader toegelicht tijdens de avond)

2.26 | Buurtbemiddeling 2.32 | Serviceteams station 2.33 | Aanpak ondermijning Verkeersveiligheid

Gezondheid & sport

2.10 | Infra vervangingen uitstellen/schrappen 2.22 | Verkeersplannen per kern 2.38 | Viaduct A325/Bemmelseweg 1.04 | Minder hondenuitlaatplekken 1.09 | Subsidie St. Zwemsport Valburg 2.12 | Minder speelvoorzieningen 2.34 | Sportieve ingrepen openbare ruimte 2.43 | MFSC Elst 2.44 | Wanmolen Zetten (in dusdanig ver stadium dat stoppen/temporiseren niet meer mogelijk is) 2.30 | Exploitatiebijdrage zwembad Zetten

Fysiek: thema’s met ombuigingen Groen & klimaatadaptatie

2.11 | Beplanting 2.19 | Uitvoering Landschapsbeleid 2.20 | Klimaatadaptatie 2.21 | Ambities en actualisatie IKP OR

Recreatie & toerisme

1.08 | Overzetveren 2.13 | Recreatievisie 2.14 | Stopzetten subsidies recreatie 2.15 | Stopzetten bijdrage Park Lingezegen

Wonen

2.03 | Instandhouding monumenten 2.07 | Presentiegelden bouw- en woningtoezicht 2.17 | Uitvoering woonvisie 2.37 | Land van Tap 2.39 | Danenberg Middengebied 2.40 | Stationsgebied Zetten/Andelst

Energie, warmte & circulariteit

1.07 | Duurzaamheid

Fysiek: thema’s met ombuigingen Evenementen & economie

Krachtige kernen & participatie

Projecten & vastgoed

2.01 | Vierdaagse 2.02 | Herinvoering leges evenementenvergunningen 2.04 | Schrappen subsidie paardenmarkt 2.05 | Kostendekkend maken marktgelden 2.16 | Economische beleidsvisie 2.42 | Dorpshart Oosterhout 2.46 | Hart van Driel 3.02 | Faciliteren dorpsprocessen 3.03 | Subsidiëren bewonersgroepen 3.04 | Opbouwwerk voor versterken gemeenschappen in dorpen 3.06 | Overbetuwe Doet 2.27 | Afstoten P&R Garage 2.28 | Verkoop vml locatie OBC 2.29 | Verkoop Kriekske in Valburg 2.35 | Knoop 38 opkoopregeling 2.36 | Afslag 38 2.41 | Molenhoekplein (in dusdanig ver stadium dat stoppen/temporiseren niet meer mogelijk is) 2.45 | Nieuwbouw Meeuwenberg

Domein Sociaal (programma 4 & 5) •

Bestaande beleidskaders – Beleidsplan Sociaal Domein (en evaluatie) § § § § § §

Zorg voor elkaar Iedereen telt en doet mee Ondersteuning passend en nabij Talentontwikkeling Inwoners tevreden over hun leefomgeving Voorzieningen en ondersteuning betaalbaar, toegankelijk en goed

– Subsidiebeleid

Domein Sociaal (programma 4 & 5) •

Leidend tot de volgende inhoudelijke thema’s – – – – – –

Jeugd Wmo P-wet, schuldhulpverlening, armoedebeleid Onderwijs en integratie Kunst, cultuur, erfgoed Algemeen, overig

Sociaal: thema’s met ombuigingen Jeugd

4.10 | Preventie alcohol en drugs 4.11 | Inzet POJ 4.20 | Jeugd en jongerenwerk 4.21 | Jeugdgezondheidszorg (lokaal maatwerkdeel) 4.22 | Opvoedondersteuning 4.23 | Geïndiceerde preventie 5.11 | Preventieve logopedie

