24-06-27.12 Relevant stuk 2, Bijlage 1 bij toelichting BP Zetten Veldzicht stedenbouwkundig een beeldkwaliteitsplan
Tekst van het document
STEDENBOUWKUNDIG PLAN EN BEELDKWALITEITSPLAN ‘VELDZICHT’
VELDSTRAAT TE ZETTEN - GEMEENTE OVERBETUWE
17-04-2024
De Regt Danz BNA
Kasteel 24, 3823 BM Amersfoort
T: 033-455 05 09
E: info@deregtdanz.nl
I: www.deregtdanz.nl
INHOUD 1. Inleiding
3
2. Samenvatting - Landschappelijke en stedenbouwkundige analyse
4
3. Landschappelijk en stedenbouwkundig plan 3.1 Verkavelingsplan
9 9
3.2 Woningbouwprogramma
10
3.3 Duurzame ambities autobezit / parkeerproblematiek
11
4. Gemeentelijk Welstandsbeleid woonwijken en recente uitbreidingen
12
5. Beeldkwaliteit ‘Veldzicht’ 5.1 Ambities voor duurzaamheid
14 16
5.2 Bebouwing / Stedenbouw en Architectuur
17
Stedenbouwkundige structuur
17
Deelgebieden bewonersgroepen, positie en oriëntatie
19
Typologieën, bouwmassa en -hoogte
20
Materialen en kleurstellingen / Referenties - per typologie
21
Beneden-bovenwoningen
21
Rijtjeswoningen ‘De Groene Morgen’
22
Rijtjeswoningen ‘De Biotoop’
26
Seniorenwoningen
28
Vrijstaande woningen
30
Gezamenlijke gebouwen / bijgebouwen 5.3 Verkeer / verharding openbaar gebied
32 35
Overzicht verkeersgebieden
35
Materialen en kleurstellingen / Referenties
36
5.4 Groeninrichting openbaar en semi-openbaar gebied
37
Overzicht groengebieden
37
Bestaande en nieuwe bomen
38
Referenties / sfeerbeelden
39
5.5 Overgangen tussen eigen terrein en openbaar gebied
43
Overzicht erfafscheidingen
43
Referenties / sfeerbeelden
44
5.6 Straatmeubilair
46
5.7 Principeprofiel waterberging
47
Alternatieve opzet 10 seniorenwoningen
49
Alternatief stedenbouwkundig plan
50
Parkeren met alternatieve opzet seniorenwoningen
51
Stedenbouwkundige structuur
52
Typologieën, bouwmassa en -hoogte
53
Materialen en kleurstellingen / Referenties
54
2
1. INLEIDING
Aan de westzijde van het dorp Zetten wordt onder leiding van projectontwikkelaar DijMe Ontwikkeling BV een nieuwe uitbreidingswijk ontwikkeld, plan ‘Veldzicht’. Deelnemers van de woningbouwontwikkeling zijn: ▪ CPO bewonersvereniging ‘De Groene Morgen’ (koopwoningen) ▪ Bewonersvereniging 'De Biotoop' (sociale huurwoningen voor 1 - 2 persoonshuishoudens) ▪ Woonstichting Valburg (sociale huurwoningen voor starters en senioren) ▪ Koopwoningen voor senioren en vrije kavels Het plangebied bevindt zich aan de Veldstraat en omvat de percelen F 2405 en F 2844 met een totale oppervlakte van 20660,5745 m² / 2,066 ha. In de afgelopen planfase is het landschappelijke en stedenbouwkundig plan voor ‘Veldzicht’ opgesteld waarin de ruimtelijke en functionele inrichting nagenoeg werd vastgelegd. Het voorliggende Beeldkwaliteitsplan (BKP) beschrijft de gewenste beeldkwaliteit van de bebouwing met zowel de landschappelijke en stedenbouwkundige aspecten, de openbare ruimte en de overgangen tussen openbaar en privé. Vooral door de verschillende deelnemers en hun ambities is het van belang om overkoepelende en samenhangende ontwerprichtlijnen op te stellen voor de vormgeving van bebouwing, de verharde gebieden / wegen en de inrichting van de ‘groene’ ruimte.
Doel van het BKP is enerzijds aan de uiteenlopende woonwensen en de hoge ambitie’s ten opzichte van duurzaamheid van de deelnemers tegemoet te komen maar ook een gezamenlijke woonwijk met een op elkaar afgestemde beeldkwaliteit te ontwikkelen. Daarmee is het BKP niet alleen een verbindend element tussen landschap, stedenbouw en architectuur maar ook tussen de verschillende bewonersverenigingen en Woonstichting Valburg.
3
2. SAMENVATTING - LANDSCHAPPELIJKE EN STEDENBOUWKUNDIGE ANALYSE OMGEVING VAN HET PLANGEBIED
Topografische kaart Willem van Aalst
4
LANDSCHAPPELIJKE CONTEXT
Plangebied Recreatief knooppunt Recreatieve verbinding / aansluitingen Linge als Ecologische verbinding met natuurvriendelijke oevers Bebouwde kom Woerd beleefbaar houden Landschappelijke versterking van grienden Relatie tussen rivierkom en stroomruggenlandschap Behoud waardevol gebied Hemmen
De belangrijkste doelen voor natuur en landschap uit het Landschapsontwikkelingsplan: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
▪
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri - LOP gemeente Overbetuwe 2010
5
Linge als ruimtelijke, recreatieve en ecologische drager Natuurvriendelijke oevers Aanleggen van poelen in de kom Aanleg van ommetjes en wandelroutes Zichtrelatie tussen de rivierkom en het stroomruglandschap houden Behoud landschappelijke verschillen tussen de rivierkom en het stroomruglandschap Landschappelijke versterking door groene randen en grienden Woerd beleefbaar houden Herkenbaarheid Hemmen stimuleren met: ▪ Behoud waardevol gebied rond (kasteel) Hemmen ▪ Educatieve cultuurroutes ▪ Ecologisch groenbeheer ▪ Verkoop producten uit eigen streek Recreatieve verbinding Hemmen - Veluwe
HISTORISCHE ONTWIKKELING Periode circa 1875 - 1950 ▪ ▪
Circa 1875 - 1900
Plangebied in gebruik als boomgaard en door een akkerzone omzoomd Geleidelijke toename van bebouwing en fruitteelt
Circa 1900 - 1950
Periode circa 1950 - 1990 ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Circa 1950 - 1975
Schaalvergroting van de bebouwing binnen het plangebied Grootschalige planmatige uitbreiding van Zetten aan de zuidzijde van het dorp Toename van bebouwing aan de Veldstraat en de Englaan Geleidelijke vermindering van fruitteelt Versterking van de landschappelijke structuren in de omgeving van Landgoed De Heerlijkheid Hemmen
Circa 1975 - 1990
Periode circa 2000 - 2020 ▪
▪
▪ ▪ ▪
Circa 1990 - 2000
Circa 2000 - 2020
6
Bron: TopoTijdreis
Verdwijning en versterking van de landschappelijke structuren in de omgeving van Landgoed De Heerlijkheid Hemmen Sloop van de bedrijfsbebouwing binnen het plangebied en: ▪ Bouw van een woning ▪ Gronden gedeeltelijk in gebruik als maïsakker ▪ Door de sloop is een waterpoel ontstaan met spontane natuurontwikkeling Grootschalige planmatige uitbreiding van Zetten aan de zuidwestelijke zijde van het dorp Geleidelijke vermindering van fruitteelt Geleidelijke toename van maïsakkers
RUIMTELIJKE SITUATIE
Plangebied Waardevolle opgaande landschapsstrutuur bospercelen in gevarieerde vorm en omvang Waardevolle lanenstructuur van Hemmen
laan Eng Waterstructuren - rechtlijnig en gevarieerd Wisselend bebouwingslint van de Veldstraat Beeldbepalende bebouwing aan de Veldstraat
