24-05-14.02 Bijlage Informatiememo Raad archeologie- en erfgoedbeleid 06032024

INFORMATIEMEMO RAAD Kenmerk: 2024-010252 Datum b&w-vergadering: 12 Maart 2024 Onderwerp: 22-11-15.10 Motie CDA, GBO Actualisatie archeologiebeleid Kennis nemen van: Stand van zaken uitvoering motie en vervolgproces Status advies: openbaar Argument: (indien niet openbaar) Portefeuillehouder: Wethouder Dimitri Horsthuis Tangelder Betrokkenen bij voorstel extern: - Buro RAAP Betrokkenen bij voorstel intern: Teammanager Beleid Fysiek (auteur), Teammanager Omgeving, Beleidsmedewerker Groen & Landschap / Recreatie en Toerisme, Adviseur Openbare Orde en Veiligheid, Medewerker monumenten en archeologie, Beleidsadviseur kunst, cultuur & erfgoed, Medewerker bestemmingsplan, Planologisch toetser en adviseur, Stedenbouwkundige. Bijlagen: 1. 1_22-11-15.10 Motie CDA, GBO Actualisatie archeologiebeleid Link1 2. 2_ S-645 Beantwoorden schriftelijke vragen D66, CU over Middeneiland Linge bij Zetten 2023-022831. Link2 3. 3_RAAP Rapport 3336, Archeologie in de gemeente Overbetuwe – Actualisatie van de archeologische waarden- en verwachtingskaart, versie 25-02-2019.) Link3 4. 4_RAAP Adviesdocument 1358, versie 26-05-2023 (bijlage 4)

Inleiding Met deze Raadsmemo reageren we op uw motie: 22-11-15.10 Motie CDA, GBO Actualisatie archeologiebeleid. Hierin heeft u opgeroepen te komen tot: 1. Voor Q2 2023 te komen tot een actuele archeologische bodemverstoringskaart. 2. De voorliggende beleidskaart aan te passen. 3. Voor Q4 2023 te komen met nieuw archeologiebeleid en vast te leggen in het op te stellen omgevingsplan. Hier ligt ook een relatie met uw vragen omtrent het midden-eiland bij de aanleg van de nieuwe Lingebrug te Zetten (S-645 Beantwoording schriftelijke vragen D66, CU over Middeneiland Linge bij Zetten 2023-022831 Link2). Hoe hebben we uitvoering gegeven aan uw Motie? Hieronder geven we kort antwoord op het verzoek aan het college van burgemeester en wethouders, zoals gesteld in de motie. Ad 1

Wij hebben RAAP archeologisch adviesbureau opdracht gegeven voor een actualisatie van de bodemverstoringskaart voor geheel Overbetuwe

In 2017/2018 is een archeologische vindplaatsen- en verwachtingskaart vervaardigd, die voor de toepassing op beleidsmatig, gemeentelijk niveau is vertaald naar een beleidskaart. (RAAPRAPPORT 3336, Archeologie in de gemeente Overbetuwe - Actualisatie van de archeologische waarden- en verwachtingskaart, versie 25 februari 2019) De gemeente Overbetuwe heeft op 06-02-2023 RAAP archeologisch adviesbureau verzocht om de bodemverstoringslaag bij de archeologische waarden- en verwachtingenkaart voor de gemeente Overbetuwe te actualiseren. Deze actualisatieslag is in mei 2023 uitgevoerd. Op basis van deze informatie kunnen initiatiefnemers een zorgvuldiger inschatting maken van de te verwachte waarde. In uw motie geeft u aan dat verruiming van de onderzoekgrenzen (waarmee in relatie tot specifiek bodemgebruik voor een grotere diepte) een vrijstelling van verplichting tot onderzoek verleend kan worden voor een aantal archeologische verwachtingsgebieden. Dit kan uw inziens een positieve ontwikkeling zijn voor nieuwe initiatieven van inwoners en bedrijven. Hiervoor is Raap gevraagd om een advies te geven hoe daar mee om te gaan. (RAAP Adviesdocument 1358, Versie 26-052023, zie bijlage 4). Wij stellen voor dit advies te wegen in samenhang met andere beleidskeuzes in het kader van de Omgevingsvisie. Hier wordt uw raad bij betrokken. Ad 2

De beleidskaart is hier op aangepast.

