23-11-07 Overzicht beantwoording aanvullende technische vragen Begroting 2024

Beantwoording technische vragen Begroting 2024 1. 1.1 Technische vragen GBO.............................................................................................................................................................................................. 2 2. 1.2 Technische vragen CDA .............................................................................................................................................................................................. 3 3. 1.3 Technische vragen D66 .............................................................................................................................................................................................. 4 4. 1.4 Technische vragen BOB ............................................................................................................................................................................................ 16 5. 1.5 Technische vragen VVD ............................................................................................................................................................................................ 19 6. 1.6 Technische vragen GL ............................................................................................................................................................................................... 22 7.

1.7 Technische vragen PVDA .......................................................................................................................................................................................... 26 8. 1.8 Technische vragen CU .............................................................................................................................................................................................. 32

1

1.1 Technische vragen GBO N.v.t. GBO

Vraag n.v.t.

Antwoord

PFH

1

In het antwoord op vraag 13 van D66 (mobiliteit) staat: Na Oosterhout gaan we in 2024 aan de slag met het opstellen van een verkeersplan voor Driel. Kunt u aangeven of het definitieve verkeersplan voor Oosterhout inmiddels is afgerond en, zo ja, hoe het participatietraject chronologisch is verlopen en wanneer dit mobiliteitsplan aan de Raad wordt aangeboden?

Het verkeersplan voor Oosterhout is nog niet afgerond. De werkgroep verkeer van de dorpsraad Oosterhout heeft haar inbreng kunnen leveren op de eerste conceptversies. In november is de volgende bijeenkomst gepland. De planning is om eind dit jaar het plan af te ronden. Daarna wordt het plan ter kennisgeving aangeboden aan de raad. De raad zal betrokken worden daar waar nieuwe kaders van de raad nodig zijn.

WH

2

Pagina 18 Woonagenda: Kunt u aangeven hoe het meldpunt Goed Verhuurderschap per 1 januari 2024 in Overbetuwe is geregeld?

Op dit moment zijn we de acties die de Wet Goed Verhuurderschap van ons vraagt aan het uitwerken. Eén van die acties is het instellen van een meldpunt waar inwoners terecht kunnen met klachten over hun verhuurder. Omdat we nog bezig zijn met het uitwerken van de acties, kunnen we nog niet aangeven hoe we dit precies gaan inregelen.

DHT

3

Pagina 40 en 80: Er wordt gestuurd op digitaliseren van werkprocessen en het robuust maken van informatiesystemen. Kunt u aangeven of hier tevens wordt beoordeeld welke processen mogelijk geschikt zijn voor het gebruik van track & trace zodat het voor inwoners inzichtelijk wordt hoe ver de

Dit is het geval en dit hangt vooral samen met de voorbereiding op de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) en de invoering van de Persoonlijke Internet Pagina (PIP). Via de PIP krijgen inwoners inzage in hun aanvraag en de bijbehorende documenten.

RP

2

behandeling van hun aanvraag is? 4

De invoering van de omgevingswet heeft impact op de inrichting van de ICT binnen een gemeente. Is de ICT van Overbetuwe gereed hiervoor? Zo nee, wat moet er nog gebeuren en welke kosten zijn daarmee gemoeid?

De benodigde applicaties zijn aangeschaft en beschikbaar. De aandacht ligt nu op de specifieke inrichting en het testen in de productieomgeving (testen in testomgeving heeft plaatsgevonden). Dit vraagt vooral menskracht. Voor zaken die toch nog ineens ingeregeld moeten worden of eventuele extra ondersteuning kunnen de middelen voor Implementatie Omgevingswet ingezet worden.

RP

1.2 Technische vragen CDA N.v.t. CDA Vraag

Antwoord

PFH

3

1.3 Technische vragen D66 D66 1

Vraag

Antwoord Eens, dit had na 2025 moeten zijn of vanaf 2026

4 5

Pag. 4 In de eerste paragraaf wordt gemeld: ‘Geen enkele gemeente weet hoeveel geld zij na 2026 ontvangt van het Rijk....’. Moet dit niet zijn na 2025 of vanaf/miv 2026? Aangegeven wordt dat ‘ .. waardoor het lastig is al concrete plannen voor die jaren te maken. De Rijksoverheid moet hier eerst duidelijkheid over geven’ De plannen die voor de jaren 2024 en 2025 in de begroting staan vermeld hebben voor een groot deel structurele effecten, waardoor de exploitatielasten nog vele jaren op de begroting drukken. Kan bij benadering in percentages aangegeven worden welk deel van de lasten structureel zijn in begrotingstechnische zin en dus niet beïnvloedbaar zijn? (aangepaste vraag) Pag. 4 Waarom is het tekort voor Overbetuwe zo veel groter dan bij andere vergelijkbare gemeenten (Lingewaard: tot en met 2026 positief en een nadeel van 1,5 mln in 2027, West Maas en Waal: geen nadeel in 2026 en 2027, Brummen: nadeel van 4 miljoen)? Kan inzichtelijk gemaakt worden wat de hoogte van het bedrag is van de korting op de Algemene Uitkering in 2026 en 2027? (aangepaste vraag) Ingetrokken vraag Pag. 5 Financiële positie- OZB

6

OZB areaaluitbreiding: heeft dit betrekking op woningen en gebouwen die al gebouwd worden of woningen en gebouwen waarvoor alleen nog plannen zijn? Pag 6/28en 29

2

3

PFH RvdD

In het overzicht incidentele baten en lasten dat is opgenomen in de begroting (p.100), is aangegeven dat een bedrag van € 1,2 miljoen incidenteel is in 2024. Dit is 1% van de begroting

RvdD

De korting op de Algemene Uitkering bedraagt voor 2026 en 2027 grofweg € 6 miljoen. Hiermee is nog geen rekening gehouden met de effecten van de septembercirculaire 2023.

RvdD

Wij hebben geen inzicht in de opbouw van de resultaten en de onderliggende keuzes en ambities van andere gemeenten.

De areaaluitbreidingen hebben betrekking op de waarde van de woningen/gebouwen die op 1 januari 2024 in aanbouw zijn, gereed zijn of enkel nog bouwterrein zijn. Plannen met een verleende vergunningsaanvraag zijn daar onderdeel van.

RvdD

Nee, dit is niet de oorzaak van de daling van deze begrote bedragen. De daling voor taakveld 6.72a, 6.72b, 6.72c, 6.73a, 6.73c, 6.74a en 6.74b heeft 2 oorzaken:

RP

4

Klopt het dat de begrote bedragen in 2025 op pagina 28 (6.2, 6.72a, 6.72b, 6.72c, 6.73a, 6.73c, 6.74a, 6.74b) dalen als gevolg van het stijgen van de formatie? Voor zover dit niet het geval is, dan vernemen wij graag wat de reden is van de structurele verlaging van de budgetten op pagina 28/29.

7

Pag. 6 Meicirculaire

8

Hier staat aangegeven dat het negatieve saldo voor 2026 en 2027 het effect is van de nieuwe CAO, maar dat verklaart niet het verschil van 300.000 euro tussen 2026 en 2027. Waar ligt dat dan aan? Pag. 6 Financiële positie/Kapitaallasten

9

10

“De toezichthouder heeft aangegeven dat de jaarlijkse vrijval van kapitaallasten niet als dekking kan worden opgenomen omdat deze niet als structureel te beschouwen is.” Zijn dit kapitaallasten van projecten of investeringen die helemaal vervallen zijn of van projecten die uitgesteld zijn? Pag. 6 Meerjarenplanning groot onderhoud en wegen Voor welke wegen is het genoemde krediet bedoeld? Pag. 8 Solvabiliteit (aangepaste vraag)

-

-

In het regeerakkoord is een aanvullende bezuiniging op de jeugdzorg opgenomen. Het Rijk heeft de verantwoordelijkheid om maatregelen te nemen om hier invulling aan te geven. Gemeenten mogen deze taakstelling verwerken op de uitgavenbudgetten. Naar aanleiding van het beleidsplan sociaal domein 2020-2025 is in de begroting 2022, naar aanleiding van de genomen maatregelen, een jaarlijks oplopende verwachte besparing op jeugdzorg opgenomen voor de jaren 2022-2025.

Voor taakveld 6.2 geldt dat in de begroting 2023 budget is geraamd voor het uitvoeren van de programma inrichting STO. Vanaf 2025 is het benodigd budget hiervoor lager dan in 2024. Het verschil tussen 2026 en 2027 ontstaat door bijstelling van de verwachte aantallen van diverse maatstaven. Het effect hiervan is groter in 2027 dan in 2026.