Loopverbindingen vanuit het dorp naar het landschap Doodlopende pleintjes aan de westrand van het dorp
‘Achterkant’- huidige dorpsrand Oriëntatie naar het plangebied / landschap
A W. va e pa nS tr ns aa t
s Veld tra a t tr lds Ve
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
7
aa
t
RUIMTELIJKE UITGANGSPUNTEN / LANDSCHAPPELIJKE EN STEDENBOUWKUNDIG CONCEPT af an e v ns n z o re m lsg 1 0 rc e e pe
Uitgangspunten en randvoorwaarden: ▪ ▪
n de an A W. va e pa nS tr ns aa
rs Ve
t
te r ke er en ro ng n de an
Plangebied
r ne
▪
e gro
▪
ken
▪
te r
▪
rs Ve
▪
Gemeentelijke randvoorwaarden en uitgangspunten locatie Veldzicht Zetten Bestaande landschappelijke structuren zijn vertrekpunt: ▪ Rechtlijnige structuren langs het bebouwingslint aan de Veldstraat ▪ Overgang naar gevarieerde structuren aan de noordelijke zijde van het plangebied Verbinding van bestaande waardevolle groen / blauwe structuren: ▪ Lantermansweide ▪ Het poeltje met spontaanvegetatie op het plangebied als potentieel waardevol element ▪ De doorgaande rechtlijnige sloot aan de overkant van de Veldstraat ▪ Onderhoudspad langs de B-sloot Ontsluiting van het plangebied met behoud / versterking van de laanbomen aan de Veldstraat Behoud van het verspringende eenzijdige voetpad langs de Veldstraat Wensen van de bestaande bewoners / bestaande woningen zo veel mogelijk ontzien ▪ Behoud van zichtlijnen (waar aanwezig) ▪ Afscherming / inpassing middels groen ▪ Behoud van een hondenuitlaatplaats Situering van de nieuwe woningen passend in het landschap en de stedenbouwkundige context ▪ Parkachtig wonen in aansluiting aan de Lantermansweide ▪ Seniorenwoningen dicht bij de dorpsvoorzieningen ▪ Duurzaamheid en waterberging ▪ Reservering / ontsluiting naar Lantermansweide
Bebouwingslint - uitstraling
Groen- blauwe dooradering
Ontsluiting van het plangebied Zone van 10 m recreatiegebied Te behouden zichtlijnen
tr lds Ve
aa
t
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
8
3. LANDSCHAPPELIJK EN STEDENBOUWKUNDIG PLAN 3.1 Verkavelingsplan Reservering voor ontsluiting Lantermansweide
m 10
ne zo
f na va
pe de
e rc e
s re n lsg
e lijk pe ap sch nd La
de A bre Ver -w a
ass inp
ang te rg
/ ing a utw ho de bre
Parkeren
l
sc nd La
eB re d rb Ve
Centrale groene ruimte met twee afzonderlijke wadi’s
Het nieuwe woongebied ‘Veldzicht’ is een uitbreiding van het dorp waarbij de nieuwe bebouwing en de landschappelijke inpassing harmonisch op elkaar worden afgestemd. Er wordt een landelijk dorps karakter nagestreefd. Aan de Veldstraat wordt het ruimtelijke beeld van het bestaande bebouwingslint voortgezet. Een ongedwongen setting van de bebouwing (noordelijk van het bebouwingslint) zorgt voor een dorpse sfeer en landelijke uitstraling. De centrale groene ruimte is daarvan een belangrijk onderdeel. Deze zal (onderverdeeld tussen de bewonersgroepen ‘De Groene Morgen‘ en 'De Biotoop') natuurvriendelijk ingericht worden met twee wadi’s (gebaseerd op de bestaande poel en wilgenstruweel). Elementen als gemeenschappelijke (moes)tuin, de bestaande beeldbepalende wilgen en de wadi’s steunen het groene en landelijke karakter. Groen-blauwe structuren uit de omgeving vinden aansluiting in het nieuwe woongebied. Het nieuwe woongebied wordt via de Veldstraat ontsloten door een ‘lus’ waarbij een gedeelte beperkt toegankelijk is (semi-openbaar). De Lantermansweide kan op termijn via ‘Veldzicht’ ontsloten worden. Het parkeren vindt voornamelijk plaats in parkeerkoffers.
jke eli pp ha
tv oo -s l
(Moes)tuin
Indicatieve inrichting ‘De Groene Morgen’
se ed vo
t me ing e rg rb
g/ sin
a te
as inp
rw oo
s lbo
rv r tuu na
Indicatieve opzet er ch a fs i ne ad oe w Gr met
e lijk de ien
(Moes)tuin / Parkeren
v oe en
ng mi
e rs ds ou rh de on d pa
tr lds Ve
aa
t
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
9
Bestaande hondenuitlaatplaats
3. LANDSCHAPPELIJK EN STEDENBOUWKUNDIG PLAN 3.2 Wonigbouwprogramma m 10
ne zo
f na va
rc pe
ls ee
s en gr
De woningen van plangebied Veldzicht zijn bestemd voor vijf verschillende groeperingen: ▪ CPO bewonersvereniging ‘De Groene Morgen’ (koopwoningen) ▪ Bewonersvereniging 'De Biotoop' (sociale huurwoningen) ▪ Woonstichting Valburg (sociale huurwoningen voor starters en senioren ) ▪ Deelgebied voor seniorenwoningen
13 we
De Bewonersvereniging 'De Biotoop' is voornemens een gebouw voor gemeenschappelijke functies te realiseren ten behoeve van collectieve bergingen en een activiteitenruimte (totaal 100 tot 110 m²).
▪
‘De Groene Morgen’ gemeenschappelijke gebouwen ▪ Zoeklocatie voor het activiteitengebouw ▪ Zoeklocatie voor bergingen en voorzieningen voor tuingereedschap
De Bewonersvereniging 'De Groene Morgen' is eveneens voornemens om bijgebouwen gezamenlijk te realiseren. Hierbij gaat het om functies als bijvoorbeeld: ▪ Een activiteitengebouw, een tuinkas en collectieve buitenbergingen (totaal max. 200 m²) ▪ Fietsenstalling (niet inbegrepen in de genoemde 200 m²)
▪
'De Biotoop' collectieve sociale huurwoningen: → 12 we ▪ 2 rijen van 6 ▪ Beukmaat tussenwoningen 4,80 m / diepte 10,00 m ▪ Beukmaat hoekwoningen 6,00 m / diepte 10,00 m
PROGRAMMA ▪
‘De Groene Morgen’ koopwoningen: ▪ 2 rijen van 4 ▪ 1 rij van 5
→
▪
'De Biotoop' combinatiegebouw (ca. 100 - 110 m² netto) ▪ Zoeklocatie voor de centrale activiteitenruimte ▪ 2 x 6 bergingen
▪
Twee vrijstaande koopwoningen: → 2 we ▪ In het bebouwingslint aan de Veldstraat met gemeenschappelijke duiker / brug / inrit
▪
Seniorenwoningen (2o1 kap / 3o1 kap): → 10 we ▪ 10 woningen zo dicht mogelijk naar het dorp toe gericht ▪ Beukmaat tussenwoningen 6,30 m / diepte 11,04 m ▪ Beukmaat hoekwoningen 6,55 m / diepte 11,04 m ▪ Met geschakelde aanbouw / bijgebouw
▪ ▪
Beneden-boven sociale huurwoningen (senioren en starters) Huur 0-treden senioren: → 6 we ▪ Rij van 6 op de begane grond ▪ Beukmaat 7,20 m / diepte 13,00 m
▪
Huur starters: ▪ Rij van 6 op de verdieping ▪ Galerij via zijkanten bereikbaar ▪ Beukmaat 7,20 m / diepte 11,00 m
Totaal
→
De bergingen voor de beneden-boven woningen van Woonstichting Valburg zijn opgenomen in het woonblok . De woningen voor senioren en de twee vrijstaande woningen in het zuidelijke plandeel worden voorzien van individuele (al dan niet) aan de woning geschakelde aan- / bijgebouwen.
