24-09-03.09 Raadsvoorstel Deelname aan de opgaven binnen de Regionale Agenda 2025-2028 van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmege

Onderwerp: Deelname aan de opgaven binnen de Regionale Agenda 2025-2028 van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Ons kenmerk: 2024-048950 Nummer. Elst, 27 augustus 2024 AAN DE RAAD 1. Voorstel 1. In te stemmen met deelname aan de vijf opgaven binnen de Regionale Agenda 20252028 van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen voor 2025; 2. Het dagelijks bestuur van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen een bestuurlijke reactie te sturen. 2. Inleiding Het algemeen bestuur van de Groene Metropoolregio (GMR) heeft op 10 april jl. de Regionale agenda 2025-2028 en begroting 2025-2028 in concept vastgesteld. Op deze concept-agenda heeft de raad een zienswijze ingediend. In navolging hierop hebben we 22 augustus 2024 de zienswijzenota inclusief aanbiedingsbrief ontvangen (zie bijlagen). Het Algemeen Bestuur stelt 11 september 2024 de Regionale Agenda en begroting 2025-2028 vast. Op basis van hiervan wordt gevraagd in te tekenen op de opgaven voor 2025. Dit besluit is aan de gemeenteraad. 3. Doel en beoogd effect De regionale agenda 2025-2028 geeft inhoud aan de versterkte regionale samenwerking en regionale ambitie. De regionale agenda moet de 17 regiogemeenten in staat stellen om vanuit een gezamenlijke en samenhangende aanpak te werken aan grote maatschappelijke opgaven en/of delen daarvan die gebaat zijn bij een gezamenlijke, regionale aanpak. 4. Argumenten 1.1.

De vijf opgaven bieden in samenhang op regionale schaal meerwaarde De vijf opgaven die binnen de Groene Metropoolregio zijn geformuleerd, zijn nauw met elkaar verweven en versterken elkaar onderling. Het gaat om opgaven die zich vooral op regionale schaal afspelen, waarbij lokale invloed beperkt is. Juist door samen te werken met de 17 regiogemeenten kunnen deze uitdagingen efficiënter worden aangepakt. Dit voorkomt dat elke gemeente afzonderlijk opnieuw het wiel moet uitvinden. Vooral de opgave Groene Groei speelt hierin een cruciale rol, omdat deze opgave integraal de verschillende ruimteclaims afweegt die voortkomen uit de opgaven voor een Verbonden, Productieve, Circulaire en Ontspannen regio. Hierdoor wordt duidelijk hoe deze opgaven elkaar beïnvloeden en wat hun onderlinge samenhang betekent voor de regionale ontwikkeling.

De opgaven zijn van groot regionaal belang en hebben een directe doorwerking op lokaal niveau. De afgelopen jaren is al veel beleidsmatig werk verricht om deze opgaven te ontwikkelen. Het is nu van belang om de komende jaren verder te bouwen op deze fundamenten en de inhoudelijke invulling te versterken. Gezien het belang van de regionale samenwerking op de korte termijn, stellen we daarom voor om voor 2025 in te tekenen op alle opgaven. In de bijlage wordt per opgave specifiek beschreven waarom deelname aan deze vijf regionale opgaven (vanuit lokaal perspectief) wenselijk is. 1.2 Niet meedoen aan een of meerdere opgaven heeft effect op onze organisatie Het opnieuw zelf gaan uitvoeren van taken door de organisatie kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de werklast van de medewerkers. Om deze verhoogde werklast op te vangen, zijn er waarschijnlijk extra financiële middelen nodig. Daarnaast kan het zelf uitvoeren van taken betekenen dat het college de huidige ambities of beleid moet heroverwegen en mogelijk herprioriteren. Dit kan inhouden dat bepaalde projecten worden uitgesteld of zelfs stopgezet om ruimte te maken voor de nieuwe verantwoordelijkheden. Een ander gevolg van het zelf uitvoeren van taken is het mogelijke verlies van regionale expertise.