RvdD

Dit betreffen voornamelijk kapitaallasten van projecten die later van start gaan dan gepland. In sommige gevallen gaat het om kapitaallasten van projecten waarvan de realisatie langer duurt dan vooraf ingeschat.

RvdD

Dit krediet is bedoeld om de achterstanden in het onderhoud van o.a. de Rëdeckerstraat, Vriezenenck en Zeegstraat weg te werken.

WH

A= Minst risicovol

RvdD

5

Graag een uitleg van de verschillende categorieën (A B en C) en de gevolgen van het feit dat deze ratio met ingang van dit jaar in categorie C scoort.

11

Pag .10 Formatie Aangegeven wordt dat het uitgangspunt gelijk is aan 2022, terwijl er bij het sociaal domein voor 855k aan extra structurele formatie bij komt. Hoe zit dit? Staat hier ‘0’ omdat de dekking voor de extra formatie budgettair neutraal is?

12

Pag. 16 Beleidsindicatoren

13

De beleidsindicator ‘hernieuwbare elektriciteit’ is niet terug te vinden bij ‘waar staat je gemeente’. Wel ‘hernieuwbare energie’ (dit cijfer is voor Overbetuwe 7,5 versus 11,9 voor NL)? Wat is het verschil tussen hernieuwbare elektriciteit en hernieuwbare energie en waarom wordt gekozen voor hernieuwbare elektriciteit als indicator ipv hernieuwbare energie bij dit overzicht? Pag 18 Mobiliteit In 2024 gaan wij verder met het opstellen van verkeersplannen voor onze kernen’. In de 2e bestuursrapportage staat (blz 10) dat de ambities op dit onderdeel niet allemaal gerealiseerd kunnen worden doordat de capaciteit van de organisatie onder druk staat. Ondertussen geven veel dorpen en wijken aan dat zij knelpunten ervaren in het verkeer. Kan het college wat meer specifiek zijn over welk

B= Neutraal C= Meest risicovol Solvabiliteit = eigen vermogen/totale vermogen Het vreemd vermogen neemt toe in verband met een aantal grote investeringen (o.a. wanmolen Zetten, MFC Elst, onderwijshuisvesting) zie pag. 66. Bij het opstellen van de Kadernota 2024 is het uitgangspunt dat er geen extra formatieaanvragen worden ingediend. Een nadere analyse bij het opstellen van de Begroting 2024 geeft aan dat een aantal (incidentele) taken van het Sociaal Domein een structureel karakter kennen en deze zijn opgenomen in de formatie. De dekking van deze uitgaven is gevonden binnen de begroting.

RvdD

Het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) geeft de verplichte beleidsindicatoren aan die door gemeenten in de programma’s en programmaverantwoording worden opgenomen. Hernieuwbare elektriciteit is hier onderdeel van. Het Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit is terug te vinden op waarstaatjegemeente.nl

RvdD

Na Oosterhout gaan we in 2024 aan de slag met het opstellen van een verkeersplan voor Driel. Daarnaast ligt de focus op het opstellen van een gemeentelijk mobiliteitsplan. Eind 2024 gaan we na welke volgorde we toepassen voor de overige kernen. Voor deze prioritering maken we gebruik van de uitkomsten van het gemeentelijk mobiliteitsplan.

WH

6

14

15

16

dorp wanneer aan de beurt is en op basis waarvan het college de volgorde bepaalt? Pag. 20 Toeristenbelasting In de vastgestelde kadernota staat dat de toeristenbelasting per 1 januari 2025 wordt ingevoerd. Op pagina 20 staat ‘vanaf 2026 gaan wij toeristenbelasting heffen’. In de 2e berap is niets gemeld over vertraging in de invoering, sterker nog, daar staat in de bijlage 3 nog invoering per 1 januari 2024. Waarom is dit nu plots een jaar later? (ook bij de RTGC van 26-9-23 wordt gesproken over invoering van 1-1-25) En als het klopt dat invoering een jaar is opgeschoven, zijn de lagere inkomsten in 2025 verwerkt in de voorliggende begroting? Pag. 20 Actualiseren beleid voor verblijfsaccommodaties Wordt hiermee bedoeld het beleid voor (sport)accommodaties? Indien niet: wat wordt er dan wel mee bedoeld? Pag. 21 Saldi programma 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur. Getallen kloppen hier niet? Lasten – baten, begroting 2024 en 2025: 86-80 = 6 en geen 7 Begroting 2026 en 2027: 95-80 = 15 en geen 16.

Op pagina 20 van de Programmabegroting 2024 had moeten staan ‘Vanaf 2025…’. De toeristenbelasting wordt per 1 januari 2025 ingevoerd. In 2024 gaan wij hiervoor de acties opstarten met de sector.

RP

Met verblijfsaccommodaties worden hier toeristische verblijfsaccommodaties karakter bedoeld.

WH

De verschillen zijn het gevolg van automatische afronding door het pakket Pepperflow waarmee de begroting wordt samengesteld.

WH

De onafgeronde bedragen 2024 en 2025 zijn namelijk: 86.251 – 79.630 = € 6.621 De onafgeronde bedragen 2026 en 2027 zijn: 95.218 – 79.630 = € 15.588 Door Pepperflow worden alle bedragen in de financiële tabellen onder het kopje “Wat mag het kosten?” automatisch ingevuld en afgerond op duizendtallen. Dat kan dus bij sommige taakvelden leiden tot een net niet juiste rekensom (verschil van 1) terwijl de rekensom van de onderliggende onafgeronde bedragen wel gewoon klopt. Het is een tè

7

17

Pag.23 Interactie met samenleving Sommige verenigde bewoners zijn op zoek naar meer vrijwilligers in dorp of wijk. Wat is het standpunt van het college in zo’n situatie en in hoeverre wordt ingezet op ondersteuning om meer vrijwilligers te betrekken in wijk of dorp door de gemeente? En in welke wijken/dorpen wordt nu gewerkt met een dorpsagenda en wat is m.b.t. dorpsagenda’s het plan?

tijdrovende klus om alle bedragen handmatig te controleren op deze afrondingsverschillen. Het eerste deel van de vraag “Wat is het standpunt van het college in zo’n situatie en in hoeverre wordt ingezet op ondersteuning om meer vrijwilligers te betrekken in wijk of dorp door de gemeente?” is een politieke vraag, het tweede deel wordt hieronder beantwoord.

DHT

Inwoners willen zich nog steeds inzetten voor hun wijk of dorp: minder in vaste vrijwilligersfuncties en meer projectmatig voor een bepaalde periode met een bepaald doel of resultaat. De wijze waarop inwoners zich verenigen voor een gezamenlijk belang of doel verandert daarmee en ook de behoefte aan ondersteuning. Die verschilt per dorp, wijk of groep inwoners en is afhankelijk van de expertise en vaardigheden van de verenigde inwoners, het doel waarvoor ze zich verenigen en de fase van de actie of het project. Opbouwwerkers en dorpscontactpersonen bewegen daarin mee, adviseren en faciliteren. ‘Overbetuwe Doet’ helpt initiatiefnemers buurtbewoners te bereiken en te binden aan het initiatief. Dat werkt goed voor kleinere initiatieven en activiteiten. Bij dorpsbrede ontwikkelingen is er de mogelijkheid via de subsidieregeling sociale basis (artikel 12 gemeenschapsvorming en dorpsagenda’s) expertise of capaciteit toe te voegen aan de inwonersgroep opdat zij in staat zijn andere inwoners te betrekken en te activeren. In Driel, Slijk-Ewijk en Oosterhout is er een dorpsagenda en in Zetten (Wanmolen), in Heteren (update DOP) en in Valburg wordt een start gemaakt. Een dorpsagenda is van het dorp en de inwoners voeren daarover de regie. Wij sluiten daar op aan volgens de uitgangspuntennotitie ‘Dorpsprofielen en participatie’ en zijn daarin lerend.

In een aantal dorpen loopt een proces om te komen tot een dorpsagenda. De dorpscontactpersonen ondersteunen en adviseren de inwoners actief. In dorpen waar geen dorpsagenda (in voorbereiding) is, zijn de dorpscontactpersonen en opbouwwerk present in het dorp,

8

faciliteren initiatieven (bijvoorbeeld via ‘Overbetuwe Doet’) en stimuleren inwoners om – als zij méér willen bereiken – met elkaar en met de gemeente naar de toekomst van het eigen dorp te kijken. 18

DHT

Pag. 23 Participatiecultuur (aangepaste vraag)

Zie ook het antwoord op vraag 17.