Toegankelijkheid Stijgpunten galerij woningen
6 we
Plangrens Grens openbaar terrein Grens tussen ‘De Groene Morgen’ en ‘De Biotoop’
49 we
(Enige afwijking in genoemde beukmaten is mogelijk)
tr lds Ve
aa
t
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
10
3. LANDSCHAPPELIJK EN STEDENBOUWKUNDIG PLAN 3.3 Duurzame ambities autobezit / parkeerproblematiek De bewonersverenigingen ‘De Groene Morgen’ en 'De Biotoop' willen hun woonomgeving op duurzame wijze ontwikkelen en het autobezit binnen hun bewonersverenigingen flink beperken. Het kaartbeeld gaat uit van de overeengekomen aantallen parkeerplaatsen en reserveringsgebieden voor parkeerplaatsen die aan het gemeentelijke parkeeradvies voldoen. Deze reserveringsgebieden kunnen groen ingericht worden (met bijvoorbeeld een moestuin) maar moeten - indien blijkt dat het toenemende aantal autobezit daartoe aanleiding geeft - in een parkeervoorziening omgezet kunnen worden. Het parkeren vindt voornamelijk plaats in parkeerkoffers. De Bewonersvereniging 'De Groene Morgen' is voornemens om (een deel van) de parkeerplaatsen van een zonnedak te voorzien.
‘Beneden-boven huurwoningen’
19
7 14 ‘De Biotoop’
‘De Groene Morgen’
PARKEERVOORZIENINGEN ▪
10
ds ou rh de on
Reservering
d pa
▪
Twee vrijstaande koopwoningen ▪ 2 x 1,3 parkeerplaatsen eigen terrein (lange oprit met garage) ▪ 3 parkeerplaatsen openbare parkeerkoffer
Seniorenwoningen
t me ot slo
▪
'De Biotoop' huurwoningen ▪ 22 (7+10+5) parkeerplaatsen openbare parkeerkoffer
B-
▪
‘De Groene Morgen’ koopwoningen ▪ 9 parkeerplaatsen - parkeerkoffer (eventueel met zonnedak) ▪ Reservering voor 18 parkeerplaatsen
Seniorenwoningen (2o1 kap / 3o1 kap) ▪ 2 x 0,8 parkeerplaatsen eigen terrein (enkele oprit zonder garage) ▪ 4 x 1,7 parkeerplaatsen eigen terrein (dubbele oprit zonder garage) ▪ 14 parkeerplaatsen openbare parkeerkoffer
▪
Beneden-boven huurwoningen (senioren en starters) ▪ 19 parkeerplaatsen openbaar
▪
Algemene overcapaciteit (4 parkeerplaatsen)
18 9 5 3
‘Vrijstaande woningen’
Plangrens Grens openbaar terrein Grens tussen ‘De Groene Morgen’ en ‘De Biotoop’
tr lds Ve
aa
t
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
11
3. LANDSCHAPPELIJK EN STEDENBOUWKUNDIG PLAN 3.3 Duurzame ambities autobezit / parkeerproblematiek Verzameltabel Parkeren
Senioren
***
* De Groene Morgen parkeert op eigen grondgebied. Het gaat om het totale aantal parkeerplaatsen inclusief bezoekersaandeel. In beginsel heeft DGM 9 parkeerplaatsen nodig. Bezoekers 4 pp en bewoners 5 pp. Mocht blijken dat er meer autobezit en autogebruik plaatsvindt en de 9 pp te weinig zijn, dan is DGM verplicht om op eigen terrein en voor haar kosten pp aan te leggen.
** De Biotoop parkeert in openbaar gebied. Er worden 22 parkeerplaatsen aangelegd.
12
4. GEMEENTELIJK WELSTANDSBELEID WOONWIJKEN EN RECENTE UITBREIDINGEN
Gebiedsbeschrijving woonwijken en recente uitbreidingen Beschrijving / Structuur In een aantal kernen zijn omvangrijke nieuwe woonwijken na 1990 gerealiseerd. Het betreft planmatig opgezette uitbreidingswijken aan de randen van het dorp. In veel gevallen aan de hand van een beeldkwaliteitsplan. De wijken zijn meestal beperkt toegankelijk middels één of twee toegangswegen. Een slingerende rondweg of een strak geometrisch patroon komen voor als hoofdontsluitingswegen binnen de wijk. Water is een terugkerend element in deze wijken, in de vorm van wadi’s, sloten of vijvers. Groenstructuren leggen verbindingen met het landelijke buitengebied en zijn bepalend voor de veelal landelijke sfeer in de buurten. Er wordt veel aandacht besteed aan scheiding van langzaam en gemotoriseerd verkeer. Parkeren geschied meestal op het eigen erf of in parkeerhavens of hofjes. De bebouwing is ruim opgezet en bestaat overwegend uit twee bouwlagen met een kap. De wijken zijn meestal opgebouwd uit projectmatig gebouwde gedeeltes. Aan de randen zijn er zones met vrijstaande vrije sectorwoningen. Hier is de variatie in types groter. Kleinschalige appartementencomplexen komen ook voor zoals in Heteren. Aan de voorzijde zijn meestal tuinen en opritten naar de garages. Aan de achterzijde grenzen de tuinen aan elkaar of soms aan het water en zijn vlonders aangebracht.
Bebouwing De stijl van de bebouwing is divers, maar overwegend ‘modern’ van snit. Woningen die op de jaren dertig zijn geïnspireerd maar dan in een “modern jasje” is een veel voorkomend beeld. Het betreft hoofdzakelijk geschakelde, vrijstaande en halfvrijstaande woningen, afgewisseld door enige rijtjeswoningen. De hoofdvorm bestaat uit twee bouwlagen met een kap. De kapvormen zijn divers maar een zadeldak, plat dak en schilddak komen het meeste voor. Er is veel aandacht besteed aan de hoekwoningen. Opvallend is de herhaling van woningtypes, waardoor de straten een eenheid vertonen die door aan of uitbouwen echter ook makkelijk zou kunnen worden verstoord. Het effect van de beeldkwaliteitplannen is vooral zichtbaar in de opzet van de hoofdvorm, het materialen kleurgebruik van de woningen. Bij de projectmatig gebouwde gedeeltes is dit het meest zichtbaar vanwege de herhalingen van, soms zeer specifieke, bouwmassa’s waardoor een sterke ritmiek in de straatgevelwand is ontstaan. Door het toepassen van verschillende architectuurthema’s hebben woonbuurten hun eigen identiteit gekregen. Detaillering Erkers, dakkapellen en serres zijn terugkerende elementen. Het materiaalgebruik is hoofdzakelijk baksteen voor de gevels, in vele tinten. Donkere steensoorten, warme kleuren, maar ook lichte kleuren als roomwit komen voor. Betimmerde en gepleisterde gevels komen voor.
De daken hebben rode of zwarte pannen. Ook platte daken komen voor. In de gedeeltes waar individuele woningen zijn gebouwd is het met name het kleur- en materiaalgebruik dat aan de BKP’s refereert. Daarbij is sprake van een voorgeschreven kleur voor de gevels, en voor de dakpannen. De kwaliteit van de detailleringen en materiaalgebruik is overwegend hoog. Bijzondere details in deze buurten zijn ronde ramen, dakopbouwen van glas of hout, door de gootlijn opgetrokken geveldelen en bijzondere erfafscheidingen. Soms zijn zonnepanelen en zonnecollectoren geïntegreerd in de ontwerpen van de diverse kapvormen. Bijzonder elementen Een bijzonder element in de recente woongebieden is de toepassing van het (semi) openbare groen en water. Oude boomgaarden en beukenhagen maken deel uit van het straatbeeld en vormen een integraal geheel met de bebouwing (Valburg). Groene corridors zorgen voor ruimtelijke verbindingen met het landelijke buitengebied. Bomenrijen in de straten, voortuinen en blokhagen als erfafscheidingen dragen bij aan het groene karakter en het dorpse bebouwingsbeeld.