De beleidskaarten worden regelmatig geactualiseerd indien daar aanleiding toe is. Recente actualisatie is in mei 2023 uitgevoerd. Deze geactualiseerde kaarten zijn digitaal opgenomen in het instrumentarium van de gemeente doormiddel van het applicatie Tabula, dat door medewerkers geraadpleegd kan worden bij het opstellen van en toetsen aan archeologie en erfgoedbeleid. In Tabula zijn dus ook alle bijzondere gebouwen te vinden, monumenten en wederopbouw o.a. en een risicokaart explosieven.

2024-010252

2/3

Ad 3 Voor Q4 2023 te komen met nieuw archeologie- en erfgoedbeleid en vast te leggen in het op te stellen omgevingsplan. Archeologie is goed in huidige bestemmingsplannen opgenomen via een dubbelbestemming. Voor de hele gemeente is inzichtelijk wat de archeologische verwachtingswaarden zijn en waar archeologische monumenten aanwezig zijn. Wij willen ook naar de toekomst toe zorgvuldig om blijven gaan met archeologische waarden en erfgoed. Wij zijn van mening dat archeologie en erfgoed nu zorgvuldig bij planvorming en vergunningverlening geborgd is, zowel via wettelijke regels, instrumentarium als voorhanden zijde informatie. Erfgoed kan echter nader en heel breed beschouwd worden, bv. in verhalen en rituelen, maar ook monumenten en landschappelijke waarden. Thans vindt bij planvorming wettelijke toetsing plaats, ook geadviseerd door de gemeentelijke adviescommissie monumenten en welstand (voorheen de commissie ruimtelijke kwaliteit). Voor landschap en gebouwd cultuur historisch erfgoed is het beleid -indachtig de ruimtelijke consequenties als gevolg van de grote opgaven (klimaat, energietransitie, woningbouwopgaven)- mogelijk aan herijking toe.

Dit kan meegenomen worden in de actualisatie van de omgevingsvisie (grote lijn, algemener uitspraken) en concreter gemaakt worden in de herziening van het LandschapOntwikkelPlan (LOP), de Welstandsnota met daarna doorwerking naar het Omgevingsplan en eventuele omgevingsprogramma’s. De waarde van Archeologie en Erfgoed wordt meegewogen in de opstelling van de omgevingsvisie, hier heeft u vanuit uw kader stellende rol invloed op. Uw eventueel aanvullend ambitieniveau op gebied van erfgoed krijgt na uw besluitvorming in het kader van de omgevingsvisie doorwerking in het omgevingsplan. Gemeenten moeten in 2030 over een omgevingsplan beschikken. Vervolg Ons college bereid nu een actualisatie van de omgevingsvisie voor, vooruitlopend op het omgevingsplan. Hierin wordt het belang van archeologie en erfgoed als identiteitsdrager van onze gemeente natuurlijk erkend. De rijke historie van de gemeente wordt op diverse wijze beleefbaar gemaakt in toerisme en recreatie en draagt bij aan de waardering door bezoekers en inwoners Hoe Archeologie en Erfgoed beleid zijn werking krijgt in samenhang met de per 1 januari 2024 van kracht zijnde Omgevingswet willen wij graag aan u toelichten. Hiervoor wordt een moment aangevraagd tijdens een politieke avond in Q2 van 2024. Consequenties N.v.t.

Communicatie Behandelend adviseur voor technische vragen: Albert Thijssen, Teammanager Beleid Fysiek tel.: 06 293 46 273, e-mail: A.Thijssen@overbetuwe.nl HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, de gemeentesecretaris de burgemeester, P.J.E. Breukers 2024-010252

R.P. Hoytink-Roubos 3/3