In welke wijken/dorpen wordt met dorpsagenda gewerkt en wat is voor de overige dorpen en wijken het plan?

Het gaat hier om een scala aan mogelijke instrumenten voor participatie (online en offline), handleidingen voor hoe proces in te richten, stappenplannen, ‘beslisboom’, spelregels, vastleggen van werkprocessen. Concreet werken wij aan de aanschaf en inrichting van een online participatieplatform en aan het ontsluiten van zogenoemde ‘betrokkenheidsprofielen’ die ons meer inzicht geven in voorkeuren van betrokkenheid van inwoners en de werkvormen (online en offline) die daar bij passen.

19

Pag. 25 Mijnstemtelt

DHT

20

Wat is de voortgang van de motie jongerenparticipatie #mijnstemtelt? Pag. 26 4.2 Jeugdzorg

In Q4 2023 volgt een informatiememo via collega naar de raad over de stand van zaken en de plannen voor komende periode. In de begroting zijn structureel middelen opgenomen voor de versterking van de sociale basis Jeugd (programma 4). In 2023 maken wij een plan voor de versterking van de sociale basis voor Jeugd. Dit plan wordt aan college en raad voorgelegd.

CT

Uiteraard houden we rekening met een armoedeval. Met het verstrekken van bijzondere bijstand bijvoorbeeld is er niet een vaste grens, maar wordt 35% van het inkomen boven de bijstandsnorm als draagkracht aangemerkt. Op die manier voorkomen we dat er een harde grens wordt gesteld voor het wel of niet in aanmerking komen voor bijzondere bijstand.

RP

Klopt ons beeld dat de NPO gelden voor jongerenwerk, projectcoach schoolmaatschappelijk werk en ondersteuning MEEplus eind 2023 aflopen? Waar zijn deze gelden structureel gewaarborgd? 21

Pag. 27 Armoedebeleid Wordt zoals toegezegd in het nieuwe armoedebeleid ook gekeken naar de consequenties voor ‘de armoedeval’?

Bij de diverse armoederegelingen hanteren we diverse inkomensgrenzen. Inwoners met een inkomen tot en met

9

22

Pag. 32 5.2 Participatie wet Hoe groot is de groep mensen in het doelgroepenregister? Hoeveel daarvan hebben een lage baankans?

23

Pag. 32 5.3 OnderwijsHuisvesting De afgelopen periode zijn we meermaals verrast met onverwachte uitgaven en wijzigingen in de onderwijshuisvesting in onze gemeente. Is deze begroting gebaseerd op de meest actuele stand van zaken? Wordt hierbij ook rekening gehouden met een groei van het aantal leerlingen afkomstig uit Arnhem of andere gemeenten? Wanneer worden de scenario’s voor tijdelijke locatie(s) van de noodlokalen bekend?

24

Pag. 33 5.2 Kunst, cultuur en erfgoed In de kadernota 2024 wordt aangegeven dat er een inventarisatie van de aanwezige cultuurhistorische waarden zoals historische

120% van het sociaal minimum komen in aanmerking voor het persoonlijk minimabudget en de Meedoenregeling. Voor de collectieve zorgkostenverzekering hanteren we een grens van 130%. Ten slotte hanteert de Stichting Leergeld een grens van 150% van het sociaal minimum. Op dit moment zijn er 151 inwoners die opgenomen zijn in het doelgroepenregister. Juist vanwege een lagere baankans zijn deze inwoners opgenomen in het doelgroepenregister. Vaak kunnen inwoners uit deze doelgroep met meer of mindere ondersteuning aan het werk bij een werkgever die kansen biedt aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. In de Programmabegroting 2023 (pagina 109) was in het overzicht nieuwe investeringen een investering van € 19.199.000 opgenomen voor “PO en VO school ontwikkeling en bouw” in jaarschijf 2023. De bijbehorende jaarlijkse structurele kapitaallasten van die investering (€ 640.000) zijn toen opgenomen vanaf jaarschijf 2026. Dat wil dus zeggen dat er toen vanuit is gegaan dat de realisatie in 2025 gereed zou zijn. In de Programmabegroting 2024 is het overzicht nieuwe investeringen geactualiseerd en is de investering verdeeld over de jaarschijven 2024 en 2025 omdat jaarschijf 2023 niet meer klopte en omdat voor de opgenomen kapitaallasten realisatie in 2025 het uitgangspunt was.

RP

RP

In 2024 vindt een herijking plaats van het strategisch huisvestingsplan in samenwerking met de schoolbesturen. In dit plan wordt het onderwijshuisvestingbeleid voor een periode van vier jaar vastgelegd, met een doorkijk van 12 jaar na deze periode. Dit strategisch huisvestingsplan zal in Q4 van 2024 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De huidige planning is dat in december 2023 de gemeenteraad het voorstel en de scenario’s inzake de noodlokalen zal behandelen. Er zal in 2024 een aanvang gemaakt worden met de inventarisatie van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Wij willen dit gaan doen binnen de huidige capaciteit, daarom zijn geen extra gelden opgenomen.

DHT

10

25

26

landschap, monumenten en dorpsgezichten wordt gemaakt met als resultaat een cultuurhistorische waardenkaart. In de begroting vinden wij dit niet meer terug. Welke gelden zijn hiervoor opgenomen? Pag. 34 5.3 Cultuurpresentatie-productie en participatie Het bedrag dat hier geraamd staat voor 2025 (450k) is een stuk lager dan in 2024 (570k), heeft dit te maken met de eenmalige extra gelden voor de herdenking Market Garden of wat anders? Pag. 36 Informatie en kennis samenleving

Hoe wordt bij het verbeteren van de digitale dienstverlening rekening gehouden met inwoners die niet-digitaal-vaardig zijn?

27

Voor het programma vrijheid 2024 – 2025 is eenmalig een budget van € 120.000 gereserveerd voor projecten in het kader van 80 jaar bevrijding / Market Garden. Dit veroorzaakt dus inderdaad de eenmalige verhoging van het budget.

DHT

Hier wordt op verschillende manieren rekening mee gehouden. Allereerst wordt bij het verbeteren van digitale dienstverlening uitgegaan van het Besluit Digitale Toegankelijkheid. In dit besluit staat de internationale standaard voor digitale toegankelijkheid (WCAG) centraal. Kort gezegd houden we in het ontwerp van onze digitale dienstverlening rekening met de eisen uit de WCAG. Hierdoor is digitale dienstverlening toegankelijk voor een zo breed mogelijke groep mensen, ook zij die beperkingen hebben en/of minder digitaal vaardig zijn. Ten tweede werken we aan begrijpelijkheid van teksten, gebruikservaring en gebruiksvriendelijkheid. Dit doen we onder andere door bijvoorbeeld door via gebruikerstesten onze websites te laten testen, zoals bijvoorbeeld bij de totstandkoming van de (vernieuwde) websites Overbetuwe.nl en SociaalTeamOverbetuwe.nl. Ook streven we naar een B1taalniveau in onze dienstverlening. Ten derde is er ondersteuning beschikbaar voor minder digitaal vaardige inwoners bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO/gesitueerd in bibliotheken). Onze inwoners kunnen hier met al hun vragen terecht. Het IDO helpt of verwijst door.

RP

Ingetrokken vraag

11

28

Pag. 39 Financiën

29

“We doen omvangrijke investeringen...... Er is daardoor beperkte ruimte voor nieuwe investeringen”. Kan het college aangeven hoeveel ruimte er nog is voor investeringen? En wat betekent dat voor de plannen die er al wel zijn, maar waar nog geen concreet budget voor geraamd is (denk bijvoorbeeld aan noodzakelijke investeringen in (extra) noodlokalen, land van tap, structurele investeringen voor het STO, nieuwe gemeentewerf)? Financiën ‘We streven naar een weerstandsratio tussen de 1,4 en 2,0.....We verwachten voor 2024 binnen deze bandbreedte uit te komen.” Wat is de ratio bij ongewijzigd risicoprofiel voor de jaren daarna? En welke kwalificatie kan aan deze ratio’s voor de jaren 2025, 2026 en 2027 worden gegeven?

30

Pag.40 7.2 bedrijfs-voering

31 32

Zijn er vacatures, die al langer dan een half jaar open staan en tot op heden onvervulbaar blijken te zijn? Zo ja, hoeveel? Ingetrokken vraag Pag. 47 Honden-belasting Welke deel (%) van de opbrengst wordt besteed aan hondenvoorzieningen?