Welstandsnota Overbetuwe 2016 (uitsnedes van teksten en kaartbeeld Zetten)
13
Welstandsbeleid De meest recente woonwijken in de dorpen kenmerken zich overwegend door een hoge ruimtelijke kwaliteit. De openbare ruimte en de woningen zijn zorgvuldig ontworpen en op elkaar afgestemd. Deze zorgvuldigheid is een belangrijke kwaliteit van de wijken die bewaard dient te blijven. Er is veel variatie in vormgeving, vooral bij de particuliere ‘vrije sector’ woningen. Binnen de projectmatig gebouwde gedeelten is wel sprake van een duidelijke eenheid. De relatief hoge kwaliteit van de architectuur en de eenheid binnen stedenbouwkundige setting zijn belangrijke kwaliteiten van deze wijken. De bebouwing op de overgang met het buitengebied is dikwijls beeldbepalend voor de wijk. Beleid 1. Bij verbouwingen en uitbreidingen dienen de belangrijkste karakteristieken van de directe omgeving te worden behouden. Zie daartoe de gebiedsbeschrijving 2. Bij nieuwbouw is vernieuwing mogelijk mits de bestaande architectuur versterkt en/of verbeterd wordt. Daartoe gelden de criteria voor architectonische kwaliteit in hoofdstuk 6.2. 3. In wijken waaraan een beeldkwaliteitsplan ten grondslag heeft gelegen gelden de hieruit voortvloeiende eisen niet meer na vaststelling van deze welstandsnota. Welstandscriteria Bouwplannen worden getoetst aan de volgende welstandscriteria: Situering 1. Bouwplannen dienen zoveel mogelijk gesitueerd te worden conform de bestaande karakteristieken.
Zie daartoe de gebiedbeschrijving. 2. Bijgebouwen dienen zodanig te worden gesitueerd dat zij ondergeschikt zijn aan het hoofdgebouw. 3. Openbare gebouwen of gebouwen met bijzondere functies kunnen afwijkend zijn gesitueerd. 4. Langs doorgaande wegen en de randen met het buitengebied dienen achtergevels en bijgebouwen zodanig te zijn gesitueerd dat zij het straatbeeld niet verstoren. Vormgeving 1. Bij verbouwingen en uitbreidingen dienen de bebouwingskarakteristieken van de directe omgeving te worden behouden. Zie de gebiedsbeschrijving. 2. Bij nieuwbouw is vernieuwing mogelijk mits deze in maat en schaal aansluit op de directe omgeving. Dit kan ook als het de vervanging van een compleet stedenbouwkundig ensemble betreft. 3. Openbare gebouwen of gebouwen met bijzondere functies kunnen afwijkend zijn vormgegeven. 4. Een aanbouw mag niet dominant zijn ten opzichte van het hoofdgebouw. Hij moet bovendien qua vorm goed aansluiten op de bestaande bouw. 5. Langs doorgaande wegen en de randen met het buitengebied dient de bebouwing en hoge architectonische kwaliteit te hebben. 6. De plaats, afmeting en verhoudingen van de raam-, deur- en andere openingen dienen goed op elkaar en de karakteristieken van het gebouw te zijn afgestemd.
Detaillering, kleuren en materialen 1. Bij uitbreidingen, verbouwingen en veranderingen dienen materialen en kleuren te worden toegepast die gelijk zijn aan of harmoniëren met het bestaande gebouw. 2. Bij nieuwbouw zijn diverse kleuren en materialen toegestaan mits deze harmoniëren met de directe omgeving. Daar waar sprake is van een eenduidig materiaalgebruik in de straat (kleur dakpan en baksteen) moeten gelijke kleuren worden toegepast. 3. Aan de randen met het buitengebied dienen geen grote vlakken met lichte kleuren of glimmende materialen te worden toegepast. 4. De gekozen detaillering, materialen en kleuren ondersteunen het karakter van het bouwwerk
Welstandsnota Overbetuwe 2016 (uitsnedes van teksten welstandsbeleid voor woonwijken)
14
5. BEELDKWALITEIT ‘VELDZICHT’
5.1 Ambities voor duurzaamheid
16
5.2 Bebouwing / Stedenbouw en Architectuur
17
Stedenbouwkundige structuur
17
Deelgebieden bewonersgroepen, positie en oriëntatie
19
Typologieën, bouwmassa en -hoogte
20
Materialen en kleurstellingen / Referenties - per typologie
21
Beneden-bovenwoningen
21
Rijtjeswoningen ‘De Groene Morgen’
22
Rijtjeswoningen ‘De Biotoop’
26
Seniorenwoningen
28
Vrijstaande woningen
30
Gezamenlijke gebouwen / bijgebouwen 5.3 Verkeer / verharding openbaar gebied
32 35
Overzicht verkeersgebieden
35
Materialen en kleurstellingen / Referenties
36
5.4 Groeninrichting openbaar en semi-openbaar gebied
37
Overzicht groengebieden
37
Bestaande en nieuwe bomen
38
Referenties / sfeerbeelden
39
5.5 Overgangen tussen eigen terrein en openbaar gebied
43
Overzicht erfafscheidingen
43
Referenties / sfeerbeelden
44
5.6 Straatmeubilair
46
5.7 Principeprofiel waterberging
47
15
5.1 Ambities voor duurzaamheid Ambities over energie, milieu, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde: GPR-Gebouw
Duurzaamheidsambities ‘De Groene Morgen’
Uitgangspunt prioritering voor alle woningen van Plan Veldzicht is een GPR-score van 8. “Materiaal De woningen worden gemaakt van duurzame organische materialen die bij afbraak zoveel mogelijk composteerbaar of recyclebaar zijn. Denk bijvoorbeeld aan een houten skelet met strobalen, houtpulp of andere organische isolatie, afwerking met hout of leemstuc en een vegetatiedak. De productie van het materiaal moet zo veel mogelijk milieuvriendelijk verlopen, het materiaal mag niet bewerkt worden met stoffen die schadelijk zijn voor het (binnen)milieu. Binnenwerk en leidingen kunnen volledig worden hergebruikt. Binnenmuren worden flexibel geplaatst, zodat bewoners hun woonruimte anders kunnen indelen en de woningen vergroot of verkleind kunnen worden. Het project wordt ingepast in de natuurlijke omgeving, waardoor het ook van landschappelijke en ecologische waarde wordt.
Ambitie Woonstichting Valburg (missie) Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid vragen om een goed lange termijn beeld te krijgen van de impact en kosten en op welke wijze wij dit vertalen naar ons handelen. In de bouw hebben wij te maken met snel stijgende kosten en er is een toenemende schaarste op de arbeidsmarkt. Wij gaan afwegen wat beide ontwikkelingen betekenen voor de keuzes die wij in ons SVB gaan maken betreffende het tempo en de kwaliteitseisen die wij toegepast willen zien in projecten. Woonstichting Valburg heeft de ambitie om de energie voor verwarming en warm tapwater zelf op te wekken door middel van zonne-energie.
Energie en isolatie De woningen worden energie-positief of minimaal energie-neutraal gebouwd. Deze energiezuinigheid wordt bereikt door toepassing van goede isolatie en, bijvoorbeeld, een serre aan de zuidkant en ventilatie met warmteterugwinning. Energie komt uit hernieuwbare bronnen zoals groene stroom, PV-panelen, warmtepomp. De benodigde elektriciteit zal zoveel mogelijk ter plaatse worden opgewekt en gedistribueerd. In de woningen worden geen gasaansluitingen gerealiseerd. Bij grote raamoppervlakken op het zuiden wordt nagedacht over (vaste) zonwering, zoals bijvoorbeeld: dakoverstekken, zonwerende luiken of natuurlijke zonwering zodat de woningen niet te veel opwarmen in de zomer.