Wanneer taken die voorheen door gespecialiseerde regionale partners werden uitgevoerd nu intern worden opgepakt, kunnen we waardevolle kennis en ervaring verliezen die onze partners inbrachten. Dit verlies van expertise kan op de lange termijn de effectiviteit en efficiëntie van de organisatie verminderen, vooral als de taken complex zijn en specifieke knowhow vereisen die niet gemakkelijk binnen onze organisatie beschikbaar is. 1.3 De GMR erkent de zorgelijke financiële situatie voor gemeenten en komt met een voorstel In de aanbiedingsbrief en de zienswijzenota komt het dagelijks bestuur (DB) met het volgende voorstel aan het algemeen bestuur (AB): 1. Laat de hoogte van de inwonerbijdrage ongewijzigd voor 2025 op de aangekondigde € 9.01 (voor regiobureau en vijf opgaven); 2. Geef ons bestuur de opdracht om voor het jaar 2026 e.v. met een meerjarig integraal voorstel te komen om kosten te besparen; 3. Stel dit voorstel op in samenspraak met de bestuurlijke platforms van de vijf opgaven; 4. Met dit voorstel tegemoet te komen aan de wensen van de deelnemende gemeenten, om focus aan te brengen in onze ambitie en activiteiten en ingaat op mogelijkheden om te komen tot een substantiële verlaging van de inwonerbijdrage. Wij leggen het algemeen bestuur dan ook een ongewijzigde begroting voor. Dit voorstel sluit aan bij de ingediende zienswijze waar o.a.

meer de oproep is gedaan om prioriteiten te stellen die bijdragen tot kostenverlaging. 2.1 Er wordt een bestuurlijke reactie naar het dagelijks bestuur van de GMR gestuurd We willen het dagelijks bestuur van de GMR een signaal meegeven d.m.v. het toesturen van een bestuurlijke reactie. In deze reactie onderstrepen we het belang van het nemen onskenmerk

2/4

van concrete maatregelen in 2025 om de kosten voor 2026 beheersbaar te houden en spreken we onze dank uit dat de GMR herkent dat er stappen nodig zijn richting 2026. 5. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Niet meedoen aan een of meerdere opgaven heeft een positief effect op onze begroting Voor 2025 is het financieel effect per opgave als volgt: 1. Groene groeiregio: € 57.712 2. Productieve regio: € 44.996 3. Verbonden regio: € 77.765 4. Ontspannen regio: 44.996 5. Circulaire regio: € 79.721 6. Financiën Het DB legt de begroting ongewijzigd aan het AB voor. Dit betekent dat de inwonerbijdrage voor 2025 € 9.01 wordt, zoals eerder aangekondigd. De totale bijdrage neemt ten opzichte van 2024 met € 0,46 toe (exclusief The Economic Board) op basis van de indexering die de GMR hanteert. Oorzaken zijn o.a. de inflatie en de stijging van de cao-lonen. De stijging van € 0,46 per inwoner betekent een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage van afgerond € 22.500. In het collegevoorstel ‘Jaarstukken 2023, Regionale Agenda 2025-2028 en begroting 2025-2028 Groene Metropool Regio’ werd onder beslispunt 3 de raad gevraagd in te stemmen met een verhoging van de inwonerbijdrage volgens de indexering van het Centraal Plan Bureau (CPB). De GMR houdt vast aan de andere wijze van indexeren.

Dit betekent dat de aanvullende structurele verhoging van € 3.900 alsnog verwerkt wordt in de Programmabegroting 2025. De inwonerbijdrage 2025 is opgenomen in de kadernota 2025 bij het onderdeel ‘verbonden partijen’. 7. Duurzaamheid Duurzaamheid valt binnen de opgave ‘Circulaire regio’ binnen de GMR, waarbij de focus ligt op duurzame verstedelijking, grondstoffen- en afvalketens, klimaatbestendig groen en water, en de energietransitie. 8. Vervolg Planning Het algemeen bestuur stelt 11 september 2024 de Regionale agenda en begroting 20252028 vast. Communicatie Communicatie vindt plaats door het Regiobureau van de GMR.

onskenmerk

3/4

Initiatiefnemer, interactievorm en rol gemeente We maken deel uit van een Gemeenschappelijke Regeling. Het is aan de gemeenteraden in te stemmen met deelname aan de opgaven uit de Regionale Agenda 2025-2028. Evaluatie N.v.t. HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester N.M.P. van Hooy

R.P. Hoytink-Roubos

9. Relevante stukken 1. Motivatie deelname opgaven 2. Bestuurlijke reactie 3. Zienswijzenota+aanbiedingsbrief 4. Concept raadsbesluit Portefeuillehouder: Wethouder Rik van den Dam De behandelend ambtenaar is Saskia van Eldik. Technische vragen dienen uiterlijk donderdagmorgen om 08:00 uur voor de betreffende politieke avond te worden gesteld via griffie@overbetuwe.nl

onskenmerk

4/4