De beschikbare ruimte van de investeringen hangt mede af van de bijbehorende dekking en het type investering. Dat kan zijn binnen de huidige begroting dan wel bijvoorbeeld met externe financiering zoals subsidies. Er is derhalve nu geen concreet bedrag te noemen.

Risicoprofiel Reserves Weerstandsratio

2024 8.690.000 16.934.000 1,9

2025 8.690.000 15.736.000 1,8

2026 8.690.000 16.600.000 1,9

2027 8.690.000 8.792.000 1,0

2027 + AU 8.690.000 15.162.000 1,7

RvdD

RvdD

2024: 1,9; 2025: 1,8; 2026: 1,9; 2027: 1,0 --> zonder Algemene uitkering korting 1,7 Indien de korting op de Algemene uitkering in 2026 door het Rijk terug wordt gedraaid, komen we op bovenstaande kengetallen uit. Indien dit niet het geval is, zal in 2027 het weerstandsvermogen onder de streefnorm komen. Indien de onbenutte belastingcapaciteit (zie pagina 60) geheel wordt aangesproken in 2027 komt het weerstandratio op 1,3 en blijft dan nog onder de streefnorm. Tevens is het aanspreken van de onbenut belastingcapaciteit een politieke keuze. Ja, er zijn vacatures die langer dan een half jaar open staan. Het gaat om ± 15 vacatures en deze worden door middel van inhuur ingevuld. We blijven streven naar structurele invulling en bekijken op welke wijze dat haalbaar is.

Op blz. 46 van de Programmabegroting 2024 staat bij de hondenbelasting vermeld dat er geen sprake is van maximale kostendekking. Het is niet wettelijk bepaald dat de hondenbelasting maximaal 100% kostendekkend moet zijn. Er is dus geen relatie tussen de kosten voor het schoonmaken en

PHR

RvdD

12

33

Pag. 61 Inventarisatie risico’s

34

Is in het overzicht van de risico’s ook het financiële gevolg van de stagnatie van de aansluitmogelijkheden op het energienet meegenomen of nog niet? (Denk aan aansluiting van MFSC, zoals vermeld in de Gelderlander). Indien niet, is aan te geven hoe dit risico te kwantificeren is en in hoeverre dit risico invloed heeft op de weerstandscapaciteit en dus het weerstandsvermogen. Pag. 71 Voorziening groot onderhoud Heeft de op pagina 71 aangekondigde nog te vormen voorziening voor groot onderhoud nog financiële gevolgen die nu niet in voorliggende begroting opgenomen zijn?

35

Pag. 73 Leningenportefeuille Wat is het huidige rentepercentage voor nieuwe langlopende leningen en hoe verhoudt zich dat tot het rentepercentage (4% voor langlopende leningen en 4,5 voor kortlopende leningen) waar in voorliggende begroting rekening mee is gehouden. Hoe groot is het (negatieve?) gevolg van het gestegen

onderhouden van losloopgebieden voor honden, hondenuitlaatplaatsen en afvalbakken voor hondenpoep (hondenvoorzieningen) en de opbrengst van de hondenbelasting. De kosten (exclusief ambtelijke capaciteit) voor deze hondenvoorzieningen bedragen € 138.000 per jaar en de kosten voor de jaarlijkse controle van de hondenbelasting € 7.000 per jaar. De begrote kosten voor 2024 bedragen 38% van de begrote opbrengst hondenbelasting 2024. Met de mogelijke effecten van stagnatie in de aansluitmogelijkheden is rekening gehouden onder het risico “inflatie” (punt 13 van de risicotabel).

Zoals beschreven in de paragraaf onderhoudskapitaalgoederen in de Begroting 2024 heeft de invoering van integrale beheerplannen financiële consequenties. In de begroting 2023 zijn diverse posten opgenomen, die onder andere genoemd worden in de paragraaf, ter dekking van de invoering van de beheerplannen en het werken met een voorziening groot onderhoud openbare ruimte. Wanneer de integrale beheerplannen aan de raad worden voorgelegd, zal daarbij worden aangegeven of de huidige dekkingsmiddelen inclusief de posten vanuit het UP toereikend zijn. Het huidige rentepercentage voor een annuïtaire langlopende lening met een looptijd 15 jaar is 4,02%. In de begroting 2024 is rekening gehouden met 4% voor nieuwe langlopende leningen, derhalve een geringe afwijking.

RvdD

WH

RvdD

Bij het opstellen van de Begroting 2024 is de financieringsbehoefte voor 2024 opnieuw beoordeeld en bijgesteld van € 29,5 miljoen naar € 20 miljoen. Effect hiervan is dat er minder nieuwe duurdere leningen aangetrokken

13

36

rentepercentage voor voorliggende begroting als deze leningen nu afgesloten zouden worden? En kan nog uitgelegd worden waarom het omslagpercentage toch weer naar 1,5% is bijgesteld tov 2,0% in de kadernota? Pag. 93 Financiële resultaten lopende actieve complexen Begrijpen we goed dat er nog geen voorziening is getroffen voor de verliesgevende complexen Heteren Centrum en de Merm Elst en dat deze voorziening (ten bedrage van 4,063-2,431= dus 1,6 miljoen) nog niet is verwerkt in voorliggende begroting? Welke invloed heeft dit op de begroting als het wel verwerkt zou zijn?

37

Pag. 101 Onderzoek circulair Ambachtscentrum (aangepaste vraag) Kan uitgelegd worden waarom het bedrag voor onderzoek naar de scenario’s voor een circulair ambachtscentrum op 75k zijn begroot? Kan (regionale) samenwerking nog invloed hebben op dit bedrag en op welke wijze wordt de raad betrokken bij de vraagstelling van het onderzoek?

38

Pag. 112 Nieuwe investeringen Nieuwbouw zwembad en overdekte sportaccommodatie: netto-investering is

hoeven te worden. Zo’n driekwart van de leningenportefeuille betreft leningen tegen (veel) lagere rentepercentages. Uiteindelijk is het omslagpercentage uitgekomen op 1,45%, wat afgerond is op 1,5%. Deze voorziening is al wel getroffen, maar omdat deze projecten administratief in 2023 worden afgesloten, maken ze geen deel meer uit van deze begroting 2024 en dus ook niet meer van de voorziening voor verliesgevende projecten.

DHT/RvdD

Het circulair ambachtscentrum is een project waarbij er vele afhankelijkheden zijn. We zijn momenteel in gesprek met de gemeente Lingewaard om te kijken of we het project in regionale samenwerking verder vorm kunnen geven. Hierbij is de locatie natuurlijk van groot belang als je dit met meerdere partijen wilt vormgeven. Daarnaast is het beleid ook van belang en ook die van de samenwerkende partners om te komen tot een circulair ambachtscentrum. De kosten die zijn opgenomen voor onderzoek naar de scenario’s, zijn voortgekomen uit ervaringen en kosten van de eerdere onderzoeken van het circulair ambachtscentrum. Natuurlijk zal een eventuele samenwerking invloed hebben op de kosten, maar wellicht zijn er verdiepende onderzoeken noodzakelijk. We zullen de gemeenteraad op de hoogte stellen over de eventuele samenwerking en de vervolgstappen. Van die in het raadsvoorstel genoemde € 27.114.000 is inmiddels al € 240.000 beschikbaar gesteld. Er moet dus nog € 26.874.000 beschikbaar komen. Dit is in het overzicht van nieuwe investeringen in de begroting 2024 afgerond op

RvdD

WH

14

39

volgens begroting verspreid over ‘24 en ‘25 totaal 26.850.000 euro, maar in raadsvoorstel 14-2-2023 was het nog 27.114.000 euro. Is dit dan niet te weinig of heeft dit met btw te maken?

€ 26.850.000. De in de begroting opgenomen kapitaallasten zijn uiteraard wel gebaseerd op het exacte (onafgerond) investeringsbedrag.

Pag. 112

In het raadsvoorstel van 30-11-2022 was een staatje opgenomen met de actuele stichtingskosten MFC Wanmolen 2022. In het staatje stond inderdaad een totaalbedrag excl. btw van € 11.408.279. Een deel van de btw is echter niet compensabel en dus stond in datzelfde staatje een totaalbedrag van € 12.504.191 incl. niet compensabele btw. In het voornoemde raadsvoorstel werd u als raad ook gevraagd om in te stemmen met een extra investering van € 757.531 inclusief btw voor het realiseren van een energieneutraal gebouw. In uw vergadering van 10 januari 2023 hebt u daarmee ingestemd en dus komt het totale investeringsbedrag daarmee uit op € 13.261.722. Inmiddels is al € 350.000 beschikbaar gesteld en dus resteert er nog € 12.911.722. Dit is in het overzicht van nieuwe investeringen in de begroting 2024 afgerond op € 13.000.000. De in de begroting opgenomen kapitaallasten zijn uiteraard wel gebaseerd op het exacte (onafgerond) investeringsbedrag.