Aanvullende kwaliteiten Belangrijk onderwerp van de planontwikkeling is het sociale aspect van gezamenlijk wonen, zorgen en werken: ▪ ▪ ▪ ▪
Autoluwe wijk met ambitie voor laag autobezit / -gebruik Gemeenschappelijke (buiten) ruimte Grote biologische moestuin / boomgaard (e.e.a. afhankelijk van de wel of geen gebruik van de reservering voor parkeerplaatsen volgens parkeernorm) Inrichting van de buitenruimte / openbaar gebied met focus op biodiversiteit ▪ Inheemse beplanting met veel bessen-, fruit- en noten dragende planten (bijvoorbeeld een voedselbos als landschappelijke inpassing) ▪ Behoud / ontwikkeling van natte natuur ▪ Bloem- en kruidenrijke weitjes ▪ Natuurbewust onderhoud en maaibeheer
Binnenklimaat Om een goed binnenklimaat te krijgen wordt met dampopen gevels gewerkt. Hierdoor wordt een zogeheten ademend binnenklimaat verkregen met een natuurlijke vocht- en warmteregulering. Wij streven naar een zo natuurlijk mogelijke ventilatie van de woningen om zowel het binnenklimaat prettig te houden als het energieverbruik te beperken. De insteek hierbij is low-tech. Tevens wordt onderzocht hoe de blootstelling aan elektromagnetische velden zoveel als mogelijk kan worden beperkt. Water ‘De Groene Morgen’ streeft naar een zo laag mogelijke productie van afvalwater of het gebruik van composttoiletten. Ook wordt het gebruik van schoon drinkwater zoveel mogelijk beperkt door waterbesparende maatregelen. Regenwater wordt zoveel mogelijk opgevangen voor het watergeven van de privé en gezamenlijke tuinen in droge perioden. Water van douches en wastafels wordt gerecycled voor toiletspoeling na behandeling in een helofytenfilter. Overschotten aan hemelwater worden oppervlakkig afgevoerd naar wadi’s op het terrein en waterelementen als poelen om zo het water in het gebied vast te kunnen houden en het te kunnen laten infiltreren in de bodem. Dit levert ook een mooie biotoop op voor bijvoorbeeld kikkers, salamanders en libellen. Daarbij zal ook gekeken worden naar de mogelijkheid om woningen niet aan te sluiten op het gemeentelijk rioleringsstelsel.
Daarnaast wordt gestreefd naar een gesloten grondbalans waarbij gebiedseigen grond niet van het terrein verdwijnt. Grond die vrijkomt bij het graven van de waterpartijen, wadi’s, funderingen en wegpakketten wordt zoveel mogelijk op het terrein hergebruikt. Dit kan bijvoorbeeld door de woningen verhoogd in het landschap te bouwen in de vorm van moderne woerden of verhogingen op het terrein ten behoeve van spel en ecologische diversiteit (hoog-laag en nat-droog gradiënten). Afval We streven naar zo weinig mogelijk afval, met name plastic afval en ander milieubelastend afval. Afval dat met eenvoudige middelen goed hergebruikt kan worden zal binnen de wijk gerecycled worden. Het GFT-afval wordt bijvoorbeeld naar de gezamenlijke composthoop/wormenbak gebracht, waarna de compost gebruikt kan worden in bloembakken en ter verbetering van de bodemstructuur en bemesting van de privé en gezamenlijke tuinen.”
Spontaan ontstane natte natuur wordt uitgebreid in de nieuwe inrichting
16
5.2 Bebouwing - Stedenbouw en Architectuur Stedenbouwkundige structuur in een groene omgeving
O
w ou pb
va
a nl
( ag
ds lan
r aa )n ap h c
og ho
rp) (do
Het nieuwe woongebied ‘Veldzicht’ vormt de nieuwe dorpsrand en overgang naar het landschap. De nieuwe bebouwingsranden dienen zich in het landschap in te passen door een ingetogen en rustige uitstraling en een geleidelijke opbouw van laag naar hoog. Aan de Veldstraat wordt het ruimtelijke beeld van het bestaande bebouwingslint voortgezet. De dorpse sfeer en landelijke uitstraling in het centrale deel van het plangebied wordt bereikt door de situering van de bebouwing zonder vaste rooilijnen en bij in het dorp passende korrelgrootte en maximale hoogte (twee lagen met kap) van de bebouwing.
Lage bebouwingsranden met natuurlijke materialen (biobased)
De onderlinge samenhang wordt vooral gezocht in bij elkaar passende kleurstellingen en materialen. Ook moet een verwantschap in bouwelementen, dakvormen en terugkomende detailleringen bij de verschillende woningen herkenbaar zijn.
Dorps wonen aan de centrale groene ruimte
Enige verscheidenheid in de uitstraling van de bebouwingsensembles bevordert de dorpse sfeer.
Plangebied
Dorpse aansluiting met minerale / stenen materialen
Bebouwing passend in het lint van de Veldstraat
Transitie tussen het lint en de nieuwe wijk
Belangrijke overgang tussen dorp en landschap Dorps wonen aan het centrale groenterrein Groeninrichting met landelijk karakter en wateropgave Zichtlijn entreezone / aandacht voor beeldkwaliteit en / of groen aanzicht
tr lds Ve
aa
t
Stedenbouw BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
17
Lage bebouwing achter landschappelijke inpassing / overgangen naar het landschap
Dorps wonen aan de centrale groene ruimte
Dorpse lintbebouwing - traditioneel en eigentijds
Sociale en duurzame beneden-bovenwoningen
Algemene sfeerbeelden - vervlechting van groen, stedenbouw en architectuur
18
Stedenbouwkundige structuur Het nieuwe woongebied ‘Veldzicht’ vormt de nieuwe dorpsrand en overgang naar het landschap. De nieuwe bebouwingsranden moeten zich in het landschap inpassen door een ingetogen en rustige uitstraling en een geleidelijke opbouw van laag naar hoog. Aan de Veldstraat wordt het ruimtelijke beeld van het bestaande bebouwingslint voortgezet. De dorpse sfeer en landelijke uitstraling in het centrale deel van het plangebied wordt bereikt door de situering van de bebouwing zonder vaste rooilijnen, een in het dorp passende korrelgrotte en maximale hoogte (twee lagen met kap) van de bebouwing. Ook de diversiteit / verscheidenheid in de uitstraling van de bebouwingsensembles bevorderen de dorpse sfeer. De onderlinge samenhang als een gezamenlijk woongebied wordt vooral gezocht in bij elkaar passende kleurstellingen en materialen. Ook moet een verwantschap in bouwelementen (voornamelijk aangekapte dakvormen / lessenaarsdaken) en terugkomende detailleringen bij de verschillende woningen herkenbaar zijn.