Wmo

4.04 | Ondersteuning en waardering mantelzorgers 4.24 | Ondersteuning vrijwilligers 4.07 | Rolstoelpool 4.14 | Cliëntondersteuning 4.15 | Wijkgerichte GGZ 4.17 | Algemeen maatschappelijk werk 4.18 | Sociaal-cultureel werk 4.19 | Wmo welzijnsdiensten 4.32 | Interventieteam 2.17 | Woonvisie

Sociaal: thema’s met ombuigingen P-wet, schuldhulpverlening, armoedebeleid

Onderwijs en integratie

Kunst, cultuur, erfgoed

4.27 | Inzet POK middelen 5.02 | Re-integratie 5.13 | Meedoenregeling 5.15 | Collectieve ziektekostenverzekering 5.16 | Schuldhulpverlening 4.16 | Kinderopvang (SMI) 4.26 | Begeleiding statushouders 5.01 | Media en letteren (bibliotheek) 5.07 | Onderwijskansenbeleid 5.09 | Peuterspeelzalen 5.10 | Leerlingenvervoer 5.23 | Bestrijding laaggeletterdheid 4.27 | Inzet POK middelen 5.04 | Subsidies kunst en cultuur 5.05 | Kunst 5.06 | Cultuur 5.19 | Erfgoed 5.20 | Muziekonderwijs 5.22 | Natuur- en milieueducatie

Sociaal: thema’s met ombuigingen Algemeen/overig

4.12 | Uitvoeringsbudget STO (Sociaal Team Overbetuwe) 4.13 | Communicatiebudget STO 4.25 | Antidiscriminatievoorziening

Domein Dienstverlening (programma 6, 7 & 8 en alg. dekkingsmiddelen)

• Bestaande beleidskaders: – Interactievisie: We zijn een communicatieve, samenlevingsgerichte en betrouwbare gemeente – Principes in dienstverlening: We realiseren een gebruiksvriendelijke en efficiënte dienstverlening, passend bij de omvang van onze gemeente – Jaarplan Organisatie: Effectief binden, boeien en blijven ontwikkelen van medewerkers is essentieel om talentvolle medewerkers aan te trekken, te behouden en te laten floreren binnen onze organisatie.

Domein Dienstverlening (programma 6, 7 & 8 en alg. dekkingsmiddelen)

• Leidend tot de volgende inhoudelijke thema’s: – Communicatie en dienstverlening – Bedrijfsvoering – Werkgeverschap – Verbonden partijen – Lasten voor inwoners en ondernemers

Dienstverlening: thema’s met ombuigingen Communicatie en dienstverlening

7.04 | Communicatie (algemeen) 7.05 | Gemeentepagina 7.06 | Representatie 7.07 | Jumelage / buitenlandse contacten 7.08 | Toekomstbestendige dienstverlening

Bedrijfsvoering

7.09 | ICT samenwerking: kosten DVO 7.10 | ICT-projectenbudget 7.11 | Contracten algemeen 7.13 | Schrijf- en bureaubehoeften

Werkgeverschap

7.15 | Kerstattenties 7.16 | Koffie & thee eigen bijdrage 7.18 | P-budget: afname formatie 7.20 | P-budget: heroverwegen lokale secundaire arbeidsvoorwaarden 7.21 | Werkgeversbijdrage PV 7.22 | Bindingsbudget 7.23 | Heroverwegen Gratificaties en Boter bij de vis

Dienstverlening: thema’s met ombuigingen Verbonden partijen

8.01 | GMR A.01 | Intergemeentelijk Subsidiebureau 7.17 | Outsourcen

Lasten voor inwoners en ondernemers

A.04 | OZB opbrengst woningen en niet-woningen A.05 | Extra OZB opbrengst woningen niveau Lingewaard A.06 | Extra OZB opbrengst niet-woningen niveau Lingewaard A.10 | Reclamebelasting A.11 | Parkeerbelasting

Vervolgstappen • 3 inhoudelijk sessies met terugkoppeling in informatiememo • College sessies begin 2025 • Voorstel ombuigingen bij de kadernota

Vragen?