Nieuwbouw De Wanmolen in Zetten, nettoinvestering volgens de begroting in ‘24 en ‘25 totaal 13.000.000, maar in raadsvoorstel van 30-11-22 was het 11.408.279 excl BTW. Is dit dan niet te veel?

WH

15

1.4 Technische vragen BOB n.v.t. BOB Vraag

Antwoord

PFH

1

Binnen de Regio Centraal Gelderland zijn wij al geruime tijd bezig ("stevig aan de slag") met de hervormingsagenda jeugd. Zie hiervoor o.a. de regiovisie van eind 2021 en de TIC over jeugdzorg met verblijf d.d. 27 juni jl.. Ook in de aanloop naar de uitspraak van januari 2025 zullen wij in regionaal verband doorgaan langs de actielijnen van de hervormingsagenda, inclusief de lokale acties die daaruit voortvloeien. Er is wat ons betreft geen aanleiding te vermoeden dat onze regio, laat staan Overbetuwe, achterstand zou oplopen bij de rest van Nederland. Er is een bestaande intensieve samenwerking met andere gemeenten in de regio Centraal Gelderland op jeugdthema’s, o.a. die verband houden met de Hervormingsagenda Jeugd. Hiervoor is een Regionaal Uitvoeringsplan Jeugd 2024 en verder in voorbereiding. Waarvan de definitieve versie in het RPO Zorg van 17 november 2023 zal worden geagendeerd. Nadat het is vastgesteld zullen we de raad hierover informeren.

RP

Pag. 6/28 en 29, aanvullende vraag op vraag 6 van D66, Financieel kader Hervormingsagenda Jeugd Op 20 juni 2023 heeft het kabinet de Kamerbrief voortgang Jeugd naar de Kamer gezonden, inclusief de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. De VNG en het Rijk hebben een principe-akkoord bereikt over het financieel kader bij de Hervormingsagenda Jeugd, met o.a. als element dat een zwaarwegende deskundigencommissie in januari 2025 met terugwerkende en vooruitwerkende kracht uitspraak doet over het benodigde financiële kader. Tegelijk heeft de VNG bij het onderzoek “Maatregelen jeugdhulp 2022” d.d. 30 mei 2022 reeds aangegeven dat dit rapport “enerzijds de urgentie onderstreept om stevig aan de slag te gaan met de hervormingsagenda en de vragen in het jeugddomein en anderzijds inspirerende handvatten biedt aan gemeenten voor het versterken van de eigen praktijk”. Wat ons betreft vraagt deze Kamerbrief om een reactie van het College vergelijkbaar met wat we gewend zijn bij bijv. een septembercirculaire, gelet op de impact voor onze inwoners en onze financiën. Technische vraag: Hoe en wanneer is het College voornemens de raad te informeren over hoe we in Overbetuwe “stevig aan de slag gaan met de hervormingsagenda”, om te zorgen dat we in Overbetuwe doen wat kan en

16

dus geen achterstand oplopen bij de rest van Nederland, in de aanloop naar de uitspraak van de zwaarwegende deskundigencommissie in januari 2025? 2

Pag. 31, aanvullende vraag op vraag 11 GL, bibliotheekwerk In het raadsvoorstel van september 2019 over de uitvoeringsagenda is de raad aangekondigd dat wij (jaarlijks) geïnformeerd zouden worden “via prestatieafspraken, de verantwoording over maatschappelijke meerwaarde, het jaarverslag en de jaarrekening” over de voortgang. Tot op heden hebben wij die informatie niet ontvangen, voor zover BOB kan nagaan. Technische vraag: Kunt u deze informatie voor de begrotingsbehandeling alsnog met ons delen? Indien noodzakelijk, onbewerkt (d.w.z. 1 op 1 doorzetten wat van OBGZ is ontvangen).

In 2016 heeft de gemeenteraad van Overbetuwe de ‘visie op bibliotheekfuncties in Overbetuwe’ vastgesteld. Hierna is het strategisch beleidsplan 2020 – 2024 vastgesteld (Gemeenteraad Overbetuwe - Vergaderkalender (ibabsonline.eu). Gelet op de looptijd van voornoemd document wordt uiterlijk in het vierde kwartaal van 2024 een herijkt beleidsplan ter besluitvorming voorgelegd. Tevens wordt de subsidiebeschikking en de verantwoording voor de subsidie vanaf komende jaar actief met de raad gedeeld. Om voor nu in de informatiebehoefte te voorzien is de jaarrekening van 2022 van OBGZ bijgevoegd.

DHT

3

Pag. 6, aanvullende vraag op vraag 1 PvdA, formatie Sociaal domein/dekking CDOKEgelden In antwoorden op een technische vraag 1 van de PvdA, hebben wij de volgende aanvullende technische vragen: Op grond waarvan zijn voor 200.000 euro personeelskosten sociaal domein ten laste van de CDOKE-regeling gebracht? Wat gaan deze mensen doen, dat dit onder de werkingssfeer van de CDOKE-regeling past? Is dit gebaseerd op een uitwerking/nadere invulling van het

Om invulling te geven aan de bezuinigingsopgave is jaarlijks voor circa € 200.000 van de CDOKE middelen ingezet voor de dekking van de bestaande formatie rondom duurzaamheid. De vrijgekomen financiële middelen in het p-budget zijn ingeboekt als bezuiniging. Afgezien van een inzet voor energie armoede, isolatie en energiebesparing wordt vanuit de CDOKE gelden geen extra capaciteit gefinancierd. Met het amendement dat is aangenomen bij de vaststelling van de contouren programmaplan duurzaamheid heeft u besloten om de CDOKE middelen in te zetten voor het programma duurzaamheid en dit te verwerken in de begroting. De € 200.000 wordt gebruikt voor de dekking van een gedeelte van de capaciteit van de volgende personen; beleidsadviseur economische zaken, beleidsadviseur verkeer en vervoer, accountmanager bedrijven, vastgoedregisseur en strategisch beleidsadviseur fysiek.

RvdD

17

raadsbesluit van 27 juni 2023? Zo ja, kunt u die uitwerking/nadere invulling met ons delen?

4

5

6

Pag. 27, aanvullende vraag op vraag 4 PvdA Technische vraag: Kunt u de opdracht/inhoudelijke offerte (zonder bedragen)/het kader van het gevraagde externe advies met de raad delen? Pag. 45/50, lokale lasten Bij de behandeling van het reclamebeleid c.q. reclamemasten is gesproken over het heffen van reclamebelasting. In de programmabegroting wordt deze lokale belasting (op reclamemasten) niet benoemd. Technische vragen: Kunnen wij nog een voorstel hierover verwachten? Zo ja, wanneer? Zo nee, wat is hiervan de reden?

Zie bijlage.

CT

Er is geen voornemen tot het instellen van het heffen van reclamebelasting.

RvdD

Pag. 73/74, omslagrente, aanvullende vraag op vraag 5 CU De systematiek van de omslagrente zorgt bij de huidige renteontwikkeling voor een hefboomeffect, waarbij bij besluitvorming alleen de relatief lage omslagrente wordt betrokken in de afweging en niet het effect hiervan op de omslagrente. Technische vraag: Is het technisch mogelijk om bij investeringsvoorstellen naast de rentekosten op basis van de omslagrente ook de (fictieve) rentekosten op basis van een dan geldende relevante marktrente in beeld te brengen, zodat de raad in zijn besluitvorming ook ziet wat het impliciete effect is op de algemene reserve van een te zijner tijd hogere omslagrente?

Ja, dat is technisch mogelijk.

RvdD

18

1.5 Technische vragen VVD VVD Vraag Ambitie woningbouw P.3: In de eerste twee 1

Antwoord Dit is geen technische vraag, maar een politieke vraag.

PFH DHT

jaren van deze raadsperiode blijft het aantal nieuwe woningen dat gebouwd wordt achter. Blijft het college voor de gehele raadsperiode nog altijd uitgaan van de bouw van 1.000 kwalitatieve en duurzame woningen in deze raadsperiode? 2

Dekking Formatie Sociaal Domein P5/6: In de toelichting staat dat de formatie sociaal domein nu opgenomen wordt in de structurele personeelsformatie daarvoor wordt een bedrag van € 885.000 toegevoegd aan het begrotingssaldo. Tevens wordt een bedrag van € 885.000 ten laste van het begrotingssaldo gebracht wegen dekking formatie sociaal domein.