Bebouwingslint
Ongedwongen dorpse setting
Woongroep ‘De Groene Morgen’
Aandacht voor gevels in de overgang naar het landschap
Woningstichting Valburg
Dorpse setting met oriëntatie naar het groene binnengebied
Woongroep ‘De Biotoop’
Belangrijke gevel- / hoekoriëntatie
Complex seniorenwoningen
Aandacht voor de kopgevel (geen blinde gevel)
Individueel
Deelgebieden bewonersgroepen Invloedsferen / verwantschap
Positie
Oriëntatie
19
Dakvormen
PROGRAMMA ▪
DWO Koopwoningen → ▪ 3 rijen van 3 ▪ 1 rij van 4 ▪ Beukmaat 5,70 m / diepte 10,00 m ▪ Parkeren op eigen terrein (P3)
▪
DWO Koop Gemeenschappelijke gebouwen ▪ Activiteitenruimte (7,25 m x 9,00 m) ▪ 2 gebouwen met bergingen (netto 5,35 m² / berging)
▪
(DWO) Huur / Collectieve sociale woonvorm 12 we ▪ 2 rijen van 6 ▪ Beukmaat tussenwoningen (4,80 m / diepte 10,00 m) ▪ Beukmaat hoekwoningen (6,00 m / diepte 10,00 m) ▪ Geen parkeren op eigen terrein (P2 en P4)
▪
Plangebied (DWO) Huur Combinatiegebouw ▪ Centrale activiteitenruimte (8,43 m x 6,00 m) ▪ Zijgevels met 2 x 6 bergingen (netto 5,35 m² / berging) Beneden-boven woningen (sociale huur) | 2 lagen + kap Twee vrijstaande woningen → 2 we in het bebouwingslint aan de Veldstraat met gemeenschappeRijtjeswoningen lijke duiker / brug / inrit(sociale huur) | 1,5 lagen + kap
▪
▪
▪ ▪
▪
13 we
Zadeldaken
Asymmetrische daken
(koop) KoopRijtjeswoningen senioren (geschakeld) → 10 we van woningen max. 5,5 m eenzijdig max. ▪ (Goothoogte 10 geschakelde zoen dicht mogelijkvan naar het 7,0 m Nokhoogte van max. 9,0 m) dorp toe gericht ▪ Geschakelde brede opritten met parkeren dicht bij de Seniorenwoningen (huur / koop) | 1 laag + kap woning (op eigen terrein) ▪ Woning circa 9,50 m x 9,50 m plus geschakelde aanbouw / bijgebouw Vrijstaande woningen (koop) | 1 laag + kap beneden-boven woningen (senioren en starters) Huur 0-treden senioren → 6 we gezamenlijke gebouwen ‘De Groene Morgen’ ▪ Zoeklocaties Rij van 6 op de begane grond Activiteitengebouw ▪ Beukmaat 7,20 m / diepte 13,00 m (Goothoogte van max. 4,0 m ▪ Geen parkeren op eigen terrein Nokhoogte van max. 7,0 m)
Lessenaarsdaken
Huur starters → 6 we ▪ Locatie Rij vancombinatiegebouw 6 op de verdieping ‘De Biotoop’ ▪ t.b.v. Galerij via zijkanten bereikbaar| 1 laag activiteiten / bergingen ▪ Beukmaat 7,20 m / diepte 11,00 m ▪ Geen parkeren op eigen terrein Bijgebouwen / bergingen geschakeld | 1 laag
Totaal
Platte daken ondergeschikte / geschakelde bouwdelen bijgebouwen / bergingen
49 we
Bijgebouwen individueel | 1 laag (al dan niet met kap)
tra lds Ve
at
Typologieën, bouwmassa en -hoogte BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
20
WOONSTICHTING VALBURG - BENEDEN-BOVENWONINGEN Passend in de overgang naar het groengebied ‘Lantermansweide’ ▪ 2 lagen met (flauw) lessenaarsdak of plat dak ▪ Matte dakpannen (grijs / antraciet) ▪ Bij toepassing van zonnepanelen, deze onderdeel maken van het dakontwerp (verdiept in het dakvlak is geen verplichting) ▪ Aandacht voor de kopgevel aan de westzijde (kwalitatieve architectonische uitstraling - geen blinde / gesloten gevel) ▪ Natuurlijke materialen ▪ Hout als belangrijk element in de gevel al dan niet in combinatie met baksteen (aardse tinten)
Voorbeeld Beneden-bovenwoningen aan De Grip te Zetten Houtafwerking naturel (zie referentietinten) Geen afwerking in kleur!
Toepassing van zonnepanelen
Kopgevel met trap en inpandige bergingen (als idee voor de functionaliteit) Wel aandacht voor een kwalitatieve architectonische uitstraling
Voorbeeld Beneden-bovenwoningen aan De Grip te Zetten
Hout (naturel)
Bakstenen in aardse tinten
Bakstenen in aardse tinten
Gevel bestaat uit een combinatie van baksteen en hout
Materialen en kleurstellingen / Referenties - Beneden-bovenwoningen Voorbeeld Beneden-bovenwoningen aan De Grip te Zetten
21
WOONGROEP ‘DE GROENE MORGEN’
Groendak
Onderlinge samenhang / verwantschap en aandacht voor de naar het landschap gerichte gevels ▪ Maximale goothoogte van 5,5 m / eenzijdig van 7,0 m ▪ Maximale nokhoogte 9,0 m ▪ Asymmetrische daken / zadeldaken waarbij de volgende mee ontworpen elementen mogelijk zijn: ▪ Groendak ▪ Groendak in combinatie met zonnepanelen ▪ Matte dakpannen (grijs / antraciet) ▪ Volledige bedekking met zonnepanelen ▪ Combinatie van dakpannen en zonnepanelen ▪ Natuurlijke materialen ▪ Hout of andere biobased materialen als belangrijk element in de gevel ▪ Lage plinten van (hergebruikte) bakstenen mogelijk (geen verplichting) ▪ Stucwerk (lichte aardse tinten)
Asymmetrische daken
Groendak in combinatie met zonnepanelen Hout (al dan niet thermisch gemodificeerde houten gevels) of andere biobased materialen
Houten gevel
Groene gevels
Dakvullende PV-panelen
Basis / Plint (geen verplichting)
Materialen en kleurstellingen - Rijtjeswoningen ‘De Groene Morgen’
22
Stucwerk
WOONGROEP ‘DE GROENE MORGEN’
Lage bakstenen plint blijft mogelijk Er wordt niet
maar is geen verplichting
geparkeerd bij de woningen Voornamelijk natuurlijke / biobased materialen | hergebruikte bakstenen in lage plint | stucwerk
Gevels met natuurlijke materialen (hout) | integratie van nestmogelijkheden
Houten of biobased gevels
Zonnepanelen zijn mee ontworpen | ‘speelse’ (begroeibare) overgang van dak naar gevel
Realiseren van een overgang naar het landschap
Referenties - Rijtjeswoningen ‘De Groene Morgen’ Voorbeeld ‘Vriendenerf’ te Olst (zie ook www.vriendenerf.nl)
23
WOONGROEP ‘DE GROENE MORGEN’
WONINGEN
Impressie materialisering van de gevels (geen verbeelding van de bouwhoogte / volumetrie)
Referenties - aangeleverd door ‘De Groene Morgen’
24
WOONGROEP ‘DE GROENE MORGEN’
NATUURINCLUSIEVE ELEMENTEN AAN WONINGEN
In de gevel geïntegreerde nestkasten
Referenties - aangeleverd door ‘De Groene Morgen’
25
WOONSTICHTING VALBURG - ‘DE BIOTOOP’ Dorpse uitstraling ▪ Rijtjeswoningen met maximaal 1,5 lagen met kap ▪ Zadeldaken ▪ Matte dakpannen (grijs / antraciet) ▪ Bij toepassing van zonnepanelen, deze onderdeel maken van het dakontwerp (verdiept in het dakvlak is geen verplichting) ▪ Eventuele dakkapellen dienen onderdeel te zijn van het integraal ontwerp ▪ Traditionele materialen ▪ Gevels van bakstenen in aardse tinten en / of houten delen
Dakpannen grijs / antraciet
Hout
Hout
Dakpannen grijs / antraciet
Baksteen in rode / aardse tinten
Bakstenen in lichte tinten (verbijzonderingen)
Basis / Plint mogelijk van bakstenen in aardse tinten
Basis / Plint mogelijk van bakstenen in aardse tinten
Toepassing van zonnepanelen
Met klimplanten begroeide gevels
Materialen en kleurstellingen - Rijtjeswoningen ‘De Biotoop’
26
WOONSTICHTING VALBURG - ‘DE BIOTOOP’
Zonnepanelen mee ontworpen (Integratie in het dakvlak is geen verplichting)
Sobere dorpse uitstraling
Gevels met rode bakstenen en dorpse uitstraling
Dorpse uitstraling zonder dakkapellen
Gevels met rode bakstenen, dakkapellen / dakelementen en subtiele detailleringen / sierlijsten
Referenties - Rijtjeswoningen ‘De Biotoop’ Voorbeelden van woningen in Oud-Eerbeek en van DijMe Ontwikkeling BV / Render Hasselbraam
27
RIJTJESWONINGEN VOOR SENIOREN
