24-10-29.02 Presentatie Netcongestie

Netcongestie Gemeenteraad Overbetuwe

Casper Vogelaar, Liander 29 oktober 2024

Inhoud Over Liander en gezichten in de regio Ons elektriciteitssysteem Drukte op het hoogspanningsnet en het actieplan FGU

Drukte op het laagspanningsnet en lokaal programmeren

Casper Vogelaar Relatiemanager publieke sector

Liander gebiedsteam Regio Arnhem-Nijmegen

Patrick Begemann Gebiedsregisseur

Ondergronds

We onderhouden

91.000 km

elektriciteitskabels. Gas

42.000 km Bovengronds

We onderhouden

47.600 middenspanningsruimtes 145 gemeenten

4

315 stations

135 gemeenten

5,7 mln aansluitingen

7.450 medewerkers

Hoe werkt het elektriciteitsnet?

5

Netcongestie in de regio Arnhem-Nijmegen (Gelderland)

Onze netten komen steeds verder onder druk te staan. In Gelderland zit het net zo vol, dat er vrijwel nergens meer capaciteit is voor afname of invoeding. Energiegebruikers en opwekkers ondervinden hier meer en meer impact van.

Eind 2018 Liander roept voor het eerst congestie af op station

2 september 2021

17 november 2022

18 oktober 2023

1 februari 2024

30 juni 2024

TenneT roept congestie af voor FGU (invoeding)

TenneT roept congestie af voor FGU (afname)

TenneT roept congestie af voor Noord-Holland (afname)

Beperkt aantal dalen met ruimte voor flexcapaciteit in FGU

Presentatie Actieplan Netcongestie Gelderland

9 juli 2024 Behandeling Actieplan in GS Gelderland

Huidige status: Formeren sub-teams, Planning, concretisering en mijlpalen. Eerste rapportage voortgang

Bron: Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl) op 28-2-2024. NB: check altijd de laatste stand van zaken online voordat (investerings)beslissingen genomen worden.

Sterke samenhang tussen Flevopolder, Gelderland en Utrecht (overbelastingen 2029)

7

Overzichtskaart met overbelaste verbindingen (2029) in oranje weergegeven. Hoogste knelpunten op koppeltransformatoren (in referentiesituatie 2029 met decentrale flex) zijn procentueel weergegeven.

Actieplan Netcongestie FGU (maatregelen)

Actieplan Netcongestie FGU (maatregelen) Minimaal tekort van 100 MW in 2029

2027 2028 25 MW 50 MW

Minimaal benodigd vermogen om ingrijpen op KV te voorkomen Huidige wachtrij voor grootverbruikers 1. Congestiemanagement - Uitbreiden marktconsultatie en indien nodig verplichten 2.Technische ingrepen 3. Begrenzen interconnectiecapaciteit buitenland 4. (Semi) Publieke laadpalen - Niet laden in de spits (bestaand + nieuwe) 5. Tijdelijk regelbare opwek 6. Netefficiente installaties bestaande bouw 7. Netbewuste woningbouw 8. Tijdelijk hoger belasten 9. Netondersteunende opslag 10. Regiospecifieke nog te exploreren maatregelen Wachtrijen voor kleinverbruik

*

** ***

0 Haalbaar

2029 100 MW

50

100

Onzeker

*Voor de knip in het net is de contractering van 2 gascentrales randvoorwaardelijk, miniem effect op Gelderland **Deze maatregel heeft betrekking op de 150kV verbindingen en draagt niet bij aan de noodzakelijke verlichting op de koppeltransformator. *** Opslag (batterijen) zijn potentieeel congestie verzwarend maar mits met juiste voorwaarden ingepast mogelijk een oplossing.

150

200

250

300

350

400

450

Van het hoogste naar het laagste netvlak: Het laagspanningsnet

10

Transformatorhuisje zoekt grond: De buurtaanpak ▪ Het aantal transformatorstations verdubbelt minimaal ▪ De grootste piek verwachten we de komende jaren

▪ In bestaand gebied is ruimte vaak beperkt Gezamenlijk zoeken naar locaties en werkwijze om dit mogelijk te maken Nieuw: De buurtaanpak!

11

Hoe staat het laagspanningsnet er voor in Overbetuwe? Met de buurtaanpak maken we buurt voor buurt Overbetuwe klaar voor de toekomst. Keuzes in warmtetransitie zijn zeer bepalend voor de belasting van het elektriciteitsnet. Als we in Nederland ca. 3 buurten per werkdag verbouwen, zijn we nog 17 jaar bezig*.

Lokaal Programmeren: We willen nog intensiever samenwerken op gebied van: • Volgorde buurten bepalen (samenhang andere opgaves) • Keuzes in warmtetransitie vastleggen • Het kan dat wij eerder aan de slag moeten dan dat er al duidelijkheid is over het aardgasvrij traject. Hoe gaan we daar mee om? 12

*Uitgaande van ca. 13.000 CBS buurten en 260 werkdagen in het jaar

Concluderend •

We bouwen zo hard als we kunnen. Op alle netvlakken ligt een enorme (ruimtelijke) opgave.

•

De verbouwing van het elektriciteitsnet duurt nog zeker meer dan 10 jaar. Netcongestie is voorlopig nog niet de wereld uit.

•

Dit vraagt om hele goede afstemming met alle stakeholders. Niet alles kan tegelijk. Wat doen we waar en wanneer: Integraal Programmeren

•

Naast uitbreiding is efficiënter gebruik maken van het (bestaande) netwerk essentieel

•

Grootverbruik klanten worden steeds creatiever om ´achter de meter´ te optimaliseren of met hun omgeving de samenwerking op te zoeken. Om dat te faciliteren werken we aan nieuwe (groeps)contractvormen. Pilot in de GMR: Innofase Duiven.

14