De aanvullende uitgaven voor de formatie van het Sociaal Domein bedragen € 885.000. De dekking wordt voor een deel gevonden binnen andere personele budgetten, niet zijnde het Sociaal Domein. Dat verklaart waarom het bruto bedrag van € 885.000 is genoemd. Van het bedrag wordt een belangrijk deel gedekt uit de huidige personeelsbudgetten en beschikbare extra middelen waaruit personeelsinzet wordt gedekt.

RvdD

Het totale begrotingsresultaat 2025 is € 864.000. Daarin zit verwerkt een negatief saldo van € 40.000 van de incidentele baten en lasten. Dus dat betekent dat het structurele saldo in 2025 € 904.000 bedraagt.

RvdD

Een deel is echter gedekt binnen de huidige personeelsbudgetten (zie P 6) Als dat zo is, waarom wordt dan € 885.000 ten laste van de begroting gebracht? Is daarbij rekening gehouden met het deel dat al binnen de huidige personeelsbudgetten valt?

3

Structureel begrotingsresultaat P 7/P 101: Jaarschijf 2025. Volgens de tabel op P 100 zijn de incidentele baten en lasten per saldo € 40.000 negatief. Waarom leidt dit tot een stijging en geen afname van het begrotingssaldo over 2025?

19

4

5

Solvabiliteitsratio P 8: Waarom hebben de drie niveaus voor de solvabiliteit in tegenstelling tot de “ruim voldoende” voor het risicoprofiel geen titel die iets zegt over de kwalificatie van dat niveau en hoe zouden we het niveau moeten benoemen waarin de solvabiliteitsratio zich bevindt?

A= Minst risicovol B= Neutraal C= Meest risicovol

Riool en Afval Tabel P 15: Klopt het dat we jaarlijks bijna € 2 miljoen overhouden aan afval en € 1,2 miljoen aan riool, zo ja hoe verhoudt zich dat tot de ambitie om kostendekkende tarieven te hanteren?

In de tabel op pagina 15 zijn alleen de directe lasten en baten verantwoord (cf. het Besluit Begroting en Verantwoording). De indirecte lasten en baten verantwoorden we op andere taakvelden.

RvdD

Vanaf 2023 ligt de solvabiliteitsratio in de categorie (C) meest risicovol. RvdD

Voor zowel de afvalstoffen- als de rioolheffing geldt een maximale kostendekkendheid van 100%. In de paragraaf Lokale lasten (zie pagina 45 e.v) lichten we dit toe en geven we ook de totale kosten en opbrengsten weer.

6

Baten Riolering P15/P 51: Hoe sluit het bedrag aan 7.2 baten riolering € 3.732.000 aan op de bedragen in de tabel op P 51? Daaruit blijkt op TV 7.2 een bate van € 2.326.000

Zoals aangegeven bij vraag 5 zijn bij 7.2 alleen de directe baten verantwoord. Het verschil wordt veroorzaakt door de onttrekking uit de Voorziening Riolering van € 1,4 miljoen, die ook wordt genoemd op pagina 51.

RvdD

7

Verkeer en vervoer P 20: TV.2.1 waardoor wordt de stijging van jaarschijf 2025 ten opzichte van jaarschijf 2024 veroorzaakt?

Bij de Begroting 2023 zijn diverse middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van de integrale beheerplannen. Een gedeelte hiervan wordt verantwoord op taakveld 2.1 Verkeer en vervoer. Bij de Begroting 2024 wordt voorgesteld om een gedeelte van deze middelen te activeren via een bestemmingsreserve kapitaallasten voor achterstallig onderhoud wegen. Dit betekent dat een gedeelte van deze beschikbare middelen eenmalig in mindering wordt gebracht op taakveld 2.1 in 2024. Voor 2025 en verder zijn de volledige lasten weer opgenomen.

WH

20

8

Daling 6.72b Jeugdhulp behandeling P 29: Wat is de oorzaak van de dalende kosten in de begroting?

Wij verwijzen hiervoor naar het antwoord op vraag 6 van D66.

RP

9

Tabel grondcomplexen P 94: Is deze tabel bijgewerkt? Tuyn van Limes is gebouwd, Grintpad is vertraagd, Hoge Hof is nagenoeg klaar, in Zetten Zuid wordt gebouwd en is deels bewoond.

Het betreft inderdaad niet de meest actuele versie van de tabel. Als bijlage bij dit antwoord zit de bijgewerkte (en dus juiste) versie van de betreffende tabel. In de online versie van de begroting 2024 is inmiddels wel de juiste tabel opgenomen.

DHT

10

Toelichting incidentele baten en lasten P 101: De constatering op P 101 dat de omvang van de incidentele lasten in 2024 ‘nihil’ is. Is dit juist? Volgens ons niet. Het saldo van de baten en lasten is in 2024 € 1.210.000 negatief en wordt middels een mutatie op de algemene reserve TV 0.10 ‘nihil’ voor wat betreft de invloed op de begroting

De opmerking is juist. Het klopt dat er 2024 een negatief saldo van € 1.210.000 is. In 2025 zijn de incidentele baten en lasten vrijwel nihil.

RvdD

Aanvullende vragen

21

1.6 Technische vragen GL GL 1

Vraag

Antwoord

Bij de diverse hoofdstukken zijn Beleidskaders opgenomen. Waarom staan hier ook wetten?

2

Blz. 5: Begroting 2024 t.o.v. Kadernota 2024. Plan van aanpak netcongestie kost 75K. Waaraan wordt dit uitgegeven? Wordt dit regionaal opgepakt? Blz. 8: Risicoprofiel. Waarvoor staan de verschillende kleuren in de tabel? En hoe erg is het dat Overbetuwe hier in de rode categorie zit?

Bij het opstellen van de begroting hebben we ons ook te houden aan de “hogere” beleidskaders, zoals bijvoorbeeld landelijke of Europese regelgeving. Indien relevant worden die daarom genoemd. Dit bedrag zal worden aangewend om een specifieke functionaris van te bekostigen, die gemeentebreed dit onderwerp behartigt.

3

4

Blz. 9: Wanneer zijn de effecten van de septembercirculaire 2023 bekend?

5

Blz. 13 Beleidskader. Waarom staat de Klimaatwet hier niet genoemd?

6

Blz. 14 1.1 Duurzaamheid. Waaruit bestaan de doelstellingen van de warmtetransitie? En waar zijn de kosten van de warmtetransitie terug te vinden?

A= Minst risicovol B=Neutraal C=Meest risicovol Solvabiliteit is voor een gemeente één van de indicatoren. In de paragraaf Weerstandsvermogen op pagina 64 geven we een overzicht van de ontwikkeling van meerdere indicatoren. De effecten van de septembercirculaire 2023 zijn inmiddels via een raadsvoorstel (2023-055499) met u gedeeld. De kaders vanuit landelijke wet- en regelgeving zijn opgenomen in de lokale beleidsstukken. Voor de Begroting 2025 wordt de klimaatwet opgenomen. • Voorbereiden aardgasvrije woonomgeving. In 2024 zijn 2400 woningen aardgasvrij ready (minimaal energielabel B). • In 2023 en 2024 start van het proces om op 2 plekken in de gemeente concreet aan de slag te gaan met de warmtetransitie. • Gemeentebreed informatie en bewustwording energiebesparing en proces warmtetransitie • Actualisatie warmtetransitie in 2024/2025 inclusief opstellen warmteplannen. • Ondersteuning 4 pilots in de periode 2023 – 2026. • Doelstellingen warmtetransitie gemeentelijk vastgoed maken onderdeel uit van het DMJOP dat in 2024 voor bestuurlijke besluitvorming wordt voorgelegd.

PFH RvdD

RvdD

RvdD

RvdD

RvdD

RvdD

22

7

Blz. 14 1.2 Circulair. Op welke manier wordt de samenwerking met Lingewaard gezocht bij scenario’s voor een circulair ambachtscentrum?

8

Blz. 18 2.1 Wonen. Hoe verhouden hoogspanning verkabelen en netcongestie zich tot elkaar?

9

Blz. 28. Wat mag het kosten? Punt 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie. Wat valt hieronder?

10

Blz. 29 Exploitatie 6.74c. Welke zorgverlener(s) die 'gesloten plaatsing'faciliteiten hebben ontvang(t)(en) geld van Overbetuwe? Hoe wordt het welzijn van de jongeren in deze faciliteiten gewaarborgd?