Dorpse uitstraling ▪ 3o1-kap-woningen met maximaal 1 laag met kap ▪ Passend bij de rijtjes van ‘De Biotoop ▪ Zadeldaken ▪ Matte dakpannen (grijs / antraciet) ▪ Bij toepassing van zonnepanelen, deze onderdeel maken van het dakontwerp (verdiept in het dakvlak is geen verplichting) ▪ Eventuele dakkapellen dienen onderdeel te zijn van het integraal ontwerp ▪ Traditionele materialen ▪ Gevels van bakstenen in aardse tinten en / of houten delen
Dakpannen grijs / antraciet
Hout
Dakpannen grijs antraciet
Bakstenen in aardse tinten
Bakstenen in lichte tinten (verbijzonderingen)
Toepassing van zonnepanelen (gedeeltelijk)
Basis / Plint mogelijk van bakstenen in aardse tinten
Basis / Plint mogelijk van bakstenen in aardse tinten
Materialen en kleurstellingen - Rijtjeswoningen voor senioren
28
RIJTJESWONINGEN VOOR SENIOREN
Dorpse uitstraling passend bij de woningen van ‘De Biotoop
Dorpse uitstraling passend bij de woningen van de ‘Biotoop’
Dorpse uitstraling passend bij de woningen van de ‘Biotoop’
Referenties - Rijtjeswoningen voor senioren Voorbeelden van woningen in Uddel en van DijMe Ontwikkeling BV / Render Hasselbraam
29
WONINGEN IN HET BEBOUWINGSLINT Passend bij het bestaande bebouwingslint van de Veldstraat ▪ Vrijstaande woningen en 2o1-kap-woningen aan de Veldstraat met zadeldak (nok haaks op de Veldstraat) ▪ Individuele uitstraling met eigentijdse of traditionele architectuur ▪ Zadeldaken ▪ Matte dakpannen (grijs / antraciet). ▪ Bij toepassing van zonnepanelen, deze onderdeel maken van het dakontwerp (verdiept in het dakvlak is geen verplichting) ▪ Rieten daken ▪ Relatief vrije materiaalkeuze ▪ Hout als mogelijk element in de gevel ▪ Plint mogelijk van baksteen ▪ Wit gepleisterde gevels of geveldelen ▪ Grotendeels aardse tinten en gedekte kleurstellingen
Matte dakpannen
Passend bij het bestaande bebouwingslint van de Veldstraat
Riet
Plint van bakstenen in aardse tinten
Geveldelen mogelijk in wit pleisterwerk
Individuele uitstraling - passend in het bebouwingslint
Materialen en kleurstellingen / Referenties - Vrijstaande woningen en 2o1 kap woningen voor senioren Voorbeelden DijMe Ontwikkeling BV / Render Hasselbraam vrijstaande woningen aan de Coelhorsterweg te Hoogland-West
30
WONINGEN IN HET BEBOUWINGSLINT
Landelijke uitstraling
Traditionele bouwvorm en landelijke karakter
Hedendaagse maar ingetogen verschijningsvorm
Ingetogen en landelijke uitstraling - passend in het bebouwingslint
Referenties - Vrijstaande woningen en 2o1 kap woningen voor senioren
31
BIJGEBOUWEN
Groendak in combinatie met zonnepanelen
Ingetogen ondergeschikte uitstraling en passend bij de toegewezen woningen / hoofdbebouwing ▪ De Biotoop: ▪ Bebouwing van 1 laag met plat dak in de vorm van geschakelde bergingen met gezamenlijke ruimte ▪ De Groene Morgen: ▪ Activiteitengebouw met meerdere functies, een maximale goothoogte van 4,0 m, een maximale nokhoogte van 7,0 m en een zadeldak ▪ Aaneengeschakelde / gemeenschappelijke bergingen van 1 laag met plat dak ▪ Groendak in combinatie met zonnepanelen ▪ Natuurlijke materialen ▪ Hout als belangrijk element in de gevel ▪ Begroeide gevel / geveldelen ▪ Natuurlijke tinten en gedekte kleurstellingen
Houtbouw
Groendak
Begroeide gevel
Hout (natuurkleur)
Houtbouw
Hout / potdeksel
Materialen en kleurstellingen - Gezamenlijke gebouwen en bijgebouwen
32
BIJGEBOUWEN
Sfeer gezamenlijk activiteitengebouw
Gezamenlijke bergingen
Sfeer gezamenlijk activiteitengebouw
Bijgebouw
Referenties - Gezamenlijke gebouwen en bijgebouwen Voorbeelden ‘Het groene Huis’ te Amersfoort en het ‘Vriendenerf’ te Olst (zie ook www.vriendenerf.nl)
33
BIJGEBOUWEN
COLLECTIVITEIT - GEZAMENLIJKE GEBOUWEN EN BIJGEBOUWEN
Referenties - aangeleverd door ‘De Groene Morgen’
34
5.3 Verkeer / verharding openbaar gebied Wegenstructuur Het nieuwe woongebied ‘Veldzicht’ wordt (in een lus) ontsloten vanaf de Veldstraat. De Lantermansweide wordt via ‘Veldzicht’ van een nieuwe ontsluitingsmogelijkheid voorzien. Plan ‘Veldzicht’ gaat uit van zo min mogelijk verharding en de bewoners (van de woongroepen ‘De Groene Morgen’ en ‘De Biotoop’) zijn voornemens een zeer autoluw woongebied te ontwikkelen door het autobezit sterk te beperken (deelauto’s, openbaar vervoer en fietsen). Daarom is er een van het gemeentelijke beleid afwijkende parkeernorm opgesteld (wel met terugval-model dat aan de gemeentelijke eisen voldoet).
2,0
De extra ontsluiting (parallel aan de W.A. van Spaenstraat) is geen doorgaande route en heeft alleen een aansluiting voor hulpdiensten / calamiteiten naar de Veldstraat.
0m
3,5
0m
5,0
Plangebied
Een deel van de lus is alleen semi-openbaar en wordt op de uiteindes afgesloten met een paaltje. Dit deel is smaller, half verhard en ondergeschikt aan de hoofdontsluiting (voldoet aan de inrichtingseisen van nooddiensten en ophaalvoertuigen).
0m
4,2
0m
Grens openbaar terrein
6,0 Grens tussen ‘De Groene Morgen’ en ‘De Biotoop’ Hoofdontsluiting (5 m breed) - betonstenen Keiformaat | paarsrood Parkeerkoffer (rijstrook 6 m breed) - betonstenen Keiformaat | donkergrijs | met infiltratie- / grasvoeg Parkeerkoffer (opstelplaatsen) / rammelstrook / keerruimte / calamiteitenstrook - grasbetonstenen
Semi-openbare ontsluiting (3,5 m breed) Halfverharding Voetpaden - trottoir (2 m breed) | betontegels 30 x 30 cm | licht grijs Extra ontsluiting | betontegels of dubbelklinker 20 x 20 cm of 21 x 21 cm | grijs Onderhoudspad / laarzenpad (≥ 1 m breed) Grind en / of gemaaid gras
tr lds Ve
aa
t
Overzicht verkeersgebieden BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
35
0m
Hoofdontsluiting
Verlaagde geleidebanden (regenwaterafvoer)
Detaillering inritten
Extra ontsluiting - dubbelklinker (eventueel met voeg)
Parkeerkoffers - rijstrook
Parkeerkoffer - opstelplaats (grasbetonkeien)
(grasbetonstenen)
Voetpaden - trottoir
Semi-openbare ontsluiting (halfverharding)
Parkeerkoffer - opstelplaats (grasbetonstenen)
Ondergeschikt slingerpad (grind)
Laarzenpad (gemaaid gras))
Keerruimte / calamiteitenstrook aan de Veldstraat
Materialen en kleurstellingen / Referenties - Verkeer
36
5.4 Groeninrichting openbaar en semi-openbaar gebied Groeninrichtingsgebieden De terreinen van het nieuwe woongebied worden over het algemeen natuurvriendelijk ingericht met een ‘groene’ sfeer en sterke beplantingsstructuur (veel verschillende bomen, bloemrijke wisseldroge plantengemeenschappen). Sommige delen van de tuinen en groengebieden is in eigendom van een bewonersgroep (niet / semi-openbaar) en wordt gezamenlijk ingericht. Aandachtspunten voor de groeninrichting zijn: ▪ Centraal gelegen groengebied wordt versterkt als natuurlijk groengebied met wadi’s en behoud van de grotere wilgen (behoud van het poeltje na ecologisch onderzoek te bepalen) ▪ Landschappelijke inpassing (> 8 m) aan de oostzijde naar het bestaande woongebied met een brede haag en bomen in losse setting ▪ Landschappelijke inpassing (10 m) aan de westzijde naar het open landschap georiënteerd en ingericht als voedselbos (versterking van de biodiversiteit door veel bloeiende en vruchten-, bessen- en notendragende struiken, heesters en bomen) ▪ Onderhoudspad (1 m breed) langs de sloot ▪ Waterbergingsgebieden / wadi’s in ongedwongen natuurlijke vormen en gecombineerd met speelaanleidingen - in omvang nader te bepalen ▪ ‘Versteende’ tuinen of veel verharding / betegeling in voor- of achtertuinen moet voorkomen worden door informatie / sensibilisering voor problematieken als klimaat / regenwater.
