24-09-03 A1 Informatiememo; Windenergie, actualiteiten en proces

INFORMATIEMEMO RAAD Kenmerk: 2021-013584 Datum B&W-vergadering: 24 juni 2024 Onderwerp: Windenergie: actualiteiten en proces Kennis nemen van: Actualiteiten en vervolg windenergie Status advies: Openbaar Argument: (indien niet openbaar) N.v.t. Portefeuillehouder: Wethouder Rik van den Dam Betrokkenen bij voorstel extern: N.v.t. Betrokkenen bij voorstel intern: N.v.t. Bijlagen: Geen

Tijdens het rondetafelgesprek van januari 2024 vroeg u ons inzicht te geven in de vervolgprocessen rondom windenergie. Conform toezegging ontvangt u hierbij dat overzicht. Tevens bedoeld als een aanvulling en update van de eerdere raadsmemo van 24 oktober 2023. 1. WIND OP VELUWE De Wespendief is een beschermde roofvogel op de Veluwe die in een zone van 8 kilometer daaromheen tot beperkingen voor windenergie leidt. In een zone van 1 kilometer rond de Veluwe zijn windturbines geheel verboden. In de 1-8 kilometerzone is tot en met 2026 ruimte voor 1,5 windpark. Zie afbeelding. Zoekgebied Midden-Betuwe valt hierin. Zoekgebied Park15 valt hierbuiten1. Dit leidt tot een verdeelvraagstuk van 8 RES-regio’s in Overijssel, Flevoland, Utrecht en Gelderland. Inmiddels is duidelijk welke regels de provincie Gelderland hierbij hanteert. • Stilstandsvoorziening mei tot en met augustus. Door windturbines gedurende 4 maanden bij daglicht stil te zetten is de kans op aanvaring met een Wespendief volledig weg. Dan zijn er in dit specifieke kader geen beperkingen. Omdat de stilstand forse consequenties voor de businesscase kan hebben, lijkt dit ons weinig realistisch.

• Afstemming verdeelvraagstuk: Windturbines die in zoekgebieden RES 1.0 staan én bij daglicht stilstaan in de maanden juli en augustus, kan de provincie meenemen in hun interprovinciale afstemming over het verdelen van de schaarse ruimte. Hierbij hanteren ze o.a. als criterium dat “Het windinitiatief vergunbaar is vóór 2025 en/of uiterlijk 2030 gerealiseerd en in gebruik kan zijn.” Praktisch gezien betekent dit dat de ruimtelijke procedure begonnen moet zijn. Dit lijkt ons binnen het invloedsgebied in Overbetuwe weinig realistisch. • Regels gelden tijdelijk tot en met 2026. De provincie denkt dat na 2026 de regels over de Wespendief versoepeld kunnen worden. De verwachting is namelijk dat het onderzoek naar mitigerende maatregelen (zoals cameradetectie) ervoor zorgt dat dan de te verdelen ruimte groter wordt; dat er dan meer windturbineparken mogelijk zijn rondom de Veluwe. Dit lijkt ons een realistisch scenario wat ook goed aansluit op andere processporen. 2. NATIONALE WINDTURBINEBEPALINGEN LEEFOMGEVING In 2021 stelde de Raad van State de milieuregels voor windturbines in het Activiteitenbesluit buiten werking. Het Kabinet stelde op 12 oktober 2023 nieuwe regels voor over geluid, externe veiligheid én slagschaduw. Er zijn op dit voorstel (‘Ontwerpbesluit Windturbines leefomgeving’) 545 zienswijzen ontvangen. Deze worden nu door het Rijk beoordeeld.

De verwachting is dat de nieuwe regels begin 2025 gepubliceerd worden2, de verwachting is dat ze uiterlijk 1 juli 2025 gaan gelden.

1 Initiatiefnemer is voornemens eind 2024 een principe-aanvraag voor Windpark Park15 te doen, passend bij

de overeenkomst voor realisatie van Park15, aansluitend op het bestaande windpark Nijmegen-Betuwe. 2 Bron: Landelijk Informatiepunt Leefomgeving. 2021-013584

2/3

3. HERIJKING BELEIDSKADER WIND Het Koersdocument actualisatie Omgevingsvisie bevat zoals toegezegd ook een ruimtelijk kader voor (omgang met) de zoekgebieden die opgenomen zijn in de nu geldende Omgevingsvisie Overbetuwe 2040. Dit is de zogenaamde zone ‘Energielandschap’. De verwachting is vooralsnog dat wij u het Koersdocument in juli 2024 kunnen aanbieden. U kunt dit hierover dan op 1 oktober 2024 een besluit nemen3. Hiermee is uitwerking naar de geactualiseerde visie mogelijk, besluitvorming hierover is medio 2025 voorzien. 4. REGIONALE ENERGIE STRATEGIE Wij streven ernaar om in juli het concept van de ‘RES 2024’ met u te delen. Dit document gaat vooral in op realisatie van de RES 1.0; het zal dan ook het karakter krijgen van een programma. Voor de verdere uitwerking en uitvoering van de afspraken uit de RES 1.0 blijkt het regionaal niet nodig om het kader van de RES 1.0 aan te passen. Daarom heet de herijking ‘RES 2024’ en dus niet RES 2.0. De gemaakte afspraken en het bod van 1,62 TWh duurzame elektriciteitsopwek blijven hierbij onveranderd. RES-afspraken nader uitwerken, in samenhang brengen én operationaliseren staat centraal. Mocht bespreking van het ‘Koersdocument Omgevingsvisie’ (onderdeel wind, maar ook zon, energienetwerk en warmte) leiden tot tips, suggesties of opbouwende kritiek op de concept-RES-2024, dan kunnen wij deze namens u inbrengen bij de regio.

Na regionale afstemming kunnen alle colleges een besluit over vaststellen van de RES 2024 nemen. 5. STAVAZA INITIATIEVEN Ten slotte informeren wij u nog - voor zover bekend - over de stand van zaken van (mogelijke) initiatieven binnen de zoekgebieden: • •

De verwachting is dat de principe-aanvraag in het zoekgebied Park15 volgt in najaar 2024. Een en ander sluit aan bij de hoofdlijnenovereenkomst (plus addenda) die voor bedrijventerrein Park15 zijn gesloten. In het zoekgebied Midden-Betuwe is Betuwemolen in gesprek met Betuwewind over het overnemen van posities. Mochten partijen hierover overeenstemming bereiken en dit vervolgens ook onderling contractueel uitgewerkt is, kan er in de toekomst sprake zijn van een situatie waarbij er een nieuwe principe-aanvraag zal worden gediend.

Behandelend adviseur voor technische vragen Stefan Tempelman, telefoon: 14 0481, e-mail: info@overbetuwe.nl HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester, N.M.P. van Hooy

R.P. Hoytink-Roubos

3 Onder voorbehoud van keuzes agenderingscommissie en bespreking voorbereidende vergadering.

2021-013584

3/3