11

Blz. 31 Beleidskader Visie op bibliotheekfuncties Overbetuwe 2016. Wanneer wordt deze geactualiseerd?

12

Blz. 35 Beleidsindicatoren. Wat zeggen deze percentages nu? Vergelijkt Overbetuwe zich met alle andere gemeenten, of vergelijkbare

In beeld brengen benodigde bronnen, strategieën en of (afweging)kaders voor een lange termijnstrategie om Overbetuwe energieneutraal 2050 te realiseren. Wij zijn in gesprek met de gemeente Lingewaard. Maar wij zijn nog niet zover dat er scenario’s zijn die wij u kunnen voorleggen.

Het verkabelen (ondergronds brengen) van hoogspanning heeft in principe geen relatie met netcongestie. De toenemende elektrificatie zorgt er wel voor dat er veel uitvoeringscapaciteit beschikbaar moet zijn. De vraag naar uitvoering is veel omvangrijker dan de capaciteit om dit ook binnen de gewenste termijn te doen. Hierdoor duurt het veel langer dan voorheen voordat projecten worden opgepakt. De indeling in taakvelden is landelijk voorgeschreven. Tot taakveld 6.1 behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie. Nadere toelichting kunt u vinden op https://findo.nl/content/61---Samenkracht-enburgerparticipatie. Dit jaar hebben zowel Pactum als Pluryn geld ontvangen vanuit de gemeente Overbetuwe voor gesloten plaatsingen (JeugdzorgPlus). Voor wat betreft het welzijn wordt dit gewaarborgd door de contractafspraken die er zijn met deze aanbieders en het feit dat de Inspectie Gezondheidszorg Jeugd bij deze aanbieders op bezoek gaat. Daarnaast kunnen natuurlijk allerlei partijen zich melden als het niet goed gaat met het welzijn van de jongere. In 2016 heeft de gemeenteraad van Overbetuwe de ‘visie op bibliotheekfuncties in Overbetuwe’ vastgesteld. Hierna is het strategisch beleidsplan 2020 – 2024 vastgesteld (Gemeenteraad Overbetuwe - Vergaderkalender (ibabsonline.eu).

Gelet op de looptijd van voornoemd document wordt uiterlijk in het vierde kwartaal van 2024 een herijkt beleidsplan ter besluitvorming voorgelegd. Zoals in het tabel aangegeven, zijn de percentages opgehaald via Dashboard - Onderwijs - Overbetuwe (waarstaatjegemeente.nl). Op waarstaatjegemeente.nl staan

RvdD

DHT

DHT

RP

DHT

RP

23

gemeenten? En als lokale cijfers over bijvoorbeeld het aantal bijstandsuitkeringen 2022 wel intern beschikbaar zijn, worden deze dan ingevuld? Is bekend waardoor het percentage schoolverlaters in Overbetuwe oploopt?

deze cijfers ter referentie met heel Nederland. Uiteraard kunnen deze cijfers ook worden vergeleken met andere gemeenten. Voor onze begroting hebben wij ons vooralsnog beperkt tot de ontwikkeling van onze eigen gemeentelijke cijfers over de jaren. We zien (regionaal) een toename van schoolverlaters. De hoop was dat corona een tijdelijk effect zou hebben met een beperkte omvang op voortijdige schoolverlaters. Inmiddels is het wel duidelijk geworden dat de naweeën van corona bij de jongeren nog hevig zijn en voorlopig ook nog niet weg. De gemeente Overbetuwe is betrokken in regionale overlegplatformen waarin onder andere de ambitie is uitgesproken deze jongeren kwalitatief te monitoren en ook op zoek te gaan naar structurele financiering voor de extra inzet van verzuimcoaches van het RMC.

13

Blz. 50. Toeristen- en forensenbelasting. Bij de diverse andere lokale lasten worden zaken toegelicht. Waar staat de toelichting bij dit punt?

14

Blz. 61 Onbenutte belastingcapaciteit. Hoe zou het er voor onze inwoners en bedrijven uitzien als we deze ruimte zouden benutten?

Zodra de cijfers beschikbaar zijn over bijvoorbeeld het aantal bijstandsuitkeringen in 2022, zal het CBS -Re-integratie deze vermelden op www.waarstaatjegemeente.nl. Bij dit onderwerp is geen nadere toelichting opgenomen.

De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra ruimte die de gemeente heeft om, met inachtneming van de wetgeving, maximale inkomsten te genereren uit de gemeentelijke heffingen. Aangezien voor afval en riolering een maximale kostendekkendheid geldt van 100%, betekent dit dat het voor Overbetuwe het meest voor de hand liggend is om de OZB-opbrengsten te verhogen. In de begroting 2024 is de totale OZB-opbrengst € 9.994.728. Het verhogen van deze opbrengst met de onbenutte belastingcapaciteit à € 2.578.696 betekent dat de tarieven met 25,8% dienen te stijgen. Als voorbeeld: voor een huishouden met een gemiddelde WOZwaarde woning à € 385.000 betekent dat dat de OZB-lasten stijgen van € 329,43 in 2024 naar € 414,42. Een stijging van € 84,99 per huishouden.

RP

RvdD

24

15

Blz. 79 Uitkomsten Evaluatie systematiek Pbudget. Wat zijn de uitkomsten van de evaluatie?

De evaluatie van de systematiek P-budget bevindt zich in de afrondende fase. De raad wordt door middel van een raadsvoorstel geïnformeerd over de uitkomsten en gevraagd een besluit te nemen over de systematiek P-budget. De verwachting is dat dit raadsvoorstel voor de raadsvergadering van januari 2024 wordt geagendeerd.

PHR

Aanvullende vragen

25

1.7 Technische vragen PvdA PvdA Vraag 1 p 6: De formatieaanpassing Sociaal Domein is enerzijds gedekt binnen de huidige personeelsbudgetten en anderzijds door aanpassing van overige budgetten. Kunt u dit meer toelichten? Welke budgetten zijn voor welke bedragen aangepast? Tot welke gevolgen leidt dit voor de organisatie? Wat doet de organisatie niet meer?

Antwoord De dekking van de € 885.000 inzake de personele formatieaanpassing van het Sociaal Domein zoals die nu verwerkt is in de begroting: • • • • • • • •

2

p 6: Meerjarenplannen groot onderhoud wegen en groen. Voor een bedrag van € 600 K in de jaarschijf 2024 stellen we voor om een krediet te openen ten behoeve van het wegwerken van achterstallig onderhoud van wegen. Op welke wijze kan de raad beoordelen of dit bedrag van € 600 K nodig is of voldoende is?

3

9: Uitgangspunten van de ze begroting. Ter toelichting merken wij op dat we voor de prijsinflatie uitgegaan zijn van de Index Materiële Overheidsconsumptie 2024 van 3,9% (per maart 2023).

PFH RvdD

Taakstelling formatie P-budget € 200.000 Dekking personeelskosten bij inzet incidentele projecten € 50.000 Calamiteiten P-budget € 50.000 Dekking personeelskosten bij inzet projecten fysiek domein € 100.000 Meerjarenplan onderhoudsmiddelen wegen en groen € 85.000 Dekking personeelskosten uit CDOKE (duurzaamheids-) middelen € 200.000 Versterken kwal. en kwantiteit comm. en participatie € 100.000 Uitvoering plan versterken sociale basis Jeugd € 100.000

De gevolgen voor de taken van de organisatie zijn beperkt. Op basis van kengetallen is inzichtelijk gemaakt wat benodigd is om de achterstanden bij genoemde wegen weg te werken.

WH

Ons is niet duidelijk wat uw vraag is.

26

4

5

p 27: Sterke sociale basis sociaal domein. In 2023 hebben we extern advies gevraagd over de (optimale) inrichting van de dienstverlening van het sociaal domein. (…) Afhankelijk van het te ontvangen advies, zal op basis van wenselijkheid en haalbaarheid een besluit worden genomen over implementatie in 2024. Op welke wijze gaat het college dit nog te ontvangen externe advies bespreken met de gemeenteraad? Dit vooral in het licht van de doelstelling om meer inwoners met inkomensen lastenproblematiek te bereiken. p 32: Onderwijshuisvesting. Op basis van een actueel en passend Strategisch Huisvestingsplan …(…) De investeringsbedragen die hieruit voortvloeien worden t.z.t. jaarlijks bij de behandeling van de Kadernota meegenomen. (…) Op de woongaard in Elst Centraal gaan we het multifunctioneel sportcentrum (MFSC) realiseren voorzien van een zwembad en sporthal. Aansluitend wordt hier indien inpasbaar het nieuwe scholencluster ontwikkeld. Het terrein zal echter al eerder leeggemaakt moeten worden t.b.v. de bouw van het MFSC. Op dit moment staan daar 18 noodlokalen en bijbehorende voorzieningen waarvoor een andere locatie moet worden gezocht totdat het MFSC en de nieuwe school gebouwd zijn. Op p. 112 van de Programmabegroting 2024 staat voor 2024 een investeringsbedrag van € 9,6 miljoen en voor 2025 nogmaals € 9,6 miljoen.