Plangebied Groene voortuinen Landschappelijke inpassing - voedselbos
Landschappelijke inpassing - houtstrook
Openbaar groen, gras / gazon, bermen (met bomen)
Natuurvriendelijke inrichting Waterberging (indicatieve situering en omvang) (Moes)tuin (niet openbaar) - voorlopige reservering Gezamenlijke tuinen / woonomgeving (niet openbaar)
tr lds Ve
aa
t
Overzicht groengebieden en bomen BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
37
Bomen Langs de Veldstraat staan laanbomen van verschillende soorten en kwaliteit. De plekken waar bomen in de loop der tijd zijn verdwenen kunnen worden aangevuld (nieuwe aanplant). Een van deze openingen wordt gebruik als doorgang voor de hoofdontsluiting van ‘Veldzicht’. Achter de sloot van de Veldstraat zijn heesters en bomen aanwezig (met onder andere berken, esdoorns, fijnspaar en Amerikaanse vogelkers). Velen zijn ziek, dood of van slechte kwaliteit. Eventueel kan de een of ander berk / esdoorn behouden blijven. Behoud van de ‘spontaan’ gegroeide wilgen in het centrale deel is essentieel. De nieuw aan te planten bomen zijn divers in soorten, hoogte en habitus. De bomen mogen echter geen belemmering vormen voor het produceren van zonne-energie (als gevolg van mogelijke schaduwslag op de daken voorzien van zonnepanelen). Wilgen
Plangebied
3 (Knot)platanen
Bestaande bomen Bomen in onderling verband - voedselbos Dichte beplanting: bomen, heesters en struiken Bomen in onderling verband - houtstrook Open beplanting: bomen op gras met brede haag
3 Esdoorns Grotere bomen (zomereik, zilveresdoorn, notenboom) Middelgrote bomen en heesters (veldesdoorn, scharlaken eik, wilgbladige eik, zuiliep, berk, wilg)
3 Eiken
Kleinere bomen (sierpeer, meelbes, lijsterbes, krentenboompje) Leibomen (linde, plataan, haagbeuk, beuk, peer) met doorgang naar de woningen (Indicatieve situering, een en ander nader uit te werken in een groeninrichtingsplan)
at tra lds 4 Essen e V
Bestaande en nieuwe bomen BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
38
Centraal groenterrein met natuurvriendelijke inrichting en poel (meer bomen dan op afbeelding
Gezamenlijke moestuin
Landschappelijke inpassing (randen)
Gezamenlijk groen met waterberging (wadi’s) en speelaanleidingen tussen de woningen
Referenties / Sfeerbeelden - Groeninrichting Voorbeeld ‘Vriendenerf’ te Olst (zie ook www.vriendenerf.nl), moestuinen Schothorst en buurtplantsoen / postzegelpark Eerbeek
39
Referenties / Sfeerbeelden - Natuurlijk spelen Voorbeeld natuurspeelplaats ‘Slingerrijk’ te Olst
40
GROENINRICHTING BINNENTUIN
Referenties - aangeleverd door ‘De Groene Morgen’
41
GROENINRICHTING WATERBERGING
Referenties - aangeleverd door ‘De Groene Morgen’
42
5.5 Overgangen tussen eigen terrein en openbaar gebied Hagen en erfafscheidingen Overgangen tussen het openbaar gebied en de eigen terreinen hebben een grote invloed op de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe woonwijk. De hagen aan de voorzijde van de woningen zijn laag waardoor de beplanting van de voortuin de groene sfeer van de openbare ruimte versterkt. Tussen de bestaande woonwijk (bij de achterkanten van de woningen) en het nieuwe woongebied (ter hoogte van de parkeerkoffers) wordt een brede doorgaande veldesdoornhaag geplaatst tegen de bestaande erfafscheidingen en hagen. De parkeerkoffers krijgen met de hagen een groen raamwerk / kader en begeleiden het beeld van de geparkeerde voertuigen zonder deze helemaal aan het zicht te onttrekken. Erfafscheidingen aan de achterzijde / achtertuinen zijn bij voorkeur groen - begroeid met klimplanten (klimop, klimhortensia, campsis, rozen,…) en kunnen tot 1,80 m hoog zijn. De erfafscheidingen tussen de vrijstaande woningen aan de Veldstraat kunnen zelf worden bepaald en aangelegd.
Plangebied Lage hagen aan de voorzijde (0,80 - 1,00 m hoog) Beuken, haagbeuken, liguster, veldesdoorn Brede haag tussen bestaande en nieuwe wijk (Circa 1,80 m hoog en 1 m breed) veldesdoorn Hagen om parkeerkoffers (circa 1,20 m hoog) Beuken, haagbeuken, liguster, veldesdoorn Haag tussen parkeren / bergingen (max. 2,00 m hoog) Beuken, haagbeuken, liguster, veldesdoorn (Alternatief: klimplanten tegen de bergingen aan) Hogere haag aan de zijkant (1,40 - 1,60 m hoog) Beuken, haagbeuken Hekwerk als grens naar de W.A. van Spaenstraat (1,80 m hoog) begroeid met klimop Hoge erfafscheidingen aan de achterzijde (1,80 m hoog) Hekwerk met klimop / begroeide schutting Leibomen (linde, plataan, haagbeuk, beuk, peer) met doorgang naar de woningen
tr lds Ve
aa
t
Overzicht erfafscheidingen BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
43
Brede veldesdoornhaag
Lage haagbeukhaag
Leilinde (frame / bamboe rek)
Begroeide schutting
Hoge en lage ligusterhaag
Leibomen in haag
Hekwerk met klimop
Pergola / klimrek met bloeiende planten
Leibomen (peren)
Referenties / Sfeerbeelden - erfafscheidingen
44
OVERGANGEN EN RANDEN
Referenties - aangeleverd door ‘De Groene Morgen’
45
5.6 Straatmeubilair ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Natuurlijke en sobere uitstraling Passend bij de duurzaam gebouwde woningen Hout en natuurlijke materialen (waar mogelijk) Energiezuinige verlichting Verlichting op zonne-energie
Begroeide lichtmast (maar niet zo hoog)
Houten verlichting (Timberlab)
LED verlichting
Verlichtingselement met nestkast (Timberlab)
Fietsrekken van hout (bij de erven / woningen)
Verlichtingselement met nestkast (Timberlab)
Eenvoudige houten zitbanken (Velopa)
Referenties / Sfeerbeelden - Straatmeubilair
46
Houten afvalbak
Eenvoudige houten zitbanken (Velopa)
5.7 Principeprofiel waterberging
ing d erg pa rb uds e t o a h r w er oo nd ing t v rs , o a s s o o e p -sl ev in e B e o ijke ed elijk pel r p d rb ve rien scha el v ofi ur nd Pr natu en la t me
tr lds Ve
aa
t
BGT (basisregistratie grootschalige topografie), DKK (digitale kadastrale kaart), Luchtbeeld esri
47
Landschappelijke inpassing Voedselbos 10,00 m
1,00 m Onder-
Stijging + 0,30 m Streefpeil + 5,95 m NAP
houdspad
Impressie profiel westelijke waterberging met verbreding sloot en natuurvriendelijke oevers, onderhoudspad en landschappelijke inpassing (Uitvoering in overleg met Waterschap Rivierenland)
48