Waarvoor dienen deze investeringen? In welke maand kan de gemeenteraad een nieuw Strategisch Huisvestingsplan bespreken? Wanneer ontvangt de gemeenteraad de uitgewerkte scenario’s voor een locatiekeuze voor de noodlokalen?

Dit is een politieke vraag.

CT

In de Programmabegroting 2023 (pagina 109) was in het overzicht nieuwe investeringen een investering van € 19.199.000 opgenomen voor “PO en VO school ontwikkeling en bouw” in jaarschijf 2023. De bijbehorende jaarlijkse structurele kapitaallasten van die investering (€ 640.000) zijn toen opgenomen vanaf jaarschijf 2026. Dat wil dus zeggen dat er toen vanuit is gegaan dat de realisatie in 2025 gereed zou zijn. In de Programmabegroting 2024 is het overzicht nieuwe investeringen geactualiseerd en is de investering verdeeld over de jaarschijven 2024 en 2025 omdat jaarschijf 2023 niet meer klopte en omdat voor de opgenomen kapitaallasten realisatie in 2025 het uitgangspunt was.

WH/RP

In 2024 vindt een herijking plaats van het strategisch huisvestingsplan in samenwerking met de schoolbesturen. In dit plan wordt het onderwijshuisvestingbeleid voor een periode van vier jaar vastgelegd, met een doorkijk van 12 jaar na deze periode. Dit strategisch huisvestingsplan zal in Q4 van 2024 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De huidige planning is dat in december 2023 de gemeenteraad een besluit neemt over het voorstel inzake de noodlokalen.

27

Wanneer komt het voorstel voor een tijdelijke oplossing voor de noodlokalen in de gemeenteraad? 6

p 39: 7.1 Financiën. We dragen zorg voor een structureel sluitende begroting, ook in 2024. De stijgende inflatie en de krapte op de arbeidsmarkt maken dat de uitgaven van onze materiële en personeel budgetten en investeringen toenemen. We houden dit in balans door hier voldoende middelen voor op te nemen. Voor genoemde uitgaven worden voldoende middelen opgenomen. De stijging van deze uitgaven wordt niet opgevangen door een navenante stijging van de gemeentelijke inkomsten. Kan het college aangeven op welke posten wordt bezuinigd?

De gemeente krijgt via de algemene uitkering een belangrijk deel van de stijgende uitgaven vergoed. Voor het overige deel worden daar waar mogelijk budgetten minder verhoogd en uitgaven getemporiseerd.

RvdD

7

p 51: Kostendekking Verordening Rioolheffing. (…) Bespaarde rente voorziening riolering € 111 K. (…) Opmerking: in deze berekening is de rente over de voorziening meegenomen in de kostendekking. Dat is een lokale keuze. Kan het college aangeven met welk bedrag (en percentage) de rioolheffing toeneemt indien deze rentetoerekening niet meer plaatsvindt? Komt het bedrag van € 111 K ten gunste van het begrotingsresultaat als de rente over de voorziening niet wordt meegenomen in de kostendekking van de heffing?

Wanneer de rentetoerekening niet meer plaatsvindt dan heeft dit gezien de 100% kostendekkendheid geen effect op het begrotingsresultaat. Het niet toerekenen van de bespaarde rente heeft een nadelig effect op de voorziening riolering.

RvdD

8

p 53 e.v.: Kostendekking leges. Kan het college uitleggen hoe het kan, dat bij een flink aantal leges de kosten voor overhead de directe kosten van het product overstijgen? p 61 e.v.: benodigde weerstandscapaciteit. Kan het college meer inzicht geven in de

Afhankelijk van het type leges rekenen we overheadkosten toe. De kosten van de overhead kunnen hoger zijn door bijvoorbeeld het gebruik van ICT-systemen of hogere interne uurtarieven van ondersteunend personeel. Zorgkosten:

RvdD

9

RvdD

28

geschatte financiële omvang van de risico’s? Bijvoorbeeld de hogere indexatie van zorgkosten (meer dan Index Materiële Overheidsconsumptie) met een ingeschat risico van € 690 K en het tekort aan materieel en capaciteit met een ingeschat risico van 4 miljoen euro. De toelichting is nu zeer summier.

10

11

p 78: In het cao-akkoord 2021 en 2023 zijn afspraken gemaakt over verlofharmonisatie en verloftoename. Dit betekent minimaal 3,5 fte afname (2023 1,75 fte en 2024 1,75 fte) van de productieve uren terwijl het werkvolume ongewijzigd blijft. (…) Vanaf 2024 is het extra structurele nadeel € 140 K. Kan het college aangeven bij welke werkvelden dit tot problemen leidt en welke oplossingsrichtingen het college ziet?

p 93: Bij enkele faciliterende grondcomplexen kunnen niet alle plankosten worden verhaald op de ontwikkelaar. Kan het college aangeven op basis van welke argumenten geen volledig kostenverhaal plaatsvindt? Verwacht het college dat na de invoering van de Omgevingswet een toename van niet verhaalbare uren te verwachten is? In 2024 wordt het tekort geraamd op 400 uur, ofwel € 50 K. Kan het college een raming geven voor de jaren na 2024?

In de begroting rekenen we met een IMOC percentage van 3,9%, echter de indexatie van de OVA ligt op 4,7% en de vragen van aanbieders is circa 6,5% (https://vng.nl/nieuws/indexering-kosten-jeugdwet-en-wmo2024). Het risicobedrag is berekend op basis van het verschil tussen indexatie aanbieders en IMOC x de productie WMO/Jeugd. Materieel en capaciteit: Dit bestaat uit twee delen. 1e deel is indexatie in de markt mogelijk hoger dan IMOC percentage EUR 400k en 2e deel is inschatting van hogere kosten i.v.m. doorschuiven van projecten en meerkosten totaal EUR 3,6 mln. Hierbij is gekeken naar de grote bouwprojecten (o.a. Afslag 38, Land van Tap, MFSC, Onderwijshuisvesting, Wanmolen). Op dit moment kan nog niet worden aangegeven tot welke problemen dit exact leidt per werkveld. Afhankelijk van de knelpunten zal de oplossingsrichting maatwerk zijn. Voor de personele knelpunten die zich voordoen, wordt het gevraagde budget ingezet. We blijven de ontwikkelingen van de effecten van de verlofharmonisatie voor onze organisatie volgen. De effecten van de verlofharmonisatie 2025, inzichten die we krijgen in 2023/2024 en de uitkomst van de CAO- onderhandelingen 2024 (is verhogen verlof een onderhandelingspunt) zijn input voor de Kadernota 2025.

De oorzaak van het niet volledig kunnen verhalen van plankosten (als de gemeente meer kosten maakt dan die volgens de exploitatie overeenkomst kunnen worden verhaald bij de ontwikkelaar) ontstaat als er kosten worden gemaakt als gevolg van omstandigheden die binnen de invloedssfeer van de gemeente liggen. Het is dan niet redelijk deze door te belasten aan de ontwikkelaar. Als het gaat om bijvoorbeeld een situatie waarin de ontwikkelaar halverwege het project een gewijzigd schetsplan indient, dan is het aan de ontwikkelaar toe te rekenen en worden deze extra kosten wel verhaald.

PHR

DHT

29

Voorafgaand aan het aangaan van een exploitatie overeenkomst ramen we de te verhalen plankosten op basis van een plankostenscan. Dat bedrag leggen we vast in de overeenkomt met de ontwikkelaar. Er wordt daarbij geen afspraak gemaakt ten aanzien van meer- of minder uren die de gemeente gemaakt. De ontwikkelaar heeft derhalve geen vordering op de gemeente als er minder uren zijn gemaakt voor het project dan er betaald zijn. Andersom geldt dat natuurlijk ook. Vandaar dat wij op basis van een inschatting een tekort voor de lopende projecten in 2024 ramen van € 50.000.